بارداری
آوای قرآن، شفابخش است
نتایج یک پژوهش علمی نشان می دهد: آوای قرآن تأثیر مثبتی بر درمان ناباروری زوجین دارد.
دکتر نیره خادم با ارائه ی مقاله ای در اولین همایش سراسری انجمن متخصصان زنان، مامایی و نازایی، صدا درمانی را یکی از روش های طب مکمل در جهت بهبود نازایی عنوان کرده است.
در این پژوهش که با هدف بررسی صدا درمانی بر موفقیت تلقیح داخل رحمی انجام شده، آمده است که 327 زوج نابارور متقاضی انجام مراحل ابتدایی عمل تلقیح داخل رحمی یا IUI* به صورت تصادفی در سه گروه قرآن، موسیقی و شاهد تقسیم و بررسی شدند.
در این تقسیم بندی، 110 نفر با صوت قرآن، 105 نفر با موسیقی و 112 نفر به عنوان شاهد(یعنی بدون استفاده از روش خاصی) مراحل درمان را گذراندند.
نتایج این پژوهش از وجود ارتباط معناداری میان پاسخ مثبت به آزمایش ها در بخش های مختلف درمان را در گروه گوش کننده به قرآن نشان داده است.
نتایج این تحقیق نشان می دهد که در گروه قرآن از میان 110 نفر شرکت کننده در آزمون های باروری، 18 مورد پاسخ مثبت به درمان در هر سیکل (IUI) دیده شده است.
این در حالی است که در گروه گوش کننده به موسیقی از میان 105 نفر تنها 10 مورد پاسخ مثبت و در گروه شاهد از میان 112 نفر، تنها 6 مورد پاسخ مثبت به این آزمون ها یافت شده است.
*(INTRA-UTERINE INSEMINATION)
بارداری در سنین پایین بهتر است
در سالهای اخیر با ورود زنان به دنیای كار و تحصیل از یك طرف و شرایط سخت ازدواج برای مردان از طرف دیگر، سن ازدواج افزایش یافته است. این مسأله همراه با عدم تمایل زن و شوهر به بچهدار شدن تا فراهم آمدن شرایط مناسب، باعث شده حاملگی در سنین بالا اتفاق عجیب و غریبی نباشد.
شاید شما هم تا به حال در این مورد فكر كرده باشید كه بهترین سن حاملگی، چه سنی است و از چه سنی به بعد، یك زن باید نگران بارداری و عوارض آن برای خود و فرزندش باشد.
امروزه حاملگی پس از سن 35 سالگی را به عنوان حاملگی پُرخطر در نظر میگیرند. سنی كه پس از آن، خطرات و عوارض بارداری، ناهنجاریها و مرگ و میر مادر و جنین در آن افزایش پیدا میكند.
در حالی كه بسیاری از زنان برای ایجاد شرایط زندگی بهتر، قبل از تولد نخستین فرزند خود، بارداری را به تأخیر میاندازند. تحقیقات جدید نشان میدهد به تعویق انداختن حاملگی تا سنین 30 سالگی، دوران بارداری را با دشواریها و مخاطراتی همراه میكند.
خطراتی مثل افزایش ناباروری و در نتیجه تقاضای بیشتر برای لقاح آزمایشگاهی* (IVF) و افزایش غمانگیز مشكلات مربوط به جنین، سقط، حاملگی خارج رحمی، فشارخون، دیابت حاملگی، اختلالات ژنتیكی، اسكیزوفرنی، حاملگی دوقلویی دو تخمكی، جداشدن زودرس جفت، جفت سرراهی و سزارین از جمله عوارضی هستند كه در صورت حاملگی در سنین بالا میتوانند گریبان گیر مادر یا جنین شوند.
همچنین ثابت شده است كه با افزایش سن مادر بروز ناهنجاریهای كروموزومی از نوع آناپلوئیدی(ناهنجاری مربوط به عدم تقسیم كروموزومها) به میزان قابل توجهی افزایش پیدا میكند تا جایی كه شانس داشتن فرزند با ژنهای معیوب (سندرم داون) در سنین بالای 45 سال یك مورد در 30 مورد تولد زنده است و این در حالی است كه در یك زن 20ساله این احتمال، یك در 2000 تولد زنده تخمین زده شده است.
نكته دیگر این است كه با افزایش سن مادر، بروز حاملگی دوقلویی دو تخمكی افزایش پیدا میكند؛ اگر چه در حال حاضر علت اصلی حاملگی چندقلویی در سنین بالای مادر، استفاده از روشهای كمك باروری (لقاح آزمایشگاهی) عنوان شده است.
تحقیقات دیگر نشان دادهاند برخی از بیماریهای مادر از جمله فشار خون بالا، در نتیجه اختلال خونرسانی میتوانند منجر به جداشدن زودرس جفت در سنین بالای بارداری شوند.
همچنین افزایش احتمال سقط در مادران سنین بالا نیز به بیماریهای زمینهای مادر نظیر دیابت یا ناهنجاریهای ژنتیكی خود جنین نسبت داده میشود.
اما یك سؤال مهم این است كه آیا تمامی زنان بالای 35 سال در معرض خطرات ناشی از حاملگی در سن بالا قرار دارند؟
واقعیت این است كه بارداری در سنین بالا همیشه هم ترسناك، یا بهتر بگوییم، خطرناك نیست.
بسیاری از تحقیقات ثابت كردهاند در زنان دارای اندام فیزیكی مناسب و بدون مشكلات طبی، میزان عوارض بارداری و جنینی كمتر است.گفته میشود اگر چه مرگ و میر مادران در سنین بالای 35 سال افزایش پیدا میكند، اما بهبود مراقبتهای طبی و بهداشتی باعث كاهش این خطرات میشود.
