آشنایی با عربستان سعودی

 - همشهری آنلاین:

کشور پادشاهی عربستان سعودی در منطقه خاورمیانه واقع شده و به دلیل واقع شدن کعبه در آن مورد توجه مسلمانان جهان است.

این کشور از شمال غرب با اردن، از شمال و شمال شرق با عراق، از شرق با کویت، قطر، بحرین و امارات متحده عربی ، از جنوب شرق با عمان و از جنوب با یمن همسایه است.

این سرزمین از زمان بنا شدن خانه خدا بوسیله حضرت ابراهیم مورد توجه خداپرستان بوده است. این سرزمین با ظهور خاتم الانبیاء حضرت محمد (ص) مرکز پایه‌گذاری تمدن جهانی بسیار عظیمی شد. در زمان حیات حضرت محمد (ص) اولین نظام سیاسی و اجتماعی پیشرفته برقرار شد.

این سرزمین به دلیل ویژگی‌های خاصی مانند وجود محیط وحی، خانه خدا، روضه مطهر حضرت رسول (ص)، قبله‌گاه مسلمین، شعب ابوطالب، کوه صفا و مروه، حجر اسماعیل، قبرستان بقیع، عرفات و منی و... نزد مسلمین ارزش والائی دارد و همه ساله میلیون‌ها مسلمان برای زیارت به این سرزمین مسافرت می‌کنند.

سیاست در عربستان

حکومت کشور عربستان  پادشاهی است. در این کشور مجلس قانونگذاری وجود نداشته و هیئت وزیران انتصابی که عمدتا ازمیان شاهزادگان انتخاب می‌شوند نوعی واحد قانونگذاری را تشکیل می‌دهند.

شخص پادشاه، خود، نخست وزیر، فرمانده کل نیروهای مسلح، رئیس شورای عالی دانشگاه‌ها، رئیس شورای عالی نفت و رئیس دانشگاه اسلامی مدینه منوره است.

کشور عربستان از قسمت‌هایی متشکل شده که هر قسمت زیر نظر یک «امیر» اداره شده و این «امرا» هستند که پاسخگوی پادشاه کشورند. پادشاه رئیس رسمی کشور است که مسئولیت خود را به کمک شورای وزیران به انجام می‌رساند.

در سیستم جدید حکومتی کشور، مجلسی تحت عنوان «مجلس الشورای» متشکل از 60 عضو وجود دارد. هر «امیر» نیز از شورای مشاوره 10 نفره برخوردار است که در اتخاذ تصمیمات یاریش می‌کنند.

اقتصاد در عربستان

تولید ناخالص داخلی در این کشور 6/564 میلیارد دلار است. شش میلیون و ۵۶۳ هزار نفر نیروی کار این کشور را تشکیل می‌دهند.

نرخ بیکاری در این کشور ۱۳ درصد است. البته این آمار تنها شامل مردان است و زنان در این آمارگیری‌ها لحاظ نشده‌اند. در سال ۲۰۰۷ نرخ تورم در این کشور 1/4درصد بود.

عربستان از بزرگترین صادرکنندگان نفت و گاز جهان است. این کشور در سال ۲۰۰۷ به طور میانگین روزانه ۱۱ میلیون بشکه نفت تولید کرد که نزدیک به ۹ میلیون بشکه از آن را صادر می‌کرد.

محصولات صادراتی این کشور شامل نفت و محصولات پتروشیمی است که به کشورهای آمریکا (8/16 درصد)، ژاپن (1/16درصد)، کره جنوبی (3/10 درصد)، چین (8/7 درصد) و تایوان (8/4 درصد) صادر می‌کند.

محصولات وارداتی این کشور شامل ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد غذایی، مواد شیمیایی، وسایل نقلیه موتوری و منسوجات است که از کشورهای آمریکا (6/12 درصد)، چین (3/9 درصد)، آلمان (8/8درصد)، ژاپن (1/8 درصد)، ایتالیا (1/5درصد)، انگلیس (5/4 درصد) و کره جنوبی (1/4 درصد) وارد می‌شود.

مردم عربستان

جمعیت این کشور حدود ۲۸ میلیون و ۱۶۱ هزار نفر با میانگین سنی5/21 سال است. امید به زندگی در این کشور برای زنان ۷۸ و برای مردان ۷۴ سال است.

