خواب و سلامتی
عقب کشيدن ساعت بهتر است
عقبکشيدن ساعت در ابتداي پاييز ممکن است به قلب کمک کند.
به گزارش آسوشيتدپرس پژوهشگران سوئدي با بررسي 20 سال سوابق پزشکي در اين کشور دريافتهاند که شمار حملات قلبي در روز فرداي پس از تغيير ساعت پاييزي، احتمالا به اين علت که افراد يک ساعت بيشتر ميخوابند، کاهش مييابد.
اما به نظر ميرسد جلو کشيدن ساعت در بهار اثر معکوس داشته باشد. بررسي اين پژوهشگران نشان داد که در طول هفته اول پس از جلو کشيدن ساعت، به خصوص در سه ساعت اول، حملات قلبي بيشتري رخ داده است.
دکتر لوري موسکا، رئيس بخش پيشگيري از بيماريهاي قلبي در بيمارستان نيوريورک- پريسبيترين، که در اين پژوهش شرکت نداشته است، در اين باره گفت: "خواب - از طريق ساز و کارهاي مختلف - بر سلامت قلب و عروق ما اثر ميگذارد. اين يافتهها نشان ميدهند که خواب نه تنها بر وضع ذهني ما اثر ميگذارد، بلکه ممکن است بر ابتلا يا عدم ابتلاي ما به بيماري قلبي هم اثر داشته باشد."
نتايج اين تحقيق را دکتر ايمره يانسکي از انستيتو کارولينسکاي سوئد و دکتر ريچارد ليونگ از هيات ملي بهداشت و رفاه سوئد در نامهاي در شماره 30 اکتبر نشريه پزشکي نيوانگلند شرح دادهاند.
اين دو پژوهشگر از بايگاني جامعي که از موارد حملات قلبي در سوئد وجود دارد، استفاده کردند تا مشخص کنند که آيا اختلال خواب و ساعت دروني بدن به علت تغيير ساعت رسمي کشور ممکن است اثري بر شمار حملات قلبي در فاصله سالهاي 1987 تا 2006 داشته باشد. آنها شمار حملات قلبي را در هر يک از هفت روز پس از تغيير ساعت با روزهاي متناظر در دو هفته پيش و دو هفته پس از آن مورد مقايسه قرار دادند.
نتايج نشان داد که در هفته پس از جلو کشيدن ساعت در بهار، به طور ميانگين 5 درصد شمار حملات قلبي رخ افزايش يافته است.
در مقابل در هفته پس از عقبکشيدن ساعت در پاييز، شمار حملات قلبي تقريبا بدون تغيير مانده بود، به جز فرداي روز تغيير ساعت که اين شمار 5 درصد کاهش يافته بود.
اين پژوهشگران مينويسند: "اينکه يک ساعت خواب اضافي ممکن است در اولين روز کاري پس از تغيير ساعت پاييزي اثر حفاظتي بر قلب داشته باشد، بسيار جالبتوجه است."
پزشکان از مدتها قبل ميدانستهاند که روز اول هفته، بدترين روز از لحاظ حملات قلبي است و معمولا استرس آغاز هفته کاري و افزايش فعاليت را در اين مورد مقصر ميدانستهاند.
پژوهشگران سوئدي گفتند که يافتههاي آنها دال بر اين است که از دست دادن جزئي خواب که به طور معمول در تعطيلات آخر هفته روي ميدهد، نيز ممکن است در افزايش حملات قلبي نقش داشته باشد.
به گفته اين پژوهشگران 1/5 ميليارد نفر در دنيا در کشورهايي زندگي ميکنند که در ابتداي بهار و پاييز تغيير ساعت را انجام ميدهند.
خواب ميتواند از طريق تغيير در فشار خون ، التهاب، لختهشدن خون، قند خون ، کلسترول و رگهاي خوني بر قلب تاثير بگذارد.
دکتر موسکا گفت: " علاوه بر فقدان خواب، اضطراب ناشي از تغييرات در امور روزمره فرد به دليل تغيير ساعت نيز ممکن است نقشي در اين افزايش حملات قلبي داشته باشد."
دکتر رونالد چروين، رئيس مرکز اختلالات خواب دانشگاه ميشيگان پيشنهاد ميکند افراد براي تطبيق تدريجي با تغيير ساعت بهاري، از چند روز مانده به تغيير ساعت 15 دقيقه زودتر بخوابند و 15 دقيقه زودتر از خواب برخيزند.
او افزود:"ما يک سوم زندگيمان را در خواب ميگذرانيم و افراد فراموش ميکنند که خواب چه مقدار بر سلامتي آنها موثر است."
تقویت حافظه با چرت روزانه
به گزارش رویترز، این نتایج را محققان مركز تحقیقات پزشكی بوستون به دست آورده و در نشریه علمی خواب منتشر كردهاند.
در این مطالعه مشخص شده است كه افراد 2 ساعت بعد از این كه به اندازه 45 دقیقه چرت زدند، قدرت به یادسپاری و یادآوری جزئیات فیلم نمایشداده شده و حوادث آن را بیشتر از كسانی داشتند كه بهطور معمول فعالیت میكردند.
این محققان میگویند چرت زدن در طی روز میتواند به پردازش اطلاعات وارد شده به مغز كمك كند.
نتایج این مطالعه میتواند به بالا بردن توان تحصیلی دانشآموزان و دانشجویان كمك كند.
توصیه به خواب نیمروزی در روایات اسلامی:
توصیه به خواب نیمروزی و اثرات مفید آن بر سلامت جسم و روح، قرن ها قبل در تعالیم و روایات اسلامی آمده است. به عنوان مثال پیامبر اسلام (ص) همین "تاثیر چرت روزانه در تقویت حافظه" را متذکر شده و بیان کرده بودند.
درباره خواب نیمروزی چندین روایت در جوامع روایى به نقل از پیامبر و معصومان به ما رسیده است كه برخى از این روایات را برای شما بیان می کنیم :
1- در روایتى از امام صادق (ع) به نقل از پدرانش آمده است :
"اعرابیا اتى النبى فقال یا رسول اللّه : انّى كنتُ رجلاً ذَكورا فَصِرتُ نَسِیّا
فقال له النبى: لَعَلّك اعتدت القائله فتركتها. فقال: اَجَلْ. فقال له النبى: فَعُدْ یرجع الیك حِفظُك ان شاءاللّه"
"مردى بادیه نشین نزد پیامبر آمد و گفت: اى رسول خدا، من مردى با حافظه قوى بودم و اكنون فراموش كار شده ام.
پیامبر به او گفت: شاید قبلاً به خواب نیمروزی عادت داشته اى و آن را ترك كرده اى. بادیه نشین گفت: آرى همین طور است.
پیامبر به او فرمود: به عادت خودت و انجام خواب نیمروزی برگرد، ان شاءاللّه حافظه تو دوباره برمى گردد."
همین روایت را با اندكى اختلاف و از طریق دیگرى، صاحب وسائل الشیعة در باب «استحباب القیلولة» آورده است.
2- در روایت دیگر از امام صادق (ع) آمده است که:
"قال رسول اللّه صلى الله علیه و آله وسلم: تعاونوا باكل السَحور على صیامِ النهار و بالنوم عند القیلوله على قیام اللیل"
"رسول خدا (ص) فرمود:
با خوردن سحرى یكدیگر را بر روزه گرفتن در روز كمك كنید، و با خواب نیمروزی یكدیگر را بر عبادت شبانه و شب زنده دارى یارى رسانید."
مقصود از یارى رساندن، این است كه فرصت انجام این دو عمل را براى یكدیگر ایجاد كنید.
در این روایت بر انجام خواب قیلوله سفارش شده است تا زمینه شب زنده دارى و عبادت در شب را فراهم سازد.
3- خواب نیم روزى در مقایسه با خوابیدن در سایر اوقات روز، تأثیر مفیدترى بر سلامت و نشاط جسم و روح دارد. به همین جهت، از خواب در سایر اوقات روز نهى شده و در مقابل آن، به خواب قیلوله سفارش شده است ، چنان كه در روایتى از امام باقر (ع) آمده است:
"النومُ اولُ النهار خُرْقٌ والقائلةُ نِعمةٌ و النومُ بعد العصر حَمقٌ و النومُ بین العشائین یحرم الرزقَ"
"خواب در اول روز، موجب حماقت و ضعف عقل است و خواب نیم روز، نعمت و خواب بعد از عصر، حماقت است و خواب بین مغرب و عشا موجب محرومیت از رزق مى شود."
*پی نوشت:
1- بحارالانوار، ج73، ص185
2- وسائل الشیعة، ج6، ص501
3- من لایحضره الفقیه، ج2، ص87 ؛ وسائل الشیعه، ج10، ص145
4- وسائل الشیعة، ج6 ، ص503
:منابع
مرکز نشر اعتقادات
روزنامه همشهری
مشکلات خواب
بي خوابي اوليه
در اين اختلال، مشکل اصلي به خواب رفتن يا حفظ تداوم خواب است، يعني فرد خيلي سخت مي خوابد يا بعد از خواب رفتن، به طور مکرر در طي شب بيدار مي شود. اگر کسي حداقل به مدت يک ماه اين وضعيت را داشته باشد، مي توان گفت که دچار اين اختلال شده است.
به طور کلي افرادي که از اين اختلال رنج مي برند، هيچ گونه مشکل جسمي يا روانپزشکي ندارند، اما در موارد آزاردهنده مي توان از دارو استفاده کرد. اگر مبتلا به اين مشکل هستيد حتماً اين نکات را رعايت کنيد:
1- به اندازه اي بخوابيد که براي احساس هوشياري و سرحال بودن در طي روز لازم است و نه بيشتر از آن.