به عبارت دیگر، كلید اصلی به حداقل رساندن خطرات ناشی از سن بالای حاملگی داشتن یك شیوه زندگی سالم است: رژیم غذایی مناسب، تمرینات ورزشی منظم، عدم استعمال دخانیات، استراحت مرتب و خواب شبانه ی منظم. در این راستا بر اهمیت ورزش به ویژه ورزشهای كششی تأكید بسیار شده است، چرا كه تمرینات ورزشی كششی با بهبود خونرسانی در لگن از توقف خون جلوگیری میكنند.
مصرف روزانه ی مکمل اسید فولیک، پیش از بارداری و در ماه اول آن به مادران توصیه میشود تا از ایجاد ناهنجاریهای عصبی جنین جلوگیری شود، خصوصاً زمانی که مادر برای مدتی از قرص های ضد بارداری استفاده کرد باشد.
در كنار تمام این توصیهها، مادران با سن بالا میتوانند در دوران بارداری از طریق معاینات مرتب توسط پزشک متخصص زنان و انجام آزمایشهایی نظیر آمنیوسنتز یا كوردوسنتز تكامل طبیعی جنین خود را كنترل كنند.
با پیشرفتهای جدید به دست آمده در دنیای پزشكی، مناسب نبودن حاملگی در زنان بالای 50 سال در حال تبدیل شدن به افسانه است و پزشكان میگویند حتی زنان در این سنین هم میتوانند برای بچهدار شدن آماده شوند. اگر چه خطرات غیرقابل اجتنابی برای مادر و بچه وجود دارد كه در مادران بالای 40 سال افزایش پیدا میكند.
افسانه بهرامی
IN VITRO FERTILIZATION*
خطر مرگ با افزایش تعداد بچه
وقتی تعداد بچههای خانواده زیاد میشود، هم هزینههای زندگی کمرشکن میشود، هم عمر پدر و مادر کوتاهتر.
چند روز پیش بی. بی. سی گزارش داد یافتههای اخیر محققان نشان میدهد هر چه تعداد بچه در خانواده بیشتر باشد، اوضاع سلامت پدر و مادر بدتر و عمرشان کوتاهتر میشود.این موضوع به خصوص برای مادرها جدیتر و حیاتیتر است، چون زحمت مادرها با بچه بیشتر، خیلی بیشتر میشود.
محققان آکادمی علوم آمریکا مدارک به جا مانده از حدود 21 هزار زوج را در فاصله سالهای 1860 تا 1965 در یوتا بررسی کردند. آنها متوجه شدند 1414 زن تنها به فاصله یک سال بعد از به دنیا آوردن آخرین فرزندشان فوت کردهاند و 918 نفر آنها وقتی که آخرین فرزندشان 5 ساله بوده، از دنیا رفتهاند.
برای پدران این تعداد به ترتیب 613 و1080 نفر بوده است.
این مسئله نشان میدهد بزرگ کردن تعداد زیادی بچه که متوسط آنها در این خانوادهها 8 تا بوده، برای این والدین بار سنگینی بوده و نتوانستهاند زیر آن خیلی دوام بیاورند.
منبع: همشهری
تولد بدون درد
بارداری و زایمان از علتهای اصلی مرگ و معلولیت زنان در سنین باروری در كشورهای در حال توسعه است.
سالانه میلیونها مادر و فرزند در زمان حاملگی و بارداری، حین زایمان و در اوایل كودكی از بین میروند و تعداد بیشتری از این گروه آسیبپذیر از سلامت ناكافی و تغذیه كم و نامناسب برخوردار هستند.
در دنیا و بیشتر در كشورهای در حال توسعه در هر دقیقه یك زن از عوامل مربوط به بارداری و زایمان جان میسپارد. بهطوری كه حداقل هر سال بالغ بر پانصد هزار زن در این رابطه فوت میكنند.
در قبال هر یک زن كه فوت میكند، 50 -30 نفر از عوارض بارداری، عفونت و بیماریهای ناشی از بارداری رنج میبرند. هر ساله تقریباً 3/4 میلیون نوزاد تازه متولد شده، در طول ماههای اول زندگی جان خود را از دست می دهند. بهعلاوه 4 میلیون نیز مرده به دنیا میآیند كه بسیاری از این مرگها مربوط به عوارضی است كه مادران، آنها را در طول بارداری و زایمان تجربه كردهاند.
در این میان 60 درصد مرگ مادران به علت خطاهای پزشكی، مامایی و پرستاری است. متأسفانه روزانه 1600 زن باردار در حین زایمان یا پس از آن در اثر زایمان جان خود را از دست میدهند. 80 -60 درصد علت مرگ و میرها را خونریزی، سختی زایمان، فشار خون بالا و عوارض سقط جنین شامل میشود و 78 درصد این مرگ و میرها در 24 ساعت اول اتفاق میافتد.
دكتر مطلق، مدیر كل سلامت خانواده و جمعیت وزارت بهداشت در این باره میگوید:
«30 درصد این مرگ و میرها به علت خونریزی، 14 درصد به علت فشار خون بالا، 14 درصد به علت بیماریهای قلب و عروق، 13 درصد به علت عفونت و پس از آن به ترتیب خونریزی دوران بارداری، عوارض سقط جنین و آمبولی ریه مهمترین عامل مرگ و میر مادران است.»
در كشور ما از سال 1375 تا 1384، 2585مرگ مادران باردار و در سال 1384، 295 مورد مرگ مادر گزارش شده كه 6/87 درصد این مرگ و میرها در بیمارستان اتفاق افتاده و 60 درصد آنها به علت خطاهای پزشكی، مامایی و پرستاری بهوقوع پیوسته است.
اهمیت این مسأله زمانی آشكارتر میشود كه بدانیم 17 درصد مرگ مادران توسط افرادی اتفاق میافتد كه هیچ دوره آموزشی ندیدهاند و این امر عدم توجه به آموزش صحیح دانشجویان و فارغالتحصیلان مامایی و مشخص نبودن جایگاه رشته مامایی را نشان میدهد.