حدود 1/0 درصد از جمعیت بزرگسال این کشور به بیماری ایدز مبتلا هستند. ۹۰ درصد از مردم این کشور عرب هستند.

دین رسمی این کشور اسلام است و ۱۰۰ درصد مردم آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند. زبان رسمی عربستان عربی است

ارتباطات در عربستان سعودی

در این کشور جهاز میلیون و ۵۰۰ هزار خط تلفن ثابت و ۲۸ میلیون و ۳۸۱ هزار خط تلفن همراه وجود دارد.

عربستان سعودی ۱۸ هزار و ۳۶۹ میزبان اینترنتی و 4 میلیون و ۷۰۰ هزار کاربر اینترنت دارد.

عربستان سعودی در یک نگاه

احساء

(به عربی: مدینة الأحساء )، نام شهری است در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. «شهر احساء» مرکز استان احساء است، که یکی از استان‌های منطقه شرقی در عربستان سعودی است.

اخدود (نجران)

به عربی ( ) نام مکانی است در جنوب شهر نجران در کشور عربستان سعودی واز توابع یمن السعید (یمن خوشبخت) در دوران قدیم. نام این مکان در قرآن ودر سوره بروج آمده‌است چنانکه مردم مؤمنین نجران بدستور تبع ذونواس در آتش هولناکی در اخدود سوزانده شدند. مردم نجران به دعوت مبشر و عابد و زاهد وصاحب معجزات فیمیون به دیانیت نصرانیت مسیحی گرویدند، بعد از آنکه مشرکین وثنی و بت پرست بودند. در آن دوران پادشاه یمن یکی از ملوک یهودی بنام یوسف ذی نواس بود، همچنین گفتند نامش زرعة بن تبان اسعد أبو کرب ولقبش ذی نواس بود، این پادشاه مردم یمن به زور وادار نمود که پیرو دیانت یهودی شوند. ذی نواس مسیحیان یمن در که در قرآن ذکر شده‌است سوزانده وکشته‌است.

شاه ذی نواس و مسیحیان نجران [ویرایش]

شاه ذی نواس مؤمنین مسیحیان به دین یهودیت فراخواند، وخطاب به آنان گفت: فقط دو راه در پیش دارید، یا اینکه مذهب ودین من بپذیرید ویهودی شوید و مسیحیت رها کنید، ویا اینکه شماهارا در آتش اخدود می‌سوزانم. مؤمنین مسیحیان راه دوم را اختیار نمودند، ودر آتش سوزان بدستور پادشاه یمن ذی نواس در سال ۵۲۴ میلادی سوزانده شدند. گفته شده‌است که برخی را یا شمشیر کشته و برخی را مثله کرده و برخی را به آتش سوزاندند و عدد کشته شدگان در آتش را بیست هزار نفر دانسته‌اند.

در هنگام سوزاندن مردم در اخدود، یکی از مسیحیان به نام دوس بن ثعلبان توانست از این کشتار وحشتناک فرار کند ونجات یابد، اسب سواران شاه خواستند اورا دستگیر کنند، أما موفق نشدند. دوس بن ثعلبان خودرا به قیصر روم رساند، وبرای انتقام جویی قربانیان از قیصر طلب کمک نمود. چندی بعد قیصر روم با همیاری پادشاه حبشه به انتقام جویی کشته شدگان مسیحیان جیشی به سرپرستی ابرهٔ أشرم به سوی یمن گسیل داشت و یمن را اشغال نمود. این کار ذی نواس سبب شد که یمن مدت ۷۰ سال تحت نفوذ اشغالگران احباش قرار گیرد. یادواره شهادت مسیحیان نجران در تقویم رومی، در ۲۴ اکتبر، در تقویم ارتودکس شرقی(ژاکوبی)، در ۳۱ دسامبر، در تقویم اعراب ملکایت، در ۲ اکتبر، در تقویم سینکساری ارمنی، در ۲۰ اکتبر و در تقویم سنکسار اتیوپیایی، در ۲۲ نوامبر، برگزار می‌گردد.

