بارداری
خط قرمز زيبايي در بارداري
در دوران بارداري ممکن است خيلي ها شما را از بعضي کارهاي مرتبط با زيبايي (نظير رنگ کردن مو، سونا، ماساژ و اينجور چيزها) بترسانند و بگويند که اين کارها در دوران بارداري مضر است و به سلامت جنين تان صدمه مي زند. شما چه فکر مي کنيد؟ فکر مي کنيد حق با آن ها است؟ با ما همراه شويد تا خودتان متوجه شويد که کدام يک از اين هشدارها حقيقت دارد و کدام يک از اين اقدامات براي سلامت شما و جنين تان واقعا خطرناک است.
رنگ مو
درست است که رنگ مو حاوي مواد شيميايي بسيار قوي است اما تا به حال هيچ موردي از تاثيرات سوء رنگ مو بر نقايص مادرزادي و سرطان هاي کودکي گزارش نشده است. در ضمن هنگام گذاشتن رنگ مو لازم نيست به پوست سرتان هم رنگ بزنيد، در اين صورت مواد رنگ مو به هيچ وجه وارد جريان خون شما نخواهند شد. براي اين که خيال تان کاملا راحت شود، مي توانيد رنگ کردن موها را بگذاريد براي سه ماهه دوم يا سوم به بعد؛ زيرا در اين مدت بيشتراندام هاي اصلي جنين شکل گرفته اند.
ماساژ
ماساژ در طي بارداري بسيار مفيد است و به برطرف کردن استرس، بهبود گردش خون و کاهش دردها کمک مي کند اما شخصي که شما را ماساژ مي دهد بايد از تغييرات بدن در دوران بارداري به خوبي آگاه باشد.
اگر هنگام ماساژ قرار است روي شکم تان دراز بکشيد، سالن ماساژ بايد تخت هاي مخصوص بارداري را داشته باشد، در غير اين صورت بايد به پهلو بخوابيد. ممکن است بوي روغن هاي ماساژ باعث حالت تهوع در شما شود، پس، از مسئول ماساژ بخواهيد براي تان روغن هاي بي بو تهيه کند.
سفيد کردن دندان
تحقيقات درباره بي خطر بودن مواد سفيد کننده دندان در دوران بارداري هنوز کامل نشده اند، پس بهتر است تا زايمان نکرده ايد، سراغ سفيد کردن دندان هاي تان نرويد.
به علاوه در اين دوران لثه ها حساس هستند و به دليل تغييرات هورموني امکان خون ريزي آن ها بسيار زياد است.
مانيکور و پديکور
مانيکور و پديکور هيچ مساله اي براي شما خانم باردار ايجاد نخواهند کرد. لاک هاي ناخن مواد شيميايي قوي اي ندارند و به علاوه اين مواد نمي توانند از بستر ناخن جذب شوند و ارتباطي هم بين نقايص مادرزادي و لاک ناخن گزارش نشده است. البته اگر سالن آرايشي که انتخاب کردهايد تهويه مناسبي نداشته باشد، ممکن است حالت تهوع به شما دست بدهد، پس سعي کنيد نزديک پنجره يا سيستم تهويه بنشينيد.
سونا و جکوزي
اگر غوطه ور شدن در آب به شما آرامش مي بخشد، سراغ جکوزي نرويد زيرا دماي آب آن خيلي زياد است. وان حمام يا تشت بزرگي را با آب ولرم پُر کنيد و در آن بنشينيد. دماي بالا به خصوص در سه ماهه اول مي تواند تاثيرات جدي و خطرناکي بر جنين بگذارد. به علاوه در جکوزي فقط سر شما بيرون از آب مي ماند اما در وان خانه زانوها، بازوها و شانه ها بيرون از آب هستند. توصيه مي شود سونا را هم تا پايان دوران بارداري کنار بگذاريد. به علاوه به دليل ليز بودن اين مکان ها احتمال از دست دادن تعادل هم وجود دارد.
مراقبت از صورت
هيچ راه پيشگيري براي تغييرات پوست در 9 ماهه بارداري وجود ندارد اما مي توان با اين تغييرات کنار آمد. مثلا از مرطوب کننده هاي مناسب استفاده کرد. به ياد داشته باشيد در اين دوران از ميکرودرم ابريژن و لايه بردارها استفاده نکنيد زيرا پوست شما بسيار حساس است. هنگام ماساژ صورت متخصص زيبايي را از حساسيت هاي خود به مواد ماساژ آگاه کنيد و پس از سه ماهه اول حتما زير سرتان يک بالش بگذاريد زيرا اگر تمام بدن تان يک سطح باشد گردش خون آهسته شده و باعث سرگيجه مي شود.