شاید همین امر یكی از مهمترین علل گرایش به سزارینهای بیمورد و در نتیجه مرگ و میرهای پیدرپی است. بر طبق آمارهای اعلام شده وزارت بهداشت، شیوع سزارین در ایران بهطور متوسط سه برابر بیشتر از آمارهای جهانی است. در آمریكا و در چند كشور غربی، تعداد عملهای سزارین از 5/4 درصد در سال 1965 میلادی به 25 درصد در سال 1998 افزایش یافت.
از این سال به بعد آمار سزارین اندكی كاهش یافت یا تقریباً ثابت ماند، ولی در كشور ما سیر صعودی انجام عمل سزارین همچنان ادامه دارد.
علل افزایش تمایل به سزارین
کاهش احساس درددكتر رویا رضوی، متخصص زنان و زایمان علت اصلی تمایل زنان به سزارین را "عدم احساس درد" عنوان میكند و میگوید: درد احساسی ناخوشایند، ولی مفید است كه حكم یك مكانیسم محافظتی اولیه را دارد. در فرآیند زایمان نیز شروع درد هشداری برای زن باردار است كه باید برای زایمان كمك بگیرد.
كاهش تعداد باروریهاتوجیه دیگر افزایش آمار سزارین در دنیا را میتوان كاهش تعداد باروریها دانست. در حدود نیمی از زنان باردار، برای نخستین بار زایمان را تجربه میكنند و تعداد عواملی كه متخصص زنان را وادار به انتخاب شیوه سزارین میكنند در زایمان اول بیشتر است.
دكتر سكینه قدیانی، متخصص بیهوشی علت این امر را عدم پیشرفت زایمانی عنوان میكند و میگوید: از علل دیگر این امر افزایش سن بچهدار شدن در میان زنان است. امروزه دختران تمایل كمتری به ازدواج در سنین پایین دارند.
با بالا رفتن سن ازدواج و متعاقب آن باردار شدن زنان، احتمال نیاز به سزارین افزایش مییابد.
مراقبت دقیق از جنیندلیل سوم، افزایش امكان دقیقتر شدن مراقبت از جنین و كنترل ضربان قلب اوست. با كمك دستگاههای الكترونیكی مدرن، اختلال در وضعیت جنین سریعتر شناسایی میشود و متعاقب آن از شیوه سزارین كمك گرفته میشود.
همچنین متخصصان زنان و زایمان و ماماها، به دنبال ترس از برخی مشكلات حقوقی كه میتواند در نتیجه زایمان طبیعی ایجاد شود، سزارین را انتخاب میكنند، زیرا در صورت بروز اختلال در سلامت مادر یا جنین در هنگام زایمان طبیعی مقصر شناخته خواهند شد.»
عقاید و دیدگاههای نادرست
گروهی از مردم تصور میكنند كه ضریب هوشی افراد حاصل از زایمان سزارین بالاتر از كسانی است كه با زایمان طبیعی متولد شدهاند، اما در واقع ارتباطی میان بهره هوشی افراد و شیوه تولد آنها وجود ندارد.
دكتر رضوی در این باره عنوان میكند: «در برخی از تحقیقات، ضریب هوشی نوزادان حاصل از زایمان طبیعی نسبت به نوزادان سزارینی بالاتر گزارش شده است. برخی از زنان نیز ضررهای زایمانی را مختص به زایمان طبیعی میدانند.ولی گزارشهای زیادی از فلج اعصاب بازویی، شكستگی جمجمه و سایر استخوانها در نوزادانی كه به طریق سزارین به دنیا میآیند وجود دارد.
همچنین تحت فشار قرار گرفتن قفسه صدری طی زایمان طبیعی مایع داخل خانههای ششی ریه نوزاد را خارج میكند و در نتیجه تنفس وی عمیقتر و سریعتر شروع میشود.»
بنا به گفته بسیاری از كارشناسان، زایمان طبیعی در برخی بیمارستانها در محیط و شرایط بسیار نامناسب و غیرقابل تحمل انجام میشود.
دكتر آرش عازمیخواه رئیس اداره سلامت مادران وزارت بهداشت، دلایل گرایش زنان ایرانی به سزارین را به سه دسته تقسیم كرده و میگوید: «یك دسته از دلایل، علتهای مربوط به گیرنده ی خدمت، یعنی مادر است.
خدمات زایمانی در كشور ما مطابق استانداردهای روز دنیا نیست. مادر متحمل درد فراوان میشود و در نتیجه خاطره ناخوشایندی از زایمان طبیعی در ذهن او باقی میماند و آرام آرام با انتقال این خاطرات، سزارین در بین مادرها متداول و حتی تبدیل به مُد روز میشود.»
وی دلیل دوم را مربوط به ارایه دهندگان خدمت، یعنی پزشكان و ماماها میداند و میگوید: «نظام انجام زایمان در كشور ما مبتنی بر متخصص است نه ماما و چون سزارین هم در زمان كوتاهتری انجام میشود و هم درآمد بیشتری در مقایسه با زایمان طبیعی برای پزشكان به همراه دارد، از این رو پزشكان سزارین را ترجیح میدهند.
از طرف دیگر در سزارین این پزشك است كه زمان زایمان را تعیین میكند و میتواند هر زمان از شبانهروز كه مایل باشد عمل را انجام دهد، در صورتی كه در زایمان طبیعی امكان دارد حتی 8-7 ساعت زمان، برای یك كار لازم باشد.»
عوارض سزارین
سزارین مانند هر عمل دیگری، یک جراحی محسوب میشود و خطرات مخصوص خود را دارد. این جراحی نیز مانند سایر جراحیها نیازمند بیهوشی است. بیهوشی نیز خطراتی چون ابتلا به خونریزی، عفونت و احتمالاً نیاز به انتقال خون را به همراه دارد.
