ماه مبارک رمضان در جهان (2)

جمهوري آذربايجان در ماه مبارک رمضان

جمهوري آذربايجان از جمله کشورهاي اسلامي است که به دليل فاصله گرفتن دولتمردانش از احکام اسلامي و نيز به دليل شناخت نداشتن مردم از اسلام حقيقي بنا به دلايل گوناگون، مشکلات زيادي را تحمل مي‌كند. مصداق بارز مشکلات اين کشور در اشغال بودن حدود 20 درصد از خاک جمهوري آذربايجان در سال‌هاي متوالي گذشته است. چنانچه دولتمردان جمهوري آذربايجان، زمينه شناخت اسلام حقيقي براي مسلمانان اين کشور را فراهم مي‌كردند، قطعا مردم آذربايجان در سايه آموزه‌هاي ديني از قبيل غيرت ديني، شهادت و... سرنوشت ديگري را براي قره باغ و ديگر مناطق اشغالي کشورشان رقم مي‌زدند .

جمهوري آذربايجان در ماه رمضان
ماه مبارک رمضان و برخي مناسبت‌هاي آن از قبيل شب‌هاي قدر و روز جهاني قدس، از جمله روزهايي است که مي‌توان همزمان به دو موضوع مهم در جمهوري آذربايجان پي برد. اين ماه از يک سو علاقه فطري و قلبي مردم آذربايجان به دين اسلام را مشخص مي‌نمايد و از سوي ديگر، برداشت‌هاي سطحي مسلمانان اين جمهوري از برخي احکام اسلامي و عدم شناخت و آگاهي آنان از ديگر تعاليم اين دين آسماني را آشکار مي‌کند .

مردم منطقه‌اي که امروزه جمهوري آذربايجان ناميده مي‌شود، پس از جدايي از ايران، سالهاي متمادي زير استيلاي تزارها و کمونيست‌ها بودند که سال‌هاي 1918تا 1920 حايل بين تسلط تزارها و کمونيست‌ها بر اين منطقه است؛ با اين توضيح که در اين دو سال، حزب مساوات دولتي به ظاهر مستقل در منطقه تاريخي آران بنيان نهاد و نام حکومت خود را از روي برخي مطامع سياسي و... آذربايجان ناميد. مردم اين منطقه در زمان استيلاي روس‌ها (اعم از تزارها و کمونيست‌ها) سال‌هاي سخت و طاقت فرسايي را پشت سر گذاشتند. اين مردم بر سر اعتقادات خود چه کشته‌ها که نداده و چه شکنجه‌هايي که نشده‌اند !

به رغم همه مقاومت‌ها و ايستادگي‌هاي مردان و زنان مؤمن اين منطقه، روسها توانستند تا حدود زيادي اعتقادات ديني مردم را از بين ببرند و احکام اسلامي را يکي پس از ديگري تعطيل كنند. در سال‌هاي حاكميت كمونيست‌ها، هرچند دينداران غيرتمند و با تعصب آذربايجان، پنهاني و در خلوت خود با خدايشان به انجام فريضه روزه اهتمام مي‌كردند، ولي از آنجا كه مساجد تعطيل بوده و بجاي آوردن آداب و آيين‌هاي ديني هم ممنوعيت داشت، ماه رمضان به فريضه‌اي تعطيل شده مبدل شده بود .

پس از استقلال جمهوري آذربايجان از اتحاد جماهير شوروي، به رغم ميل باطني دولتمردان اين جمهوري در ادوار گوناگون، صدها مسجد در روستاها و شهرهاي گوناگون جمهوري آذربايجان احيا و يا احداث شده است که اين موضوع، زمينه مناسبي براي از انزوا درآوردن و تكريم ماه رمضان فراهم آورده است .

امروزه بسياري از مردم جمهوري آذربايجان که در نتيجه سياست‌هاي دوران استيلاي روسها و نيز سياست‌هاي دين‌زدايي دوران پس از استقلال با معارف حقيقي اسلام فرسنگ‌ها فاصله دارند، به دليل اينکه فريضه روزه را سينه به سينه از نياکان خود به ارث برده‌اند، با اشتياق تمام نسبت به انجام آن مبادرت مي‌ورزند، ليکن درباره شناخت ديگر احکام اسلامي همچون موضوع حجاب، نماز، حج و... با مشکلات زيادي روبه‌رو هستند. اهتمام مردم مسلمان جمهوري آذربايجان در بزرگداشت ماه رمضان، علاقه قلبي و فطري آنان به دين اسلام را نشان مي‌دهد، ولي، شناخت نداشتن واقعي بيشتر مردم اين جمهوري از بسياري از احکام اسلام ضرورت معرفي اسلام واقعي براي آنان را بيش از پيش مشخص مي‌سازد؛ موضوعي که در کنار جديت و تلاش مردم جمهوري آذربايجان براي شناخت احکام اسلامي، اقدام عملي همه علما و دانشگاهيان براي شناساندن احکام نوراني اسلام به مردم مسلمان دومين کشور شيعي جهان را مشخص مي‌سازد .

