دانلود مقالات صنعتی

امروزه دنياي بي مرز و محيط تغيير پذير جهاني چالش هاي جديدي را پيش روي سازمان ها مي گذارد. بخشي از تغييرات سريع محيط كه سازمان ها با آن مواجهند، جهاني شدن تجارت است. عدم انعطاف پذيري و تغيير سازمان ها با توجه به نياز هاي زنجيره تامين در جهان متغير امروزي يكي از موانع موفقيت اينگونه سازمان ها در راستاي جهاني شدن مي باشد. از اين رو لازم است سازمان ها خود را با فرهنگ ها، سيستم ها و فنوني كه با فرهنگ، سيستم و فنون خود متفاوت است وفق دهند. در اين ميان از يك سو، راهبردهاي توليد و تفكر ناب با تغيير فرهنگ سازمان، افزايش انعطاف پذيري، افزايش بهره وري، قابليت سوددهي و ايجاد ارتباط صحيح با مشتري موانع بسياري را از مسير سازمان ها برداشته و به حفظ بقا و ارتقاي مستمر سازمان مي پردازد و از سوي ديگر پيشرفت هاي تكنولوژيكي در زنجيره تامين، كه امروزه به عنوان يك مزيت رقابتي در عرصه جهاني محسوب شده و توجه شركت ها و سازمان ها را به سوي خود جلب نموده است، تحول عظيمي در ارتباطات سازمان ها، انعطاف پذيري، فرايندها، و ماهيت رقابت پديدآورده است، بطوريكه سازمان ها بدون گام برداشتن در مسير اين پيشرفت ها نمي توانند به بازار گسترده جهاني وارد شده و در آن به رقابت بپردازند. در اين مقاله ضمن اينكه به چالش هاي پيش روي سازمان ها در مقوله جهاني شدن اشاره شده و شاخص ها و معيارهاي كليدي آن بيان مي شود، ارتباط و نحوه اثرگذاري اصول توليد و تفكر ناب و تكنولوژي هاي پيشرفته، بر فرايند جهاني شدن و توانمندسازي سازمان ها براي حفظ بقا در عرصه جهاني ذكر مي گردد.

گسترش همكاريهاي بين المللي و استفاده از فرآيند جهاني شدن تحقيق و توسعه، يكي از استلزامات اصلي براي تغيير جايگاه كشور در حال توسعه اي چون ايران در نقشه علمي - فنآوري جهان مي باشد. تحقق اين امر نيز بدون شك در گرو درك درست از ساختار نظام راهبري توليد دانش و فنآوري در سطح بين المللي و نحوه استفاده از قواعد بازي با ديگر بازيگران اين صحنه است كه از سوي سازمانهاي بين المللي و كشورها به شكل توافقنامه ها و هنجارهاي حقوقي بين المللي تدوين مي شود. در اين مقاله كوشش مي گردد که قواعد و چارچوبهاي بين المللي شدن تحقيق و توسعه از طريق تجزيه و تحليل توافقنامه هاي بين المللي سرمايه گذاري كه سازوكار اصلي توافقنامه عمومي تجارت خدمات و نحوه استفاده از آنان براي پيشبرد منافع ملي معرفي گردد و از اين طريق اهميت بسيار درك تعامل بين عامل داخلي (سياستهاي داخلي) با استلزامات خارجي (رژيمهاي حقوقي بين المللي) به عنوان شرط اصلي موفقيت كشورها در فرايند جهاني شدن تحقيق و توسعه روشن گردد.

فن آوري يكي از عوامل اساسي توسعه اقتصادي هر كشور است. امروزه انتخاب فن آوري هاي مناسب جهت توسعه اقتصادي، رفع نيازهاي اساسي كشور و برنامه ريزي به منظور كاربردي كردن آن از اهميت به سزايي برخوردار است. فن آوري هاي مهم متعددي وجود دارد وليكن هفت فن آوري نوين دانش مدار (شامل مواد جديد، بيوتكنولوژي، نانوتكنولوژي، مخابرات، فناوري اطلاعات، روباتها و هوانوردي) به عنوان علوم استراتزيك قرن بيشتر مورد توجه برنامه ريزان توسعه قرار گرفته است. بيوتكنولوژي (بهره برداري از فرايندهاي زيستي يا فراورده هاي آن جهت توليد محصولات يا ارايه خدمات) يكي از فن آوري هاي مهم و آينده ساز جوامع بشري است. بنابراين گر چه درصد سرمايه گذاري در تحقيق و توسعه از درامد ناخالص ملي يكي از مهمترين معيارهاي توسعه اقتصادي هر كشور محسوب مي شود ولي گسترش و ارتقا فعاليت هاي تحقيق و توسعه مستلزم شناسايي عوامل موثر بر فرايند تحقيق و توسعه، طراحي سياست ها و مكانيزم هاي اثربخشي اين قبيل فعاليت ها است. در اين مقاله عوامل درون سازماني موثر بر اثربخشي فعاليت هاي تحقيق و توسعه در پژوهشكده بيوتكنولوژي - سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي ايران شناسايي، اولويت بندي و پيشنهاداتي جهت ارتقا سطح اثربخشي آن واحد ارايه مي گردد.         