دكتر ناصر افضلیان، متخصص كودكان و كارشناس اداره كودكان وزارت بهداشت، در تشریح این عوارض میگوید: «چون نوزادان سزارینی فشارهای طبیعی زمان زایمان را تحمل نمیكنند، ریههای آنها از مایعات و ترشحات خالی نمیشود، در نتیجه عوارضی چون زجر تنفسی در این نوزادان بسیار شایع است؛ تا آنجا كه حدود نیمی از این نوزادان نیاز به بستری شدن در ICU را دارند كه این مسأله هزینه زیادی را بر خانوادهها تحمیل میكند.
چون اغلب سزارینها بهصورت انتخابی است و پیش از سرآمدن زمان بارداری و شروع دردهای زایمانی انجام میشود، نوزادان سزارینی اغلب نارس هستند. همچنین مادر سزارین شده حداقل تا دو ساعت نمیتواند به فرزندش شیر بدهد و این تأخیر باعث بهوجود آمدن اختلالات تغذیهای در نوزاد میشود.
به هرحال انتخاب چگونگی زایمان حق هر مادری است، ولی آنچه این انتخاب را آگاهانهتر میكند این است كه مادر مطمئن باشد كه هر روشی كه انتخاب میكند آن روش به بهترین نحو صورت گیرد و این اطمینان وقتی حاصل میشود كه شرایط زایمان طبیعی هم بهروز و هم مطابق با استانداردهای دنیا پیشرفت كند و تسهیلاتی كه برای آن در نظر گرفته میشود منصفانه باشد. از طرف دیگر آگاه كردن مادران و دادن اطلاعات درست به آنها چه از طرف رسانهها و چه پزشكان میتواند در تصمیمگیری درست مادران سهم قابل توجهی داشته باشد.
سمیه شرافتیکاهش عوارض پس از زایمان با ورزش
بانوان از این نظر که مسئولیتهای متعددی را در جامعه برعهده دارند، بهطور قطع توجه به سلامت این قشر، سود و نتیجه زیادی را برای جامعه به همراه دارد.
دکتر افسانه خادمی، دبیر همایش پزشکی ورزشی در این رابطه میگوید: در گذشته اطلاعات زیادی در مورد درمانیهای غیردارویی وجود نداشت، اما امروزه بهایی که به درمانهای غیردارویی داده میشود بسیار بیشتر از دارو درمانی است و یکی از این روشها که میتواند به عنوان درمان یا پیشگیری مطرح شود، ورزش است.
تحقیقات نشان داده است که ورزش در بانوان به صورت مناسب و منظم، البته نه به صورت حرفهای، میتواند در بهبود بسیاری از بیماریها از قبیل سندرم پیش از قاعدگی و سندرم تخمدان پلیکیستیک موثر باشد.
وی گفت: اکثر پزشکان به زنان باردار توصیه به عدم تحرک و ورزش نکردن میکنند، اما امروزه ثابت شده است که ورزش در کاهش عوارض پس از زایمان بسیار موثر است و حتی آمارها نشان داده که ورزش باعث پایین آمدن سزارین نیز شده است.
دکتر خادمی افزود: ورزش در دوران بارداری دارای اصول و شرایطی است که با رعایت این اصول میتوان بسیاری از مضرات دوران بارداری را کاهش داد و فواید زیادی را از طریق آن عاید بدن کرد.
وی افزود: در پیشگیری از بیماری پوکی استخوان نیز که شیوع آن در خانمها بیشتر از آقایان است، ورزش قطعاً تاثیرات بسیار نتیجهبخشی برای بانوان به همراه دارد.
تغییرات موها در بارداری و شیردهی
بیشتر زنان در زمان بارداری به درجاتی از پر مویی دچار می شوند که در ناحیه ی صورت واضح تر از نواحی دیگر است. این پرمویی در نتیجه ی اثرات هورمونی دوران بارداری است و در فواصلی بعد از زایمان از بین می روند. در سر هم موها پر پشت تر می شوند و ریزش طبیعی مو هم کم می شود. بعد از زایمان به دلیل برگشت وضعیت هورمونی به قبل از بارداری، نسبت موهای در حال رشد نیز به حالت طبیعی بر می گردد و5-3 ماه بعد از زایمان ریزش نسبتاْ زیاد مو را خواهیم داشت که به دلیل کاهش هورمون های دوران بارداری است. همچنین عوامل تغذیه ای و کاهش املاح خونی بخصوص آهن و همچنین مسائل روحی و روانی بعد از زایمان نیز در این ریزش مو سهیم هستند.
شیر دادن غیر از مسائل تغذیه ای، هیچ نقشی در ریزش مو ندارد و اگر مادری بطور صحیح تغذیه شود و کالری و ویتامین و آهن به مقدار کافی به بدنش برسد، با شیر دادن هیچ نوع اثری در بدن وی بوجود نمی آید.
ریزش مو بعد از زایمان با جبران کمبود مواد خونی و تغذیه کافی، معمولاْ بعد از چندین ماه بر طرف می شود و تراکم موها به مقدار قبل از بارداری می رسد. البته در موارد نادری موهای ریزش کرده به حد قبل از بارداری بر نمی گردد که نیاز به بررسی بیشتری دارد.
در صورتی که تا یک سال بعد از زایمان، ریزش موی سر کاهش نیابد یا موهای ضخیم صورت و نواحی دیگر بدن که در دوره بارداری بوجود آمده از بین نروند، باید بیمار از نظر هورمون آندروژن(هورمون مردانه) و وجود کیست و علل دیگر توسط پزشک بررسی گردد.