2- فقط موقع خواب در بستر باشيد. گذراندن زمان هاي طولاني در بستر، خواب را منقطع مي کند.
3- هر صبح در زمان مشخصي بيدار شويد و اين نظم را حتي در روزهاي تعطيل هم رعايت کنيد.
4- انجام فعاليت هاي منظم بدني، خواب را عميق مي کنند.
5- سر و صداي زياد خواب را مختل مي کند. درجه حرارت اتاق خواب را نيز در حد مطلوب نگاه داريد.
6- هميشه قبل از خواب يک شام سبک ميل کنيد، زيرا مصرف غذاي سنگين و مايعات زياد قبل از خواب، خواب را مختل مي کند.
7- از مصرف کافئين (چاي، قهوه، شکلات و ...)، الکل و سيگار خودداري کنيد.
8- اگر نمي توانيد بخوابيد تلاش بيشتري نکنيد، بلکه اتاق را ترک کرده و به انجام کاري ديگر مشغول شويد.
9- از خواب نيمروزي دوري کنيد، مگر اينکه باعث اصلاح خواب در شبانه شود.
بدخوابي همراه با قطع تنفس
شايد افرادي را سراغ داشته باشيد که تقريباً چاق و احتمالاً مبتلا به فشار خون بالا و بيماري هاي قلبي- عروقي مي باشند و به هنگام خوابيدن دچار خرناس هاي هنگام خواب مي شوند. اين افراد گاهي در هنگام خواب با حالت قطع تنفس در حدود 10 ثانيه مواجه مي شوند که منجر به بيداري آنها از خواب مي گردد و معمولاً خواب قطعه قطعه و نامطلوب دارند.
اين افراد حتماً بايد با مراجعه به پزشک تحت درمان قرار گيرند، زيرا عدم درمان مناسب منجر به افسردگي، اختلال تمرکز و حافظه و کاهش در توانايي هاي حرکتي مي شود و در مواردي مرگ و مير نيز گزارش شده است. اين افراد حتماً بايد تحت درمان قرار گيرند و از نظر يک سري مشکلات زمينه اي و مستعد که سازنده اين اختلال هستند، مثل زبان بزرگ، کم کاري تيروئيد ، بزرگي لوزه ها و ... بررسي گردند.
پرخوابي:
در اين اختلال فرد از خواب زياد يا خواب آلودگي در طي روز رنج مي برد. اگر فرد حداقل به مدت يک ماه اين حالت را داشته باشد و موجب ناراحتي واضح در او گردد و يا در عملکرد وي مشکل ايجاد کند، اين اختلال را دارد و يک سري محرک هاي سيستم عصبي را مي توان در اين افراد بکار برد.
خوابگردي:
عبارتست از راه رفتن در خواب با چشمان باز که گاهي فرد کارهاي پيچيده تري مانند لباس پوشيدن و حتي رانندگي نيز انجام مي دهد. اين حالت معمولاً چند دقيقه طول مي کشد و ندرتاً تا يک ساعت نيز ادامه پيدا مي کند. چون اين اختلال در اوايل خواب رخ مي دهد، معمولاً فرد چيزي را به خاطر نمي آورد و بيدار کردن او در اين حالت کار بسيار دشواري است و عموماً در سنين 12- 5 سالگي رخ مي دهد.
يک سري داروها براي درمان اين افراد به کار مي رود که با مراجعه به پزشک تجويز مي شوند.
کابوس
در اين اختلال فرد ناگهان به رؤياي همراه با ترس شديد از خواب بيدار مي شود و محتواي ترسناک خواب را به ياد مي آورد و کاملاً هوشيار است. کابوس معمولاً در نيمه انتهايي شب رخ مي دهد و در سنين 6- 5 سالگي شيوع زيادي دارد و اگر تکرار گردد مي تواند نشان دهنده اختلالات روانپزشکي باشد و بايد در جهت حذف محرک اضطراب آور در فرد اقدام کرد. البته با مراجعه به روانپزشک مي توان از داروهاي مختلف بهره برد.
اختلال وحشت شبانه:
در اين اختلال فرد با فرياد شديد و ناگهاني از خواب بيدار مي شود و حدود 1 تا 3 ساعت پس از به خواب رفتن ديده مي شود و پس از بيدار شدن فرد حالت گيجي دارد و معمولاً چيزي را نيز به خاطر نمي آورد. اين اختلال در پسرها بيشتر ديده مي شود.
اختلالات برنامه خواب- بيداري:
در اين اختلال هماهنگي بين ريتم خواب و بيداري طبيعي فرد و تغييرات محيطي دچار اختلال مي شود و فرد نمي تواند به طور مطلوب بخوابد و بيدار شود که اين حالت متأثر از تغييراتي مثل مسافرت هاي مکرر و طولاني به خصوص از غرب به شرق، تغيير شيفت کار و نوبت کار مي باشد و فرد در زمان هاي نامناسبي به خواب مي رود.
فلج خواب:
فلج موقتي عضلات ارادي را فلج خواب مي گويند که معمولا مدت چند ثانيه طول کشيده و بسيار حالت ناخوشايندي مي باشد. در اين حالت فرد بيدار و هوشيار است، ولي قادر به حرکت دادن عضلات خود نيست.
منابع:
synopsis of psychiatry
oxford textbook of psychiatry
clinical psychiatry for medical students
چقدر بخوابیم؟
تحقیقات نشان می دهد آن دسته از افرادی كه بین 5/6 تا 5/7 ساعت در طول شب می خوابند، عمر طولانیتری دارند، اما در مقابل آنهایی كه بیش از 8 ساعت یا كمتر از 5/6 ساعت میخوابند، به اندازه گروه اول عمر نمیكنند.
البته در گذشته، بیشتر تصور بر این بود كه 8 ساعت خواب شبانه، بهترین فرصت را برای استراحت بدن و مغز فراهم میكند، اما به تازگی پزشكان دریافتهاند كه خوابیدن بیش از 8 ساعت، به اندازه 5 ساعت خوابیدن، زیانآور است.
البته هنوز مشخص نیست كه چرا خواب شبانه 5/6 تا 5/7 ساعته، عمر را طولانیتر می كند و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد.
محققان یكی از دلایل پر خوابی افراد را این نكته ذكر می كنند كه آنها بیش از حد معمول و در حالی كه بیدار شدهاند، باز هم در رختخواب میمانند.
به گفته پزشكان، باید مدت كوتاهی پس از بیدار شدن، از رختخواب بیرون رفت، چرا كه ماندن در رختخواب میل به خوابیدن را افزایش میدهد.
از سوی دیگر پزشكان توصیه میكنند افرادی كه به اختلالات خواب دچار هستند، به جای مصرف دارو ، استرس را از خود دور كرده و با رژیم غذایی مناسب همراه با ورزش، خواب خود را تنظیم كنند.
تاثیر ساعات مختلف خواب شب در سلامتی بدن
داشتن عادات غذایی صحیح و توجه به زمان خوابیدن و استراحت برای حفظ سلامت بدن مهم است تا بتواند مواد مغذی را جذب و مواد زائد را دفع کند.
برای سالم زیستن، باید خواب راحت و آرامی داشته باشیم. به موارد زیر دقت کنید تا اهمیت خوابیدن برای شما روشن گردد:
ساعت 9 تا 11 شب: زمانی است برای از بین بردن مواد سمی و غیر ضروری که این عملیات توسط آنتی اکسیدان ها انجام می شود. در این ساعت بهتر است بدن در حال آرامش باشد. در غیر این صورت اثر منفی بر روی سلامتی خود گذاشته اید.
ساعت 11 تا 1 شب: عملیات از بین بردن مواد سمی در کبد ادامه دارد و شما باید در خواب عمیق باشید.
ساعت 1 تا 3 نیمه شب: عملیات سم زدایی در کیسه صفرا ، در طی یک خواب عمیق به طور مناسب انجام می شود.
ساعت 3 تا 5 صبح: عملیات از بین بردن مواد سمی در ریه اتفاق می افتد. بعضی مواقع دیده شده که افراد در این زمان، سرفه شدید یا عطسه می کنند.
ساعت 5 تا 7 صبح: این عملیات در روده بزرگ صورت می گیرد، لذا می توانید آن را دفع کنید.
ساعت 7 تا 9 صبح: جذب مواد مغذی صورت می گیرد، پس بهتر است صبحانه بخورید. افرادی که بیمار می باشند، بهتر است صبحانه را در ساعت 6 و 30 دقیقه میل کنند.
کسانی که می خواهند تناسب اندام داشته باشند، بهترین ساعت صرف صبحانه برای آنها، ساعت 7 و 30 دقیقه می باشد و کسانی که اصلا صبحانه نمی خورند، بهتر است عادت خود را تغییر دهند و در ساعت 9 تا 10 صبح صبحانه بخورند.
دیر خوابیدن و دیر بلند شدن از خواب، باعث می شود مواد سمی از بدن دفع نشوند.
از نصفه های شب تا ساعت 4 صبح، مغز استخوان عملیات خون سازی را انجام می دهد.
در ایام تعطیل، بسیاری افراد تا دیر وقت بیدار می مانند و بعد از اتمام تعطیلات، با خستگی به سر کار می روند، چون اعمال بدنشان دچار سردرگمی شده است و نمی داند چه باید انجام دهد.
پس همیشه، زود بخوابید و خواب آرامی داشته باشید.
