سوءمصرف‌ و اعتیاد به‌ مواد عبارت‌ است‌ از دل‌مشغولی‌ با مواد روان‌گردان‌ (داروها، الکل‌، غذا) به‌ طوری‌ که‌ فرد قادر به‌ کنترل‌ خود نباشد و تکانشی‌ برای‌ ادامه‌ آنها، علی‌رغم‌ عواقب‌ مضر فردی‌ و اجتماعی‌، وجود داشته‌ باشد.

به‌ ماده‌ مورد سوء مصرف‌ بستگی‌ دارد. بیشتر آنها این‌ علایم‌ را ایجاد می‌کنند:

خلق‌ مطبوع‌ گذرا

آسودگی‌ از اضطراب‌

احساس‌ کاذب‌ اعتماد به‌ نفس‌

توهمات‌ بینایی‌ و شنوایی‌

تغییر سطح‌ فعالیت‌ (یا بی‌حالی‌ و خماری‌ یا آشفتگی‌)

علایم‌ نامطبوع‌ یا دردناک‌ در هنگام‌ کنار گذاشتن‌ ماده‌ مورد سوء مصرف‌ ‌ ‌ ‌ ‌

مواد مورد سوء مصرف‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ اعتیاد یا وابستگی‌ گردند. شایع‌ترین‌ مواد مورد سوء مصرف‌ عبارتند از:

نیکوتین‌

الکل‌

ماری‌جوانا

آمفتامین‌ها، باربیتورات‌ها، کوکائین‌

مخدرها شامل‌ کدئین‌، هروئین‌، متادون‌، مورفین‌ و تریاک‌

داروهای‌ توهم‌زا شامل‌ پی‌سی‌پی‌ «گرد فرشته‌»، مزکالین‌ و ال‌اس‌دی‌

مواد فرار مثل‌ چسب‌، حلال‌ها و رنگ‌های‌ استنشاقی‌

بیماری‌ نیازمند تجویز مسکن‌ها یا آرام‌بخش‌ها

سابقه‌ خانوادگی‌ سوء مصرف‌ دارو

عوامل‌ ژنتیک‌، برخی‌ افراد ممکن‌ است‌ بیشتر به‌ اعتیاد مستعد باشند.

سوء مصرف‌ الکل‌

خستگی‌ یا کار بیش‌ از حد

فقر

مشکلات‌ روانی‌ شامل‌ افسردگی‌، وابستگی‌ یا اعتماد به‌ نفس‌ پایین‌ ‌ ‌

با افرادی‌ که‌ داروها را مورد استفاده‌ یا سوء مصرف‌ قرار می‌دهند، معاشرت‌ نکنید.

قبل‌ از این‌ که‌ مشکلات‌ مربوط‌ به‌ سلامت‌ ذهنی‌ مثل‌ افسردگی‌ یا اضطراب‌ مزمن‌، منجر به‌ ایجاد مشکلات‌ در ارتباط‌ با داروها گردند، برای‌ حل‌ آنها درخواست‌ مشاوره‌ کنید.

به‌ علایق‌ سالم‌ و فعالیت‌های‌ اوقات‌ فراغت‌ بپردازید.

پس‌ از جراحی‌، بیماری‌ یا آسیب‌، هرچه‌ زودتر مصرف‌ مسکن‌ها یا آرام‌بخش‌های‌ تجویز شده‌ را متوقف‌ کنید. بیش‌ از مقدار نیاز مصرف‌ نکنید.

با انگیزش‌ قوی‌، مراقبت‌ پزشکی‌ مناسب‌ و حمایت‌ از جانب‌ خانواده‌ و دوستان‌ قابل‌ علاج‌ است‌.

بیماری‌های‌ آمیزشی‌ در معتادانی‌ که‌ از سرنگ‌ مشترک‌ استفاده‌ می‌کنند یا هنگامی‌ که‌ تحت‌ تأثیر داروها هستند، رفتار جنسی‌ بی‌محابا دارند.

عفونت‌های‌ شدیدمثل‌ آندوکاردیت‌، هپاتیت‌ با مسمومیت‌ خونی‌ به‌ خاطر تزریق‌ داخل‌ وریدی‌ با استفاده‌ از سرنگ‌های‌ غیراستریل‌

سوء تغذیه‌

آسیب‌ تصادفی‌ به‌ خود یا دیگران‌ در حالتی‌ که‌ تحت‌ تأثیر داروها قرار دارد.

از دست‌ دادن‌ شغل‌ یا خانواده‌

مرگ‌ ناشی‌ از مصرف‌ بیش‌ از حد

قبول‌ کنید که‌ مشکلی‌ دارید.

درخواست‌ کمک‌ از افراد صلاحیت‌دار و متخصص‌ کنید.

با خانواده‌ و دوستان‌ خوب‌ خود، راحت‌ و صادق‌ باشید و از آنها کمک‌ بخواهید. از دوستانی‌ که‌ شما را تشویق‌ به‌ از سر گرفتن‌ عادتتان‌ می‌کنند، دوری‌ کنید.

به‌ گروه‌ها و انجمن‌های‌ حمایتی‌ ملحق‌ شوید.

پزشک‌ شما ممکن‌ است‌ داروهای‌ زیر را تجویز کند:

دی‌سولفیرام‌ (ضد سوء مصرف‌) برای‌ الکلیسم‌. این‌ دارو در هنگام‌ مصرف‌ الکل‌، ناخوشی‌ شدیدی‌ ایجاد می‌کند.

نالترکسان‌ که‌ اثر مخدرها را خنثی‌ می‌کند.

متادون‌ برای‌ سوء مصرف‌ مواد مخدر. این‌ دارو یک‌ مخدر ضعیف‌تر است‌ که‌ برای‌ کاهش‌ شدت‌ علایم‌ ترک‌ و محرومیت‌ از دارو مصرف‌ می‌شود. این‌ دارو امکان‌ بازگشت‌ به‌ زندگی‌ را مقدور می‌سازد. ‌

محدودیتی‌ لازم‌ نیست‌. به‌ طور منظم‌ ورزش‌ کنید. ‌

یک‌ رژیم‌ غذایی‌ طبیعی‌، کاملاً متعادل‌ و پر پروتئین‌ اتخاذ کنید. در صورت‌ ابتلا به‌ سوء تغذیه‌ ممکن‌ است‌ مکمل‌های‌ ویتامینی‌ لازم‌ باشند.

اگر دارو یا داروهایی‌ را مورد سوء مصرف‌ قرار می‌دهید یا به‌ آنها معتاد شده‌اید و کمک‌ می‌خواهید

اگر دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ داشته‌ باشند.