دکتر علیرضا واعظ شوشتری- متخصص پوست و مو و زیبایی
پیشگیری و درمان نازایی با ورزش
یکی از اصول قابل توجه در پیشگیری و درمان ناباروری در زنان ورزش است. دکتر فاطمه رمضان زاده، جراح و متخصص زنان و زایمان در گفت و گو با خبرنگار ایسنا ضمن بیان این مطلب گفت: اصولاً تحرک کافی و ورزش، نقش ویژهای در کلیه مراحل مربوط به بارداری، تغییرات خاص سن بلوغ و عوارض مربوط به دوران سالمندی دارد.
وی ادامه داد: ما معتقدیم زنانی که تحرک کافی دارند، زمانی که اقدام به باردار شدن میکنند، با مشکلات کمتری روبرو میشوند و به علت داشتن وزن مناسب از عوارضی مانند پرفشاری مخصوص زایمان، اختلالات گوارشی و نیز چاقی بیش از حد مصون میمانند.
دکتر رمضان زاده همچنین به نقش ورزش در پیشگیری از ناباوری تأکید کرد و گفت: یکی از عمدهترین دلایل نازایی در زنان، خصوصاً در افراد چاق مربوط به عارضه تخمدان پلی کیستیک (نوعی عارضه متابولیک) است که میتوان با انجام حرکات ورزشی متعادل و زیر نظر پزشک این عارضه را درمان نمود و از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
این متخصص زنان و زایمان در نهایت به نقش ورزش در پیشگیری از پوکی استخوان و عوارض یائسگی در سنین سالمندی اشاره کرد و توضیح داد: در حال حاضر علم ثابت کرده است، با تحرک کافی در دوران نوجوانی میزان ابتلا به پوکی استخوان و عوارض شایع آن همچون شکستگی لگن در دوران سالمندی بسیار کم خواهد شد.
هشدار محافل علمى نسبت به عمل سزارین
زایمان طبیعى به نفع مادر، كودك و اقتصاد خانواده است
تغذیه در دوران بارداری ( قسمت اول )
تغذیه در دوران بارداری ( قسمت دوم )
حاضر نیستیم زنده زنده شكنجه شویم. این تصورى است كه در میان نسل جدیدى از زنان رایج شده است كه زایمان به شیوه طبیعى را انتخاب نمى كنند. در یك كلینیك مراقبت هاى قبل و بعد از باردارى در خیابانى در شمال شهر تهران ، زن جوانى در انتظار به دنیا آمدن نخستین فرزندش، مى گوید: «از زایمان طبیعى فقط صحنه هاى جیغ و فریاد زن ، و دردى كه مى كشد در خاطرم هست. واقعاً زایمان طبیعى مثل شكنجه است.»
حالا او با انتخاب زایمان به شیوه سزارین از تصور روزى كه وضع حمل خواهد كرد، خوشحال و هیجان زده است: «این طورى نه خودم اذیت مى شوم و درد مى كشم و نه اطرافیانم به زحمت مى افتند. با پاى خودم به بیمارستان مى روم و مثل زایمان طبیعى به بچه هم فشار نمى آید.»
این زنان در مقایسه با زنان پیش از خود چه تفاوتى كرده اند؟!
به نظر مى رسد با وجود شیوه هاى نوین پزشكى ، این زنان دیگر حاضر به تحمل درد و رنج زایمان طبیعى نیستند. مسئول كلینیك مى گوید: «انگیزه اغلب زنان از زایمان به شیوه سزارین، كاهش آستانه درد است.» و با مثالى كه مى زند بر این نكته صحه مى گذارد:
« از هر 10 زن باردارى كه به این مركز مراجعه مى كنند، 5 نفر آنها تصمیم قطعى براى زایمان به شكل سزارین دارند. 3 نفر بین انتخاب زایمان طبیعى و سزارین مرددند و منتظر اعلام نظر پزشك مى مانند و فقط 2 نفر به قطع و یقین مى خواهند به شكل طبیعى زایمان كنند. »
نه فقط در تهران ، بلكه وضعیت در شهرستان ها نیز همین گونه است. دكتر« پردیس بهرامیان » جراح و متخصص زنان و زایمان مى گوید: « در شهرهاى كوچك كه تا چند سال پیش یك سزارین هم انجام نمى شد، زایمان به روش سزارین افزایش یافته است.»
به این ترتیب شاید به زودى پرونده زایمان طبیعى براى همیشه بسته شود و از آن فقط خاطره اى در نقل قول هاى مادران و مادربزرگ ها باقى بماند!
آمار چه مى گوید؟
آمار مى گوید در ایران در سال 79 حدود 35 درصد از كل زایمان ها به روش سزارین بود. در سال هاى بعد این رقم سیر صعودى پیدا كرد و در سال 82 آمار سزارین در بیمارستان هاى دولتى دانشگاهى 29 درصد ، در بیمارستان هاى دولتى غیر دانشگاهى 44 درصد و بیمارستان هاى خصوصى 88 درصد شد.
مدیر انجمن مامایى كشور هم اعلام كرده: « 60 درصد زایمان هاى زنان ایرانى سزارین است.» « ناهید خداكرمى» افزوده است: « در حالى كه به طور طبیعى فقط باید 10 تا 15 درصد زایمان ها به صورت سزارین انجام شود، اما متأسفانه عمل هاى سزارین در برخى بیمارستان هاى خصوصى به 100 درصد رسیده و در بیمارستان هاى دولتى در تهران و در شهرستان ها این عمل 60 تا 70 درصد كل زایمان هاست.»
فاصله ما از این لحاظ هم با كشورهاى دیگر عجیب و باور نكردنى است:
«85 درصد زایمان ها در ایرلند به طور طبیعى انجام مى شود. در سوئد 40 درصد زایمان ها طبیعى است و در منزل به وسیله ماما صورت مى گیرد و در امارات متحده 89 درصد زایمان ها به شكل طبیعى انجام مى شود.»