البته در سال‌هاي اخير، مردم مسلمان آذربايجان به ويژه دينداران و مؤمنان اين جمهوري، گام‌هاي بلندي براي شناساندن اسلام حقيقي و زدودن تحريفات و خرافات از دامان پاک و آسماني دين اسلام برداشته‌اند، ليکن همراهي نكردن دولت با آنان، تلاشهاي آنان را تا اندازه‌اي کمرنگ نموده است. دولتمردان جمهوري آذربايجان با استناد به قانون اساسي اين کشور که بر پايه دو اصل لائيسم و سکولاريسم تدوين شده است، به روش‌هاي گوناگون بر سر راه گروه‌هاي اسلامي موانع زيادي ايجاد مي‌نمايند، به گونه‌اي که اقليت 5 درصدي ديگر اديان و نيز گروه‌هاي لائيک از آزادي عمل بيشتري نسبت به اکثريت 95 درصدي مردم آذربايجان برخوردارند .

به رغم همه آنچه گفته شد، ماه رمضان در جمهوري آذربايجان، وضيعت اين جمهوري را با ماههاي بعدي سال متفاوت مي‌نمايد. در اين ماه بيشتر رستوران‌ها به حالت تعطيل درمي‌آيند و افرادي که به عنوان خواننده در اين رستوران‌ها برنامه موسيقي اجرا مي‌نمايند، به احترام ماه مبارک رمضان برنامه‌هاي خود را تعطيل مي‌نمايند و حتي برخي از آنان، اعم از زن و مرد خود نيز روزه مي‌گيرند. در اين ماه در بيشتر مساجد، سفره احسان بر پا مي شود و به طور کل، مساجد در اين ماه از ازدحام بيشتري نسبت به ماه‌هاي ديگر برخوردار است، به ‌ويژه مساجد بزرگ كه مسلمانان جمهوري آذربايجان نماز را در اين مساجد باشكوه به جماعت بجاي مي‌آورند. در اين ماه علاوه بر مساجد، مقبره برخي امامزادگان نسبت به ماه‌هاي ديگر، زايران بيشتري دارند و در اين محلها نيز افراد ثروتمند با دادن قرباني و... به نيازمندان کمک مي‌کنند .
استقبال قابل توجه مردم جمهوري آذربايجان از برنامه‌هاي شبکه جهاني سحر، مي‌تواند دليل خوبي براي اهتمام مردم مسلمان جمهوري آذربايجان در بزرگداشت ماه مبارك رمضان باشد. سال گذشته، خبرگزاري قرآني ايران (ايكنا) در باكو، نتيجه نظرسنجي از مردم داخل اين كشور پيرامون ميزان نگاه كردن برنامه‌هاي مذهبي ويژه رمضان شبكه سحر را در ميان بينندگان تلويزيون در آذربايجان به ميزان 42 درصد اعلام نمود که اين موضوع حاکي از اشتياق اين مردم براي کسب معارف اسلامي است .

در زمينه رسانه‌هاي جمهوري آذربايجان در ماه مبارک رمضان، بايد اذعان داشت که محتواي بسياري از برنامه‌هاي تلويزيوني جمهوري آذربايجان، به گونه‌اي است که گويا مخاطبان اين برنامه‌ها، عموما افراد بي دين و لائيک هستند. برخي فيلم‌ها و سريال‌هاي مبتذلي که از شبکه‌هاي تلويزيوني جمهوري آذربايجان پخش مي‌‌شود، گوي سبقت را از شبکه‌هاي غربي ربوده‌اند که به طور طبيعي پيامدهاي منفي اخلاقي و فرهنگي اين برنامه‌ها دامنگير جوانان مسلمان جمهوري آذربايجان مي‌‌شود .
به نوشته روزنامه غربگراي «يني مساوات» در اغلب شبکه‌هاي تلويزيوني جمهوري آذربايجان، نه تنها خبري از برنامه‌هاي ويژه ماه مبارک نيست، بلکه برخي شبکه‌ها مانند شبکه «آ. ت. و» براي لجاجت با مسلمانان در مواقع افطار و سحري صحنه‌هاي زشت و مشمئز کننده اي را به نمايش مي‌گذارند .

