آمیبیاز (اسهال‌ خونی‌ آمیبی )

● اطلاعات‌ اولیه‌
آمیبیاز (اسهال‌ خونی‌ آمیبی) عبارت‌ است‌ از یك‌ عفونت‌ انگلی‌ روده‌ بزرگ‌ و گاهی‌ كبد. اسهال‌ آمیبی‌ در تمام‌ دنیا وجود دارد اما در كشورهای‌ در حال‌ توسعه‌ شایع‌تر است‌. بسیاری‌ از افراد، خصوصاً كسانی‌ كه‌ در آب‌ و هوای‌ معتدل‌ زندگی‌ می‌كنند، این‌ انگل‌ را دارند بدون‌ این‌ كه‌ علامتی‌ داشته‌ باشند. علایم‌ وقتی‌ ظاهر می‌شوند كه‌ انگل‌ بافت‌ روده‌ بزرگ‌ را مورد تهاجم‌ قرار دهد. علایم‌ ممكن‌ است‌ خیلی‌ مبهم‌ باشند .
● علایم‌ شایع‌
▪ گاهی‌ هیچ‌ علامتی‌ وجود ندارد .
▪ اسهال‌ متناوب‌ همراه‌ با اجابت‌ مزاج‌ بد بو. در مراحل‌ اولیه‌، غالباً قبل‌ از اسهال‌ یبوست‌ وجود دارد .
▪ گاز و نفخ‌ شكم‌
▪ دل‌ پیچه‌ و حساسیت‌ شكم‌ به‌ لمس‌
▪ تب‌
▪ گاهی‌ مخاط‌ و خون‌ در اجابت‌ مزاج‌
▪ خستگی‌
▪ دردهای‌ عضلانی‌ اگر كبد گرفتار شده‌ باشد :
▪ درد در ناحیه‌ كبد و سمت‌ راست‌ شكم‌
▪ گاهی‌ زرد شدن‌ چشم‌ها و پوست‌
▪ لرز شدید
▪ كاهش‌ وزن‌
● علل‌
▪ یك‌ انگل‌ میكروسكپی‌ به‌ نام‌ آنتاموبا هیستولیتیكا ، كه‌ توسط‌ پشه‌، سوسك‌ حمام‌، و تماس‌ مستقیم‌ با دستمال‌ یا غذای‌ آلوده‌ به‌ مدفوع‌ انتقال‌ می‌یابد. شایع‌ترین‌ منابع‌ عفونت‌ عبارتند از :
▪ آلودگی‌ در افرادی‌ كه‌ با غذا سروكار دارند .
▪ معیوب‌ بودن‌ لوله‌كشی‌ هتل‌ یا كارخانه‌
▪ سبزیجات‌ یا میوه‌های‌ خامی‌ كه‌ با كود انسانی‌ پرورش‌ یافته‌اند یا در آب‌ آلوده‌ شسته‌ شده‌اند .
● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
▪ محیط‌ زندگی‌ شلوغ‌ و غیربهداشتی‌
▪ مسافرت‌ به‌ مناطق‌ با زیرساخت‌های‌ بهداشتی‌ نامطلوب‌
▪ زندگی‌ در مؤسسات‌ نگهداری‌ مختلف‌ مثل‌ خانه‌ سالمندان‌ و غیره‌
● پیشگیری‌
دستان‌ خود را به‌ طور مرتب‌ بشویید، خصوصاً قبل‌ از غذا خوردن‌ اگر در منطقه‌ای‌ هستید كه‌ غذا و آب‌ ممكن‌ است‌ در آنجا آلوده‌ باشد، اقدامات‌ زیر ضروری‌ هستند: ـ آب‌ آشامیدنی‌ را ۵ دقیقه‌ بجوشانید. ـ برای‌ مسواك‌ كردن‌ و شستن‌ دندان‌ها از آب‌ شیر استفاده‌ نكنید و مراقب‌ باشید هنگام‌ حمام‌ كردن‌ آب‌ قورت‌ ندهید. ـ از خوردن‌ میوه‌ با پوست‌ یا سبزیجات‌، ماهی‌ یا صدف‌ خام‌، یا هرگونه‌ محصول‌ لبنی‌ مشكوك‌ (بستنی‌، شیر، كره‌ و غیر) خودداری‌ كنید .