«سزارین» انتخاب تك فرزندها
اغلب خانواده هاى ایرانى پرجمعیت بودند. دكتر «جواد پیروز بخت» متخصص زنان و زایمان خود به یكى از این خانواده هاى پرجمعیت تعلق دارد، اما به عقیده او حالا كه تك فرزندى ایده خیلى از جوان ها شده ، زنان جوان هم ترجیح مى دهند نخستین و تنها زایمانشان بدون درد باشد.
كاهش درد، انگیزه اغلب زنان براى انتخاب زایمان به شیوه سزارین است. دكتر پیروز بخت مى گوید: «آنچه این زنان به آن بى توجهند این است كه هر دو زایمان با درد همراه است.
در زایمان طبیعى این درد قبل از وضع حمل است و در سزارین درد بعد از زایمان به وجود مى آید كه بسیار شدید تر از درد زایمان طبیعى است. ضمن این كه درد زایمان طبیعى چون متناوب است بین فواصل درد براى فرد امكان استراحت هست، اما درد زایمان سزارین این طور نیست و زمان زیادى باید بگذرد كه اثر داروهاى بیهوشى ، مصرف آنتى بیوتیك ها و ... كه بر روى شیردهى نیز مؤثر است، ازبدن مادر خارج شود. در زایمان طبیعى خونریزى كمتر است. احتمال عفونت و آمبولى كاهش مى یابد و نیاز نیست بیمار آنتى بیوتیك زیادى مصرف كند.
بازگشت سریع عضلات بدن به فرم طبیعى، بازگشت سریع تر به محیط خانواده و شروع زندگى عادى و كاهش هزینه درمان ، از دیگر محاسن زایمان طبیعى است. دكتر پیروز بخت مى گوید:« زایمان طبیعى به نوزاد فرصت مى دهد خود را با محیط خارج از رحم تطبیق دهد. در واقع انقباض هاى طبیعى رحم هنگام زایمان، سبب كنار آمدن تدریجى نوزاد با محیط خارج از رحم مى شود.»
زایمان بدون درد
آیا زایمان طبیعى عوارضى هم دارد كه در گرایش زنان به انتخاب سزارین مؤثر است؟
در یك بیمارستان دولتى ، مادر جوانى كه سه هفته قبل فرزندش را با زایمان طبیعى به دنیا آورده است ، با وجود سلامتى نوزادش، همچنان با تردید به زایمان طبیعى نگاه مى كند:« شنیده بودم كه در زایمان طبیعى نوزاد از ناحیه سر آسیب مى بیند و فشار دهانه رحم روى سر نوزاد سبب كند ذهنى او درآینده مى شود.» حالا او گمان مى كند كشیدگى سر نوزاد 21 روزه اش ازهمان عوارض زایمان طبیعى است.
بیست دقیقه بعد هر دو نفر ما در اتاق دكتر « بهرامیان » ، متخصص و جراح زنان و زایمان به توضیحات او درباره عوارض زایمان طبیعى گوش مى دهیم: « اگر زایمان طبیعى درست انجام نشود و زیر نظر پزشك نباشد، مى تواند سبب مرگ نوزاد شود. براى مثال اگر بند ناف پیچیده شده باشد و پزشك نتواند به موقع واكنش نشان بدهد، جان نوزاد به خطر مى افتد. گاهى درست كنترل نشدن زایمان طبیعى ممكن است موجب خونریزى شدید و سپس كم خونى مادر شود.» اما به اعتقاد دكتر بهرامیان هیچ سند معتبر و علمى اى وجود ندارد كه نشان بدهد زایمان طبیعى روى هوش نوزاد تأثیر مى گذارد و یا سبب كم هوشى او و فشار آمدن به سر نوزاد مى شود: « معمولاً به علت نرمى جمجمه سر نوزاد به هنگام زایمان طبیعى ممكن است كمى كشیدگى در این ناحیه به وجود بیاید كه بعد از تولد و در مدت كمتر از یك ماه با رشد نوزاد برطرف مى شود.»
كاهش درد زایمان طبیعى به جاى جایگزین كردن كامل شیوه سزارین، اقدامى است كه در حال حاضر در بسیارى از كشورها انجام مى شود. زایمان بى درد یكى از روش هاى مطمئنى است كه در كشورهاى اروپایى از آن استفاده مى شود. در این روش مواد بى حس كننده به داخل كانال نخاع تزریق می شود و بیمار مى تواند زایمانى بدون درد داشته باشد.