از جمله موارد قابل تأمل اين‌که برخي زنان جمهوري آذربايجان که حجاب اسلامي ندارند نيز نسبت به گرفتن روزه اهتمام مي‌ورزند و همچنين افرادي هستند که روزه مي‌گيرند، ليکن نماز بجا نمي‌آورند. اين مسائل و موارد شبيه آن به نوبه خود، حاکي از علاقه مردم آذربايجان به دين اسلام است که متأسفانه به دلايل پيش گفته نتوانسته‌اند احکام اسلامي را به طور دقيق آموزش بينند .

مطلب ديگر آن که امسال به دليل نزديکي ماه رمضان با زمان برگزاري انتخابات رياست جمهوري آذربايجان دولت اين کشور تلاش کرده است با انجام تبليغاتي درباره اين ماه، آراي مردم ديندار و مؤمن آذربايجان را به دست آورد. از جمله اقداماتي که دولت باکو براي اين منظور انجام داده است، نصب تابلوهايي درباره فرا رسيدن ماه رمضان در خيابان‌ها و ميادين گوناگون شهر باکوست که اين کار براي نخستين بار انجام شده است. البته مردم و گروه‌هاي ديني باکو، حمايت از نامزدي الهام علي اف را به پالايش شبکه‌هاي تلويزيوني از برنامه‌هاي مبتذل وابسته دانسته‌اند که به نظر مي‌رسد با توجه به سيطره صهيونيست‌ها بر بسياري از اين شبکه‌ها اين خواسته گروه‌هاي ديني حتي براي کوتاه مدت نيز اجابت نشود .

خلاصه در اين ماه، بيشتر دينداران روزه‌دار آذربايجاني، با توجه به اين‌كه شيعه دوازده امامي هستند به انجام فرايض ديني مي‌پردازند و به دستورالعمل‌هاي شرعي توجه دارند و در تلاشند آنچه را كه شارع مقدس گفته و احكام و آموزه‌هاي ديني بر جاي مانده از سيره اهل بيت(ع) مؤيد آنست، عمل كنند .

شب‌هاي قدر و روز جهاني قدس در جمهوري آذربايجان
از مهمترين مناسبت‌هايي که در اين ماه قرار دارد، شب‌هاي ليالي قدر و نيز روز جهاني قدس است. مردم جمهوري آذربايجان در شب‌هاي قدر با اشتياق زيادي در مساجد و تکايا به احيا و راز و نياز با معبود خويش مي‌پردازند. حسينيه ايرانيان باکو در اين شب‌ها، سرشار از مشتاقان آذري است که براي بهره‌گيري از سخنراني و مراسم عزاداري در اين محل جمع مي‌شوند و خيلي اوقات به دليل محدوديت جا در محوطه بيروني حسينيه از مراسم احيا استفاده مي كنند. مردم جمهوري بيش از هر زمان ديگري در اين ماه‌ها خود را نيازمند معارف قرآني مي‌بينند و از اينکه نمي‌توانند متن اصلي قرآن را بخوانند ابراز تأسف شديد مي‌نمايند .

از ديگر مناسبت‌هايي که جلوه‌اي ديگر از عشق و علاقه قلبي مردم جمهوري آذربايجان به دين اسلام را به نمايش مي‌گذارد، روز جهاني قدس است. اين روز هرچند در جمهوري آذربايجان روز کاري است، اما بسياري از مردم اين کشور در مساجد جمع مي‌شوند و با سر دادن شعارهاي مرگ بر اسرائيل، مرگ بر آمريکا و مرگ بر اشغالگران صهيونيست و ارمني، خواستار اتحاد کل جهان اسلام براي آزادسازي اراضي اشغالي مسلمانان و قدس شريف مي‌شوند .
.
سخن آخر اين که در اين ماه، مردم شيعه جمهوري آذربايجان، بيش از هر زمان ديگري، آمادگي خود را براي آموزش واقعي آموزه‌هاي ديني و بازگشت به هويت اصيل ايراني ـ اسلامي فرياد مي‌زنند و با اين كار خود، رسالت همه علماي شيعي و نيز دانشگاهيان را براي کمک معنوي به آنان سنگينتر مي‌نمايند .

به گزارش خبرگزاری اهل‏بیت(ع) ـ ابنا ـ مردم مسلمان پاكستان پيش از رسيدن اين ماه پيشاپيش به پيشواز اين ماه مي‌روند و آماده رفتن به ميهماني الهي مي‌شوند و هر خانواده درصدد است تا آمادگي‌هاي لازم را به منظور يك ماه روزه داري كسب كند.

دولت پاكستان نيز تلاش دارد تا با تعيين نخستين روز ماه مبارك با اعلام برنامه ويژه براي خريد شهروندان، اين ماه را گرامي بدارد.

اعتقاد مردم پاكستان به اين ماه بسيار زياد است و اين ماه را بسيار گرامي مي دارند.

جامعه سنتي پاكستان و اعتقاد راسخ پاكستانيها براي روزه داري در مقابل تهاجم فرهنگي هنوز رنگ و بوي خود را از دست نداده است.