افزايش رقابت و انگيزه بقا بسياري از سازمان ها را برآن داشته که فعاليت هاي خود را بر توليدات اساسي و توانمندي هاي محوري متمرکز کنند که اين امر مستلزم سرمايه گذاري در تحقيقات و ايجاد نوآوري هاي تکنولوژيک مي باشد. انجام تحقيقات در سازمان ها با هدف حمايت از نوآوري صورت مي گيرد و فعاليت هاي R&D بايد فرصت هاي کسب و کار جديدي خلق کرده و يا کسب و کار فعلي سازمان را متحول نمايد. همچنين شدت يافتن رقابت موجب افزايش حمايت کشورها و سازمان ها از فعاليت هاي R&D شده است. پيچيدگي هاي تحقيقات مبتني بر دانش، تکنولوژي و نوآوري و نيز پويايي کسب و کار و بازار، سازمان ها را مجبور کرده تا در حجم، مقياس، موقعيت مکاني و جهت گيري فعاليت هايشان تجديد نظر کنند.
امروزه R&D تاثير مستقيمي بر نوآوري، بهره وري، کيفيت، سطح استاندارد زندگي، سهم بازار و نيز ديگر عواملي که در افزايش توان رقابتي سازمان ها موثر هستند، دارد. با ظهور پديده جهاني شدن روش هاي کسب تکنولوژي نيز تغيير کرده و روش هاي جديدي خلق گرديده که به کشورها و سازمان ها امکان دستيابي به تحقيقات در سطوح مختلف را مي دهد.
در اين مقاله سعي شده تا ضمن ارايه تعريفي از جهاني شدن و R&D، به بررسي تاثيرات جهاني شدن بر R&D شامل ظهور روش هاي جديد کسب تکنولوژي که منجر به دسترسي به تحقيقات دانشي و توسعه اي مي گردد، بررسي شاخص هاي تاثيرپذير از R&D، لزوم مميزي R&D و نوآوري در سازمان ها، معرفي برخي از فاکتورهاي مرتبط با R&D نظير هزينه، بازار، تکنولوژي، مزيت رقابتي و چالش ها و فرصت هاي حاصل از فرآيند جهاني شدن بر فعاليت هاي R&D در کشورهاي در حال توسعه، پرداخته شود.

ظهور تکنولوژي هاي مبتني بر شبکه طليعه دار قرن بيست و يکم است. اينترنت و ارتباطات ماهواره اي، دستيابي به تحقيقات و يافته هاي علمي را در چند دقيقه فراهم مي نمايد. تکنولوژي دسترسي سريع به محصولات، خدمات و بازار هاي سراسر جهان را تسهيل نموده است. موانع آگاهي از پژوهش هاي روز دنيا براي کشور هايي که سال ها مجبور به سرمايه گذاري هاي هنگفت در تحقيق و توسعه بودند، از بين رفته است. پارادايم کنوني، در حرکت به سوي جهاني شدن جنبه هاي مختلف موجود در تحقيق، توسعه و تکنولوژي، زمينه مشارکت کشورهاي در حال توسعه را در يک بستر مناسب و همراستا با اقتصاد دانش مدار جهاني فراهم خواهد نمود. در واقع فرآيند جهاني شدن و نوآوري هاي تکنولوژيک همديگر را تقويت و تکامل مي بخشند.
امروزه اين مطلب آشکار است که تکنولوژي، تحقيق و توسعه در يک مسير غير قابل برگشت جهاني شدن قرار گرفته است. بديهي است کسب و توسعه تکنولوژي هاي نوين مستلزم به کارگيري روش هاي جديد در تحقيق و توسعه و تغيير ساز و کارها و مدل هاي سنتي انتقال تکنولوژي است. مقاله حاضر برخي از شاخص هاي عمده در تعامل متقابل تکنولوژي و جهاني شدن را مورد بررسي قرار داده و با رويکردي متفاوت به فرآيند انتقال تکنولوژي در عرصه بين الملل، به تشريح نقش آن در جهاني شدن تحقيق و توسعه مي پردازد.