عوارض خوابیدن در بین الطلوعین
بین الطلوعین یعنی بین دو دمیدین(طلوع) روشنایی، یعنی بین طلوع فجر(نماز صبح) تا طلوع آفتاب و زمانی که هوا تقریبا گرگ و میش شده است.
در مورد خوابیدن كه یك امر طبیعی است، در روایات آمده است كه "در ساعات اولیه شب بخوابید و بین الطلوعین بیدار باشید".
متاسفانه در حاضر افراد، بسیاری از این گونه مسائل را صرفاً به عنوان دستورالعمل های ارشادی و اخلاقی در نظر می گیرند، در حالی كه این دستورات صد در صد كاربردی می باشند. به عنوان نمونه یكی از فواید عمل به روایت مذكور این است كه هورمونی در بدن به نام هورمون رشد(سوماتوتوروپ) وجود دارد كه بیشترین میزان ترشح آن حدود دو ساعت بعد از غروب آفتاب می باشد(زیرا بدن انسان یك فیزیولوژی خاصی دارد كه با عالم هماهنگ می باشد) و در رویات آمده كه همان ساعت بخوابید.
اینكه خواب کافی در زمان مناسب، باعث بلندی قد می شود، به این دلیل است كه در اوایل شب، این هورمون ترشح می شود و اگر كسی سر شب بخوابد، رشد متناسب و متعادلی پیدا می كند.
اما یك سری از هورمون های استرس زا وجود دارند(البته در جای خود مفید می باشند) كه به آنها "كورتیكواستروئید" گفته می شود، مانند هورمون های "آدرنالین" و "نور آدرنالین". بیشترین میزان ترشح این هورمون ها دو ساعت قبل از طلوع آفتاب می باشد؛ یعنی دقیقا هنگام بین الطلوعین (از طلوع فجر تا طلوع آفتاب).
این كه خواب بعد از اذان صبح، باعث ناراحتی و كسلی و پریشانی انسان می شود، ولی بیدار شدن در موقع اذان حالت شادابی می آورد، به خاطر ترشح این هورمون هاست. همچنین اگر زمانی كه این هورمون ها حداكثر ترشح خود را دارند، انسان خواب باشد، احتمال سكته زیاد است. لذا بیشترین آمار مرگ در خواب، در ساعات بین الطلوعین می باشد.
حال اگر همین مسئله یعنی نخوابیدن بین الطلوعین را یك پزشك به ما توصیه می كرد، با شوق و اطمینان بیشتری به آن عمل می كردیم، زیرا به كاربردی بودن آن معتقد بودیم، اما دستورات دینی را به عنوان مسائل صرفاً اخلاقی پنداشته و كمتر به آنها توجه می كنیم.
پی نوشت:
(1) متن روایات مذكور :
مَا عَجَّتِ الْأَرْضُ إِلَى رَبِّهَا عَزَّ وَ جَلَّ كَعَجِیجِهَا مِنْ ثَلَاثٍ مِنْ دَدمٍ حَرَامٍ یُسْفَكُ عَلَیْهَا أَوِ اغْتِسَالٍ مِنْ زِنًى أَوِ النَّوْمِ عَلَیْهَا قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ (منلایحضرهالفقیه- جلد4- ص20)
زمین به سوی پروردگارش، فریادی مانند این سه فریاد بر نمی آورد:
1- فریاد از خونی که به ناحق بر روی او می ریزد.
2- آب غسلی که با عمل زنا واجب شده است.
3- خوابی که پیش از طلوع خورشید باشد.
عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع أَنَّ النَّوْمَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ یُورِثُ الْفَقْرَ وَ شَتَاتَ الْأَمْرِ (مستدركالوسائل- جلد 5 - ص 110)
خواب پیش از طلوع خورشید و نیز خواب قبل از نماز عشاء، باعث فقر و پریشانی امور می شود.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ لَا تَنَامَنَّ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَإِنِّی أَكْرَهُهَا لَكَ إِنَّ اللَّهَ یُقَسِّمُ فِی ذَلِكَ الْوَقْتِ أَرْزَاقَ الْعِبَادِ عَلَى أَیْدِینَا یُجْرِیهَا (وسائلالشیعة - جلد6 - ص 498)
هرگز قبل از طلوع خورشید نخواب که من آن را برایت خوب نمی دانم، زیرا خدواند در آن وقت، روزی بندگانش را به دست ما تقسیم می کند.
قال رسول الله ص : النوم من أول النهار خرق و نوم القائلة نعمة و النوم بعد العصر حمق و بین العشاءین یحرم الرزق (مكارمالاخلاق- ص288)
خواب اول روز، نادانی و خواب نیمروزی نعمت و خواب عصرگاهی کم خردی است و خواب اول شب(بین دو نماز مغرب و عشاء) باعث محروم شدن از روزی می شود.
عوارض خوابیدن در بین الطلوعین
بین الطلوعین یعنی بین دو دمیدین(طلوع) روشنایی، یعنی بین طلوع فجر(نماز صبح) تا طلوع آفتاب و زمانی که هوا تقریبا گرگ و میش شده است.
در مورد خوابیدن كه یك امر طبیعی است، در روایات آمده است كه "در ساعات اولیه شب بخوابید و بین الطلوعین بیدار باشید".
متاسفانه در حاضر افراد، بسیاری از این گونه مسائل را صرفاً به عنوان دستورالعمل های ارشادی و اخلاقی در نظر می گیرند، در حالی كه این دستورات صد در صد كاربردی می باشند. به عنوان نمونه یكی از فواید عمل به روایت مذكور این است كه هورمونی در بدن به نام هورمون رشد(سوماتوتوروپ) وجود دارد كه بیشترین میزان ترشح آن حدود دو ساعت بعد از غروب آفتاب می باشد(زیرا بدن انسان یك فیزیولوژی خاصی دارد كه با عالم هماهنگ می باشد) و در رویات آمده كه همان ساعت بخوابید.
اینكه خواب کافی در زمان مناسب، باعث بلندی قد می شود، به این دلیل است كه در اوایل شب، این هورمون ترشح می شود و اگر كسی سر شب بخوابد، رشد متناسب و متعادلی پیدا می كند.
اما یك سری از هورمون های استرس زا وجود دارند(البته در جای خود مفید می باشند) كه به آنها "كورتیكواستروئید" گفته می شود، مانند هورمون های "آدرنالین" و "نور آدرنالین". بیشترین میزان ترشح این هورمون ها دو ساعت قبل از طلوع آفتاب می باشد؛ یعنی دقیقا هنگام بین الطلوعین (از طلوع فجر تا طلوع آفتاب).
این كه خواب بعد از اذان صبح، باعث ناراحتی و كسلی و پریشانی انسان می شود، ولی بیدار شدن در موقع اذان حالت شادابی می آورد، به خاطر ترشح این هورمون هاست. همچنین اگر زمانی كه این هورمون ها حداكثر ترشح خود را دارند، انسان خواب باشد، احتمال سكته زیاد است. لذا بیشترین آمار مرگ در خواب، در ساعات بین الطلوعین می باشد.
حال اگر همین مسئله یعنی نخوابیدن بین الطلوعین را یك پزشك به ما توصیه می كرد، با شوق و اطمینان بیشتری به آن عمل می كردیم، زیرا به كاربردی بودن آن معتقد بودیم، اما دستورات دینی را به عنوان مسائل صرفاً اخلاقی پنداشته و كمتر به آنها توجه می كنیم.
پی نوشت:
(1) متن روایات مذكور :
مَا عَجَّتِ الْأَرْضُ إِلَى رَبِّهَا عَزَّ وَ جَلَّ كَعَجِیجِهَا مِنْ ثَلَاثٍ مِنْ دَدمٍ حَرَامٍ یُسْفَكُ عَلَیْهَا أَوِ اغْتِسَالٍ مِنْ زِنًى أَوِ النَّوْمِ عَلَیْهَا قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ (منلایحضرهالفقیه- جلد4- ص20)
زمین به سوی پروردگارش، فریادی مانند این سه فریاد بر نمی آورد:
1- فریاد از خونی که به ناحق بر روی او می ریزد.
2- آب غسلی که با عمل زنا واجب شده است.
3- خوابی که پیش از طلوع خورشید باشد.
عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع أَنَّ النَّوْمَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ یُورِثُ الْفَقْرَ وَ شَتَاتَ الْأَمْرِ (مستدركالوسائل- جلد 5 - ص 110)
خواب پیش از طلوع خورشید و نیز خواب قبل از نماز عشاء، باعث فقر و پریشانی امور می شود.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فِی حَدِیثٍ قَالَ لَا تَنَامَنَّ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَإِنِّی أَكْرَهُهَا لَكَ إِنَّ اللَّهَ یُقَسِّمُ فِی ذَلِكَ الْوَقْتِ أَرْزَاقَ الْعِبَادِ عَلَى أَیْدِینَا یُجْرِیهَا (وسائلالشیعة - جلد6 - ص 498)
هرگز قبل از طلوع خورشید نخواب که من آن را برایت خوب نمی دانم، زیرا خدواند در آن وقت، روزی بندگانش را به دست ما تقسیم می کند.
قال رسول الله ص : النوم من أول النهار خرق و نوم القائلة نعمة و النوم بعد العصر حمق و بین العشاءین یحرم الرزق (مكارمالاخلاق- ص288)
خواب اول روز، نادانی و خواب نیمروزی نعمت و خواب عصرگاهی کم خردی است و خواب اول شب(بین دو نماز مغرب و عشاء) باعث محروم شدن از روزی می شود.