برنزه کردن
اين مورد بايد از قبل در ليست نبايدهاي شما باشد. اگر ابتلا به سرطان پوست دليل محکمي براي انصراف از آفتاب گرفتن نيست، بايد بدانيد اشعه ماوراي بنفش، رنگ پريدگي هاي ناشي از هورمون ها را در دوران بارداري تشديد مي کند. به علاوه پوست زير لامپ هاي مخصوص برنزه کردن خيلي داغ مي شود و آثار سويي را براي جنين به دنبال خواهد داشت. اگر خيلي هوس آفتاب کرديد، چند دقيقه زير نور آفتاب بنشينيد، البته با پوشش مناسب و استفاده از ضد آفتاب با SPF 15 به بالا.
مومک انداختن
اگر پيش از بارداري تان هم از مومک استفاده مي کردهايد و به آن عادت داريد، الان هم مي توانيد مومک بزنيد اما به ياد داشته باشيد درد آن خيلي زياد است و ممکن است به شدت ملتهب و سوزناک شود، به خصوص در اواخر بارداري. اين درد به حدي است که ممکن است انقباضات شديدي را به وجود آورد که اگر هنوز به هفته 37 بارداري نرسيده ايد، براي تان خوب نيست.
ياسمين ثريا
هفته نامه سلامت
آزمایش های معمول در بارداری
یکی از مراقبت های دوران بارداری، انجام آزمون هایی است که باید برای اطمینان از سلامت جنین انجام شود. بعضی از این آزمون ها در همه زنان لازم است اما انجام برخی از آن ها با توجه به نظر پزشک و در مواردی انجام می شود که ممکن است سلامت جنین در خطر باشد یا در بروز برخی اختلالات شک و تردید وجود دارد.
در این جا ، شما را با 7 نمونه از آزمون های دوران بارداری آشنا می کنیم.
1- سونوگرافی
با استفاده از سونوگرافی در هفتههای 5 تا 6 بارداری ضربان قلب جنین قابل مشاهده و شنیدن است. حتی از سونوگرافی برای تعیین جنسیت نیز استفاده می شود. البته سونوگرافی به صورت های رنگی، سه بعدی و چهار بعدی حتی می تواند تصاویری از چهره جنین را در هفته های آخر بارداری مشخص کند.
سونوگرافی به طور کلی در دوران بارداری در موارد زیر انجام می شود:
- تشخیص بارداری
- بررسی سلامت جنین و رشد او، تکامل قلب و اعضای داخلی و کنترل ضربان قلب
- بررسی محل قرارگیری جفت
- بررسی اختلالات جنینی
- وجود ناهنجاری های جنینی
- بررسی مقدار مایع آمینوتیک
- بررسی سقط یا بارداری خارج رحمی
- بررسی چند قلویی
- ابعاد جمجمه، ران و ستون فقرات برای تعیین سن بارداری
2- آمنیوسنتز
آمنیوسنتز عبارت است از خارج کردن مقداری از مایع آمنیوتیک که جنین را احاطه کرده است. نمونه به دست آمده از مایع آمنیوتیک که 30 میلی لیتر است به آزمایشگاه ژنتیک جهت بررسی ارسال می گردد. این آزمایش در حوالی هفتههای 16 تا 18 بارداری انجام می گیرد. در این زمان رحم و جنین بزرگ شده و به اندازه کافی مایع آمنیوتیک وجود دارد که بتوان این حجم مایع را از آن گرفت و مشکلی هم برای جنین پیش نیاید. در آمنیوسنتز، ابتدا محل قرار گرفتن جفت و جنین به کمک سونوگرافی تعیین می گردد و بعد سطح شکم در ناحیه روی رحم، ضدعفونی و بی حس می شود، سپس سوزن از روی دیواره شکم وارد رحم می شود و هم زمان مسیر سوزن به وسیله سونوگرافی کنترل می گردد. با وجود تمام احتیاطات، انجام آمنیوسنتز با خطراتی همراه است از جمله صدمه دیدن جفت و جنین و عفونت که از عوارض جانبی آمنیوسنتز می باشد. در خانم هایی که گروه خونی منفی دارند بعد از آمنیوسنتز، رگام تزریق می شود.
با تجزیه مایع آمنیوتیک به دست آمده می توان بیماری های کروموزومی از جمله سندرم داون، بیماری های اسکلتی، عفونت ها، بیماری های دستگاه عصبی، جنسیت و... را بررسی کرد.