منطقهٔ اخدود و همچنین شهر نجران یکی از غنی‌ترین مناطق باستانی در شبه جزیره عربستان است، در این منطقه آثار باستانی گوناگونی وجود دارد، اثار برجسته ، نقوش و سنگ نبشته‌های مختلف از دوران باستان، قلعه‌ها، وکاخ‌های شاهان پیشین یمن، هزارها مواقع تاریخی وشگفت انگیز، واحات سر سبز وزیبا واماکن گردشگری مختلف که نظر گردشگران از سایر نقاط دنیا جلب می‌کند و به سوی خود می‌کشاند. از نقاط باستانی آن نقش‌های برجسته است که در منطقهٔ آن استخوان‌های مردگان نیز دیده می‌شود. در موزه منطقه سر برنزی شیری نیز به نمایش گذاشته شده‌است.

تاریخ [ویرایش]

این داستان را از دید تاریخی در روزگار پادشاهی ذونواس از شاهان حمیری یمن انگاشته‌اند. ذونواس که گرایش‌های یهودی داشته مسیحیان آن سامان را می‌آزردهاست و این آزار مسیحیان از بهانه‌های تازش حبشیان مسیحی به یمن بوده‌است.

از منابع مختلف مسیحی، اعم از سریانی و حبشی، مجموعه‌ای از اطلاعات به دست می‌آید که در تحلیل تاریخی این رخداد، کارآیی شایان توجهی دارد؛ این منابع عبارتند از «نامة سیمون بت ارشام‌» به رئیس دیر جبله(524م)، نیز «کتاب حمیریان‌» که در آن از حملة مسروق پادشاه کافر حمیر به نجران سخن رفته است، کتاب «اعمال قدیس حارث‌»، «سرود یوحنای افسوسی‌» و گزارش یعقوب رهاوی‌

داستان اصحاب اخدود در قرآن [ویرایش]

این داستان در سوره بروج ایات ۱ تا ۸ چنین آمده‌است :

البته در میان مفسرین بر سر آنکه آیا کافران ایشان را کشتند یا کافران در آن آتش نابود شدند اختلاف است؛ برای نمونه طبری کشتگان را همان باورمندان زیر شکنجه می‌داند.

الجبیل

مختصات: شرقی′۴۰°۴۹ شمالی′۰۰°۲۷ (نقشه)

(به عربی: مدینة الجبیل)، شهری صنعتی در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان است. این شهر یکی از بزرگترین شهرهای صنعتی عربستان و منطقهٔ خاورمیانه به شمار می‌آید. این شهر از شهرهای ساحلی کشور عربستان است که در کرانهٔ خلیج فارس واقع شده‌است. خط لوله نفت (تاب لاین) که از ظهران می‌آید، از این شهر گذشته سپس به اردن، سوریه و لبنان می‌رسد.

جمعیت  

جمعیت «شهر الجبیل» طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۲۰۰۴ م، برابر با ۲۴ هزار نفر بوده‌است که ۶۹٪ آن از تابعیت سعودی بوده‌اند.

شهر الجبیل  

«شهر الجبیل» به دو قسمت تقسیم شده‌است:

• قسمت اول: «البلد» که مرکز شهر است و خانه‌های ساکنان مردم شهر در آن قرار دارد.
• قسمت دوم: صنعتی که شرکت‌های بزرگی که به نام الهیئة الملکیة معروف هستند، در آن قرار دارد و شامل صدها شرکت است. شهر جبیل شهر زیبایی است، در این شهر در حدود ۱۰۰ هزار درخت تزیینی مختلف کاشته شده‌است.

ریشه نام  

تصغیر «الجبل» است، که به معنای کوه است. و وجه تسمیهٔ شهر به نام «الجبیل»، از آنجاست که کوهی در کنارهٔ دریا وجود داشته‌است که با زمین یکسان نموده‌اند و «شهر الجبل» بر فراز آن بنیان‌گذاری شده‌است. بنابراین نام شهر را «الجبیل» گذاشته‌اند؛ تنها قسمت کوچکی از قلهٔ کوه (الجبیل) باقی مانده‌است و مشاهده می‌شود. در دوران قدیم چاه آب شیرینی در این شهر بوده‌است که از آن قبیلهٔ (بنی زید بن عبید بن ثعلبه الحنفی) بوده‌است.

بدر (شهر)

مختصات: ‏۲۶″ ۴۷′ ۳۸°شرقی ‏۴۸″ ۴۶′ ۲۳°شمالی (نقشه)

یا شهری‌است واقع در دشتی در جنوب غربی شهر مدینه در عربستان سعودی.

