تاول هايي كه ناشي از اضطراب و استرس در دهان يا لب ظاهر مي شوندبا آفت دهان فرق دارند. تبخال ها در اثر ويروسي به نام «هرپس سيمپلكس» ايجاد مي شوند و كاملا مسري هستند. در حالي كه آفت دهان مسري نيست، آفت دهان زخم هايي است كه در بافت هاي نرم داخل دهان ايجاد مي شوند، در جايي كه هيچ وقت تبخال ها ديده نمي شوند. تبخال بسيار رايج است و فرد نمي تواند تبخال را درمان يا از بروز آن جلوگيري كند، اما مي تواند با رعايت مواردي مانع از استمرار آن شود يا مدت بازگشت مجدد آن را محدود كند.

 

ايجاد تاول هاي قرمز رنگ، كوچك و دردناك در پوست، از علائم اوليه اين عارضه هستند، همچنين مي توان به احساس درد و سوزش و خارش اشاره كرد كه البته ظرف يك يا دو روز به تاول تبديل مي شود.

تبخال ها معمولا روي لب ها ايجاد مي شوند، اما گاهي وقت ها نيز روي سوراخ هاي بيني، چانه يا انگشتان ظاهر مي شوند و با وجود اين كه خيلي غيرطبيعي و غيرعادي هستند، اما گاهي نيز در داخل دهان البته فقط روي لثه ها يا سقف دهان به وجود مي آيند، اگر روي بافت هاي نرم داخل دهان متوجه عارضه اي شديد بدانيد كه تبخال نيست.

علائم و عوارض تبخال محال است تا 15 روز قبل از قرار گرفتن در معرض ويروس هاي «هرپس سيمپلكس» ظاهر شوند و مدت از بين رفتن تبخال نيز بين 7 تا 10 روز است. اين تاول ها حساس و شكننده هستند و خيلي آهسته تراوش مي كنند. سپس به شكل كبره زردرنگي درمي آيند و بالاخره پوست روي آن جدا مي شود و پوست صورتي رنگ بدون هيچ گونه پوششي به آهستگي درمان مي شود، بدون آن كه حتي كوچك ترين ذره اي از جاي زخم باقي بماند.

ويروس «هرپس سيمپلكس» موجب بروز تبخال مي شود كه دو نوع است: نوع اول آن موجب بروز تبخال در نواحي صورت و دهان و نوع دوم سبب بروز تبخال بر روي دست مي شود. اما در هر صورت هر نوع ويروس تبخال مي تواند موجب ايجاد تبخال در محدوده صورت يا دست شود.

فردي كه تبخال زده است، به راحتي مي تواند عارضه را به شما منتقل كند. استفاده از حوله و لوازم و وسايل كسي كه به تبخال مبتلا شده، مي تواند عفونت را منتقل كند و وقتي يك مرتبه تبخال در بدن ايجاد شود، ويروس آن در سلول هاي عصبي پوست باقي مي ماند و ممكن است دوباره سبب بروز تبخال شود. اضطراب، استرس و آفتاب از عواملي است كه موجب بازگشت مجدد تبخال مي شود.

معمولا تبخال خودبه خود و بدون هيچ درماني بهبود مي يابد، اما اگر تبخال در مدت يك يا دو هفته بهبود پيدا نكند، يا علائم آن بسيار شديد شد يا مرتب عود كرد، حتماً به پزشك مراجعه كنيد.

تبخال ها معمولا مسري هستند و از طريق تماس پوستي از يك فرد به فرد ديگر منتقل مي شوند. بيشترين خطر انتقال عفونت زماني است كه تاول ها كاملا خشك و پوسته پوسته نشده اند، اما گاهي نيز زماني كه پوست درمان مي شود، باز هم تبخال قابل انتقال است. اگر به عارضه تبخال مبتلا شده ايد، از تماس نزديك با نوزادان يا كساني كه به اگزماي پوستي مبتلا هستند، پرهيز كنيد.
البته تماس نزديك با افرادي كه سيستم ايمني بدنشان ضعيف است، مانند بيماران سرطاني، بيماران مبتلا به ايدز يا افرادي كه پيوند عضو انجام داده اند نيز توصيه نمي شود، زيرا اين افراد در معرض خطر ابتلا به عفونت شديدتر قرار دارند. عفونت هرپس مي تواند موجب عفونت قرنيه و حتي كوري شود.

تبخال ها اصولا بدون هيچ درماني بين 7 تا 10 روز درمان مي شوند و چنانچه به طور مرتب دچار تبخال شديد، بايد نزد پزشك رفته و براي درمان از داروهاي ضدويروسي مصرف كنيد. استفاده از دارو، دوره تبخال را كوتاه تر و ميزان درد ناشي از آن را كاهش مي دهد.
با رعايت نكات زير مي توانيد از بروز تبخال، پخش شدن آن به ديگر اندام هاي بدن يا انتقال آن به فرد ديگري جلوگيري كنيد: از بوسيدن يا تماس نزديك با فردي كه دچار تبخال است، پرهيز كنيد. اين ويروس تا زماني كه تاول ها ترشحات نمناك دارد، به راحتي قابل انتقال است.
در افرادي كه سيستم دفاعي بدنشان ضعيف است، حتي زماني كه پوست درمان شود، باز هم احتمال انتقال عفونت وجود دارد. از وسايل افراد مبتلا به تبخال استفاده نكنيد، وسايل، حوله و ديگر لوازم فردي كه به عارضه تبخال مبتلا است، به راحتي ويروس را منتقل مي كند.

دستان خود را پاكيزه نگه داريد. وقتي تبخال زديد، قبل از اين كه با فردي تماس برقرار كنيد، دستان خود را كاملا بشوييد. در مورد لمس كردن ديگر اعضاي بدنتان احتياط كنيد.

وقتي به تبخال مبتلا شديد، مراقب باشيد كه ديگر اندام هاي بدن خود، مانند چشم خود را آلوده نكنيد، زيرا اين مناطق حساسيت بيشتري دارند. همچنين در زمستان و تابستان، حتماً قبل از اين كه در معرض نورخورشيد قرار بگيريد كرم ضدآفتاب بماليد. زيرا يكي از خاصيت هاي كرم ضدآفتاب اين است كه از بروز تبخال جلوگيري مي كند.

استفاده از كرم هاي «آسيكلووير» نيز مي تواند دوره بهبودي را سريع تر كند.

مي توانيد براي تسكين درد قرص استامينوفن، ايبوپروفن يا آسپيرين مصرف كنيد، البته به كودكان نبايد قرص آسپيرين داد.
براي تسكين درد خود مي توانيد كمپرس يخ يا آب گرم روي تاول ها بگذاريد. همچنين هيچ گاه تاولها را فشار ندهيد.