3- آزمون تحمل گلوکز
در زنان باردار آزمون تحمل گلوکز برای مشخص شدن دیابت بارداری انجام می شود. در این آزمون ابتدا در هنگام ناشتا بودن به مدت 8 تا 14 ساعت نمونه خون برای کنترل قند گرفته می شود، سپس به بیمار 50 گرم گلوکز یا قند خالص می دهند و پس از آن مجددا نمونه گیری انجام می شود. این روش به صورت پی در پی به فاصله هر یک ساعت انجام شده تا زنان باردار در معرض خطر دیابت بارداری مشخص شوند. این آزمون برای زنان باردار در معرض خطر یعنی زنان دارای سابقه مرده زایی، حداقل 2 بار سقط خود به خودی، تولد نوزاد با وزن زیاد، سابقه دیابت در افراد درجه اول و مبتلا به چاقی بسیار ضروری است و در هفته 24 تا 28 بارداری، انجام پذیر است.
پس از مشخص شدن دیابت بارداری توصیه های لازم به زن باردار انجام می شود. این توصیه ها شامل رعایت رژیم غذایی و انجام ورزش های سبک از جمله پیاده روی بوده و تحت نظر پزشک است.
4- آزمون آلفا فیتوپروتئین
این آزمون برای تشخیص نقایص لوله های عصبی نظیر اسپاینا بیفیدا و آنانسفالی(عدم تشکیل جمجمه و مغز) انجام می شود. این آزمون حتی می تواند خطر سندرم داون را مشخص کند. انجام این آزمون برای همه خانمهای بالاتر از 30 سال که تصمیم به بارداری دارند، ضروری است. عمده ترین دلایل انجام این آزمون عبارت است از غربالگری برای اختلالات ژنتیکی خاص یا ناهنجاری جنسیتی. در این آزمون یک نمونه خونی از مادر گرفته می شود و معمولا باید در هفته 15 تا 17 بارداری انجام شود. تاریخ دقیق در انجام این آزمون بسیار مهم است. نتیجه آزمون معمولا با درصد بیان می شود. مثلا خطر نقایص لوله عصبی 1 در 500 است. این آزمون به خودی خود خطری ندارد. تنها در صورت جواب مثبت و افزایش خطر لازم است مادر و جنین تحت بررسی های بیشتر نظیر سونوگرافی و آمنیوسنتز قرار گیرند.
5- آزمون پروفایل بیوفیزیکال
آزمون بیوفیزیکال در اواخر بارداری انجام می شود. در این آزمون سلامت کلی جنین و حرکات او مورد بررسی قرار می گیرد. در برخی موارد برای رعایت احتیاط بعد از مشکلاتی در بارداری قبلی یا وجود عوامل خطر نظیر از دست رفتن بارداری های قبلی در نیمه دوم بارداری یا وجود فشار خون بالا، دیابت، عدم رشد جنین در داخل رحم، انجام می شود. این آزمون معمولا در مطب پزشک انجام می شود. یکی از عمد هترین قسمت های این آزمون، استفاده از سونوگرافی است که در طی آن تکنسین به دنبال حرکات بازو و پاها، حرکات بدن، حرکات تنفسی بوده و مایع آمنیوتیک را اندازه گیری می کند.
6- آزمون بدون استرس
این آزمون در هفتههای 38 تا 42 بارداری انجام می شود. این آزمون در شروع سه ماهه سوم نیز ممکن است انجام شود. در این آزمون، جنین در 5 مورد باید نمره کسب کند. به هر کدام از موارد زیر نمره صفر(غیرطبیعی) یا نمره 2 (طبیعی) داده می شود.
- تون عضلانی
- حرکات جنینی
- حرکات تنفسی
- میزان مایع آمنیوتیک
- ضربان قلب
نمره زیر 6 نگران کننده است و ممکن است زایمان سزارین یا القای زایمان طبیعی لازم باشد، نمره 6 حد مرز است و آزمون باید تا زمان تولد، هر روز تکرار شود.
7- آزمون ویلوس کوریونی
این آزمون برای شناسایی اختلالات کروموزومی انجام می شود. برای انجام آن توسط یک سوزن از راه واژن یا شکم، نمونه هایی از پرزهای کوریونی جمع آوری می شود. این آزمون تحت سونوگرافی انجام می شود تا به جفت یا جنین آسیب نرسد. زمان انجام این آزمون معمولا در هفته 8 بارداری است. از عوارض خطر این آزمون، سقط است. از جمله عوارض دیگر، بروز ناهنجاری ها است.
ترجمه: مژگان کریمی
منبع: Reader"s Digest
تنظیم خانواده در بیماران اعصاب و روان
در مطالب پیش درباره ی "اصول تنظیم خانواده در فشارخونی ها" و این که " چه کسانی نباید قرص ضد بارداری بخورند؟" توضیحاتی دادیم. حالا در این مطلب می خواهیم در رابطه با این که چه روشی مناسب گروه بیماران اعصاب و روان است صحبت کنیم.