با شروع ماه رمضان، مساجد رونق مي گيرند و مجلس وعاظ گرم‌تر از هميشه مي گردد.

شيعيان و اهل سنت، هر كدام آداب و رسوم خود را تعقيب مي كنند و طبق عقايد مرسوم مذهب خود در اين ماه عبادت مي‌كنند.

مجالس مختلف پس از افطار در هر گوشه و كنار شهر برپاست و پير و جوان براي كسب فيض به مساجد مي روند و تا ساعت‌ها اين مراسم ادامه دارد.

شيعيان با روي آوردن به مساجد و حسينيه‌ها در مجالس مخصوص اين ماه شركت مي‌كنند كه از جمله آنها مراسم احيا و گرامي‌داشت شب‌هاي قدر و مراسم شهادت حضرت علي(ع) و روز حهاني قدس است.

افطاري ‌دادن در بين مردم پاكستان مرسوم است و در مساجد هر كسي سعي دارد با دادن افطاري كسب فيض كند و گاه سبقت گرفتن مردم براي دادن افطاري بر ديگران ديدني است.

سفره‌هاي مردم در ماه رمضان اندكي رنگين‌تر از سابق مي شود.

چاشني سفره پاكستانيها هيچ‌گاه ترك نمي‌شود و در اين ماه اين چاشني ها هم رنگ و بوي ديگري دارند.

پيش از رسيدن ماه رمضان شهروندان تدارك ترشي اين ماه را مي‌گيرند و بازار ترشي‌فروشي در اين ماه بسيار گرم است، همچنين خرما كه در روايات اسلامي به آن سفارش شده و ارزش غذايي بالايي نيز دارد جاي خاصي بر سر سفره مردم پاكستان دارد و افطار مردم نيز معمولاً با خرماست.

ماهي و زولبيا كه مردم پاكستان آن را "جلبي" مي نامند طرفداران زيادي در اين ماه دارد و غذاخوري‌ها كه در اين ماه به دستور دولت تعطيل مي شوند بازار گرم ترشي و "جلبي"، "پكروي"، "سمبوسه " فروشي هستند.

بازارهاي پاكستان هم متناسب با اين ماه، مواد غذايي مورد نياز مردم را عرضه مي‌كنند، عده‌اي از تاجران به احترام اين ماه با اعلام كاهش نرخ سود خود سعي بر كاهش قيمت مواد غذايي در طول اين ماه را دارند و معمولاً نرخ مواد غذايي در اين ماه اندكي افزايش مي‌يابد مگر آنكه تغيير خاصي در اوضاع آيد.

در پايان يك ماه روزه داري، عيد فطر كه عيد اصلي مسلمانهاست بسيار ديدني است و خريد عيد فطر معمولاً از نيمه‌هاي رمضان شروع مي شود و تردد در بازارها به علت ازدحام جمعيت بسيار مشكل است.

در اين عيد مردم معمولاً با ميوه، شيريني و عمدتا خشكبار از ميهمانان خود پذيرايي مي كنند و ديد و بازديد در اين عيد بيش از هر عيد ديگري است و بزرگداشت اين عيد سه روز است.

نماز عيد فطر نيز در مساجد با شكوه خاصي برگزار مي‌شود و مردم هر قشر در نماز عيد فطر شركت مي كنند و اعتقاد دارند كه اين نماز مكمل روزه‌هاي‌شان است.

در چند سال اخير، راهپيمايي روز جهاني قدس نيز در شهر كراچي به نشانه حمايت از مردم مظلوم فلسطين و اعلام انزجار از رژيم غاصب صهيونيستي در برخي شهرهاي پاكستان برگزار مي‌شود كه اين مراسم، روز جمعه آخر ماه رمضان، همزمان با ساير كشورهاي اسلامي برپا مي‌گردد.

 

مسلمانان یونان نیز آداب و رسوم خاصی دارند و به با توجه به اینکه در اقلیت هستند و تعداد آنها به طور کلی ۲۵۰ هزار نفر از ۱۱ میلیون نفر را تشکیل می دهد، یک هفته پیش از ماه مبارک رمضان به استقبال این ماه می روند و محله های تجاری، مغازه ها، محله های مسکونی و خانه های خود را تزیین می کنند.

نگاهی به آداب و رسوم مردم کویت در ماه مبارک رمضان

  مردم کویت چون دیگر کشورها، برای ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خاصی دارند. آنچه در ذیل می آید نگاهی اجمالی به این آداب و مراسم است.

خانواده های کویتی درماه مبارک رمضان،   آداب و رسوم خاصی دارند که در همه خانه ها و خانواده های کویت درماه رمضان تغییر می کمند .