چرا بعضیها در خواب راه میروند؟
اگر شما هم دچار خوابگردی شدهاید، باید بدانید یک عامل شایع این عارضه کمبود خواب است.
خوابگردی(somnambulism) که تا 4 درصد بزرگسالان دچار آن هستند، میتواند باعث گیجی و تیرگی ذهن، حملات بیخوابی و حتی صدمات جسمی هنگام گردش شبانه این افراد شود.
خوابگردی در میان کودکان رایج است، اما معمولا با افزایش سن خود به خود برطرف میشود.
یک تحقیق جدید بر روی گروهی از خوابگردان در مرکز پژوهش خواب در بیمارستان "ساکرکور" در دانشگاه "مونترآل" در کانادا نشان داد که محرومیت از خواب، خوابگردی را در افراد مستعد این عارضه تشدید میکند.
40 نفر مشکوک به خوابگردی که در این تحقیق شرکت کرده بودند، در ابتدا از لحاظ الگوهای پایهای خواب در یک بررسی شبانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. در ملاقات بعدی بیماران برای تمام عصر و شب بیدار نگه داشته شدند و تحت نظارت مداوم قرار گرفتند.
پس از اینکه این افراد برای 25 ساعت بیدار نگه داشته شدند، صبح روز بعد به آنها اجازه دادند بخوابند.
از این افراد در در طول زمانی که خوابیده بودند، فیلم برداری ویدئویی انجام میشد و گروه محققان رفتار آنها را در حین خواب، مانند بازی با روانداز یا تلاش برای پایین آمدن از تختخواب را تحت نظر داشتند.
این افراد بر اساس پیچیدگی رفتارهایشان در حین خواب با یک مقیاس سه نمرهای مورد ارزیابی قرار میگرفتند.
در جلسه اول برای بررسی خصوصیات پایهای خواب، 32 درصد این افراد چنین رفتارهایی را بروز میدادند، در حالی که هنگام خواب پس از دورهای بی خوابی در 90 درصد آنها این رفتارها دیده میشد.
درمان خوابگردی شامل رعایت بهداشت خواب، داشتن یک برنامه منظم برای خوابیدن(اجتناب از کم خوابی) و اجتناب از مصرف کافئین به خصوص هنگام عصر و شب است.
1- حرکات سریع چشم(REM) که اغلب رویاها در آن روی میدهد.
2- خواب غیر REM
در خوابگردی، امواج مغزی به صورت ترکیبی از بیداری و خواب غیر REM است.
ایجاد حالتی از بیدارشدگی یا مختل شدن روند خواب نیز میتواند باعث خوابگردی شود. بنابراین افرادی که دچار قطع تنفس حین خواب(sleep apnea) میشوند، گاهی خوابگردی هم پیدا میکنند، چرا که قطع تنفس حین خواب ممکن است حالتی میان بیداری و خواب غیرREM ایجاد کند.
معمولا افرادی که دچار خوابگردی هستند، دارای سابقه خانوادگی این عارضه هستند، اما هنوز دقیقا روشن نیست که چرا برخی از افراد به آن مبتلا میشوند و برخی دیگر نه.
خوابگردی در کودکان بیش از بزرگسالان رخ میدهد و عاملی که زمینهساز این شیوع بیشتر در کودکان است، شاید این حقیقت باشد که کودکان دارای مقدار بیشتری خواب با امواج آهسته-نوع عمیق خواب غیرREM - هستند که خوابگردی در آن شروع میشود.
یکی از نگرانیهای عمده در خوابگردی امکان آسیبدیدن فرد است. اگر خوابگردی به صورت رفتارهای پیچیدهای مانند ترککردن خانه یا انجام فعالیتهایی که ممکن است به فرد صدمه بزند، بروز کند، فرد مبتلا حتما باید مورد ارزیابی و درمان قرار گیرد. درمان خوابگردی شامل رعایت بهداشت خواب، داشتن یک برنامه منظم برای خوابیدن(اجتناب از کم خوابی) و اجتناب از مصرف کافئین به خصوص هنگام عصر و شب است.
در موارد شدید، دارو برای درمان تجویز میشود.
منبع: همشهری
شيفت شبانه براي خانمها خطر دارد
در دنياي امروز، خانمها هم پا به پاي مردان كار مي كنند، حالا يا به دليل نياز خانواده به درآمد آنها، يا به اين دليل كه مي خواهند اثبات كنند در شايستگي براي كار و تلاش، چيزي از آقايان كم ندارند.
با اين حال، توجه به ويژگيهاي خاص زنان، از لحاظ جسمي و رواني، در انتخاب نوع شغل و شرايط كاري آنها اهميت زيادي دارد، چنانچه در نظر نداشتن اين مسائل ممكن است روي سلامت آنها اثر منفي بگذارد.
به تازگي نتايج مطالعهاي منتشر شده كه اهميت اين موضوع را هرچه بيشتر نشان مي دهد. در اين مطالعه كه در مركز ملي تحقيقات سلامت شغل و محيط فنلاند انجام شده، مشخص شده شب كاري، باعث بازنشستگي زودرس براي خانمها مي شود.
به گزارش رويترز، اين محققان در بررسيهايشان متوجه شدند زناني كه بيشتر در نوبتهاي كاري شب مشغول به كار هستند، احتمال بيشتري دارد كه به دليل ناتوانيهاي زودرس، بازنشسته شوند و كيفيت زندگي آنها هم در اين دوران بسيار پايينتر از زناني است كه در نوبتهاي صبح و عصر كار كردهاند. جالب اينكه اين نتايج، در مورد آقايان شاغل در نوبت كاري شب صدق نمي كرد.
اين نتايج بعد از آن به دست آمد كه گروههاي مختلفي از زنان و مردان با شغل مشابه، از سال 1990، تا سن 60 سالگي يا زماني كه فوت كنند يا تا سال 2006(هر كدام كه زودتر اتفاق بيفتد)، مورد مطالعه و پيگيري از لحاظ وضعيت بدني و رواني قرار گرفته بودند. تحليل دادههاي به دست آمده، بعد از حذف تأثير سن و سال افراد و نيز وضعيت اجتماعي و اقتصادي آنها، اين طور نتيجه داد كه زنان شب كار تا 39 درصد بيشتر از ساير زنان به دليل ازكارافتادگي بازنشسته شوند.
مسائلي مانند سرطان سينه، زخم معده و اختلالات خواب و بروز مشكل در بارداري در اين زنان بيشتر از ديگران ديده شده بود و گاه همين مشكلات باعث از كارافتادگي و بازنشستگي زودرس آنها شده بود.
اين نتايج حتي بعد از اينكه تأثير سيگار و وزن و سختي كار افراد نيز حذف شد، باز به قوت خود باقي بود. نتايج اين مطالعه، در آخرين شماره نشريه طب كار و محيط آمريكا منتشر شده است.
هنوز اين محققان توجيهي براي اين پديده ندارند، آنها حتي نمي دانند چرا اين مشكلات براي خانمها بيشتر است. مطالعات قبلي نشان داده بود احتمالاً وجود نور مصنوعي كه در كارگاهها استفاده مي شود، احتمال بروز سرطان سينه را در خانمها بالا مي برد. به همين دليل شايد بتوان شرايط موجود در محيط كار را در نوبتهاي شبانه به اين موضوع نسبت داد. اما نكته ديگري كه در اين بيماريها وجود دارد، اين است كه همگي آنها را مي توان به نوعي، با سطح استرس و تنش رواني بالاتر ربط داد.
شايد سيستم هورموني و رواني زنان به نحوي است كه نسبت به كار در شب حساسترند و با شب كاري، احتمال بيشتري دارد كه سطح استرسشان بالا برود. به اين ترتيب، احتمال بروز بيماريهايي مانند زخم معده و اختلالات خواب در آنها بيشتر مي شود. خانمها نسبت به حضور خود در خانه و در جمع خانواده نيز حساسترند و احتمالاً در هنگام كار در شب، احساس عذاب وجدان و ناراحتي بيشتري مي كنند و اين ممكن است سيستم ايمني آنها را تحت تأثير منفي خود قرار دهد.
البته برخي مطالعات نيز نسبت به تأثير منفي شب كاري روي سلامت جسمي مردان نيز تأكيد دارند و اين نشان مي دهد، اصولاً بدن انسان با كار در شرايط شب به راحتي كنار نمي آيد. با اين حال، علت اصلي هر چه كه باشد، نتايج اينگونه مطالعات، مي تواند هم هشداري براي خانمها باشد و هم براي كارشناساني كه دست اندركار سلامت شغلي جامعه هستند.
شايد بتوان با تغييراتي در محيط كار، مرخصيهاي بيشتر و گردش مناسبتر نوبت كاري، از بروز برخي از اين مشكلات در شاغلين شب كار جلوگيري كرد و سلامت آنها را چه مرد و چه زن، بيشتر تأمين كرد.
خُرخُر در خواب و خطرها
هیچ كس فكرش را نمیكرد كه خرخر كردن در خواب، این همه درد سر به دنبال داشته باشد.
لابد میگویید: ( چه درد سری؟!) فوق فوقش اگر صدای خرخرتان خیلی بلند باشد، ممكن است روابط شما با همسرتان دچار مشكل شود! آنهم به این خاطر كه همسر مهربان، برای خلاصی از موزیك ناموزونی كه خوابش را به هم زده، مجبور میشود چند بار در شب بیدارتان كند.
اما نه.
درد سر خرخر به همین جا ختم نمیشود. بلای دیگری را محققان كرهای به تازگی مطرح كردهاند؛ این كه ممكن است مبتلا به برونشیت مزمن شوید؛ بیماریای كه با سرفههای ناجور و گاهی سختی تنفس خود را نشان میدهد.