* برای قرص های دوران شیردهی در بیماران مبتلا به سردرد غیرمیگرنی منعی وجود ندارد اما در سردردهای میگرنی، اگر علایم همراه مثل گزگز شدن بازو یا نیمی از صورت و یا تغییرات بینایی وجود داشته باشد بهتر است از این قرص ها و حتی آمپول های سه ماهه استفاده نکنند.
اگر خانمی علایم میگرن ندارد می تواند این قرص ها را استفاده کند. اگر خانمی مشکل صرع دارد و دارویش "کاربامازپین" یا "فنی توئین" است نیز بهتر است از قرص مخصوص شیردهی و آمپول سه ماهه استفاده نکند چون تاثیر داروی پیشگیری را کاهش می دهد.
در مورد افسردگی نیز درست مثل قرص های "ال دی" منعی برای قرص مخصوص شیردهی وجود ندارد.
* از روش های دیگر به "آی یو دی" می پردازیم. آی یو دی هایی که در آن ها مس استفاده می شود؛ چون انواعی که هورمون دارند امروزه در کشور ما استفاده نمی شود و به آن نمی پردازیم.
پس در مبتلایان به سردرد هیچ منعی برای آی یو دی نیست و خانم های مبتلا به میگرن و حتی مبتلا به صرع و افسردگی با خیال راحت می توانند این روش را انتخاب کنند.
* همه ی آن چه درباره آی یو دی گفتیم در مورد کاندوم هم صدق می کند. از آن جا که کاندوم نیز هورمونی ندارد مورد منعی برای استفاده بیماران مبتلا به صرع، افسردگی و سردردها ندارد. پس دو روش کاندوم و آییودی روش های خوبی برای این بیماران است.
* در مورد بستن لوله ها که یک روش دایمی پیشگیری از بارداری محسوب می شود نکاتی وجود دارد.
در مبتلایان به سردرد منعی برای این روش نداریم.
در بیماران صرع چون نیازمند بی هوشی برای بستن لوله در خانم ها هستیم باید با نظر پزشک انجام شود که البته در مورد آقایان چه مبتلا به سردرد و چه صرع منعی نداریم.
اما در بیماران افسرده چه خانم باشند و چه آقا بهتر است برای این روش قدری تامل کنند.
دلیل این توصیه آن است که بیمار افسرده به رغم این که مشاوره ی قبل از بستن لوله را دریافت می کند اما چون امکان دارد در بحران های افسردگی باشد و شرایط آرامش روحی را برای گرفتن این تصمیم مهم نداشته باشد، نمی توان مطمئن بود که پشیمان نشود.
هر چند راه های بازگشت بستن لوله ها وجود دارد اما این جراحی ها هزینه بر هستند و درصد موفقیت آن ها بسیار بالا و حتمی نیست و باید در مشاوره ی این گروه افسرده این نکته مهم را در نظر گرفت.
دکتر محمد اسلامی - رییس اداره تنظیم خانواده وزارت بهداشت
تغییر رنگ پوست در بارداری
تیره شدن پوست در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و موقتی است زیرا تولید ملانین در پوست زنان در این دوران افزایش پیدا می كند.
مجتبی امیری عضو انجمن متخصصان پوست و مو ایران در گفتگو با خبرنگار اجتماعی فارس، گفت: بارداری دورهای از تغییرات هورمونی و متابولیكی برای زنان محسوب می شود و علائمی كه در پوست زنان در این دوران مشاهده می شود، معمولاً موقتی است.
در این دوران تغییرات متعددی در پوست زنان به وجود می آید.
ضایعات و تغییرات پوستی در طول بارداری فوق العاده شایع هستند و به علت شرایط خاص روحی و روانی زنان باردار، این تغییرات می تواند باعث بروز نگرانی هایی شود كه مربوط به زیبایی ظاهری آن ها بعد از دوران بارداری شود.
تمام تغییرات پوستی در دوران بارداری از اهمیت یكسانی برخوردار نیستند. برخی از ضایعات شایع هستند و تقریباً در تمام زنان باردار مشاهده می شود و برخی ضایعات به دوران بارداری اختصاص دارد و بعد از زایمان از بین می رود.
به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش تولید ملانین از سلول های ملانین ساز، پوست زنان در فاصله هفته های اول تا نیمه بارداری تیره می شود.
تغییرات هورمونی باعث تیره تر شدن پوست زنان باردار می شود كه به آن ماسك حاملگی یا ملاسما گفته می شود.