روش دوم استفاده از مواد بیهوشى استنشاقى است. مثلاً در مواردى كه درد شدید مى شود، مى توان از گاز N2O (گاز خنده) براى تسكین درد و كاهش هیجان و استرس بیمار با رعایت اصول پزشكى بیهوشى، استفاده كرد. كمك گرفتن از وسایلى نظیر « فورسپس » و « وكیوم » هم مى تواند در كاهش درد زایمان طبیعى و وضع حمل راحت تر مادر مؤثر باشد. »
آنچه پزشكان مى خواهند
پزشكان، مادران را به استفاده از شیوه سزارین ترغیب مى كنند. این مسئله به همراه تصور زنان از زایمان طبیعى، سبب افزایش زایمان به شیوه سزارین در كشور مى شود. « ناهید خداكرمى » مدیر انجمن مامایى كشور، علت را ناشى از قرار نگرفتن ماما در جایگاه اصلى خودش مى داند:« از آنجا كه زنان كشور از همان ابتداى دوران باردارى خود به متخصص زنان و زایمان مراجعه مى كنند، اغلب زایمان ها به صورت سزارین انجام مى شود. زیرا پزشكان متخصص، بیماران را به عمل سزارین تشویق مى كنند. حتى در برخى از بیمارستان هاى دولتى پزشكان متخصص با بیماران خود قراردادهاى مالى جداگانه مى بندند كه خارج از لیست بیمه است و این باعث ادغام بخش خصوصى و دولتى شده است. »
براى یك زایمان طبیعى، پزشك باید چند ساعت وقت بگذارد. علاوه بر این، زایمان ممكن است در هر ساعت از روز یا شب اتفاق بیفتد. دكتر « پیروزبخت » به این موارد، نكات دیگرى را هم اضافه مى كند:« تفاوت دستمزد بین زایمان سزارین و طبیعى، ترافیك ، مسافت هاى طولانى ، مشكلات و گرفتارى هاى كارى پزشك، تعداد مراجعان و رسیدگى به وضعیت همه آنها، شاید سبب شود همكاران پزشك ترجیح بدهند بیماران به شیوه سزارین وضع حمل كنند كه زمان آن از قبل مشخص مى شود و وقت گیرى هاى زایمان طبیعى را هم ندارد. »
دكتر « بهرامیان » متخصص و جراح زنان و زایمان معتقد است:« انتخاب شیوه زایمان در یك رابطه دو طرفه پزشك و بیمار قرار دارد. وقتى بیمار با وجود توصیه پزشك به زایمان طبیعى، اصرار به سزارین دارد، پزشك كارى نمى تواند بكند. بنابراین هر چه با آموزش هاى عمومى سطح آگاهى زنان را بالا ببریم، پزشكان نیز در نهایت تابع نظر بیماران خود خواهند بود و جز در مواردى كه از نظر پزشكى انجام دادن سزارین به نفع بیمار است، آن را توصیه نمى كنند. »
نوزادان قیمتى
نوع بیمارستان، مدت اقامت بیمار در بیمارستان، خدمات بهداشتى و پزشكى ارائه شده به بیمار، شهرت پزشك، و توافق
.SendToNetwork { width: 70px; clear: right; height: 16px; border: 1px solid #8A9CC2; direction: rtl; text-align: right; padding: 5px; font-size: 8pt; background: #EAE7D6; float: left; margin: 5px 10px; } .SendToNetwork_text, .SendToNetwork_icon { float: right; } .SendToNetwork_text { width: 50px; margin-top: 2px; line-height: 1; } .SendToNetwork_icon { width: 20px; } .SendToNetwork_icon img { cursor: pointer; } a img { border: noneسوزش و گزگز پاها در خواب
سندرم پای بیقرار (restless legs syndrome) نوعی اختلال حرکتی و اختلال خواب است. احساس کشیدگی، سوزش، گزگز، احساس کاذب حرکت مایع یا حرکت مورچه در ساق پاها مواردی هستند که این بیماران ذکر میکنند. اکثر مواقع این بیماری در موقع استراحت بروز میکند، ولی در موارد شدیدتر در هنگام فعالیت هم اتفاق میافتد.
بیماران مبتلا به این سندرم نمیتوانند به خواب روند، یا مکررا از خواب بیدار میشوند. علائم با حرکت دادن پاها بهتر میشوند و موقع استراحت بدتر میشوند. اوج علائم عصرها و شبهاست.
شیوع این بیماری با افزایش سن، افزایش مییابد. این بیماری در زنان و نیز در افراد بیتحرک و دارای اضافه وزن شایعتر است. استعداد ژنتیکی برای ابتلا به این بیماری در آنهایی که در سنین پایینتر دچار میشوند وجود دارد.
ممکن است این سندروم (نشانگان)، یک اختلال اولیه باشد، یا ثانویه. ممکن است در حاملگی، نارسایی کلیه، کمبود آهن، مشکلات تیرویید و بیماریهای سیستم اعصاب محیطی رخ دهد. در این صورت به آن فرم ثانویه میگویند و این فرم معمولا در سنین پس از 50 سالگی شروع میشود. درمان علل ثانویه نشانگان پاهای بیقرار ممکن است به بهبود یا برطرفشدن علایم منجر شود.
علل سندرم پای بیقرار
علت قطعی این بیماری معلوم نیست.
- احتمال دارد مشکل مربوط به مادهای باشد به نام دوپامین. دوپامین یک ماده شیمیایی است که در بدن تولید میشود و برای ارتباط بین برخی سلولها در مغز لازم است.
- برای تولید دوپامین، آهن لازم است. سطح فریتین (آهن) در مایع مغزی نخاعی این بیماران به طور معنیدار کمتر است. بنابراین کمبود آهن میتواند تولید دوپامین را مختل کند.
- اختلال جریان خون در پاها
- اختلال اعصاب نخاع یا پاها
- اختلالات عضلانی
- اعتیاد به الکل
- کمبود برخی ویتامینها یا املاح
- برخی داروها ممکن است علائم بیماری را ایجاد کنند، نظیر بعضی داروهای سرماخوردگی، داروهای معده، داروهای ضد افسردگی و بعضی داروهای دیگر روانپزشکی.
- همچنین شکلات، نیکوتین، الکل یا هر چیزی که کافئین داشته باشد مانند قهوه، چای، و کولاها میتوانند علائم این بیماری را تشدید کنند.
روش تشخیص
هیچ روش آزمایشگاهی یا تصویربرداری نمیتواند این بیماری را تشخیص دهد و تشخیص صرفا توسط پزشک بر اساس شرح علائم بیمار داده میشود. ولی آزمایش خون و روشهای دیگر میتواند در رد بیماریهای دیگر و بررسی فرمهای ثانویه کمک کنند.
از کجا بفهمید که مبتلا به این بیماری هستید؟
- اضطرار شدید برای حرکت دادن پاها
- احساس ناخوشایند در پاها از قبیل مورمور شدن ،گزگز، احساس حرکت حشرات روی پوست و …
- بدتر شدن علائم با استراحت یا عدم فعالیت به خصوص در حالت نشسته و درازکش
- بهتر شدن علائم با حرکت دادن پاها
- بدتر شدن علائم در عصر و شب یا در زمان خواب
درمان
ترک قهوه و الکل
ترک سیگار
ورزش روزانه
قبل از اینکه زیاد خسته شوید بخوابید
ساعات خواب و بیداری خود را منظم کنید
کاهش وزن و تحرک بدنی
تحریک قوای ذهنی
ماساژ پاها
حمام آب گرم پیش از خواب
داروهایی که اثری شبیه دوپامین دارند توسط پزشک تجویز میشوند. گاهی با این داروها علائم زودتر در عصر رخ میدهند و شدیدتر میشوند. در این صورت بایستی پزشک خود را مطلع سازید تا میزان یا زمان یا نوع دارو را عوض کند.