هنوز معلوم نیست چرا خرخر كردن موجب برونشیت مزمن میشود؛ اما محققان دانشگاه آنسان در كره جنوبی معتقدند كسانی كه 5 شب در هفته یا كمتر، خرخر میكنند، 25 درصد بیشتر از كسانی كه خرخر نمیكنند، دچار برونشیت میشوند.این احتمال در كسانی كه 6 یا 7 شب هفته خرخر میكنند تا 68 درصد بیشتر است.
این محققان میگویند احتمال دارد لرزش راههای هوایی فوقانی و فشار آمدن به آن در اثر خرخر علت ایجاد این التهاب در برونشها (برونشیت) باشد.
جدای از این عارضه، ممكن است خرخر خود نشانهای از یك مشكل جدی باشد. مشكلی كه به آن "آپنه خواب" یا "قطع تنفس هنگام خواب" میگویند.
جالب است بدانید خرخر یك نشانه یا نوعی فریاد كمك خواستن است. نشانهای كه خبر از تلاش یك انسان برای نفسكشیدن میدهد.
خرخر صدای خروج هوای بازدم است كه حین خواب به سختی سعی میكند راه خود را از میان مجاری هوایی فوقانی به بیرون باز كند.
این گونه نفس كشیدن تلاطمی در مجاری هوا ایجاد میكند كه باعث لرزش بافت اطراف شده و صدای خرخر را تولید میكند.
وقتی از خواب سبك وارد خواب عمیق میشویم، عضلات سقف دهان (كام نرم)، زبان و گلو شل شده و به راحتی دچار لرزش میشوند.
به همین علت هرچه انسداد راه هوایی بیشتر باشد، صدای خرخر هم بلندتر است. اگر چه آمار نشان میدهد 45 درصد بزرگسالان خرخر كرده و شیوع آن در مردان بیش از زنان است، اما حتی كودكان هم از این قضیه در امان نیستند.
خرخر كردن علل مختلفی دارد كه بعضی از آنها دلایل ساختاری هستند، مثلا: شكل فك، بزرگ بودن زبان یا زبان كوچك، كام نرم و لوزهها در فرد. البته علت های خارجی مانند چاقی، سیگار كشیدن و مصرف الكل هم هست كه راحتتر میتوان آنها را كنترل كرد.
گاهی هم التهاب و آلرژی كه باعث پر شدن سینوس از ترشحات میشود، عامل این خرخر است.
اما مهمترین عاملی كه باعث خرخر میشود، قطع تنفس هنگام خواب است.
وقتی نفس بیرون نمیآید!
آیا به شما گفتهاند كه شب ها بلند بلند خرخر میكنید؟ آیا وقتی از خواب بیدار میشوید باز هم احساس خستگی میكنید؟ آیا در طول روز هم خواب آلودهاید؟ شاید شما هم دچار "آپنه خواب" هستید.
آپنه كلمهای یونانی به معنی (بدون نفس) است. در این حالت بافت گلو، مسیر هوا را بسته و جلوی نفس كشیدن را میگیرد.
مشخصه این مشكل، خر و پف با صدای بلند است كه حدود 10 ثانیه سكوت به دنبال دارد. در واقع كمبود اكسیژن و افزایش دیاكسید كربن باعث بیدار شدن فرد (هر چند كوتاه كه حتی خودش متوجه نشود!) و بازكردن راه هوایی به ضرب و زور یك خرناس بلند شده و سپس دوباره همین مراحل تكرار میشود.
در طول شب این حالت 20 تا 30 بار در هر ساعت تكرار میشود. به همین علت است كه این افراد معمولا خواب عمیق و كافی در شب نداشته و روزها احساس خستگی میكنند.
البته آپنه خواب دو علت دارد: علت انسدادی كه پیش تر توضیح دادیم و علت مركزی كه در آن مغز توانایی فرستادن پیام صحیح به عضلات برای كنترل تنفس را ندارد. (نوع مركزی خیلی نادر است و در بیماران نارسایی قلبی و سكته مغزی یا در كسانی كه در ارتفاعات زندگی میكنند رخ میدهد.)
بد نیست بدانید خرخرمتناوب شایعترین علامت در نوع انسدادی بیماری است، در حالی كه در نوع مركزی، از خواب پریدن با تنگی نفس شایعتر است.
وزن زیاد، زیاد بودن اندازه دور گردن (گردن كلفتی!)، فشار خون بالا، دیابت، سن بالا، مرد بودن، بزرگی لوزهها، احتقان بینی و در نتیجه تنگی راه هوایی، سابقه خانوادگی قطع تنفس در خواب، سیگار كشیدن، مصرف داروهای خوابآور و الكل، همه از عوامل مستعدكننده این بیماریاند.
از خرخر شبانه بترس
خیلی از اوقات خود ما متوجه خرخر كردن مان نیستیم و معمولا وقتی یكی از نزدیكان به ما ایراد میگیرد كه با خرخر كردن مانع خواب او شدهایم، از او دلخور میشویم و با خودمان میگوییم خبر ندارد كه خودش چه خر و پفی میكند! اما واقعا لازم است از چنین انسان دلسوزی، تشكر هم بكنیم، چون خرخر شبانه اگر بهدلیل قطع تنفس در زمان خواب ایجاد شده باشد، ممكن است در آینده خطراتی برایمان به وجود بیاورد و لازم است كه هرچه زودتر آن را درمان كنیم.
این بیماری بهدلیل از خواب پریدنهای مكرر و خستگی روز بعد باعث افزایش تصادفات اتومبیل تا 7 برابر میشود، بهطوری كه هر سال 1400 نفر از رانندگان به همین علت میمیرند.
علاوه بر این، خرخر مداوم ناشی از انسداد راه هوایی اگر درمان نشود میتواند باعث افزایش فشار خون، نارسایی و حمله قلبی و سكته مغزی هم بشود.
اختلال در حافظه، افسردگی و ترش كردن معده هم از دیگر عوارض آپنه خواب است. در بچهها ممكن است باعث بیشتر شدن احتمال ابتلا به اختلال بیش فعالی و كم توجهی (ADHD)، مشكلات رفتاری و یادگیری در آنان شود.
سلام دكتر!
از آنجا كه مبتلایان، متوجه خرخر و از خواب پریدن خود نمیشوند، به پزشك هم مراجعه نمیكنند، مگر اینكه كسی به آنها گوشزد كند یا اینكه خواب آلودگی روز بعد آنها را آزار داده و به مطب دكتر بكشاند.
به همین علت علاوه بر بررسی در آزمایشگاه (پلی سومنوگرافی) به تازگی از آزمایش در خانه هم برای تشخیص این مشكل استفاده میشود.
این تستها شامل بررسی الگوی خواب و اندازه گیری فعالیت قلب و ریه و مغز در كنار حركات اندامها در خواب است. علاوه بر این از روش اندازه گیری اكسیژن خون هم استفاده میشود.
برای موارد خفیف این بیماری، كافی است روش زندگی خود را تغییر دهید(مثلا وزن كم كرده و سیگار نكشید).
اما وقتی كه این كارها تأثیری نداشت، پزشك ممكن است به شما توصیه كند از وسایل خاصی برای باز نگه داشتن مجاری هوایی خود استفاده كنید.یكی از این وسایل CPAP است، یعنی وسیلهای كه بهطور مداوم فشار مثبت در مسیر هوا ایجاد میكند تا هوا به راحتی از بینی شما خارج شود.
البته استفاده از این وسیله برای همه افراد راحت نیست. عدهای ترجیح میدهند از وسیلهای در دهان استفاده كنند كه فك را جلو نگهداشته و راه تنفس را باز نگهدارد.
در عدهای دیگر نیز با جراحی، بافت اضافی را كه راه تنفس شان را گرفته خارج می کنند.
دكتر مهشید چایچی
وقتی بودن شبیه نبودن می شود
وقتی همه بیدارند شما خوابید، و وقتی همه میخوابند شما کار میکنید. همین دلیل ساده کافی است تا متوجه شویم که شب کاری چه تاثیری بر روابط اجتماعی افراد می گذارد.
افراد شب کار یا کسانی که شیفت کاری نامنظم دارند، برای برنامه ریزی کارهای شان دچار مشکل هستند.
آنها نمیتوانند آنطور که باید در کنار خانواده شان باشند و توقعات همسر و فرزندان را برآورده کنند.
احساس تسلط نداشتن بر زندگی یا به اصطلاح اختیار دار خود نبودن، در بین مردان شاغل در شغل های شبانه بیشتر است.
این احساس منفی باعث گرایش به عادت های بد هم می شود. مثلا در کانادا 46 درصد از مردان شب کار سیگار میکشند، در حالیکه در روزکارها این رقم تنها 27 درصد است.
در مورد خانمها، وضع قدری پیچیده تر میشود، زیرا انجام کارهای خانه و رسیدگی به وضع بچهها و شوهر معمولا با مدیریت آنها انجام میگیرد.
نتیجه تحقیقات محققین دانمارکی نشان می دهد که خانم هایی که کار شیفتی می کنند، بیشتر از همکاران مردشان دچار مشکلات سلامتی می شوند و تقاضای باز نشستگی پیش از موعد می کنند.