مناطقی از بدن كه به طور طبیعی تیره تر هستند، بیشتر دچار این فرآیند می شوند و تیرگی در برخی از نواحی بدن به خصوص نوك سینه ها و هاله حاشیه آن و اندام تناسلی بیشتر دیده می شود و همچنین گاهی این تغییرات در زیر بغل و كشاله ران ها نیز دیده می شود كه این تغییرات بعد از دوران بارداری از بین می روند.
ماسك حاملگی یا ملاسما در بیشتر زنان باردار به خصوص در زنانی كه پوست تیره دارند، دیده می شود.
این ماسك یا تیرگی در نواحی مختلف صورت نیز ظاهر می شود كه بیشتر در لب بالا، گونه ها، چانه، پیشانی و روی بینی دیده می شود و به دنبال تماس با آفتاب شدت می یابد.
به زنان باردار توصیه می شود كه كمتر در معرض آفتاب قرار گیرند و از كرم های ضد آفتاب استفاده كنند.
گاهی باید از جنین نوار قلب گرفت
احساس حرکت جنین یکی از پرارزش ترین بخش های بارداری است. این حرکت می تواند آغاز رابطه عاطفی بین شما و فرزندتان باشد.
بسیاری از زنان احساس می کنند که می توانند پیش از زایمان با حس کردن حرکات جنین، با او و شخصیت اش رابطه برقرار کنند و به هر حال این حرکت باعث اطمینان خاطر مادر است.
شدت حرکات جنین می تواند متفاوت باشد. دامنه حرکات او از تکان خوردنهای ظریف، که در ابتدای بارداری مانند وجود گاز در رودهها حس می شود، تا حرکات تند و در مواقعی حتی لگد زدن های دردناک متفاوت خواهد بود.
حرکت هر یک از جنین های شما در بارداری های قبلی ممکن است متفاوت بوده باشد لذا نگرانی از بابت این که هر چند وقت یک بار جنین باید حرکت کند و یا خیلی زیاد و یا کم حرکت دارد نباید موجب استرس و دغدغه مادران باردار شود.
نباید خودتان را در این مورد با دیگران یا حتی دیگر بارداری تان مقایسه کنید. البته وقتی حس کردید فرزند شما خیلی ساکن است و یا در حد انتظار حرکت ندارد در مورد آن با پزشک خود صحبت کنید.
اگر الگوی طبیعی حرکت جنین از بین رفته باشد، می توانید برای اطمینان خاطر ضربان قلب جنین را گوش کنید. البته در اکثر موارد با این که پزشکان به شما و نگرانی تان بها می دهند دلیلی برای نگرانی نیست.
گرفتن نوار قلب جنین یکی از کارهایی است که البته به طور روتین در همه مطب ها انجام نمی شود ولی ارزش تشخیصی خوبی دارد.
برای این کار مادر در حالت استراحت دراز می کشد و نواری دور شکم او بسته می شود که دارای یک پروبگرد و در واقع تک لید است و می تواند ضربان قلب جنین (120 تا 160 بار در دقیقه است) را ثبت کند و نوار مربوطه را نشان دهد.
از روی این نوار قلب ما می توانیم جنین های در حال خطر را تشخیص داده و درمان کنیم.
اگر تشخیص دهیم مشکلی سلامت جنین را تهدید می کند گاهی حتی برای ختم بارداری اقدام می کنیم.
لازم به توضیح است که بعضی از جنین ها در داخل رحم ضربان غیرطبیعی دارند و قلب شان کندتر یا تندتر از معمول می زند.
گاهی نیز به دلیل نارسا بودن جفت این اختلال رخ می دهد، یعنی وقتی جنین حرکت می کند، به جای این که ضربان قلب اش تندتر شود، دچار کندی آن می گردد و یا موارد و مشکلاتی دیگر که مثال زدن آن ها خارج از حوصله این یادداشت است.
به هر حال در سه ماهه سوم بارداری هر مادری که از کاهش حرکت جنین خود شکایت دارد و نگران است، می تواند بررسی شود و با گرفتن یک نوار قلب از جنین خود به آرامش و امنیت خاطر در خصوص سلامت او دست یابد.
وجود این تستهای مختلف و پیشرفت روز به روز علم این امکان را به مادران امروز می دهد تا بدون نگرانی از بارداری خود لذت ببرند.
دکتر شیرین نیرومنش- متخصص زنان
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران
اصول تنظیم خانواده در فشارخونی ها
هیچکس نمی تواند خودش مارک بیمار قلبی، دیابتی یا فشارخونی را به خود بچسباند. شما وقتی یک بیمار مبتلا به فشار خون محسوب می شوید که پزشک متخصص با بررسی وضعیت تان آن را اعلام کند. این که بگویید یک بار فشار خونم را گرفتم و عددش بالاتر از قبل بوده، غیرعلمی و غیرمنطقی است.