این شهر در قدیم، مرکزی تجاری، و اتصال‌دهندهٔ جاده‌ای از مدینه و جادهٔ مسیر کاروان‌های مکه تا سوریه بوده‌است.

کوه‌ها و تپه‌های شنی در گرداگرد این شهر پیداست.

غزوه بدر که نخستین نبرد اصلی مسلمانان بود، در ۱۷ رمضان سال دوم پس از هجرت، در این شهر روی داد.

بریده

مختصات: ‏۰″ ۵۸′ ۴۳°شرقی ‏۰″ ۲۰′ ۲۶°شمالی (نقشه) (به عربی: مدینة بریدة)، شهری است در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. این شهر مرکز فرمانداری منقطهٔ (استان قصیم) است. مابین راه أصلی ریاض و حائل ودر نزدیکی شهر عنیزه واقع شده‌است. ویکی از مشهورترین بازارهای شتر فروشی در این شهر قرار دارد. در حدود ۳۳۰ کیلومتر از شهر ریاض پایتخت عربستان سعودی فاصله دارد.

یشه (شهر)

تبوک (شهر)

(به عربی: مدینة تبوک)، شهری است در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. این شهر به (دروازه شمالی عربستان) مشهور است. شهر آبادی در شمال شبه جزیرهٔ عربستان در ناحیهٔ حجاز، ویکی از شهرهای بزرگ عربستان در نزدیک‌ترین نقطهٔ راه بلاد الشام قرار دارد.

«شهر تبوک» در ۲۰۰ کیلومتری شهر تیماء واقع شده است، ودارای هوای معتدل است. این شهر در سره راه ارتباطی کشور اردن به شهر مدینه واقع شده‌است. أطراف «شهر تبوک» باغ‌های نخل خرما احاطه نموده‌است.

جمعیت  

جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۴ میلادی ۸۹۵۰۰۰ هزار نفر نشان می‌دهد که از اهل سنت و از شاخه مالکی هستند . بیشتر مردمش پیشهٔ کشاورزی دارند. باغات مرکبات و میوه جات و نخل خرما وصیفی جات و شتوی در أطراف این شهر فراوان أست، ودر حدود ۳ هزار هکتار زمین زیر کشت دارد.

پیشنهٔ تاریخی  

«شهر تبوک» از شهرهای بسیار قدیمی است، واز قدیمی‌ترین شهرهای وادی القری و بلاد الشام است، ودر أصل نام این منطقه «برکة» بوده‌است. واز مساکن (سعد بن بنی عذره)، وداری قلعه‌ای به نام «حصن عین النخلة» بوده‌است. گویند:أصحاب الأیکه قوم نبی الله شعیب در این مکان ساکن بوده أند. آخرین غزوهٔ پیغمبر در این مکان بوده‌است، هنگامی که جیش مسلمین به سرپرستی محمد به این مکان می‌رسند در جوار چشمهٔ آب کوجکی مستقر شدند، پیغمبر دستور داد کسی دست به منبع آب چشمه نزند، أما دو نفر افراد جیش مسلمین بواسطهٔ سر نیزه در چشمه احداثی نمودند برای افزودن جریان آب چشمه، پیغمبر متوجه آنجا شد، خطاب به آن دونفر گفت:(مازلتما تبوکان)، از آن به بعد نام مکان «تبوک» گذاشته شد.

تیما

مختصات: شرقی′۳۲°۳۸ شمالی′۳۷°۲۷ (نقشه)

(به عربی: مدینة تیماء)، شهری ست در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. شهر آبادی است در منطقهٔ حجاز، در نزدیکی دره أی مشهور به(وادی القری) در سر راه ارتباطی تبوک در شمال، و خیبر، و مدینه در جنوب. این شهر درفاصلهٔ ۲۶۵ کیلومتری شرق تبوک، و در ۴۰۰ کیلومتری شمال مدینهٔ منوره قرار دارد. «شهر تیماء» در میان واحهأی از درختان خرما واقع شده‌است. براساس اطلاعات موجود در مرکز آمار عربستان سعودی در ۳۸ درجه و ۲۹ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۳۸ دقیقه عرض شمالی از نصف‌النهار مبدأ واقع شده‌است.

جمعیت  

جمعیت این شهر در حدود ۲۵۰۰۰ هزار نفر هستند که از اهل سنت و از شاخه مالکی هستند.

