مساجد تبریز

مساجد تبریز

  مسجد كبود:

  این مسجد بنا به كتیبه سردرب آن به سال 870 هجری قمری و در زمان سلطان جهانشاه مقتدرترین حكمران سلسله قره قویونلویان كه فردی زیبا پسند و شاعر نیز بوده، بنا شده است. تنوع و ظرافت كاشیكاری و انواع خطوط به كار رفته درآن و همچنین زیبایی و هماهنگی رنگ ها سبب شده است كه به فیروزه اسلام شهرت یابد. كتیبه ها به وسیله نعمه اله البواب خوشنویس مشهور قرن نهم كتابت شده و سركاری آن با عزالدین قاپوچی بوه است.

   زلزله سال 1193 ه. ق. سبب فرو ریختن گنبدها و خرابی آن شده است . با این كه از این مجموعه زیبا جز سردری شكسته و چند پایه باقی نمانده است ولی به قول:... ارزد به صد هزار ، تعمیرات و دوباره سازی مسجد به منظور حفاظت بخش های باقیمانده شامل طاق ها و پایه ها از سال 1318 شروع شده ااست.

مسجد استاد و شاگرد

 این مسجد در خیابان فردوسی سابق پشت دبیرستان دخترانه بنت الهدی واقع گردیده است. این مسجد ازطرف امیر حسن چوپان ملقب به علاءالدین ساخته شده است . چون تحریر كتیبه ها و مندرجات دیوارهای داخل و خارج مسجد به خط عبدالله سیرفی و یكی از شاگردان زیر دست وی صورت گرفته بود لذا عوام آن مسجد را استاد و شاگرد می نامیدند.

مسجد اسماعیل خاله اوغلی(پسر خاله): این مسجد د رسمت چپ یا جانب جنوبی دالان مدرسه طالبیه بین مدرسه دینی جعفریه و مسجد جامع بزرگ واقع شده. ده ستون سنگی زیبا و هجده گنبد ضربی آجری دارد كه سابقَا آن را مسجدملا محمد حسن پیش نماز می گفتند.

مسجد امام جمعه

 این مسجد درجانب شرقی بازار مسجد جامع درنزدیكی مدرسه طالبیه واقع شده است . بیست ستون سنگی با سر ستون مقرنس و سی گنبد ضربی آجری دارد . ستونها درچها رردیف قرار گرفته اند و روی همه آنها رنگ سبززده شده است. بدین لحاظ این مسجد به مسجد سبز اشتهار دارد. این مسجد را بازرگانی دیندار به نام حاج علی به تاریخ 1255 ه . ق. عمارت كرده است.

مسجد حاج صفر علی: این مسجد د ر ضلع شمالی حیاط مدرسه حاج صفر علی واقع شده است. مسجد ی است با عظمت و زیبا با گنبدی بلند و مناره ای منقش به كاشی های آبی رنگ درضلع شرقی و غربی مسجد دو تالار دیگر وجود دارد كه هر یك به جای خود مسجد جداگانه ای به شمار می رود . میان مسجد و دو مسجد جانبین پنجره هایی چوبی نهاده اند كه موقع باز شدن آنها هر سه مسجد به هم متصل می شوند و به صورت مسجد واحدی د رمی آیند. بانی مسجد بازرگان معاصر نایب السلطنه حاج صفر علی خوئی است

مسجد حجت الاسلام

 این مسجد د رجنوب صحن مدرسه طالبیه و جانب غربی مسجد جامع واقع شده است. پنجاه و چها ر گنبد آجری آن بر روی چهل ستون سنگی كبود قائم است. همه ستو نها منشوری و دارای قاعده ده ضلعی و سر ستون مقرنس یكنواخت هستند به جز یك ستون بزرگ واقع در جلو محراب كه حجاری تزئینی مارپیچی و سرستون مقرنس پركاری دارد كه از شاهكاریهای هنر حجاری به شمار می رود و ظاهرا باقیمانده بنای باعظمتی است كه سابقاَ در همین محل برپا بود و در اثر زلزله و حوادث دیگر منهدم گردیده است.

مسجد علیشاه

 بنای ارك تبریز باقیمانده مسجدی است كه درقرن هشتم هجری توسط تاج الدین علیشاه وزیر الجایتو ساخته شده است .قسمت جنوبی آن دارای طاقی بزرگ بوده كه گویا به علت تعجیل در بنیان آن فرو ریخته است. عرض این بنا سی متر و ارتفاع آن 26 متر است. عرض دیوارها 10 متر و داخل آنها مركب از دو دیوار عریض است كه توسط طاقهایی به هم اتصال یافته است.

حمدالله مستوفی ضمن توصیف این مسجد طاقی بر بالای مسجد ندیده است . این بنا دردوران قاجاریه مبدل به انبار غلات و مخزن مهمات گردیده و حصاری دور آن كشیده شده و نام ارك یافته است . ارك د ردوران مشروطیت به دست مشروطه خواهان افتاد و د رنتیجه باعث تقویت موضع آنان شده است . درسالهای قبل از انقلاب تبدیل به باغ ملی یا گردشگاه عمومی شده بود و هم اكنون ا زمحوطه این اثر باستانی به عنوان مصلی استفاده می شود.

مسجد حسن پادشاه    

توسط اوزون حسن با فرزندش یعقوب ساخته شده است . اكنون به صورت ویرانه متروكی در آمده است . چند ستون سنگی و پاره ای سنگ نوشته های شكسته و درهم ریخته تنها باقیمانده از آن مسجد است.

مسجد شاهزاده

 در میدان شهدای فعلی قرار گرفته است و به مسجد شهدا معروف است. درزمان عباس میرزا ولیعهد شروع به ساختمان شده و در زمان مهدیقلی میرزا برادرمحمد شاه تكمیل گردیده است.

.

مسجد مقبره

در اول بازار كفاشان قرار دارد . نه ستون سنگی خوش تراش دارد. گنبدهایش بلند و ضربی است. در زلزله 1193 سقف آن فرو ریخته و بعدا ساخته شده است . این كار توسط مرحوم میرزا مهدی قاضی طباطبائی انجام پذیرفته و چون مقبره خودشان درآن جاست به نام مقبره خوانده شده است . مقبره آیت ا... شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی نیز د رهمین مسجد قرا ردارد.

مسجد ظهیریه

در جانب غربی بقعه سید حمزه واقع شده است . مسجدی بدون ستون و در ابعا د 8 ×20 متر دارای گنبدی بزرگ است.

تزئینات ونوشته های سقف مسجد مذهب هستند . بانی این مسجد ظهیرالدین پسر صدرالدین وزبر آذربایجان است كه بقعه و مدرسه سید حمزه را تعمیر و این مسجد را در سال 1087 هجری احداث نموده است.