وقتی فشارخون شما بالا محسوب می شود که از عدد 16 روی 10 بالاتر باشد. اگر فشار خون شما بین 14 روی 9 تا 16 روی 10 باشد، شما مبتلا به فشار خون متوسط هستید. عدد کمتر از 14 روی 9 نیز طبیعی تلقی می شود.
برای مبتلایان به فشار خون بالا یعنی عدد 16 میلی متر جیوه روی 10 مصرف قرص های ترکیبی پیشگیری از بارداری کاملا ممنوع است. اما اگر به فشار خون متوسط (14 روی 9 تا 16 روی 10 ) مبتلا هستید، بهتر است روش دیگری را برای پیشگیری از بارداری جایگزین مصرف قرص کنید. در مورد آمپول های یک ماهه نیز همین طور یعنی برای مبتلایان به فشار خون بالا (بیشتر از 16 روی 10) مصرف آن مطلقا ممنوع است و فشار خون متوسط بهتر است آمپول های یک ماهه را مصرف نکنند.
در مورد قرص های مخصوص دوران شیردهی اوضاع متفاوت خواهد بود. مصرف قرص های ترکیبی ضدبارداری برای فشار خون های بالا ممنوعیت مطلق دارد، در حالی که مصرف قرصهای دوران شیردهی برای این گروه (فشار خون بالای 16 روی 10) بهتر است انتخاب نشود. آمپول های سه ماهه برای کسانی که مبتلا به فشار خون هستند ولی تحت کنترل و درمان می باشند بهتر است استفاده نشود. اگر هم تحت نظر پزشک، فشارشان کنترل نمی شود، اصلا نباید از این آمپول ها استفاده کنند چون امکان دارد خطر، سلامتی شان را تهدید کند.
در مورد آییودی، هیچ منعی برای مبتلایان فشار خون وجود ندارد.
در خصوص بستن لوله ها نیز از آنجا که تیم بیمارستانی، پزشک شما و متخصص بیهوشی بررسیهای لازم را مرحله به مرحله پس از تصمیم گیری شما تحت کنترل دارند، جای هیچ نگرانی نیست.
بدیهی است کاندوم روش بسیار مناسبی است که ربطی هم به بیماری هایی از جمله قلب و فشار خون و... ندارد.
مقایسه ای بین سزارین و زایمان طبیعی
لیلا هادی پور كارشناس ارشد مامایی اداره سلامت مادران وزارت بهداشت در گفتگو با خبرنگار اجتماعی فارس، گفت: زایمان به دو صورت طبیعی و غیر طبیعی انجام می گیرد كه سزارین روش غیر طبیعی است.
وی گفت: زایمان به روش سزارین در صورتی انجام می گیرد كه جان مادر و نوزاد در خطر باشد. سزارین عمل جراحی بزرگی است كه تمام عوارض اعمال جراحی را دارد.
كارشناس ارشد مامایی اداره سلامت مادران وزارت بهداشت گفت: یك عمل سزارین نیازمند تجهیزات، نیروهای متخصص از قبیل متخصص زنان، بیهوشی و جراح است و این عمل هزینه بسیاری را برای بیمار و بیمارستان در بردارد.
هادی پور افزود: عفونت و خونریزی در زنانی كه زایمان به روش سزارین انجام می گیرد، نسبت به كسانی كه به صورت طبیعی زایمان می كنند، بیشتر است.
زنانی كه به صورت غیر طبیعی زایمان می كنند تا مدت ها نمی توانند، كارهای خود را انجام دهند.
عفونت و خونریزی در زنانی كه زایمان به روش سزارین انجام می گیرد، نسبت به كسانی كه به صورت طبیعی زایمان می كنند، بیشتر است.
وی اضافه كرد: در سزارین با این كه تاریخ دقیق زایمان مشخص می شود، ولی ممكن است، اشتباهی صورت گیرد و بچه نارس به دنیا بیاید.
درد در زایمان طبیعی، بعد از آن، از بین می رود؛ به طوری كه فاصله شروع زایمان تا پایان آن درد وجود دارد و بعد از زایمان درد بسیار كم است.
كارشناس ارشد مامایی اداره سلامت مادران وزارت بهداشت گفت: با روش هایی دردهای زایمان طبیعی را می توان كاهش داد كه از مهمترین آن ها می توان به مواردی چون استفاده از ماساژ، انجام زایمان در محلی كه فرد در آن احساس راحتی كند به طوری كه خلوت مادر رعایت شود و اجازه ورود یك نفر همراه در اتاق زایمان، اشاره کرد.
