معرفی کشور ژاپن ( Japan )
معرفی کشور ژاپن ( Japan ) تهیه و تنظیم : وحید پرست تاش ژاپنیها به کشور خود، نیهون (にほん (Nihon میگویند. دوران نوین ژاپن با به تخت نشستن امپراتور موتسوهیتو در سال ۱۸۶۸ میلادی آغاز شد. در دوره امپراتوری او (که تا سال ۱۹۱۲ ادامه داشت و دوره میجی خوانده میشود)، اصلاحات بسیاری در ساختار اداری، حکومتی و نظامی صورت گرفت و ژاپن به یک قدرت جهانی تبدیل شد که توانست چین را در جنگ نخست چین و ژاپن، و روسیه را در جنگ روس و ژاپن شکست دهد. در این دوره، ژاپن توانست بر تایوان، کره و شبهجزیره ساخالین سلطه یابد.در جنگ جهانی اول، ژاپن از متفقین بود. ژاپن دارای 47 استان یا بخش می باشد و اکمون به عنوان یکی از قطب های اقتصادی و تکنولوژیک نظام بین الملل محسوب می شود .
در جنگ جهانی دوم، ژاپن یکی از دول محور بهشمار میرفت و با متفقین میجنگید. در این دوره نخستوزیر ژاپن هیدکی توجو بود. پس از جنگی درازمدت در اقیانوس آرام، ژاپن بیشتر متصرفات خود را از دست داد و در انتها پس از فروافتادن بمب اتم در هیروشیما و ناکازاکی، ژاپن بدون قید و شرط تسلیم شد.
پس از اشغال توسط ایالات متحده آمریکا، با یک برنامه پیگیر توسعه صنعتی و کمک ایالات متحده آمریکا، ژاپن به رشد اقتصادی چشمگیری دست یافت و به یکی از بزرگترین اقتصادهای دنیا بدل شد.
کشور ژاپن با داشتن تولید ناخالص داخلی به میزان ۴٫۵ تریلیون دلار در سال ۲۰۰۵ دومین قدرت اقتصادی دنیا (پس از آمریکا) بوده و در آسیا نیز رتبه اول را از این لحاظ داراست. این کشور دارای منابع طبیعی خیلی محدودی است و اکثر جزایر و خاک آن کوهستانی و آتشفشانی است. ولی با همکاریهای دولت در بخش صنعت و نیز سرمایه گذاری گسترده در تکنولوژیهای پیشرفته، ژاپن به عنوان یکی از پیشگامان عمده در صنعت و تکنولوژی دنیا شناخته شدهاست. صادرات بخش عمدهای از درآمدهای اقتصادی ژاپن را تشکیل میدهد و آمریکا با ۲۲٫۷٪، چین با ۱۳٫۱٪ و کره جنوبی با ۷٫۸٪ عمده ترین شرکای تجاری این کشور هستند. محصولات صادراتی عمدهٔ ژاپن شامل تجهیزات حمل و نقل، اتومبیل، صنایع الکترونیک، ماشین آلات الکتریکی و صنایع شیمیایی هستند. در بخش صنایع ژاپن به عنوان یکی از پیشرفته ترین کشورها در زمینه تولید اتومبیل، تجهیزات الکترونیکی، ماشین ابزار، فولاد و فلزات غیرآهنی، کشتی سازی، صنایع شیمیایی و نساجی و نیز صنایع غذایی فرآوری شده محسوب میشود. این کشور دارای چندین شرکت بین المللی با مارکهای معتبری همچون تویوتا، هوندا، سونی، نیسان، سیتی زن و... است.
چنین نتیجهای حاصل صادرات به کشورهای درحال توسعه مانند چین (که رشدش به ۹/۵٪ رسیده)، طرح دولتی و بی سابقه قانونمندسازی، سطح بالای تحقیق و توسعه، سرمایه گذاری بر روی آموزش و همچنین تعدیل نسبی ارزش دادن به سهام داران است.
ژاپن رشد اقتصادی بالایی را در دهههای ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ تجربه کردهاست. رشد ژاپن در دهه ۱۹۶۰ به طور متوسط ۱۰٪، در دهه ۱۹۷۰ به طور متوسط ۵٪، و در دهه ۱۹۸۰ به طور متوسط ۴٪ رشد داشت. رشد اقتصادی ژاپن در دو دهه اخیر به شدت کاهش یافتهاست به طوری که در دهه ۱۹۹۰ به طور متوسط ۱٫۵٪ بودهاست. تلاشهای دولت ژاپن برای ایجاد رشد اقتصادی در این دو دهه عمدتا با شکست مواجه شده و رشد اقتصادی ژاپن همچنان پایین است.