دکتر فین تاچسن محقق ارشد مرکز ملی طب کار کپنهاگ می گوید:« این عجیب نیست که افراد شاغل در شیفت کاری شبانه زودتر دچار از کار افتادگی شوند، اما مسئله این است که چرا خانمها نسبت به این پدیده آسیبپذیری بیشتری دارند؟»
این موضوع می تواند به خاطر وظایف دوگانه خانمها باشد. خانمهایی که از کار بر میگردند، تازه با کارهای خانه باید دست و پنجه نرم کنند که همین مسئولیتهای سنگین ممکن است باعث ایجاد فشار های جسمی و روحی زیادی شود.
شاید سرطان زا هم باشد
در گذشته ی نه چندان دور کمتر کسی می توانست باور کند که شیفت کاری با سرطان ارتباط دارد، اما تحقیقات جدید به تدریج دانشمندان را به این نتیجه می رساند که کار شیفتی میتواند یک عامل سرطانزا باشد یا حداقل با سرطان ارتباط داشته باشد.
خانم های شاغل در شیفت شب 1/5 برابر بیشتر از خانم های شاغل در روز به سرطان سینه مبتلا میشوند.
همچنین آقایانی که شیفت کاری چرخشی دارند، نسبت به آنهایی که شیفت ثابت روزانه دارند، 4 برابر بیشتر به سرطان پروستات مبتلا میشوند.
علت این امر مشخص نیست، ولی به نظر میرسد که با ترشح هورمون ملاتونین مربوط باشد.
ترشح ملاتونین در شب افزایش پیدا میکند و باعث تنظیم خواب می شود. این هورمون اثرات ضد سرطانی هم دارد و کسانی که شبها کار میکنند، به دلیل کار کردن زیر نور مصنوعی ترشح هورمون ملاتونین در آنها کاهش یافته و همین اتفاق دانشمندان را به این فکر انداخته که شاید علت افزایش سرطان در کارهای شیفتی همین باشد.
اگر ارتباط سرطان با کاهش هورمون ملاتونین صحیح باشد، در این صورت چرخشی بودن شیفت کاری بدتر از شبکاری مداوم است.
زیرا در شبکاری مداوم بدن خودش را تا حدودی با شرایط منطبق میکند در حالیکه کسانی که شیفت کاریشان تغییر می کند در حقیقت به طور مرتب بدنشان را در برابر شرایط جدید قرار می دهند و این کار تنظیم هورمونی بدن را دچار مشکل میکند.
اول خواب ناز
برای اینکه از اثرات زیان بار کارهای شیفتی پرهیز کنیم، باید رفتارهای اشتباهمان را در شیفت کاری تغییر دهیم و عادت های درست کسب کنیم.
اول از همه، صاحبان کار تلاش کنند که شیفت های کاری «دوست دار خواب» داشته باشند، یعنی تا آنجا که مقدور باشد، از شیفت های چرخشی یا شبانه پرهیز کنند. اما اگر از کار شیفتی گریزی نبود یک کار شیفتی در ساعت های ثابت شب بهتر از کار شیفتی چرخشی است.
همچنین اگر مجبورید که کار شیفتی چرخشی داشته باشید، بهتر است که این چرخش به صورت معقول انجام شود که بدن فرصت هماهنگی با آن را داشته باشد، یعنی شیفت صبح به شیفت عصر تغییر کند و سپس شیفت عصر، شب کار شود.
بنابراین بدیهی است که شیفتهای شبانه پشت سر هم و سپس چند روز استراحت بسیار مضر هستند.
متخصصان میگویند برنامه ریزی برای خواب کافی و مناسب، باید مقدم بر هر چیزی باشد.
اینکه فکر کنید می توانید شب کار کنید و به همه کارهای روزانه خودتان هم برسید و به اصطلاح آدم همهکاره باشید، خودتان را دارید گول میزنید.
خوب است که بعضی از برنامه های روزمره خودتان را تعدیل کنید و آنها را مختصر و مفید انجام بدهید.
عادت کنید که همیشه در یک زمان مشخص از روز بخوابید. بهترین کار این است که زمان خوابیدن تان ساعت های قبل از کار باشد، نه اول صبح. با این حال اگر این کار مقدور نیست، بهتر است قبل از روانه شدن برای کار، یک چرت کوتاه بزنید.
چرتهای کوچک در شیفت کاری می تواند بسیار نیرو بخش باشد؛ مثلا اگر راننده شب کار هستید میتوانید برای لحظاتی توقف کرده، صندلی را در وضعیت راحتی قرار داده و برای 15 دقیقه چرت بزنید.
سپس بلند شده و قبل از حرکت 5 دقیقه در اطراف ماشین حرکت کنید تا از حالت خواب آلودگی خارج شوید. آنگاه میتوانید به کارتان با انرژی بیشتری ادامه دهید.
و توصیه آخر این است که مرخصیها را جمع نکنید، بلکه از آنها در بین شیفتها استفاده کنید. در این صورت هم به کارهای عقب افتادهتان می رسید و هم میتوانید روابط اجتماعی و خانوادگیتان را به طور خوبی حفظ کنید.
دکتر سهیل صالحی
تجربه 10 سال طبابت در تلویزیون
مركز پزشكی، مجموعه تلویزیونی ساخت كشور انگلیس است كه روزهای جمعه ساعت 3 بعدازظهر از شبكه تهران پخش میشود و اگر به هر دلیلی نتوانستید روز جمعه بیننده این مجموعه باشید، میتوانید یكشنبهها ساعت 7 بعدازظهر، آن را از همین شبكه تماشا كنید.
حوادث داستان در شهر افسانهای كاردیل در منطقه دربیشایر اتفاق میافتد. مركز پزشكی از سال 1993 تا سال 2002 از شبكه تلویزیونی ITV به نمایش درآمد كه یكی از موفقترین مجموعههای تلویزیونی زمان خود بود. در اولین سری این مجموعه كوین ویتلی در نقش دكتر جك گروئیش، آمانوا برتون در نقش دكتر بت گلدر و سایمون شفرد در نقش دكتر ویل پریستون حضور داشتند و در سریهای بعدی پزشكان مركز بارها تغییر میكنند و در هر قسمت شاهد ماجرای هیجانانگیزی خواهیم بود كه در دربیشایر اتفاق میافتد و پزشكان سعی میكنند با اتخاذ تصمیمی مناسب بتوانند همین مشكلات را از میان بردارند.
سرانجام پس از 3 سال از پخش این مجموعه، مدیران تلویزیونی به این نتیجه رسیدند كه این مجموعه دیگر چندان محبوبیتی نزد بینندگان ندارد و باید ساخت آن متوقف شود. سقوط 2 شخصیت اصلی این داستان از یك صخره، پایان هیجانانگیزی بود كه برای سریال مركز پزشكی در نظر گرفته شد و توانست بسیاری از مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهد. هزاران نفر از مخاطبان پس از پایان سری آخر مجموعه به این شبكه تلویزیونی نامه نوشتند و خواستند قسمت دیگری برای پایان این مجموعه ساخته شود تا به معماهای مطرح در ذهن آنها برای پیشبینی آخر داستان پاسخ گوید.
این در حالی است كه این تلاشها به نتیجه نرسید و شبكه تلویزیونی ITV اعلام كرد كه پخش این مجموعه به پایان رسیده است و سری جدیدی از مجموعه تلویزیونی مركز پزشكی ساخته نخواهد شد.روستای زیبای دربیشایر در حومه كاردیل واقع شده است كه مركز پزشكی در آنجا قرار دارد و این مجموعه نیز در این منطقه و شهرها و روستاهای اطراف آن فیلمبرداری شده است اما اگر به دنبال این هستید تا جای آن را روی نقشه پیدا كنید، بهتر است خودتان را خسته نكنید چون درحقیقت این منطقه ساختگی است و وجود خارجی ندارد.
به جای مركز پزشكی
با وجود اینكه سریال تلویزیونی مركز پزشكی، توانست در هنگام پخش سری دوازدهم یا سری پایانی خود مجموعهای 7/6 میلیون نفری از بینندگان را با خود همراه سازد، اما پس از 10 سال كه میهمان خانههای مخاطبان خود بود سرانجام به پایان رسید و شبكه تلویزیونی ITV به جای آن پخش مجموعه تلویزیونی دیگری را آغاز كرد كه مانند مجموعه قبلی به موضوعات پزشكی اختصاص داشت و با توجه به حضور مقدار زیادی از بازیگران اصلی مجموعه مركز پزشكی در این سریال جدید، درحقیقت میتوان گفت ادامه مجموعه تلویزیونی مركز پزشكی بود و جالب این بود كه در همان منطقه هم فیلمبرداری شده بود بسیاری از هنرپیشههای اصلی این مجموعه نیز بر این باور بودند كه نباید ساخت این مجموعه را ادامه داد. به گفته كارستون لازم بود تغییراتی در نوع نگاه سازندگان این برنامه ایجاد شود و اگرچه بسیاری از هنرمندان و عوامل ساخت به نوعی با این مجموعه مأنوس شده بودند و از پایان آن احساس ناراحتی میكردند اما باید پذیرفت كه ساخت هر مجموعهای بالاخره روزی به پایان خواهد رسید.
در سال 1993 كه این مجموعه برای نخستین بار از تلویزیون پخش شد مورد توجه بسیاری از مخاطبان قرار گرفت، به علاوه اینكه حضور هنرمندان مشهور و به نام سینمای انگلیس در مركز پزشكی نیز میتوانست یكی از نقاط قوت این مجموعه باشد. در سریهای مختلف هنرمندان متفاوتی به ایفای نقش پرداختهاند، كه به تدریج عرصه را برای حضور دیگر هنرمندان خالی میكنند. اما سایمون شفرد بار دیگر به مجموعه پزشكی بازمیگردد و فعالیتهای هنری خود را در كنار همكارانش مگی اونیل و گری ابراین از سر میگیرد.