جهاني شدن و به دنبال آن، جهاني كردن يا جهاني سازي كه ارتباط مستقيمي با آينده بشريت دارد جدي ترين و مهمترين رويكرد جوامع مختلف، و از جمله چالش هاي جريان هاي فكري و ايدئولوژيك، در دو دهه اخير بوده است. جهاني شدن در تمام ابعاد خود يک روند تاريخي است که نتيجه نوآوري بشر و پيشرفت تکنولوژي است که به افزايش و ادغام حوزه هاي مختلف تحقيق و توسعه در سراسر جهان منجر گرديده است.

در دهه هاي اخير، تغييرات تکنولوژيکي و نوآوري هايي که بواسطه تحقيق و توسعه پديد آمده است، مهمترين دليل رشد بهره وري و افزايش رفاه مي باشد. در نتيجه اغلب کشورهايي که رشد اقتصادي چشمگيري داشته اند کشورهايي هستند که سرمايه گذاري اساسي بر روي تحقيق و توسعه کرده اند. بنابراين بکارگيري ظرفيت هاي تحقيق و توسعه براي کشورهاي درحال توسعه، ضرورتي است که براي بالا رفتن از نردبان توسعه و رسيدن به کشورهاي توسعه يافته بايستي مورد توجه قرار گيرد. از آنجا که واحدهاي فناوري نقش عمده اي در جهاني سازي تحقيق و توسعه ايفا مي کنند، توجه به فرصت ها و خطرات پيش روي اين واحدها براي کشورهاي در حال توسعه لازم و ضروري مي باشد. يکي از فرصت هاي پيش روي واحدهاي فناوري، حضور در پارک ها و مراکز رشد علم و فناوري مي باشد. پارک ها و مراکز رشد علم و فناوري نه تنها در ارتباط با فناوري هاي نوين فعاليت مي کنند، بلکه فعاليت آنها در ارتباط با ارايه خدمات پيشرفته، فرآيندهاي تحقيق و توسعه، انتقال فناوري، تجاري سازي ايده هاي تحقيقاتي و بازاريابي نيز مي باشد. در اين مقاله ضمن بررسي تحقيق و توسعه و جهاني شدن آن، قابليت هاي موجود در پارک ها و مراکز رشد علم و فناوري و اهميت حضور واحدهاي فناوري در اين مراکز بيان مي گردد. در انتها نيز فرصت هاي موجود در شهرک علمي و تحقيقاتي اصفهان به عنوان يک سازمان پيشرو در مباحث پارک ها و مراکز رشد علم و فناوري براي واحدهاي فناوري مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد.

تحقيقات فعلي نشان مي دهد که نقطه اصلي در فرآيند طراحي در مرحله اي قرار گرفته که ايده هاي ابداعي به مرحله اجرا در مي آيد. و اينکه بدون وجود چنين ايده هايي هيچگونه پيشرفتي در آينده به منظور توليد محصولات جديد صورت نخواهد گرفت و اين دليل آن است که بايد دانش خلاقيت شناسي TRIZ که داراي قابليت بالا براي بهبود فرآيند توسعه و ايجاد محصول جديد است، بکار گرفته شود.
اين مقاله با ارايه مدل بيان مي دارد که چگونه ابزارهاي مختلف دانش خلاقيت شناسي TRIZ مي تواند در فرايند طراحي محصول جديد به کار گرفته شود و در حل مسايل موجود در فرايند طراحي و همچنين نوآوري محصول کارا و اثر بخش باشند.

 امروزه کليه کشورها اعم از توسعه يافته و در حال توسعه علم و تکنولوژي را براي ارتقاي قدرت رقابت پذيري علم و تکنولوژي را بعنوان محور فعاليت هاي خود قرار داده اند با توجه به اينکه علم و فناوري خود محصول پژوهش و تحقيق است، بنظر ميرسد که مقوله جهاني شدن تحقيق و توسعه و نهايتا توليد، در سطح جهاني در واحدهاي صنعتي و معدني يک ضرورت است. اين امر از دو بعد خرد و کلان مي بايستي مورد بررسي قرار گيرد. در بعد کلان سياست گذاري دولت و در بعد خرد خط مشي هاي داخلي خود واحدهاي صنعتي و معدني. در اين مقاله علاوه بر برشمردن روشهاي کلي و عمومي جهاني شدن شرايط تلقي جهاني شدن تحقيق و توسعه به يک فرصت مطرح مي گردد و پرسشهايي در خصوص برتري جويي و جهاني شدن واحدهاي صنعتي و معدني و تحقيق و توسعه ارايه مي گردد و ضمن تاکيد بر تشکيل و تقويت هسته هاي تحقيق و توسعه به چگونگي دستيابي به High Teck اشاره مي شود.