نظام حكومتی ژاپن
حکومت ژاپن، سلطنتی مشروطه است که در آن قدرت امپراطور بسیار محدود است. امپراتور که بیشتر نقش تشریفاتی دارد، در قانون اساسی بدینگونه تعریف شدهاست: «نماد کشور و وحدت مردم». عملاً قدرت به دست نخستوزیر و دیگر اعضای منتخب شورا قرار دارد
قانون اساسی ژاپن در ماه می 1947 میلادی تصویب شد كه مبتنی بر سه اصل می باشد:
الف - حاكمیت مردم،
ب - احترام به حقوق بنیادین انسانی
پ - صلح طلبی.
به منظور حفظ موازنه قوا ، ساختار دولت به سه بخش مستقل مقننه، مجریه و قضاییه تقسیم شده است. هر یك از این قوا خود دارای نهادها و سازمان های مربوط به خود می باشد.
2- قوه مقننه ژاپن
قوه مقننه ژاپن كه به آن Diet می گویند دارای دو مجلس می باشد: مجلس نمایندگان و مجلس مشاوران. Dietتنها نهاد قانونگذاری ژاپن است. هر دوی ین مجالس هم داری اعضی منتخب و حوزه های انتخاباتی خود و هم نمایندگان كل مردم ژاپن می باشند. مهمترین مسئولیت Diet وضع قانون می باشد. Diet اختیارات دیگری نیز دارد. برخی از این اختیارات عبارتند از:
- بحث و بررسی در مورد بودجه و تصویب آن.
- تصویب موافقتنامه ها و كنوانسیونها.
- انتصاب نخست وزیر.
- ارایه پیشنهاد و اصلاح قانون اساسی.
هم چنین هر یك از دو مجلس می توانند به تفحص در مورد فعالیت های دولت بپردازند. بری تصویب یك قطعنامه توافق هر دو مجلس ضروری می باشد. با ین وجود هنگامی كه مواضع دو مجلس در مورد لویح، بودجه، موافقتنامه ها یا انتصاب نخست وزیر متفاوت است تصمیم مجلس نمایندگان تصمیم مجلس مشاوران را ملغی خواهد كرد. دوره مدت نمایندگی مجلس نمایندگان چهار سال و نمایندگان مجلس مشاورین شش سال می باشد. انتخابات بری نیمی از كرسی های مجلس مشاوران هر سه سال یكبار صورت می گیرد. مجلس نمایندگان 480 نمینده دارد. آخرین انتخابات ین مجلس در دسامبر 2005 برگزار شد. مجلس مشاوران 246 عضو دارد و آخرین انتخابات آن نیز در جولی 2007 برگزار گردید.
كلیه شهروندان ژاپنی هم مرد و هم زن در بیست سالگی می توانند در انتخابات مربوط به هر دو پارلمان ری بدهند. همچنین رده سنی نامزدی بری حضور در مجلس نمایندگان 25 سال و مجلس مشاوران 20 سال می باشد.
3- قوه مجریه
كابینه قدرت اجریی خود را از طریق مبانی قانونی و بودجه اعمال می كند. قوانین و بودجه مذكور توسط Diet تصویب شده اند. كابینه در برگیرنده نخست وزیر و وزراء می باشد. آنها به طور مشترك در اعمال قدرت اجرائی خود در برابر Diet مسئول می باشند. نخست وزیر در پارلمان و در میان اعضاء خود انتخاب می شود. ژاپن داری كابینه پارلمانی می باشد. بنابر ین سازمان و استمرار آن وابسته به اعتماد می باشد. شرح اختیارات پارلمان به شرح ذیل می باشد:
1. اجرای قوانین
2. پرداختن به دیپلماسی خارجی
3. امضاء موافقتنامه ها
4. نظارت بر امور ماموران دولتی
5. تنظیم سند بودجه و تسلیم آن به پارلمان.
6. اجرای دستورالعملهای كابینه
7. تصمیم گیری در مورد عفو عمومی
علاوه بر موارد فوق، كابینه رئیس دیوان عالی را تعیین و سیر قضات را نیز منصوب می كند. كابینه همچنین در امور كشوری به امپراطور مشاوره می دهد.