از حسابداری تا بازیگری
كوین ویتلی كه در نقش جك كروئیش در مركز پزشكی حضور دارد در 9 فوریه سال 1951 در نیوكاسل انگلیس متولد شد و در دانشكده مركزی هنرهای نمایشی بازیگری را آموخت و با وجود اینكه او دورههای آموزشی بازیگری را در شهر لندن گذرانده است اما همچنان به لهجه اهالی نیوكاسل صحبت میكند و این موضوع برای بازیگری در همین زمان تا حدودی غیرعادی به نظر میرسد.
او پیش از بازیگری در رشته حسابداری درس خوانده بود. فرانك ویتلی برادر كوین نیز در دانشگاه لندن در رشته هنرهای نمایشی تدریس میكند كه این موضوع بیانگر محبوبیت هنر بازیگری در میان اعضای خانواده ویتلی است. او تجربه بازی در مجموعه تلویزیونی مركز پزشكی را بسیار ارزشمند میداند و علت موفقیت مركز پزشكی را نیز سختكوشیهای هنرمندانی مانند سایمون شفرد، آماندا برتون و درسی گانون و همچنین تونی ویرگو میداند. اگرچه هیچیك از آنها در آغاز فكر نمیكردند كه پخش این مجموعه تا این اندازه مورد توجه مخاطبان قرار گیرد اما مركز پزشكی توانست به جایگاهی در میان علاقهمندان به تماشای برنامههای تلویزیونی دست یابد كه حتی پس از كنارهگیری بازیگران اصلی نیز همچنان جایگاه خود را حفظ كرد. كوین یكی از مهمترین نقاط قوت این برنامه را قوی بودن فیلمنامه آن میداند.
خطوط اصلی داستان به گونهای بر هم مرتبط است كه افرادی كه قسمتهای مختلف برنامه را دنبال میكنند میتوانند در هر قسمت به نوعی نظارهگر حوادثی باشند كه پیرامون شخصیتهای اصلی داستان در فضایی كه برای بیننده جذاب است، اتفاق میافتد. با توجه به اینكه هیچیك از بازیگران پیش از حضور در این مجموعه از نزدیك با حرفه پزشكی آشنا نبودند، مراحل مختلف فیلمبرداری برای آنها بسیار جالب بود. چرا كه باید در كنار پرستاری كه در صحنه فیلمبرداری حضور داشت چگونگی انجام معاینات پزشكی و تزریق را تا حدودی یاد
میگرفتند.
خوشتیپترین پزشك تلویزیونی
سایمون شفرد از دیگر هنرمندان مجموعه تلویزیونی مركز پزشكی است كه همه ما او را به نام دكتر ویلی پریستون میشناسیم. او در 20 آگوست 1956 در بریتسول انگلستان متولد شد. از سال 1993 تا 1997 در این مجموعه حضور داشت و از سال 2000 تا 2002 نیز بار دیگر به این مجموعه پیوست. با توجه به اینكه 7 سال با سازندگان و عوامل تولید مركز پزشكی همكاری داشته است از باسابقهترین بازیگران این مجموعه است. او پس از رفتن كوین و آماندا از این مجموعه با وجود اینكه به نقش دكتر پریستون علاقه زیادی داشت، مجموعه را رها كرد و پس از بازی در 2 فیلم سینمایی و چند مجموعه تلویزیونی دوباره به مركز پزشكی بازگشت و توانست جایزه خوشتیپترین پزشك تلویزیونی را از آن خود سازد.
با وجود موفقیتهایش، بازیگری را حرفه ناپایداری میداند و میگوید پیشنهاد كار در مجموعه پزشكی پس از یك دوره بیكاری نقش مهمی در زندگی او داشته است و او را از فشارهای مالی كه در آن زمان برایش پیش آمده بود، نجات داده است.
حضور پدر و دختر در یك فیلم
گری ماورز در اول سپتامبر سال 1964 در لیورپول متولد شده است. او از سال 1995 تا 2000 در نقش دكتر اتوود با این مجموعه همكاری كرد. گری وجود شخصیتهای جدید به جای بازیگران قدیمی را برای مجموعهای مانند مركز پزشكی كه پخش آن برای مدت طولانی ادامه داشته است، از مهمترین عوامل موفقیت سریال میداند. دختر كوچك گری در 3سكانس از این سریال در كنار پدرش حضور دارد و پدر این تجربه را برای فرزند 8 سالهاش تجربه جالبی میداند. او مدرسه را بدون اخذ هیچ مدركی رها كرد و از لیورپول به لندن رفت ؛ چرا كه معتقد بود در لیورپول برای افراد با استعداد امكانات مناسبی
وجود ندارد.
آماندا برتون در كنار الیزابت تایلر
آماندا برتون كه از هنرپیشههای اصلی سری اول این مجموعه است در 10 اكتبر 1956 در ایرلندشمالی متولد شد. او از محبوبترین هنرپیشههای بریتانیایی است كه در این مجموعه او را به نام دكتر مت گلور میشناسیم. او معتقد است كه كار پزشكان عمومی از متخصصها هم سختتر است چون آنها باید درباره همه موضوعات آگاهی داشته باشند. پس از پایان همكاریاش در این مجموعه، در چند مجموعه تلویزیونی دیگر بازی كرد و علاوه بر این نقش كوچكی را نیز در كنار الیزابت تایلر تجربه كرده است.
منبع : همشهری
شب، سكوت، كار
زمانی که بزرگمهر حکیم، پند میداد که «سحر خیز باش تا کامروا شوی» احتمالا افرادی را که کار شبانه داشتند فراموش کرده بود، یعنی کسانی که بر خلاف اکثر مردم در شیفت شب کار میکنند و در طی روز استراحت میکنند.
امروزه تعداد کسانی که به صورت شیفتی کار میکنند بسیار بیشتر از زمان بزرگمهر حکیم است و متاسفانه تحقیقات نشان می دهد که سلامت آنها در معرض خطر است. به طور کلی «کار شیفتی» به کاری گفته میشود که در زمان غروب یا شب شروع می شود یا به صورت چرخشی زمان آن تغییر می کند.
طبق آمار نزدیک به 20 تا 30 درصد شاغلین کشورهای توسعه یافته، به صورت شیفتی کار می کنند و این در حالی است که سازمان ملل، استرس های شغلی مانند آنچه در کارهای شیفتی وجود دارد را بیماری قرن بیستم اعلام کرده بود.
ما انسان ها از نظر زیست شناسی به جانوران روزکار تعلق داریم، یعنی در بدن ما یک ساعت شبانه روزی تعبیه شده که باعث می شود در شب استراحت کنیم و در روز هوشیار و فعال باشیم. تنظیم این ساعت درونی توسط هورمونی به نام ملاتونین انجام می شود که در تاریکی و هنگام خواب شبانه ترشح آن افزایش مییابد.
کسانی که کار شیفتی می کنند، در اصل بر خلاف ریتم طبیعی بدن خود عمل می کنند، یعنی آنها در حقیقت به بدنشان دستور می دهند در ساعتهایی که برای کار کردن آماده نیست، به کار مشغول شود.
در واقع، کسانی که کار شبانه دارند نمی توانند در طی روز به اندازه کافی بخوابند، چون از یک طرف باید به امور روزانه زندگی خودشان رسیدگی کنند که این زمان خوابیدن شان را محدود می کند و از طرف دیگر به خاطر وجود نور و سر و صدا، خواب روزانه آن کیفیت و عمق خواب شبانه را ندارد.
حادثه اتمی چرنوبیل
کارکنان شیفت شب، هم در موقع کار و هم بعد از آن احساس خستگی بیشتری نسبت به افرادی دارند که در طی روز کار میکنند. این مشکل علاوه بر افت عملکرد کاری باعث ایجاد حالت های بد خلقی، تحریک پذیری، فراموشی و اختلال در تمرکز می شود.
تحقیقات نشان می دهد که اگر فردی 17 ساعت متوالی استراحت نکرده باشد، از نظر ذهنی وضعیتی مشابه یک فرد مست را دارد.
بیشتر افرادی که در شیفت شبکار میکنند، در ساعتهای پایانی کارشان همین قدر بیدار ماندهاند، بنابراین اصلا عجیب نیست اگر خطاهای کاری در ساعتهای نزدیک به صبح افزایش پیدا کند و جان فرد یا دیگران را به مخاطره بیندازد.
تجربه نشان میدهد که حوادث اتمی مشهور نیز در همین ساعتها اتفاق افتادهاند، مثلا حادثه اتمی چرنوبیل در ساعت 1:30 صبح اتفاق افتاده است.
بعضی از شیفت های کاری پر ضررتر هستند. تحقیقات محققین دانشگاه کاردیف و گیلفورد روی کارگران سکوهای نفتی نشان میدهد که شیفتهای کاری که زمانشان تغییر میکند، بدتر از شیفتهای کاری ثابت هستند.
در این تحقیق کارگرانی که دو هفته در شیفت شب به طور ثابت کار میکردند با کارگرانی مقایسه شدند که یک هفته در شیفت شب و یک هفته در شیفت روز کار میکردند. نتیجه این بود که در کارگران دسته دوم اختلال خواب شایع تر و احتمال ابتلای آنها به بیماری های قلبی و دیابت بیشتر بود.
در انتظار حمله قلبی
کسانی که در کار شیفتی مشغول به کار هستند، استرس فراوانی متحمل میشوند. همینطور سیگار کشیدن در محل کار، خوردن غذاهای نامناسب و زیاده روی در مصرف مواد کافئیندار مانند چای و قهوه این افراد را مستعد ابتلا به بیماری های مختلف میکند.
