سفر به کردستان

 کوه حسين بک
اين کوه در 17 کيلومتری جنوب قروه و در جنوب روستای مجيد آباد واقع است. اين کوه 3042 متر ارتفاع دارد. اين کوه با کوه بير (با ارتفاع 3250 متر) در سمت راست و کوه پريشان در قسمت شرقی متصل است. اين کوه يکی از مرتفع ترين کوههای قروه است. سراشيبی شمالی اين کوه، بعنوان حومه شهر قروه محسوب می شود و دامنه جنوبی آن شامل حومه شهر سقز می باشد. اين کوه در سلسله جبال زاگرس واقع است. کوه سنگ سفيد با ارتفاع 2822 متر در شرق و کوه دروازه با ارتفاع 3162 متر در شمال کوه حسين بک قرار دارند.

 کوه کوچکه سر
اين کوه با ارتفاع 2946 متر در 30 کيلومتری جنوب غربی شهر سنندج واقع است. روستای زيبای شيان با پوشش گياهی شگفت انگيزش، مخصوصا در بهار و تابستان، در شرق اين کوه قرار دارد. رودخانه های دوپاردان، چم هسلی و اويهنگ از اين کوه یرچشمه می گيرند.

 کوه ميانه
اين کوه يکی از مرتفع ترين کوههای مريوان است. اين کوه در 40 کيلومتری جنوب شرقی مريوان واقع است و در قسمت غربی روستای ميانه قرار دارد. ارتفاع آن 2670 متر می باشد. کوه سنگ سور با ارتفاع 2080 متر در قسمت شمالی اين کوه واقع است.

 کوه پيازه
اين کوه در ارتفاعات نيمه جنگلی سلسله جبال زاگرس واقع است ارتفاع آن 2951 متر است و در 24 کيلومتری جنوب شرقی مريوان واقع است. از قسمت شرقی به روستای المانه می پيوندد. کوه پيازه با کوه چله خانه در قسمت شرقی متصل می گردد و از سمت شمالی با کوههای شاه نسيم و کچکان متصل و در سمت شمال غربی با کوه کانوالان متصل است. جنگلهای موجود زيبايی شگفت انگيزی را به اين منطقه داده و در قسمتهای پايينتر آن پوشش گياهی قابل توجهی وجود دارد.

 ديگر ارتفاعات و قلل
از مهمترين ارتفاعات استان کردستان می توان کوههای زير را نام برد: کوه شاه معروف با ارتفاع 2895 متر، کوه پنجه علی با ارتفاع 2860 متر، کوه کانی چارمه با ارتفاع 2840 متر، کوه حلقه مير با ارتفاع 2880 متر، کوه تخت با ارتفاع 2820 متر، کوه سناسره با ارتفاع 2884 متر، کوه مسجد ميرزا با ارتفاع 3059 متر، کوه ملا کاوه با ارتفاع 2880 متر، کوه سراج الدين با ارتفاع 2836 متر، کوه چارخلان با ارتفاع 3330 متر و کوه هواره برزه با ارتفاع 2895 متر.

رودخانه قزل اوزن
رودخانه سفيدرود
رودخانه سيروان
رودخانه زرينه رود

 
اين رودخانه يکی از شاخه های اصلی سفيد رود است و از ارتفاعات چهل چشمه، هزار کانيان و از چشمه های شرقی رشته کوههای زاگرس در جنوب و غرب حومه شهر ديواندره سرچشمه می گيرد. اين رودخانه در هنگام رودخانه در هنگام ورود به استان زنجان به رودخانه شاهرود در منطقه لوشان ملحق می گردد و تبديل به سفيد رود می شود و به دريای خزر می ريزد. 
رودخانه های قمه چوکی و اوزن دره در بيجار و رودخانه های تروال و شور در قروه يکی از دو شاخه مهم رودخانه قزل اوزن در استان کردستان به حساب می آيند. دره و حاشيه رودخانه دارای جذابيت و زيبايی خاصی بوده و دارای گونه های متنوعی از ماهيها می باشد. 