4. قدرت قوه قضائیه در دادگاهها نهفته و ین قوه مستقل از سیر قوا می باشد. دیوان عالی عالی ترین دادگاه كشور بوده و قضاوت های پیانی از طریق آن صورت می گیرد در حال حاضر در ژاپن هشت دادگاه عالی ، پنجاه دادگاه منطقه ی ، پنجاه دادگاه خانواده و 438 دادگاه بدوی وجود دارد.
دیوان عالی ژاپن متشكل از رئیس دیوان عالی و 14 قاضی می باشد.
5. حكومت های محلی
امور حكومت های محلی در دو سطح در ژاپن اعمال می شود:
ا- از طریق استاندار
2- توسط شهرداری های استان: ژاپن در حال حاضر داری 47 استان و 1787 شهرداری می باشد.
همچنین استانداری توكیو خود دارای 23منطقه می باشد.
سیستم حكومتی ژاپن بر اساس فعالیت احزاب سیاسی قرار داشته و احزاب سیاسی نقش تعیین كننده ای در صحنه سیاست كشور دارند.
در شرایط كنونی ،مهمترین احزاب سیاسی فعال عبارتند از :
- حزب لیبرال دمكراتیک ژاپن - LDP
- حزب دمكراتیك ژاپن
- حزب كومه ای جدید ژاپن
-حزب كمونیست ژاپن
- حزب سوسیال دمكراتیك ژاپن
حزب لیبرال دمكراتیک ، نماینده متنفذترین نیروی سیاسی در ژاپن است. این حزب بطور مستمر ،اكثریت ثابتی را در مجلسین ژاپن از زمان تشكیل آن در سال 1955 تا ژوئیه 1993 میلادی حفظ كرد و پس از یك دوره 9 ماهه دوری از قدرت از 1994 میلادی به بعد با ائتلاف با احزاب كوچكتر دولت را تشكیل داده است . این حزب در حال حاضر در مجلس نمایندگان حائز اكثریت نسبی می باشد .
شریك LDP در ائتلاف موجود حزب كومه ای جدید است كه از سوی سازمان بودایی پرقدرت «سوكا گاكی» حمایــت می گردد و برای پیوستن این حزب به دولت و تشكیل دولت ائتلافی ، عده ای از اعضاء و مسئولین حزب لیبرال دمكراتیک بخاطر مذهبی بودن این حزب ، مخالف چنین ائتلافی می باشند.
حزب دمكراتیك ژاپن در تاریخ 7/7/1375 تاسیس و در سالهای اخیر انتخاباتهای مجالس قانونگذاری در كسب كرسیهای پارلمانی به موفقیتهای قابل توجهی دست یافته است . با ادغام حزب لیبرال در حزب دموكراتیك این حزب عملاً بعنوان دومین حزب بزرگ سیاسی ژاپن در آمده و با تنزل موقعیت احزاب كمونیست و سوسیال دمكراتیك آراء مخالف به سمت حزب دموكراتیك جذب شده است . در انتخابات مجلس نمایندگان این حزب با خط مشی جوانگرایی ، و با هدف تغییر وضعیت سیاسی جاری از مفاهیم سنتی احزاب سیاسی به یك شبكه آگاه سیاسی از شهروندان ، بعنوان یك مجرای وسیع ارتباطی و متعهد به اصلاحات بنیادین در نظام موجود تاسیس گردیده است.
تعداد كرسیهای احزاب در مجلس نمایندگان پس از انتخابات ، 11 سپتامبر 2005 میلادی به قرار زیر است :
حزب لیبرال دمكراتیک 295 كرسی
حزب دمكراتیك ژاپن 113 کرسی
حزب كومه ای نوین 31 کرسی
حزب كمونیست 9 کرسی
حزب سوسیال دمكراتیک 7 کرسی
مستقل ها و غیره 6 کرسی
تركیب جدید احزاب سیاسی در مجلس مشاوران :
حزب دمكراتیك ژاپن 113 كرسی
حزب لیبرال دمكراتیک ژاپن 85 کرسی
حزب كومه ای نوین 20 کرسی
حزب كمونیست 7 کرسی
حزب سوسیال دمكراتیک 5 کرسی
حزب جدید مردم 4 کرسی
مستقل ها 8 کرسی