مثلا سرماخوردگی و آنفلوآنزا و ناراحتیهای گوارشی مثل سوء هاضمه و زخم معده در کارکنان شیفتی بیشتر است.
شبکارها دو برابر بیشتر از کسانی که کار روزانه دارند، به ضربان نامنظم قلبی مبتلا میشوند، چون بدن در ساعت های نیمه شب برای کاهش فعالیت برنامهریزی کرده است و قلب در آن ساعتها مایل نیست به کار کشیده شود.
هر چه مدت کار شب بیشتر باشد، این خطر بیشتر می شود. این ضربانهای نامنظم می تواند زنگ خطری باشد که نشان می دهد بیماریهای جدیتر مانند حمله قلبی در راه است.
دکتر سهیل صالحی
خواب نیمروزی، حافظه را تقویت میکند
چنانچه بخواهید اطلاعات این نوشتار را به یاد آورید، «چرت» بزنید.
البته هنوز اطلاعات دقیقی از پردازش مغز هنگام خواب فهمیده نشده، اما نتیجه این تحقیقات نشان میدهد، احتمال دارد خواب نیمروزی، سرعت حافظه را تقویت كند و ممكن است در آینده، این كار را به طور مصنوعی انجام دهند.
حافظه بلندمدت، خاطراتی را كه سالها با ما بودهاند، برمیگرداند.
این تحقیقات در دو گروه انجام شد: یك گروه كه یك ساعت در روز میخوابیدند و گروهی كه اصلاً چرت نمیزدند. بنابراین، افرادی كه به هنگام بعداز ظهر چرت میزدند، كاراییشان در اول شب به طور چشمگیری نسبت به دیگران بهتر بود.
این در حالی است كه میزان خواب این دو گروه یكسان بوده، منتها گروهی كه عصر خوابیده بودند، خیلی بهتر از گروهی بودند كه بیدار مانده بودند.
خواب نیمروز، میتواند زمان را كوتاه كند و حافظه را از فراموشی در امان دارد و به این ترتیب میتوان گفت كه به جای 6 تا 8 ساعت خواب مستمر، مغز میتواند در طی 90 دقیقه چرت زدن، حافظه را تقویت كند.
آیا به قدر کافی می خوابید؟
کمبود خواب و اهمیت کمی که زندگی مدرن برای استراحت روزانه قائل است، موضوع یک نمایشگاه بزرگ و جدید در لندن است.
فعالیت ها و رویدادهای مهیج امروزی به قدری غربی ها را درگیر خود کرده که ظاهرا غفلت از زندگی مدرن برای آنها غیرممکن شده است.
اما شمار قابل توجهی از بریتانیایی ها از تاثیرات نامطلوب کمبود استراحت بر روح و روان و جسم خود در عذاب هستند و این وضعیت تا حدی بغرنج شده است که کارشناسان این کشور از آن به عنوان یک معضل ملی یاد می کنند.
نگاهی به آمار مراجعه کنندگان مطب های پزشکی لندن (و خیلی نقاط دیگر بریتانیا) که از احساس مدوام خستگی شاکی هستند، شاهد این مدعاست. شمار قابل توجهی از این مراجعه کنندگان، به خصوص آنهایی که شاغل هم هستند، ادعا می کنند همیشه احساس خستگی می کنند.
پزشکان حتی برای این وضعیت یک اصطلاح خاص دارند: "تت" (Tatt)، که مخفف "همیشه خسته بودن" (Tired All the Time) است.
خواب عمیق و کافی برای بهداشت روح و روان و جسم ما حیاتی است؛ خواب به مغز این امکان را می دهد تا فعالیت فشرده ای که در طی روز داشته است را جبران کند.
همچنین ثابت شده که کمبود خواب خطر چاقی مفرط، عارضه قلبی و افسردگی را افزایش می دهد.
کمبود خواب همچنین بهره وری کاری را پایین می آورد و حتی انجام برخی کارها را به فعالیتی خطرناک تبدیل می کند.
اما کارشناسان متوجه شده اند که حتی اگر فرد تعداد ساعات مناسبی از روز خود را برای خوابیدن کنار بگذارد، احساس خستگی او جای خود باقی است، چون خوابش عمیق و به اصطلاح "راحت" نبوده است.
به نظر می رسد که این روزها شمار بیشتری از مردم برای "راحت و عمیق" خوابیدن به راهنمایی کارشناسان نیاز دارند.
عضلات را سفت کنید
شاید منقبض کردن عضلات تا جایی که احساس درد کنید، راه منطقی برای به خواب رفتن به نظر نرسد، اما شواهد علمی نشان داده که موثر است. برای این کار هر گروه از عضلات بدن خود را منقبض کنید تا کم کم دردتان بگیرد. این حالت را برای بیست ثانیه حفظ کنید و بعد از بیست ثانیه عضلات را رها (شل) کنید.
منقبض و رها کردن عضلات، حس مطبوع آرامش را به همراه دارد و باید هر گونه تنش را از بدن خارج کند.
این تکنیک "پی ام آر" (Progressive Muscle Relaxation)، نام دارد و بر اساس نظریه ای تنظیم شده که می گوید: وقتی بدن آرامش می یابد ذهن هم آرام می شود و خوابیدن راحت تر می شود.
به کار بستن این روش شاید ساده به نظر برسد، اما کارشناسان معتقدند که "پی ام آر" را باید فراگرفت. فرد پس از فراگرفتن این تکنیک باید آن را هر روز و در یک محیط مشخص تمرین کند؛ هر چه تمرین بیشتر باشد، توانایی برای استفاده از آن در هر شرایط و محیطی راحت تر می شود.
گوش کردن به موسیقی های آرام
برای به خواب فرو رفتن باید هم ذهن و هم بدن را آرام کرد. همه ما وقتی احساس خستگی می کنیم دراز می کشیم تا بخوابیم و خستگی در کنیم، اما متوجه می شویم که به رغم احساس خستگی جسمی، ذهنمان با شتاب افکار و تصاویر متعدد را وارسی می کند.
دکتر نیل استنلی، متخصص خواب در بیمارستان نوریچ انگلستان می گوید: "ذهن شما تمام ساعات کاری روز را صرف به خاطر سپردن نام مکان ها و اشخاص و تمام اطلاعات همراه آنها می کند. نشستن جلوی تلویزیون و تماشای یک برنامه تلویزیونی شاید به استراحت بدن کمک کند اما ذهن شما همچنان آرامش نیافته است، چون گفتگوهای شخصیت های برنامه را دنبال می کند."
برای آرام کردن ذهن نیاز نیست به چیزی فکر کنید. پیشنهاد می شود موسیقی آرام و ملایم گوش کنید؛ گوش کردن به آهنگ های تند و هیجانی فایده ای ندارد و بیشتر ذهن را مغشوش می کند.
یک راه دیگر برای آرام کردن ذهن، تکرار یک واژه بی معنی است. کلمه ای را انتخاب کنید که مفهوم خاصی ندارد و شما را به یاد موضوع خاصی نمی اندازد. آن را در بین افکاری که سرازیر ذهنتان شده است، به طور نامنظم تکرار کنید. پرفسور کوین مورگان، از کلینیک تحقیقاتی خواب در دانشگاه لافبرای انگلستان، می گوید: "اگر این کلمه را به طور منظم تکرار کنید باعث می شود که این کار را به طور خودکار ادامه دهید و دوباره افکار روزانه به ذهن شما حمله ور می شود."
چرت زدن از نوع ژاپنی
خواب کوتاه مدت یا چرت زدن، در رفع خستگی بدن و ذهن بسیار موثر است.
دکتر استنلی می گوید: "بیست دقیقه چرت زدن، خیلی بهتر از نوشیدن قهوه شما را سرحال می آورد. اما چرت زدن در وسط کار اداره، در فرهنگ بریتانیایی ها قابل قبول نیست."
در حالی که این کارشناس تذکر می دهد که چرت زدن نباید جایگزین خواب شب شود، برخی دیگر از کارشناسان معتقدند که فایده چرت زدن برای سلامت جسم و ذهن با خواب هفت ساعته برابر است.
دکتر سارا مدنیک، از کارشناسان آمریکایی در زمینه خواب، چرت روزانه را "یک عادت حیات بخش" توصیف می کند و می گوید که این کار نه تنها سلامت و بهداشت جسمی را بهبود می بخشد، بلکه به لاغر شدن و راندمان بهتر کاری نیز کمک می کند."
ژاپنی ها حتی برای چرت زدن در حال نشسته یک اصطلاح دارند: "اینه موری."
در ژاپن "اینه موری" در هر کجا که هستید امری کاملا پذیرفته شده تلقی می شود. افراد می توانند در جریان یک جلسه کاری، حتی اگر این جلسه در پارلمان ژاپن باشد، چرت نشسته بزنند.
دکتر استنلی می گوید: "ژاپنی ها متوجه شده اند که شما بعد از چرت زدن، بهتر از قبل از آن کار می کنید."
اما انجام "اینه موری" بدون قاعده و قانون هم نیست. در محیط های کاری ژاپن فقط کارمندان عالی رتبه و همچنین دون پایه اجازه چرت نشسته دارند و حین این نوع چرت هم فرد نباید خم شود، بلکه باید وضعیت نشسته داشته باشد و نشان دهد هنوز در میان جمع حضور دارد و به نوعی با دنیای اطرافش هنوز در ارتباط است.
البته این قواعد جایی نوشته نشده است، اما همه از آن باخبرند و آن را رعایت می کنند.