از جمله ضرورتهاي تضمين بقا و توسعه شركت ها و سازمانها داشتن استراتژي و برنامه عملي براي پياده نمودن آنهاست. موفقيت در اين مسير، مستلزم همراهي، همياري و همفكري كليه عوامل دروني و بيروني شركت ها و سازمانهاست كه با توجه به شناخت دقيق و عملي از وضعيت داخلي، منطقه اي جهاني بايد صورت گيرد. با توجه به اهميت و آينده صنعت كاشي و سراميك در كشور وجهان، وضعيت تكنولوژيك و فني، سطح توليد و منابع انساني آن، به نظر مي رسد كه در ميان شرکتهاي رقيب شركت کاشي و سراميک سينا به دوران بلوغ و خود باوري رسيده و انتظار مي رود كه با اجرا برنامه هاي عملي طراحي شده در راستاي استراتژيك هاي تدوين شده، به دستاوردهاي خوبي در سطح كشور و جهان دست يافته و به عنوان عاملي در جهت ارتقا موقعيت كشور جمهوري اسلامي ايران تا سطح 5 كشور برتر جهان در اين صنعت باشد. نگاه شركت سينا به وضعيت توليد و بازار مصرف داخلي و خارجي، نگاه رقابتي است نه تهديد. مديريت شركت اين وضعيت را چالش فرارو مي داند جهت ارتقا و جهش.
در اين مقاله ضمن معرفي كليات طرح استراتژي شركت سينا كاشي در زمينه توليد، برقراري ارتباط با مراكز مهم تكنولوژيك، فني و عملي داخل و خارج از كشور و راهكارهاي دستيابي به اهداف فوق، جايگاه شركت (از نظر تجهيزات و ماشين آلات، نيروي انساني و امكانات جانبي) تحليل و سوابق فني، تكنولوژيك و عملي شركت و موفقيت هاي آن بهمراه برنامه هاي شركت در آينده به بحث گذاشته شده است.
همچنين سياست هاي مديريتي و رهبري شركت، مديريت منابع انساني، تكنولوژيكي، فني و عملي ارايه و تجزيه و تحليل شده است. در همين راستا ، شناسايي فرصت ها، تهديدات، نقاط قوت و ضعف شركت در گذشته و بهره جويي از آنها در برنامه ريزي آتي مد نظر قرار گرفته است. از جمله برنامه هاي عملي شده در اين شركت مطالعه و تدوين انواع استراتژيهاي قابل اجرا در سيستم، اولويت بندي آنها و بررسي كليه متغيرهاي مطرح در هر استراتژي بوده است. به عبارت ديگر، با اينكار ضمن بررسي عوامل موثر داخلي (از جنبه هايي مانند مديريت، تكنولوژي، مالي و سرمايه گذاري، توليد و بازاريابي) و خارجي (از جنبه هاي اقتصادي، فرهنگي، سياسي، اجتماعي، فناوري و رقابتي) در هر استراتژي بررسي و با كمي نمودن پارامتر ها، اولويت استراتژيها مشخص شد. به عبارت ديگر ماتريس برنامه ريزي استراتژيها بصورت جدول و بر اساس اهداف كمي و كيفي، استراتژيها قابل اجرا استخراج گرديد. در نهايت به کليات برنامه تحقيق و توسعه شرکت اشاره شده است.