خانمهای خانه دار کویتی برای فرزندان کوچک خود که از انواع غذاهای بیگانه میل نمی کنند، غذاهای متداول کویتی طبخ می کنند، فرزندان ماه رمضان را سبب تغییر در شیوه غذاهای متداول می دانند   و معتقدند که غذاهای غربی علاوه بر   نظام غذایی، نظام اجتماعی و دینی را هم به هم می ریزد .

یکی از زنان خانه دار کویتی در گفتگو با "عرب آن لاین" اظهار می دارد : مشکل اصلی در این ماه فرزندان هستند، هنگامی که از مدرسه بازمی گردند به مدت چهار یا پنج ساعت مقابل تلویزیون می نشینند و فیلم و سریالهای تلویزیون را می بینند. آیا این ماه، ماه عبادت و طاعت خدا نیست که مدام از شبکه های مختلف تلویزیون فیلمهای گوناگون پخش می شوند؟

رقیه دشتی که از زنان سالمند کویتی است،   می گوید:   خانه ام هنگام ماه رمضان از فرزندان و نوه هایم پر می شود و غذاهایی تهیه می کنم که فقط در این ماه فقط برسر سفره های مان دیده می شوند و غیر از این ماه بر سفره های مان دیده نمی شوند   . وی درادامه توضیح می دهد: به هرصورت این گونه غذاها پیام آور ماه رمضان هستند به گونه ای که روح رمضان در خانه طنین انداز می شود .

مریم حسن عریان از کارمندان کویتی تأکید می کند:   مانند دیگر زنان   کویتی   وقت کافی برای تهیه سفره های افطار ندارم و فقط غذاهای کویتی مانند هریس و جریش را در ساعات باقیمانده تهیه می کنم .

این ماه ماه خیر و برکت است و تهیه خوراک و انواع غذاها جزیی    از آداب و رسوم   و   آداب ماه رمضان   است و زنان و دختران به منظور خرید   وسایل مورد نیازسفره های افطار به بازارها می   روند   و شیرینی و حلواهای مختلفی که دربازارها به فروش می رسند، خریداری می کنند .

آنها در روزهای آخر و پایانی ماه رمضان   لباسهای عید فطر را خریداری می کنند .

نگاهی به مناسک و مراسم ماه رمضان در عمان

مردم عمان چون دیگر کشورها، برای ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خاصی دارند. آنچه در ذیل می آید نگاهی اجمالی به این آداب و مراسم است.

مردم عمان در ماه مبارک رمضان برای خرید لوازم و احتیاجات رمضانی به بازارهای   عمان می روند   و به خرید   فانوس و چراغهای مختلف که رسم اکثر کشورهای عربی و اسلامی است، می پردازند.   سپس   انواع خرماها و مواد مورد نیاز سفره های افطار را فراهم می آورند .

در این ماه   دولت ساعت کار کارکنان را تغییر می دهد . ساعت کار آنها صبحها دیرتر شروع   شده   وعصرها زودتر به پایان می رسد .

همه مردم عمان چه کوچک وچه بزرگ اززمانی که هلال ماه را می بینند تا زمان عید فطر به مساجد رفته و نمازمی خوانند . بعد از نماز برنامه های دینی وفرهنگی متفاوتی دارند که وزارت اوقاف وامور دینی آنها را تنظیم کرده است .

دراین مراسم، زنان وکودکان درکلاسهای درس برای تلاوت قرآن حاضر می شوند و غذاهای مختلفی برای کلاسهای بعد ازظهر تهیه می کنند .  

علیرغم پیشرفت علم وفناوری برخی ازمناطق داخلی عمان   از   آداب   و رسوم گذشته استفاده می کنند. یکی از این آداب،   آواز دادن هنگام سحراست که هرشب افرادی دورخانه های مردم   به بیدار کردن آنها برای غذای   سحر ونماز صبح مشغولند   و فریاد می زنند:" سحر ... سحر... روزه داران برخیزید .   " اما درپایتخت، این آوازخوانان به علت وجود شبکه های فضایی گسترده که تا زمان سحرمشغول   فعالیت هستند، حضورندارند . 

عمانی ها برای ادای نماز مغرب   به مساجد می روند و با خرما و شیر یا خرما و قهوه افطار می کنند،   سپس به منازل خود رفته ودرکنار خانواده خود   افطار   می کنند .

غذای افطارعمانی ها متفاوت است وآن   شامل   "ثرید" که تکه ای   نان با گوشت   یا مرغ است و یا"مکبوس "که   نوعی برنج با ماهی ویا   گوشت است   به حساب می آید .