وی اضافه كرد: روش های متفاوتی چون روش های غیردارویی و دارویی برای كاهش درد زایمان در یك زایمان طبیعی به كار می روند.
متداول ترین روش غیردارویی عبارت است از آماده سازی روانی بیمار قبل از زایمان كه در این روش با آموزش صحیح نحوه تنفس و تمركز زیاد، احساس درد كاهش می یابد.
اساس آن بر این واقعیت است كه اضطراب و ناآشنایی با مراحل زایمان، درد را تشدید می كند و از این رو حمایت روانی از بیمار، درد را كاهش خواهد.
هادی پور افزود: درد زایمان طبیعی به صورت مداوم نیست، ممكن است 30 ثانیه تا 60 ثانیه مادر درد داشته باشد و 2 دقیقه بدون درد باشد.
وی اضافه كرد: تحقیقات در بیشتر كشورهای پیشرفته بیانگر این است كه زایمان های طبیعی بهتر از زایمان های سزارین است. 85 درصد از زایمان ها طبیعی است و 5 تا 15 درصد به خاطر حفظ جان مادر و نوزاد باید به صورت سزارین انجام شود.
هادی پور گفت: میزان خونریزی زنان بعد سزارین 2 برابر زایمان طبیعی است و احتمال عفونت زنان بعد عمل سزارین بسیار بیشتر از زایمان طبیعی است.
برای زایمان سزارین باید مركزی با تمام تجهیزات كامل وجود داشته باشد. در یك اتاق عمل معمولی نمی توان این كار را انجام داد. اگر مادری به داروی بیهوشی حساس باشد ممكن است عوارضی برای آن به وجود آید و احتمال ایجاد عوارض وابسته به بیهوشی، در سزارین خیلی بیشتر از زایمان بدون درد است.
كارشناس ارشد مامایی اداره سلامت مادران وزارت بهداشت گفت: ممكن است كه پس از عمل زایمان، عوارض ریوی در مادر به وجود آید و هم آغوشی مادر و نوزاد در عمل سزارین به خوبی برقرار نمی شود.
زنی كه عمل سزارین انجام میدهد 5 تا 10 روز بعد از زایمان قادر به انجام كارهای شخصی خود نیست.
طبق آماری كه در سال 86 وجود دارد 40/5 درصد زایمان ها در كشور ما به صورت سزارین و 59/4 درصد به صورت طبیعی بوده است.
زنان باردار در تشخیص احساسات تواناترند
تحقیقات نشان می دهد: زنان باردار می توانند احساسات را در چهره افراد بخوانند.
به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا، زنان باردار كه به واسطه شدت یافتن هورمون های شان به مجموعه ای از اعصاب با تغییرات و نوسانات خلقی مبدل می شوند در تشخیص نشانه های عصبانیت و خشم در چهره افراد بسیار دقیق تر و حساس تر عمل می كنند در حالی كه این توانایی در زنانی كه باردار نیستند و نیز در مردان وجود ندارد.
مطالعات پیشین نیز تایید كرده اند كه زنان در مراحل خاصی از دوره عادت ماهانه می توانند احساسات فرد را از نگاه كردن به چهره او دریابند و توجیه محققان برای این توانایی این است كه سطح هورمون پروژسترون در چنین شرایطی به نقطه اوج خود می رسد.
پژوهش جدیدی نشان داد كه همین یافته در مورد زنان باردار نیز صدق می كند و آن ها نه تنها می توانند احساس لذت و خوشحالی را به سرعت تشخیص بدهند بلكه حتی قادر هستند احساسات منفی را نیز خیلی دقیق تر شناسایی كنند.
دكتر ربكا پیرسون و دستیاران وی در دانشگاه بریستول انگلیس، این پژوهش را با بررسی روی 76 زن باردار انجام داده اند.
پژوهشگران دریافتند: زنان باردار در هر مرحله از بارداری احساسات مثبت را به سرعت شناسایی می كنند اما برای تشخیص احساسات منفی مانند عصبانیت، ترس و ناامیدی در ماه های آخر بارداری قوی تر هستند.
زنان در این دوران هوشیارتر می شوند و در نتیجه می توانند تهدیدهای احتمالی را شناسایی كرده و در صورت ضرورت اقدام كنند.
این پژوهش در مجله "هورمون ها و رفتار" منتشر شده است.
نوزادان كم وزن در معرض بيماري
وزن هنگام تولد مهم ترين عامل تعيين كننده ي ميزان سلامت نوزادان است و گزينه اي پُراهميت در تكامل بعدي شيرخواران و كودكان محسوب مي شود.