عصر حاضر را مي توان عصر تغيير ناميد. آنچه در اين عصر با ثبات مي ماند، تغيير است. اين تغييرات تمامي جنبه هاي زندگي بشر امروز را در بر مي گيرد. اين امر موجب مي گردد كه متدها، مدلها، تكنيك ها و روشهاي موجود نيز از پويايي برخوردار باشند و با تغييرات محيطي همسو شوند. سازمانهاي پويا و آنهايي كه قصد رقابت در اين دنياي پيچده و پر تغيير امروز را دارند، مي بايست خود را با اين تغييرات وفق دهند و ورود به دهكده جهاني و بازار رقابت بين المللي به غير از اين، راه ديگري ندارد. واضح است كه الزامات رقابت جهاني با بايسته هاي رقابت محلي متفاوت است. بنابراين سازمانها مي بايست اين الزامات را شناسايي نموده و به كار گيرند. پژوهش و تحقيق و توسعه از جمله ابزارهاي اساسي شناسايي اين الزامات است. نظر به اين كه اهميت شناسايي و به كارگيري اين الزامات به اندازه ماندگاري سازمانها است، نقش و اهميت واحد پژوهش در سازمانهايي كه قصد ورود به رقابت جهاني را دارند، پر رنگ تر مي شود. بنابراين امروزه سازمانهاي پيشرو بيش از پيش به تحقيق و توسعه اهميت داده و لازم است اثر بخشي آن را بيشتر از گذشته كنترل نمايند. جهت حصول به اين مهم، طراحي و انتخاب مدل ارزيابي عملكرد مناسب و قبل از آن تعيين و استخراج شاخصهاي سنجش اثربخشي واحدهاي پژوهشي ضروري است. در اين مقاله نتايج پژوهش شناسايي و رتبه بندي شاخص هاي موثر بر كارايي واحد پژوهش شركت پالايش گاز سرخون و قشم ارايه مي گردد. جهت حصول به مقصود، ابتدا با استفاده از روشهاي پيمايشي به نظر سنجي در خصوص فعاليت هاي اين بخش پرداخته شده است، سپس با استفاده از نتايج مرحله فوق و مطالعات كتابخانه اي مجموعه شاخص هايي تاثيرگذار در افزايش اثر بخشي واحدهاي پژوهشي، شناسايي و ليست گرديدند. در مرحله بعد با بهره گيري از روشهـا و تكنيكهاي تصميم گيري گروهي، و نظر خواهي از خبره ها، مجموعه شاخص هايي كه بيشترين اجماع در مورد آنها وجود داشت شناسايي و استخراج شدند. جهت وزن دهي و رتبه بندي و تعيين ميزان اهميت هر شاخص، با طراحي ماتريس مقايسات زوجي و استفاده از مفاهيم تكنيكAHP گروهي، و مشخصـا روش مجمـوع وزين و رده بندي شده (Hierarchical Addittive WeightingMethod) شاخص ها وزن دهي و رتبه بندي شدند. شاخص هاي استخراج شده جهت استفاده در اين شركت و ساير شركتهاي وابسته صنعت نفت و گاز و پتروشيمي و حتي با تغييراتي در ساير بنگاههاي اقتصادي توليد گرا، قابليت كاربرد دارد.

اگر کشورها مي خواهند که از قافله تکنولوژي ها و دانش پيشرفته و نوين عقب نمانند مي بايست قادر باشند تا تکنولوژي ها و دانش مورد نياز خود را بدست آورند. لذا بايستي تصميماتي اتخاذ کنند که در فعاليتهاي طراحي استراتژي و برنامه ريزي يک سازمان مورد استفاده قرار بگيرد. استراتژي هاي ملي و بنگاهي ويژه در حوزه تحقيق و توسعه، اثري عميق بر وضعيت رقابتي صنعت در هر کشوري دارد.
در اين ميان کشورهاي در حال گذار به سمت صنعتي شدن يا به بيان ديگر کشورهاي در حال توسعه، بايستي با استفاده از ابزار تحقيق و توسعه بتوانند قابليتهاي فني و علمي خود را ارتقا داده تا بتوانند فاصله تکنولوژيکي خود با کشورهاي صنعتي را جبران کنند. اما در اين راه مشکلات بسياري بر سر راه کشورهاي در حال توسعه مي باشد که ناشي از يک سري ساختار هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موجود در اين کشورها مي باشد. در اين مقاله سعي شده است تا با اشاره به برخي از اين مشکلات راهکارهايي نيز در جهت بر طرف سازي آنها ذکر شود.

رشد شتابناک فناوري اطلاعات و ارتباطات، دامنه پديده جهاني سازي را بسيار بيش از انتظار گسترده است. نفوذ فناوري در معناي عام باعث گشته که حوزه صنعت و توليد محصول و ارايه خدمات بسرعت مرزهاي دروني و منطقه اي را درنوردد و پيوندهاي خود را در سطح جهاني محکم سازد. عامل پيش برنده اين نفوذ. واحدهاي تحقيق و توسعه است که در تطور زمان، نسل هاي مختلفي را پشت سر گذاشته و الزامات جديدي را پذيرفته و پارادايم هاي نويني را در مديريت اين واحدها در سطح جهان بکار گرفته است. اين پارادايم ها همواره در پاسخ به چالش هاي پيش روي واحدهاي تحقيق و توسعه در سير جهاني شدن و فراتر رفتن از مرزهاي محدود قبلي پديد امده است. نگرش نو نسبت به مديريت دانايي و تلفيق هوشمندانه ان با مديريت نواوري، توجه به يادگيري سازماني، استفاده مناسب از فناوري اطلاعات و ارتباطات، تجديد ساختار واحدها، چگونگي تعريف پروژه ها، توجه به جايگاه کار تيمي و فرهنگ فرامليتي و بکارگيري مناسب رويکرد هاي جديد مديريتي، نمونه بارزي از پارادايم هاي نوين در مديريت جهاني واحدهاي تحقيق و توسعه است که در اين مقاله مورد بررسي قرار گرفته است.