درنیمه این ماه جشن "قرانقشوه " می گیرند. دراین جشن همه کودکان به خیابانها آمده و ازخانه ای به خانه دیگر می روند و شیرینی وخوراکیهای معروف را طلب می کنند. این جشن درمناطق دیگر عمان اسمی متفاوت دارد.   مثلا"تلمیس "   که اشاره به التماس و درخواست بچه ها برای   دریافت   شیرینی است  .

عمانی ها جزو اولین کشورهایی به شمار می روند که اسلام را در دوره رسول خدا پذیرفتند. زمانی که پیغمبر همراه عمروعاص   نزد دو شیخ عمان جیفر و عبد   الجلندی رفتند تا   آنها را   به اسلام دعوت کنند ، یکی از ساکنان عمان به   نام مازن   بن غضوبه به اسلام ایمان آورد و مسلمان شد و همین مقدمه اسلام آوردن عمانی ها گشت .

نگاهی به مناسک و مراسم ماه رمضان در تونس

  مردم تونس نیز چون دیگر کشورها، برای ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خاصی دارند، چراغانی منازل و معابر و صله رحم گسترده از جمله برنامه های ویژه این کشور به مناسبت ماه رمضان است .

ماه رمضان جایگاه ویژه ای میان مردم تونس دارد و همه مردم تونس اعم از فقیر و غنی درجشنهای این ماه شرکت می کنند .

دراین ماه همه ساکنان تونس تمام منازل خود را با چراغها و لامپها تزئین و روشن می کنند، درهر شهری، درخیابانها، کوچه ها و بازارها   چراغها را می افروزند و این حرکت غیرعادی در ماههای دیگر سال انجام نمی شود، حتی بازارها و محلات تجاری برای برآورده کردن احتیاجات و نیازهای روزه داران تا ساعات پایان شب باز هستند . 

خانواده های تونسی ماه رمضان را ماه   دلجویی   می دانند و به علت تفاوت شیوه زندگی خانواده ها دراین عصر با زمانهای گذشته    و چون فرصتی نادر است، با خانواده درجه یک و افراد خانواده خود دور یک   سفره می نشینند   و افطار می کنند .  

تونس مانند بیشترمناطق   عربی   درماه رمضان به منظور "بیداری آشکار فکر وعقیده "   و به جهت استقبال وسیع و فراوان مسلمانان برای ادا فریضه الهی وارد مساجد شده و علاوه بر برگزاری کلاسهای قرآن، به سخنرانی،   وعظ و ارشاد می پردازند .

مردم تونس درماه رمضان با شیر و خرما درمساجد   افطار می کنند، سپس نماز مغرب می خوانند و دوباره به سفره های افطاری   که زنان   ظرفهایی به همراه   غذاهای دیگری درآن قرار می دهند، بازمی گردند  .

غذاهای معروف ماه رمضان که   برسرسفره ها آورده می شود، فروان است . از جمله "بریک " که تخم مرغ آب پز، گوشت جوجه یا   گوشت چرخ کرده، پیاز و سیب   زمینی درروغن سرخ شده است.    غذای دیگر" فریک" است که سوپ جو با گوشت   جوجه ویا ماهی   است .    غذای دیگری که درسفره افطاری   آنها یافت می شود، طاجین   است که عبارت   است   از کیکی که از پنیر رومی و تخم مرغ و سبزیجات و گوشت در فر طبخ می شود. غذای اصلی آنها هنگام افطار و در ماه رمضان سبزیجات و گوشتهای مختلف است که با روغن   زیتون سرخ می شود .

 

مسلمانان کشورهای اسلامی در ماه مبارک رمضان آداب و رسوم خاصی دارند که از کشوری به کشور دیگر حتی از شهری به شهر دیگر تفاوت دارد. سوریه نیز چون دیگر کشورهای اسلامی شاهد جنب و جوش مردم برای بهره‌گیری از ماه مبارک رمضان و استقبال از عید فطر است.

در   ایام ماه مبارک رمضان مسلمانان ارکان مختلف عبادت چون روزه، نماز، زکات و حج را به جا می آورند. همچنین همکاری، اخلاص و محبت آنها با یکدیگر بیش از پیش می شود،   در ماه رمضان فرزندان به دیدار والدین خود رفته و با خانواده‌های خود افطار می‌کنند     .

شهر ادلب سوریه مانند دیگر شهرهای این کشور مراسم خاصی دارد و چهره شهر با آمدن ماه رمضان تغییر می کند. بازارها رنگی می شوند و رنگهای مختلف از هر نوع کالا، میوه، سبزیجات، همه نیازهای   روزه داران بسیار رواج می یابد     . تمام خیابانهای شهر سرشار از فریاد فروشندگانی است که عبارتهایی که باعث جذب مشتری می شود را بر زبان می آورند     . 

