رژيم غذايي يا در حقيقت آنچه افراد مي‌خورند و مي‌آشامند، مي‌تواند تاثير قابل توجهي بر وضعيت خواب آنها داشته باشد و روي كيفيت خواب افراد و توانايي آنها براي به خواب‌رفتن پس از پايان يك روز كاري خسته‌كننده اثر بگذارد. بسياري از غذاها خواب‌آور هستند و موجب خواب‌آلودگي افراد مي‌شوند. در مقابل خوردن بعضي از غذاها موجب بي‌خوابي مي‌شوند.

محققان و پژوهشگران بنياد ملي خواب، تحقيقاتي در اين زمينه انجام داده‌اند و براساس نتايج به دست‌آمده، غذاها و نوشيدني‌هايي را كه مي‌توانند روي خواب تاثيرگذار باشند، شناسايي كرده‌اند. غذاها و نوشيدني‌ها علاوه بر اين كه مي‌توانند تامين‌كننده نيازهاي بدن به مواد غذايي ضروري باشند، بر خواب آلودگي يا هوشياري ما نيز اثر دارند. با دانستن اين كه چه غذاهايي و چگونه در اين فرآيند تاثيرگذار هستند، مي‌توانيد برنامه غذايي خود را به گونه‌اي تنظيم كنيد كه در طول روز سرحال و شاداب باشيد و هنگام شب نيز خود را از بي‌خوابي و پيامدهاي ناشي از آن مصون نگه داريد.

به طور كلي خوردن غذاهايي كه سرشار از كربوهيدرات هستند، موجب بهبود وضعيت خواب مي‌شود، چراكه سبب رسيدن مقادير كافي از اسيدآمينه تريپتوفان به مغز مي‌شود. تريپتوفان اسيد آمينه‌اي است كه در بسياري از غذاهاي غني از پروتئين يافت مي‌شود. بنابراين تركيبي از پروتئين‌ها و كربوهيدرات‌ها مي‌تواند يك وعده غذايي مناسب براي ساعات قبل از خواب باشد. تركيب شير و غلات، پنير و بيسكويت يا كره بادام زميني و نان تست ازجمله وعده‌هاي غذايي با چنين تركيبي هستند.

البته بايد به اين نكته توجه داشت كه خوردن غذاي زياد مي‌تواند موجب بي‌خوابي شود. بويژه اگر اين غذايي كه مي‌خوريد محتوي مقدار زيادي انواع كربوهيدرات‌ها مانند مواد قندي و نشاسته‌اي باشد.

اگرچه خوردن نوشيدني‌هاي محتوي كافئين، در ساعات پاياني روز يا قبل از خواب احساس خواب‌آلودگي يا كسالت را رفع مي‌كند، اما خوردن اين نوشيدني‌ها مانع خوابي آرام مي‌شود و اغلب مشكلاتي را هنگام خواب و بويژه براي سالمندان و كودكان ايجاد مي‌كند.

اگر مي‌خواهيد مدت بيشتري بيدار بمانيد و در سكوت شب براي امتحان فردا درس بخوانيد، به شما توصيه مي‌كنيم هيچ‌گاه زماني كه احساس خواب‌آلودگي مي‌كنيد، نوشابه انرژي‌زا نخوريد. نوشابه‌هاي انرژي‌زا به طور موقتي و براي مدت زماني كوتاه سطح انرژي بدن را افزايش مي‌دهند، اما اغلب بر روند طبيعي فعاليت‌هاي بدني تاثير گذاشته و موجب خواب‌آلودگي مي‌شوند. بنابراين خوردن اين نوشابه‌ها نمي‌تواند راهكار مناسبي براي غلبه بر احساس خواب‌آلودگي و بيدارماندن باشد.

عليرضا عباسي بوجي