آلرژى و آلرژن
آلرژى يا حساسيت نوع ديگرى از اختلال دستگاه ايمنى است. پاسخ بيش ازحد دستگاه ايمنى در برابر برخى آنتىژنها آلرژى نام دارد و آنتى ژنى كه موجب آلرژى ميشود به «آلرژن» يا ماده «حساسيتزا» معروف است. دانههاى گرده، گرد و خاك و موادى كه در برخى غذاها و داروها وجود دارند ممكن است براى بعضى افراد، آلرژن باشند. هنگامى كه فردى براى نخستين بار در معرض مادهاى آلرژن مانند دانه گرده قرار ميگيرد، بدن او در برابر اين ماده نوع خاصى پادتن توليد ميكند. سپس اين پادتنها در سطح «ماستوسيتها» قرار ميگيرند. ماستوسيتها مشابه بازوفيلهاى خون (نوعى گلبول سفيد) هستند ولى در بافتها وجود دارند. اگر اين فرد مدتى بعد در معرض همان آنتىژن قرار گيرد، ماده آلرژن به پادتنهاى موجود در سطح ماستوسيت متصل ميشود. در نتيجه، اين سلول موادى از قبيل «هيستامين» آزاد ميكند. هيستامين سبب بروز علايم آلرژى مانند تورم، قرمزى، خارش چشمها، گرفتگى و آبريزش بينى و تنگى نفس ميشود. افراد مبتلا به آلرژى براى مقابله با اثرات شديد هيستامين، داروهاى آنتيهيستاميني (ضد هيستامين) مصرف ميکنند.
واكنش آلرژيك در برخى موارد خفيف اما گاه مثل شوك «آنافيلاسكى» به شدت خطرناك هستند. برخي افراد آلرژى زيادى نسبت به برخى آلرژنها دارند. هنگامى كه اين افراد در معرض اين آلرژنها قرار ميگيرند، ماستوسيتهاى آنان به طور ناگهانى مقدار زيادى مواد شيميايى آزاد ميكنند، در نتيجه رگهاى خونى شخص با سرعت گشاد ميشوند. در اين حالت فشار خون به شدت كاهش پيدا ميكند. به كاهش شديد فشار خون كه در نتيجه آلرژى به ماده اى خاص بروز ميكند، «شوك آنافيلاكسى» ميگويند. هنگام شوك خون كافى به بخشهاى مختلف بدن به ويژه به مغز نميرسد و زندگى فرد به خطر ميافتد. برخى افراد نسبت به داروهايى خاص آلرژى شديد دارند و ممكن است مصرف اين داروها سبب بروز همين شوك بشود. به همين دليل به اين بيماران توصيه ميشود تا موارد حساسيت دارويى خود را قبل از دريافت، به پزشك اطلاع دهند.