سفره های رمضانی در ماه مبارک رمضان در شهر ادلب از ویژگی خاصی برخوردار است به گونه ای که انواع خوراکیهای طبیعی در آن دیده می شود     . انواع کبابها و سالاد در آن است. از خوراکیهایی که در ماه مبارک رمضان در این سفره ها به چشم می خورد، سمبوسه و شیشبرگ است که آن عبارت است از گوشت و پیاز مخلوط که با ماست طبخ می کنند . در این ایام سفره های آنها دارای شیرینیهای طبیعی خاصی است که مخصوص این استان است که مهمترین آنها قشطه، قمیق، مشبک، قطایف و بسیسه است     .

در ماه مبارک رمضان جو خاصی در میان خانواده و همسایه ها ایجاد می شود که دور هم جمع می شوند و علاوه بر اینکه درباره روزه و   فواید بهداشتی و پزشکی   آن صحبت می کند، بزرگان خانواده از حکایتهای محلی می گویند تا جایی که این دیدارها علاوه بر زنده کردن دوران گذشته، ویژگیهای دینی و اجتماعی را نیز تبیین می کنند.   وجود سحرگو نیز از پدیده های اجتماعی زیبا در ماه مبارک رمضان است که به بیدار کردن مردم با طبلش می پردازد     .

نماز تراویح که پس از نماز عشا خوانده می شود، از مهمترین عبادات به شمار می رود که در این ایام مساجد مملو از نمازگزار می شود   . فرا رسیدن عید سعید فطر نیز که از بزرگترین اعیاد آنها به شمار می رود، زنان خانه دار ضمن مرتب کردن و نظافت اثاثیه منزل، شرینیها و کیکهای عید می پزند و با نوشیدنی و شربت مناسب آن کیک را می خورند     . 

  از دیگر   ملزومات عید لباس است که خانواده سعی می کنند برای کودکان لباس نو بخرند و بهترین لباس را بر تن کند، از سوی دیگر حنا بستن بر دستان کودکان در روستاها از ویژگیهای قدیمی است که مادربزرگان بر دستهای کودکان می بندند و با آنها در استقبال از عید فطر که مؤمنان و روزه داران شاد هستند،   مشارکت   می   کنند. در این ایام صدای اذان و تکبیر در مساجد بالا می رود و منازل با پرچمهایی که بر روری آنها احادیث نبوی و آیات قرآنی نوشته شده است، تزئین می شوند     .

یکی از اهالی   دمشق می گوید: دهه اول ماه رمضان "دهه غذا" است، کنایه      از توجه و اهتمام مردم به تهیه وعده های غذایی. دهه دوم   "دهه پوشاک" است، کنابه از خرید   لباس و استقبال از عید. دهه آخر"دهه شیرینی" است، کنایه از تهیه و فروش شیرینی های معروف   دربازارهاست . در دهه آخر خیابانها و بازارهای دمشق مثل حمیدیه، خان گمرک، عصرونیه ، حمراء و دیگر بازارهای معروف   برای فروش   میوه   و سبزی ظهرها و شبها بعد از نماز پر ازجمعیت است و اینگونه به استقبال عید سعید فطر می روند    . 

نگاهی به آداب و رسوم مردم لبنان در ماه مبارک رمضان
 
اگر چه کشور لبنان چندی پیش در آتش جنگ و خشم دشمنان اسلام می سوخت، اما پس از پیروزی حزب الله لبنان، بستری فراهم شد تا مردم مسلمان این کشور با رویی گشاده و انگیزه ای بسیار بالاتر از سالهای گذشته به استقبال ماه مبارک رمضان رفته و با اتحادی وصف ناپذیر از برکات این ماه ارزشمند بهره مند شوند.

به گزارش خبرگزاری مهر، مردم لبنان که   پس از جنگی یک ماهه خود را برای ماه مبارک رمضان آماده   می کردند، چنان به برگزاری این ایام مشغول بودند که گویی هیچ اتفاقی نیفتاده و با انگیزه ای بسیار بالاتر و والاتر از قبل با شور و شعفی وجد آور   از این ماه عظیم و پر خیر و برکت به گرمی استقبال کردند .

مردم لبنان   فرا رسیدن ماه مبارک رمضان را به یکدیگر   تبریک و تهنیت   می گویند، آنها   با کمک به نیازمندان، زکات و صدقات به آنها روح خود را در این ایام صیقل می دهند. صله رحم و گستراندن سفره های افطاری برای خانواده، نزدیکان و دوستان عملی بسیار مناسب و پسندیده در این ایام به شمار می رود. در   سفره های آنها سبزیجات، مرغ، گوشت و بقیه غذاها چون زیتون، تخم مرغ، پنیر، چای و مربا   وجود دارد .  

آداب مرسوم در این کشور این است که آنها با خرما افطار کرده و با شرینی یا حلواهای مخصوص ماه رمضان غذای خود را به پایان برند .