 رودخانه سفيدرود
طول رودخانه سفيد رود به اندازه رودخانه زرينه نيست و حجم آب آن نيز کمتر است. اين رودخانه به رودخانه "تاتاهو" مشهور است. اين رودخانه از ارتفاعات منگور و ترجان سرچشمه می گيرد و سپس به درياچه اروميه می ريزد. رودخانه های چم خانه ساوج بولاک از انشعابات مهم اين رودخانه به شمار می روند.

 رودخانه سفيدرود
طول رودخانه سفيد رود به اندازه رودخانه زرينه نيست و حجم آب آن نيز کمتر است. اين رودخانه به رودخانه "تاتاهو" مشهور است. اين رودخانه از ارتفاعات منگور و ترجان سرچشمه می گيرد و سپس به درياچه اروميه می ريزد. رودخانه های چم خانه ساوج بولاک از انشعابات مهم اين رودخانه به شمار می روند.

 رودخانه سيرواناين رودخانه طويل ترين رود در استان کردستان است و شاخه های اصلی آن رودخانه های گاورود و قشلاق می باشند. گاورود از کوههای کان کبود سقز سرچشمه می گيرد و رودخانه قشلاق از کوههای پير محمد سرازير می شود. شاخه های مختلف اين رودخانه دارای سيستم جريانی مشابهی هستند که در مسير خود از دره های عميقی می گذرند.
قسمتی از اين رود، در بخشهای ميانی، باعث ايجادمرزی بين ايران و عراق می گردد و به منطقه دياله مشهور است و پس از آن به خليج فارس می ريزد.از انشعابات مهم اين رودخانه می توان گردوکانه، چم قوره، چم گردکان، زريوار و چم گوتوند را نام برد. اطراف اين رودخانه محل مناسبی برای رشد گونه های مختلف ماهی و پرندگان است و زيبايی خاصی را به اين رودخانه داده است.

 رودخانه زرينه رود
مسير جريان اين رودخانه از شمال به طرف جنوب است و پس از گذشتن از استان کردستان به درياچه اروميه می ريزد. شاخه اصلی اين رودخانه چم سقز می باشد که از کوههای گردنه خان در شرق بانه سرچشمه می گيرد. رودخانه "خرخره" اصلی ترين شاخه اين رود می باشد که از کنار شهر سقز می گذرد و سرانجام به رودخانه زرينه می پيوندد. شاخه های ديگر آن ساروک و موردی است که از منطقه تکاب و سهند سرچشمه می گيرند. 
در سقز زرينه رود را با اسم "جاکتو" می شناسند و پس از عبور از جنوب غربی آذربايجان به درياچه اروميه می ريزد. اين رودخانه بزرگ يکی از جذابترين مناطق طبيعی استان می باشد و همچنين در اين رودخانه امکان ورزشهای آبی نيز وجود دارد. در تمامی طول رودخانه امکان قايق رانی وجود دارد.

 چشمه آب معدنی باباگورگور
چشمه آب معدنی گواز
چشمه آب معدنی پيرسلاح
دیگر مراکز چشمه ها و آبهای شفابخش

 چشمه آب معدنی باباگورگوراين چشمه، با آبگير وسيعی با وسعت 200 متر در 18 کيلومتری شمال قروه قرار دارد. آب اين چشمه پر از دی اکسيد کربن حل نشده است که رنگ آن مايل به زرد بوده و طعم تلخی دارد و دارای مصارف پزشکی است.

 چشمه آب معدنی گواز
اين چشمه در 50 کيلومتری شمال غربی شهر کامياران قرار دارد و در دامنه روستای گواز واقع شده است. در محل اصلی سرچشمه رنگ آب سفيد پررنگی است که به علت وجود سولفور و آهن است. اين چشمه برای درمان بيماريهای پوستی کاربرد دارد، بنابراين برای استحمام از آب چشمه استفاده می گردد. اين آب در درمان بيماريهای تنفسی و رماتيسم مثمر ثمر است.