پیشنهٔ تاریخی [ویرایش]

واحهٔ بزرگی‌است با پیشینهٔ سکونت دیرپای انسان در شمال خاوری عربستان سعودی کنونی، در مسیر مدینه و دمه و در آغاز صحرای نفود.

در نوشته‌های کهن تیما را سرزمینی یهودی‌نشین با چاه‌های پرآب و ساختمان‌های زیبا یادکرده‌اند. تیگلت‌پیلسر سوم از تیماییان خراج دریافت می‌داشته‌است و سناخریب هنگامی که از دروازه‌های نینوا نام می‌برد از دروازهٔ صحرا یاد می‌کند که تیماییان از این دروازه پیشکش‌های خود را به نینوا می‌اورده‌اند. یرمیا هم در پیشگویی خود از تیما و سرنوشتش نام‌می‌برد. در منابع آشوری از تیما نام می‌برد. در آینده دودمانی عرب بر تیما فرمان می‌رانند. در سدهٔ هشتم پیش از میلاد از دو شهبانوی عرب آن سامان-شمسی و زبیبی- یاد می‌شود.

در ۵۳۹ (پیش از میلاد) نبونید از پادشاهی کناره‌می‌گیرد، فرمانروایی بابل را به پسرش می‌سپارد و خود برای نیایش به تیما می‌رود. از این می‌توان برداشت کرد که این شهر در آن روزگار شهر مهمی بوده‌است. سنگنبشته‌ای به خط میخی از سدهٔ ششم پیش از میلاد در تیما به دست‌آمده‌است. در تورات بارها از تیما یادشده و وجه تسمیهٔ آن را از نام تیما یکی از پسران اسماعیل دانسته‌است.

در تیما ستونی به دست چارلز هوبرت در ۱۸۸۳ یافت‌شده‌است که اکنون در موزه لوور نگهداری می‌شود. بر روی این ستون فهرستی از نام‌های خدایان آورده شده‌است.

«تیماء» از شهرهای قدیمی شبه جزیره عربستان است، و تیماء بمعنای یعنی (زمین گسترده) است که دارای درختان تنومند سایه دار است، ویکی از واحههای مشهور حرهٔ حجاز است. گویند قبیلهٔ ثمود و عمالیق آن را بنا نهاده أند. در زمان جاهلیت بیشتر ساکنان تیماء یهود بوده أند. آثار تیماء به دوران قبل از تاریخ بر می‌گردد، بارزترین آثار تیماء قصر الأبلق و قصر الحمراء و قصر الردم است. از شخصیات مشهور تیماء سموأل بن عادیا بوده که در قصر الأبلق زندگی می‌کرد، ایشان یکی از مشاهیر آن دوران است که به صدق وحق گویی، وأمانت داری معروف بود، وی بر دیانت یهودیت می‌زیست. امرؤالقیس شاعر مشهور عرب هنگامی که برای استمداد به روم نزد قیصر رفت، دروع و أفزار جنگی خودرا نزد «السموأل» به أمانت گذاشت. که داستان آن با تصرفی فراوان مشهور است.

از اماکن مشهور و گردشگری تیما «بئر هداج» است که تاریخش به دوران ملوک عمالیق بر می‌گردد.، همچنین آثارها و سنگ نبشته‌هایی به خط «آرامی» و «کنعانی»، وآهاریی از دوران ثمود، و سبا برجای مانده‌است.

جوف

مختصات: شرقی′۳۰°۳۹ شمالی′۳۰°۲۹ (نقشه) ، (به عربی: مدینة الجوف)، شهری ست در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. «شهر جوف» در شمال شرقی شهر تبوک، و در سر راه ارتباطی دهستان‌های سکاکه و فبدنه، واقع شده‌است. این شهر دارای یک باند فرودگاه کوچک است که از هواپیمهای داخلی استقبال می‌کند.

در زمان قدیم سرزمین «الجوف» از مالکیت (بنی سعد) بوده‌است، چنانکه شاعر «الأحیمر السعدی» می‌گوید:

این سرزمین در دوران پیشین جزءی از (دولت الجندل) بوده‌است، و واحه أی بسیار پر رونق وجایی بسیار دلنشین در وادی السرحان بوده‌است.

جمعیت 

جمعیت شهر جوف در حدود ۳۰۰ هزار نفر می‌باشد.