طی این ایام در بازارهای   لبنان حلواهای مخصوصی   پخته می شود   که کنافه، نهش و کلاجه   از معروفترین آنهاست. آنها خانه ها، خیابانها، کوچه ها و معابر را به مناسبت فرا رسیدن ماه مبارک رمضان تزئین می کنند . برخی از خانواده ها یا خود شیرینی و حلواها را می پزند یا از بازارها خریداری می کنند و به همراه نوشیدنیهای مخصوص به یکدیگر تعارف می کنند .

شیرینی   و آب میوه در ماه مبارک رمضان جزء اساسی از غذاهای رمضانیه   در این ماه   است که از سفره آنها هیچگاه جدا نمی شود. در ماه رمضان فروش شیرینی بسیار زیاد می شد. از معروفترین شیرینی های آنها مفروکه، مدلوقه، عثمانلیه و   کنافه است که در ماه رمضان میان گروههای مختلف از شهرت خاصی برخوردار است .  

طی این ایام گروههای مختلف و ادیان دیگر   انس و الفت بیشتری با یکیدگر دارند و در همه امور رمضانیه چه تزئین خیابانها، چه تعارف شیرینی و آبمیوه و چه پخت و پز آن به یکدیگر کمک می کنند .

ام محمد یکی از شهروندان لبنانی می گوید: مردم لبنان از ماه رمضان با شور و شعف خاصی استقبال می کنند، آنها   با صدای سحر خوان که " ابوطبله" نام دارد، برای خوردن سحری از خواب بیدار می شوند. سحر خوان اگر چه امروزه کمتر   در شهرهای بزرگ   کمتر دیده می شود،   اما در شهرها و روستاها هنوز این سنت صد ساله وجود دارد فضای ایمانی و معنوی   در ماه رمضان در همه جای این کشور پراکنده است، مساجد پر از نمازگزاران است، انس و الفت میان مردم بیشتر از ایام گذشته به چشم می خورد، قرائت قرآن،   دعا و تضرع به درگاه خداوند به منظور قبول عبادت، توبه و طاعت افزایش می یابد .

یکی از شیرینی پزان لبنانی می گوید: در ماه رمضان 24 ساعته به کار پخت شیرنی مشغول هستیم تا جائیکه پخت شیرینی نسبت به ماههای   عادی دیگر   3 برابر افزایش می یابد، رواج شیرینی در ماه رمضان به قدری است که گاهی به عنوان هدیه نیز به یکدیگر شیرینی می دهند .

ابوحلیب بیروتی یکی از معروفترین فروشندگان آب میوه رمضانی می گوید   از 20 سال پیش والدین و اجدادش در ماه مبارک رمضان این کار را می کردند و او نیز امسال مانند عادت هر ساله اجدادی به این عمل خیر دست زده است و ادامه می دهد که شبها و روزها کار می کند تا بتواند آبمیوه طبیعی تهیه   و به مشتریان بفروشد .

وی   یاد   آور می شود   که امروز بیش از 250 لیتر آبمیوه رمضانیه فروخته است که در روزهای عادی فروش آنها   تنها   70 لیتر است .

اگر چه هر یک از شهرها و روستاهای این کشور بر اساس قدمت، حضور اقوام مختلف و شرایط زندگی آداب و رسوم مخصوص به خود دارند،   اما دیگر شهرها نیز علاوه بر بهره گیری از آداب و رسوم کلی برای خود   رسم و رسوماتی دارند که این مسئله عاملی برای وحدت و همبستگی آنها را فراهم کرده است .

در شهر طرابلس قبل از فرارسیدن ماه مبارک رمضان فرقه هایی از صوفیه در خیابانهای شهر گردش می کنند و   سرود، آواز، مدیحه سرایی نبی اکرم(ص) و اشعاری درباره استقبال از ماه خدا و تبریک به آنها می گویند تا مسلمانان خود را برای ماه مبارک رمضان آماده کنند .   

در بیروت، مردم این شهر   آخرین روز ماه شعبان را به ساحل رفته و فرارسیدن ماه رمضان را   جشن گرفته و شادی می کنند، آنها   کنار رودخانه می نشینند و نوشیدنیهای مختلفی می نوشند، آنها این روز یعنی روز 29 شعبان را روز"سیبانیه" می نامند یعنی روزی که هلال ماه رمضان قابل مشاهده است .

در شهر صیدا فانوسهای رمضانی در اندازه ها و حجمهای مختلف در تزئین خیابانهای به کار برده می شود و رنگهای مختلف آن به زیبایی شهر کمک می کند، این کار اقدامی سالانه است که به منظور شب زنده داری ماه مبارک رمضان و استقبال از این ماه آن را انجام می دهند .