اين مقاله روش انجام ارزيابي عملكرد كاركنان واحد تحقيق و توسعه در شركت توليدي و شيميايي پاكشو را شرح مي دهد. پس از بررسي هاي انجام شده در شركت پاكشو به منظور تعيين سطح آمادگي فعاليت در كلاس جهاني، مشخص گرديد كه سازمان در زمينه مديرت و رهبري و نيز سيستمها و روشها آمادگي لازم را كسب نموده ولي از لحاظ مديريت منابع انساني فاقد شرايط لازم مي باشد. براي اساس برنامه ريزي لازم در اين زمينه انجام گرديد. ارزيابي كاركنان دانشگر يكي از پيشنيازهاي مورد نياز در اين زمينه مي باشد. در طراحي نظام ارزيابي حاضر، با بررسي تئوريهاي ارزيابي، استفاده از مدل شايستگي و بهره گيري از تجارب چند ساله، ديدگاهي نو بدست آمده است. معيارهاي ارزيابي عملكرد، ارتباط بين ارزيابي عملكرد با موقعيت شغلي و حقوق و مزايا، فنون مختلف ارزيابي عملكرد، اهداف و ساير نكات ارزيابي عملكرد از جمله مباحث اين مقاله هستند. با توجه به اينكه پرسنل تحقيق و توسعه كاركناني دانشگرند، توجه خاص به تقويت توانمنديهاي دانشي و مهارتي آنان شده و نيز دستاوردهاي پژوهشي منتج به سوداوري براي سازمان مد نظر قرار گرفته است.
نكته: اگرچه مفاهيم ارزيابي عملكرد و ارزشيابي عملكرد در ادبيات موضوعي با هم متفاوتند ولي با اغماض در اين مقاله اين مفاهيم گاهي به جاي هم استفاده شده اند.

پس از وقوع بحران جهاني نفت در دهه 70 ميلادي، كشورهاي صنعتي و پيشرفته جهان به اين نتيجه رسيدند كه نمي بايد تنها بر يك منبع تامين انرژي، يعني سوخت فسيلي اعتماد و تكيه نمايند. در نتيجه تنوع بخشيدن به منابع تامين انرژي به عنوان يكي از اصول راهبردي كشورهاي مذكور در آمد. انرژيهاي نو (باد، خورشيد، زمين گرمايي، زيست توده، هيدروژن) به دليل رايگان بودن منبع انرژي و نيز جنبه‌هاي مثبت زيست محيطي آن به عنوان يكي از منابع اصلي تامين انرژي كشورهاي پيشرفته انتخاب گرديد. اقتصادي و پيشرفته نبودن تكنولوژي انرژيهاي نو يكي از مشكلات و موانع اوليه اين انتخاب بود. كشورهاي صنعتي پيشرفته جهان، براي رفع مشكلات مذكور پشتيباني و حمايت گسترده اي از انجام تحقيق و توسعه (R&D) در زمينه انرژيهاي نو به عمل آوردند. انرژي برق بادي يكي از الگوها و نمونه هاي موفق كاربرد تحقيق و توسعه در پيشرفت صنعت مي باشد. در اين مقاله روند پيشرفت انرژي برق بادي و فن آوري ساخت توربينهاي بادي در جهان و نتايج حاصله از آن بررسي گرديده و راهكارها و پيشنهادات لازم جهت الگوگيري كشور از تحقيق و توسعه جهاني در زمينه انرژي برق بادي معرفي مي شود.

امروزه اصلي ترين معيار تعيين جايگاه علمي كشورها، ميزان مشاركت در توليد علم، فناوري و نوآوري و نقشي است كه آن كشور در روند توسعه علمي جهاني ايفا مي نمايد. توسعه مبتني بر دانايي مستلزم فراهم ساختن زمينه هاي رشد و ارتقاي دانش در مراكز علمي و پژوهشي كشور و تبديل يافته هاي پژوهشي به محصولات و روشهاي جديد است.
از مراکز پژوهشي تحقيقاتي و دانشگاه هاي کشور انتظار مي رود به ميزان قابل توجهي به رشد اقتصادي، امنيت ملي، تحقيق و توسعه و به طور کلي حل مشکلات جامعه ياري رسانند. لذا ميزان واحدهاي پژوهشي فعال موجود در هر كشور يكي از شاخص هاي مهم ارزيابي وضعيت پژوهشي آن كشور مي باشد. نگاهي به گذشته نشان مي دهد كه با پيشرفت جوامع و گذر از جامعه سنتي به جامعه صنعتي، فرايند پژوهش هم از حيطه فعاليتهاي متفرقه و پراکنده خارج شده و شكل نهادي و قانوني گرفته است كه اين شكل را امروزه در قالب نهادهايي همچون دانشگاهها، موسسات پژوهشي، مراکز تحقيق و توسعه (R&D)، کانونهاي تفکر، پارک هاي علمي - تحقيقاتي و مراکز رشد، انجمنهاي علمي و قطبهاي علمي مي بينيم. در اين مقاله سعي شده، ضمن نگرشي به تاريخچه و روند رشد اين واحدها، به نقش تحقيق و توسعه در برنامه ريزي، ضرورت ارتباط ميان دانشگاه ها و مراكز پژوهشي، شاخص هاي تحقيق و توسعه، اشاره گردد و نهايتا مدلي براي اندازه گيري توان تحقيقاتي کشور ارايه شود.