درمان بیماریهای ثانویه
1- افراد مبتلا به کمبود آهن (با کم خونی یا بدون کمخونی) که به نشانگان پاهای بیقرار نیز مبتلا هستند ممکن است با مصرف آهن علایمشان برطرف شود.
2- این بیماری حین بارداری، به ویژه در سه ماهه سوم شایع و احتمالا با زایمان برطرف میشود.
3- افرادی که در اثر بیماری مزمن کلیه دچار این سندرم شدهاند، ممکن است پس از پیوند کلیه علایمشان برطرف شود.
گروههای دارویی که از شدت بی قراری پاها میکاهند
- داروهای بیماری پارکینسون: این داروها با اثر گذاشتن بر سطح دوپامین در مغز، از میزان حرکات پاها میکاهند.
- مواد شبه افیونی: داروهای شبه افیونی میتوانند از شدت علائم بکاهند، ولی اگر با دوزهای بالا مصرف شوند، خطر اعتیاد را در پی خواهند داشت.
- شل کنندههای عضلات و داروهای خواب آور: این گروه دارویی، که آنها را با نام بنزودیازپین ها میشناسیم، کمک میکنند بهتر بخوابیم. ولی قادر به از بین بردن احساس ناخوشایند در پاها نیستند و ممکن است موجب خواب آلودگی در طول روز شوند.
- داروهای ضدصرع: برخی داروهای ضدصرع مانند گاباپنتین ممکن است برای کسانی که دچار سندرم پاهای بی قرار هستند، مفید باشند.
توصیههای کلی
* بلند شوید و قدم بزنید: سندرم بی قراری پا، بیشتر شب هنگام که در حال استراحت هستید، حمله میکند، پس سریعترین راه برای فرو نشاندن تحریک پاها و ممانعت از حرکت آنها این است که قبل از رفتن به رختخواب کمی قدم بزنید.
* موقعیت خود را تغییر دهید: به نظر میآید برخی افراد وقتی به یک طرف بدن میخوابند، علائم سندرم در آنها شدت مییابد. پس موقع خواب، در جهات گوناگون بخوابید و سعی کنید پاهایتان را به جلو و عقب حرکت دهید.
* موقع خواب از جوراب نخی و پیژامه نخی استفاده کنید: سعی کنید به مدت طولانی در برابر سرما که یکی از علتهای احتمالی این بیماری است، قرار نگیرید.
* فشارهای عصبی را کاهش دهید: از مصرف داروهای خواب آور خودداری و سیگار کشیدن را متوقف کنید.
* دیروقت غذای سنگین نخورید. همچنین مصرف کافئین را به شکل قابل توجهی کاهش داده یا متوقف کنید.
* مصرف آهن را زیاد کنید: دریافت آهن را از طریق مصرف غذاهایی مانند: جگر، گوشت قرمز بدون چربی، ماهی، مرغ، میوه، سبزیجات برگ سبز، نانهای سبوس دار و مصرف روزانه مکملهای آهن، اسید فولیک و مولتی ویتامین بر اساس توصیه پزشک افزایش دهید. آهن حیوانی خیلی راحتتر و بیشتر از آهن گیاهی جذب میشود و بهتر است برای افزایش جذب آهن در وعدههای غذایی خود از مواد دارای ویتامین C استفاده کنید.
فرآوری: مریم سجادپور
بخش سلامت تبیان
منابع :
پزشکان بدون مرز
روزنامه ایران
سلامت نیوز
ویستا
بهترین روش برای اینکه زودتر باردار شوید این است که زمان تخمکگذاریتان را بدانید
بهترین روش بارداری
می دانید بهترین روش ها برای بارداری چیست ؟
روش اول: از زمان تخمکگذاری خود آگاه شوید
بهترین روش برای اینکه زودتر باردار شوید این است که زمان تخمکگذاریتان را بدانید. تخمک را چشم یک گاو و اسپرم را به عنوان یک تیر در نظر بگیرید.
روش دوم: در زمانی مناسب عمل کنید
شما میتوانید با دانستن زمانیکه تخمک از تخمدانتان بیرون میآید زمان مناسب برای بارداریتان را پیدا کنید. بارورترین روزها از سه روز قبل از تخمکگذاری تا روز تخمکگذاری است.
روش سوم: دراز بکشید
تا مدتها هیچ کس نمیدانست که به پشت خوابیدن پس از مقاربت (برای جلوگیری از خروج اسپرمها) میتواند احتمال این را که یک اسپرم با تخمک شما برخورد کند، افزایش دهد.
روش چهارم: از فرآیند بارداری خود لذت ببرید
عجله در بارداری موجب میشود تا شما عصبی شوید. در حالی که اگر با این موضوع عادی برخورد کنید، احتمال بارداری شما بیشتر از زمانی خواهد بود که استرس دارید.
روش پنجم: شرایط را برای تولید اسپرم بیشتر مهیا کنید
اسپرمها وقتی سالم، قوی و زیاد باشند، احتمال بارداری را افزایش میدهند.
روش ششم: بدن خود را آماده کنید
اگر بدن شما آماده باشد، احتمال بارداری شما نیز افزایش می یابد. اگر میخواهید بدانید که در وضعیتی مناسب برای بارداری هستید یا خیر و اینکه برای بهبودی آن چه تغییرانی را باید اعمال کنید، قبل از بارداری خود به پزشک یا ماما مراجعه کنید.