● عواقب‌ مورد انتظار
در اكثر موارد بدن‌ عارضه‌، اسهال‌ آمیبی‌ در عرض‌ ۳ هفته‌ با درمان‌ خوب‌ می‌شود. در مواردی‌ كه‌ فرد به‌ صورت‌ حامل‌ بیماری‌ در آمده‌ است‌، هیچ‌ علامتی‌ ممكن‌ است‌ وجود نداشته‌ باشد. در موارد شدید، امكان‌ دارد اسهال‌ خونی‌ شدید بروز كند كه‌ نیاز به‌ درمان‌ در بیمارستان‌ وجود دارد .
● عوارض‌ احتمالی‌
▪ پریتونیت‌ (التهاب‌ پرده‌ صفاق‌ كه‌ سطح‌ حفره‌ شكم‌ را می‌پوشاند ).
▪ هپاتیت‌ یا آبسه‌ كبد
▪ آبسه‌ ریه‌
▪ عفونت‌ پرده‌ دور قلب‌
▪ آبسه‌ مغز
● درمان‌
▪ اقدامات‌ تشخیصی‌ ممكن‌ است‌ عبارت‌ باشند از آزمایش‌ مدفوع‌ و خون‌؛ سی‌تی‌ اسكن‌ در موارد شك‌ به‌ گرفتاری‌ كبد و در صورت‌ لزوم‌، نمونه‌برداری‌
▪ در مورد بهداشت‌ شخصی‌ بسیار مراقب‌ باشید. مرتب‌ حمام‌ كنید و پس‌ از اجابت‌ مزاج‌ و قبل‌ از دست‌ زدن‌ به‌ غذا یا مواد غذایی‌ دستان‌ خود را با آب‌ گرم‌ و صابون‌ بشویید .
▪ در مواردی‌ كه‌ آبسه‌ كبد وجود دارد، جراحی‌ ممكن‌ است‌ ضروری‌ باشد .
● داروها
امكان‌ دارد مترونیدازول‌ یا یدوكینول‌ (یا هر دو)، پارومومایسین‌، یا دیلوكسانید تجویز شوند .
امكان‌ دارد جایگزینی‌ مایعات‌ از دست‌ رفته‌ برای‌ درمان‌ اختلال‌ آب‌ و الكترولیت‌ به‌ وجود آمده‌ در اثر اسهال‌ ضروری‌ باشد .
● فعالیت‌
به‌ هنگام‌ حمله‌ حاد اسهال‌ در رختخواب‌ استراحت‌ كنید. فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را وقتی‌ آغاز كنید كه‌ تب‌ رفع‌ شود و اسهال‌ رو به‌ بهبود گذارد .
● رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ غذایی‌ شامل‌ غذاهای‌ نرم‌ و تدریجاً از سر گرفتن‌ رژیم‌ غذایی‌ عادی‌ .
● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمایید
▪ اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ اسهال‌ آمیبی‌ را دارید .
▪ دل‌پیچه‌ بیش‌ از ۲۴ ساعت‌ طول‌ بكشد .
▪ اسهال‌ یا خون‌ در اجابت‌ مزاج‌ بیشتر شود .
▪ استفراغ‌ آغاز شود .
▪ درد در ناحیه‌ كبد آغاز شود یا زردی‌ به‌ وجود آید (زردی‌ پوست‌ یا چشم‌ها )
▪ بثور پوستی‌ ظاهر شود .
▪ تحریك‌پذیری‌ یا سردرد شدید رخ‌ دهد .