همه افراد، حداقل يك خال بر روي پوست خود دارند اما بايد بدانيم كه برخي از اين خال ها باعث بروز برخي مشكلات مي شوند و بهتر است به سرعت آن ها را درمان كنيم.
به گزارش مشرق به طور كلي خال ها به دو گروه خال هاي اكتسابي وخال هاي مادرزادي تبديل مي شوند. حال بايد بدانيم كدام خال ها خوب و كدام بد يا خطرناك هستند.
خال هاي اكتسابي
خال هاي اكتسابي، اغلب خوش خيم هستند، ولي درمواردي مثل رشد يا تغيير شكل خال، نماي غير معمول مثل عدم، تقارن، نامنظم بودن حاشيه، يكنواخت نبودن رنگ و اندازه بيش از 7 ميلي متر آنها را برمي دارند. خال هاي اكتسابي ممكن است به دنبال بلوغ، حاملگي يا تجويز هورمون هاي غدد فوق كليه ايجاد يا تشديد شوند و برحسب عمق به سه دسته تقسيم مي شوند:
1-سطحي: از دوره كودكي به شكل گرد يا بيضي و متقارن، از يك تا 10ميلي متر و به رنگ قهوه اي روشن يا تيره و حتي سياه و معمولا دركف دست و پا مي باشند.
2-مركب:به شكل گرد يا بيضي و متقارن با سطح صاف از قهوه اي روشن تا تيره به هنگام بلوغ پررنگ و درشت تر شده و ممكن است موهاي زبر از آن رشد كند. محل آن ها درتنه است، اما درچشم و حنجره هم ديده شده.
3- مراحل پوستي: درافراد بالغ به شكل برجستگي كروي و نرم با رنگ قهوه اي كمرنگ كه به تدريج به رنگ قرمز گوشتي درمي آيد.
خال هاي مادرزادي
حدود يك درصد از نوزادان داراي اين خال ها هستند كه به سه دسته تقسيم مي شوند:
1- با قطر كمتر از 5/1سانتي متر كه شايع تر است.
2- با قطر 5/1تا 20سانتي متر
3-با قطر بيش از 20 سانتي متر كه با افزايش سن تيره تر شده و گاهي در هنگام بلوغ روي آن ها مو رشد مي كند.
اگر اين خال ها، رشد غيرمنتظره يا تغييرات ديگري ندارند، بهتر است آن ها را تا سنين 10 تا 12سالگي دست نزد و بعد آن را برداشت. خال هاي درشت خطرناك هستند و بايد درسن پايين برداشته شوند.
ملانوم
ملانوم بدخيم است و بعد از 50سالگي ديده مي شود. اگر والدين ملانوم داشته باشند، شيوع بيماري در فرزندان آنها تا 8 برابر افزايش مي يابد. نور آفتاب به ويژه در دوران كودكي، نقش عمده اي درايجاد ملانوم دارد. ملانوم ها معمولا بدون درد و خارش و سوزش بوده و درهر جايي از پوست ظاهرمي شوند.
هرخال با حدود (لبه) نامنظم همراه با تغيير رنگ بايد معاينه شود.
چهار نوع ملانوم وجود دارد:
1- ملانوم ها با انتشار سطحي: شيوع آن 70 درصد است و معمولا از 40سالگي با رشد سريع و حاشيه نامنظم با تغييرات متعدد رنگ ديده مي شود و احتمال زخمي شدن دارد.
2- ملانوم ناشي از آفتاب: بيشتر درنواحي صورت و گردن ديده مي شود. از 50 سالگي به رنگ هاي قهوه اي تا خرمايي و رشد نامنظم و نقاط برجسته روي لكه ها ديده مي شود كه نشانه تهاجم مي باشد.
3- ملانوم ندولر: درمردان بيشتر درناحيه پـشت و در زنان روي ساق پاها است و از 50سالگي با رشد سريع و برجسته با قطر 12سانتي متر ديده مي شود. رنگ هاي آن از صورتي تا سياه و خاكستري متغير است.
4- ملانوم آكرال: از 65سالگي به صورت پـلاك قهوه اي با حاشيه نامنظم دركف دست ها و پاها و بستر ناخن ديده مي شود.
براي درمان، ملانوم را بايد برداشت و اگر پيشرفته باشد، بايد به مراكز مخصوص سرطان مراجعه نمود و بعد از درمان نيز هر سه ماه يكبار، به مدت 4 سال پيگيري كرد.