 حرکت هاي نوآورانه چنانچه با تاسيس شرکت ها آغاز گردند در بدو حرکت دچار مشکلات متعددي خواهند شد. توسعه شرکت در چنين شرايطي، بدون وجود حمايت هاي سازماني در بسياري از مواقع با شکست مواجه مي گردد. اين امر با گسترش پديده جهاني شدن، شدت مي يابد و شروع به كار و توسعه پايدار براي شرکت هاي تازه تاسيس بسيار دشوارتر خواهد بود. در چنين شرايطي استفاده از شيوه رشد پرورشگاهي در پارک هاي فناوري به عنوان يک ضرورت حمايتي جايگاه ويژه اي پيدا مي کند.
انکوباتورها و پارک هاي فناوري اگر به شيوه هاي مناسب مديريتي ايجاد و اداره گردند، بي ترديد راهگشاي بسياري از فعاليت هاي هدفمند و پر آتيه خواهند شد. استفاده از تجربيات و به اشتراک گذاردن منابع در اينگونه مراکز، کاهش هزينه ها را براي شرکت هاي تازه تاسيس به ارمغان مي آورد و از سوي ديگر باعث رشد سريع و توسعه آسانتر مي گردد.

جهاني سازي تحقيق و توسعه پديده اي تازه نمي باشد. از اوائل دهه 1960 شركتها و كارخانجات فعاليتهاي بسياري در رابطه با تحقيق و توسعه در خارج از كشورهاي خود به دلايل مختلف انجام داده اند. اما ميزان، ماهيت و هدف تحقيق و توسعه خارجي كه در گذشته انجام گرديده محدود بوده است. اينگونه فعاليتهاي تحقيق و توسعه، اغلب عهده دار تسهيل در انتقال تكنولوژي از طريق تطابق تكنولوژي شركتهاي مادر با شرايط عملياتي داخلي يا به دست آوردن سهم بيشتري از بازار داخلي مي باشد كه از طريق محصولات در حال توسعه اي كه اولويتهاي مشتريان داخلي را بهتر تامين مي كند، به دست مي آيد.
در دهه 1990، جهاني سازي شركتهاي تحقيق و توسعه به علت تغييرات مشخصات و مفاهيم پتانسيلي آن نظر اقتصاد دانها و سياستمداران را به خود جلب كرده است. هدف از كار در بخشهاي مختلف واحدهاي تحقيق و توسعه خارجي شركتهاي فرامليتي مليتي، تنها بر پايه سازگاري وظايفي جهت توسعه محصول جديد براي بازار جهاني يا حتي عملكرد تحقيقات پايه اي براي توسعه تكنولوژي عام است، استوار مي باشد.
هدف اصلي اين مقاله شناخت نيروهاي محركه ايست كه در وراي تحقيق و توسعه مرتبط با سرمايه گذاري خارجي در كشورهاي در حال توسعه مي باشد كه شناخت آنها به وسيله شركتهاي فرامليتي مليتي و مفاهيم آن براي توسعه كشورهاي ميزبان مخصوصا براي ساخت كامل ظرفيت نوآوري مي باشد.

تحقيقات سازمان يافته که به عنوان تحقيق و توسعه (يا D&R) ناميده مي شود، کيميايي است منحصربه فرد و چند لايه که موتور پيشرفته همه جوامع صنعتي است. اهميت مديريت سازمانهاي تحقيق و توسعه از آن جهت است که اداره سازمانهاي تحقيق و توسعه و تمرکز بر بهره وري وکيفيت برتر اين سازمانها، متضمن تلاشهاي بي وقفه و مرتبط با مشخصات منحصربه فرد آنهاست: يکي ماهيت سازمانهاي تحقيقاتي و ديگري ويژگيهاي خاص محققان.
با توجه به تعاريف مختلف منظور از تحقيق و توسعه، کليه فعاليتهايي است که بر نوآوري، توسعه محصول، بهبود عمليات، فرمول بندي نظريه هاي جديد و فراهم آوردن درک بهتري از علوم پايه و مکانيزم بنيادي فرآيندهاي انساني و طبيعي که مبتني بر علم و تکنولوژي هستند، تمرکز يافته اند. که اين فعاليت ها به حوزه هاي مختلف تقسيم شده است. در تقسيم بندي متداول و معمول، تحقيقات به سه دسته تحقيقات زيربنايي يا پايه، تحقيقات کاربردي و تحقيقات توسعه اي تقسيم مي شوند.
برخي از عناصر بنيادين و خصوصيات منحصر به فرد يک سازمان تحقيق و توسعه عبارتند از تکنولوژي و ابعاد سازمان، کارکنان، ايده ها، پشتوانه هاي مالي و فرهنگ سازماني مي باشد که اين موسسات را از ساير سازمانها متمايز مي نمايد.
سازمانهاي تحقيق و توسعه داراي ويژگيهاي رفتاري خاصي هستند که نشات گرفته از کارکنان آنان است، لذا تقسيم قدرت و رهبري در اين سازمانها بسيار مهم است و بايد به بهترين شيوه مديريت شوند. فاريس، با توجه به چهار سبک رهبري (مشارکتي، تفويض اختيار، استيلا و سلب مسووليت)، براي مديريت اين سازمانهاي، شيوه مشارکتي را توصيه مي کند.
از ديگر مسايل مهم در سازمانهاي R&D سيستم مديريت عملکرد و ارزيابي عملکرد، معيارهاي اثر بخشي و طراحي شغل مي باشد، که در اين مقاله به آن پرداخته مي شود. 

رشد سرسام آور ايده‏هاي تازه و امكان دسترسي روزافزون به فناوري هاي نو و پيشرفته باعث شده است كه هم اكنون نوآوري هاي تكنولوژيكي به سرعت خلق شده و انتشار ‌يابند. فعاليت هاي تحقيق و توسعه به طور گسترده اي خصوصي شده و انجام بسياري از فعاليت ها به صورت شبكه اي مورد توجه قرار گيرند. شركت ها به منظور رقابت در بازارهاي جديد جهاني به تخصيص منابع و دارايي هاي خود براي ثبت حقامتيازهاي علمي، تجاري سازي و بازاريابي تحقيق و توسعه بپردازند. همچنين موسسات با اخذ تدابيري مانند سرمايه گذاري مستقيم خارجي، خريد و يا معاوضه فروش پتنت و غير و تلاش كنند تا به نوآوري هاي تكنولوژيكي بيشتري دست يافته و يا از طريق سرمايه گذاري مشترك با موسسات نوپا امكان كاهش ريسك اين گونه سرمايه گذاري هاي مخاطره آميز را فراهم آورند و ...
به طور كلي با افزايش رقابت بين دولت ها و صنايع موفق در جهان در خصوص چگونگي افزايش توليد و دستيابي هر چه زيادتر به سهم بازار از سويي و متبلور ساختن هر چه بيشتر ايده هاي نوين با قابليت هاي دستيابي گوناگون مادي و معنوي (از قبيل علوم و فنون كاربردي در عصر جديد مجازي) از سوي ديگر مشاهده مي شود كه تدوين استراتژي هاي مناسب توسعه علم و فناوري و گسترش بسترها و زيرساخت هاي مختلف لازم فرهنگي، قانوني و غير و طي رويكردهاي سيستمي در حال حاضر از اهميت بسزايي برخوردار مي باشد. با عنايت به مراتب فوق و با توجه به اينكه مهمترين عامل براي تبديل دانش به ثروت در حال حاضر وجود سرمايه هاي مغزي و منابع انساني خلاق و نوآور شناخته شده است، بنابراين لازم است قوانين متعددي براي رعايت حقوق مالكيت معنوي جهت مديريت كارآمد و سيستماتيك تحقيق و توسعه و پيدايش بازارهاي جديد فناوري در جهان شكل گيرد و در اين مقاله ضمن ارايه تعاريف و مفاهيم اساسي به اختصار به تعيين نقش پراهميت رعايت حقوق مالكيت معنوي به منظور شكوفاسازي ايده ها، تجاري‏سازي نتايج تحقيقات و توسعه نوآوري هاي تكنولوژيك پرداخته مي شود. همچنين نشان داده مي شود كه مديريت كارآمد تحقيق و توسعه و طراحي و پياده سازي سيستم هاي مختلف نوآوري در عصر جهاني شدن مي تواند به عنوان فرصتي مسلم براي تعريف و اجراي شبكه اي پروژه هاي تحقيقاتي در سطوح همكاري هاي بين المللي مختلف اعم از منطقه اي، كشورهاي اسلامي و ... مورد توجه قرار گيرد. تا به اين ترتيب موجبات همداستاني با تغييرات شتابان تكنولوژيكي، سودآوري و نيل به توسعه پايدار را در آنها فراهم آورد.