دكتر وقار گنجوي چنگيزي، متخصص بيماري هاي كودكان و فوق تخصص نوزادان در اينباره به جامجم مي گويد: شيوع نوزادان متولد شده با وزن كم در كشورهاي در حال توسعه بيشتر از كشورهاي توسعه يافته است و وزن زمان تولد رابطه مستقيم با سلامتي مادر، سطوح بهداشت كشور و به خصوص بهداشت مادران دارد.
به گفته وي، احتمال وقوع فوت در نوزادان كم وزن به مراتب بيش از نوزادان با وزن طبيعي است كه يك رابطه معكوس با ميزان وزن تولد دارد، يعني هرچه وزن تولد كمتر، شانس مرگ و مير بيشتر است.
متاسفانه نوزادان كم وزن در معرض عوارض متعدد عصبي، چشمي، شنوايي و عقبماندگيهاي ذهني هستند و 2 تا 3 برابر نوزادان با وزن معمولي، دچار آن مي شوند و شانس ناهنجاري هاي مادرزادي و مشكلات تنفسي در اين كودكان به مراتب بيشتر است.
دكتر گنجوي چنگيزي در تعريف نوزادان كم وزن اظهار مي كند: اين نوزادان وزن زمان تولدشان كمتر از 2 هزار و 500 گرم، صرف نظر از سن حاملگي است.
وي اذعان مي كند: اصولا وزن تولد تحت تاثير 2 عامل سن حاملگي(طول دوران حاملگي) و ميزان رشد داخل رحمي قرار مي گيرد، بنابراين كم وزن متولد شدن يا در نتيجه ي تولد نارس(كوتاه بودن دوران حاملگي) است يا در نتيجه ي عقب افتادگي رشد در داخل رحم و يا مجموعه اي از هر دو عامل است.
طبق بررسي هاي انجام شده نارسي علت عمده ي كم وزني در كشورهاي توسعه يافته است ولي عقب ماندگي رشد داخل رحمي، معضل اصلي كشورهاي در حال توسعه است.
اين فوق تخصص نوزادان مي گويد: شرايط اجتماعي، اقتصادي، وضعيت تغذيه اي مادر، وضعيت بهداشتي، محيط، نژاد و حاملگي اول همه از عوامل در ارتباط با تولد يك نوزاد كم وزن است.
وي خاطرنشان مي كند: فقر فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي به طور محسوسي باعث تولد نوزادان كم وزن و زايمان زودرس مي شود، چراكه مواردي همچون مصرف سيگار، كم خوني، مراقبت هاي ناكافي دوران بارداري، عفونت، تغذيه ي ناكافي، افزايش فشارهاي جسماني، كارهاي سنگين، حوادث حاملگي همچون فشار خون و ... دست به دست هم داده و سبب تولد نوزاد كم وزن مي شود.
عوارض كم وزني
مسائل عمده در نوزادان كم وزن، مشكلات تنفسي با علل و صور مختلف حاد و مزمن است. به گفته اين فوق تخصص نوزادان، افت قند خون ، افت كلسيم، كم خوني ، زردي، نرسيدن اكسيژن به مغز، افت دماي بدن، شانس عفونت ها و شانس زياد خونريزي ها در اين نوزادان از مشكلات اصلي هستند كه بسته به علت كم وزني، نارسي يا اختلالات رشد داخل رحمي متفاوت است.
مثلا معمولا ميزان رشد پس از تولد در نوزادان كم وزن، به سن حاملگي، بيماري هاي همراه، دريافت كالري كافي و بيماري هاي تكرار شونده به عوامل محيطي و ارثي بستگي دارد.
دكتر گنجوي چنگيزي مي افزايد: اگر نوزاد كم وزن نارس باشد ولي وزن تولد مناسب سن حاملگي باشد پتانسيل سرعت رشد آن ها همانند نوزادان ترم (نوزاداني كه در سن حاملگي بيش از 37 هفته به دنيا آمده باشند) با همان شرايط است.
اين فوق تخصص نوزادان مي افزايد: ديده شده است كه نوزادان كم وزن در سنين قبل از مدرسه نسبت به نوزادان متولد شده در سنين ترم، لاغرتر و ضعيف تر هستند.
از دومين مشكلاتي كه نزد كودكان كم وزن خودنمايي مي كند، مي توان به مشكلات تغذيه اي همچون ريفلاكس مري ، يبوست، انواع فتقها و كوليك دوران نوزادي اشاره كرد.
اين پزشك متخصص با اشاره به اين كه شانس نرمي استخوان يا راشيتيسم و بيماري هاي التهابي روده در نوزادان كم وزن بيشتر است، درخصوص سومين مشكل نوزادان كم وزن يادآور مي شود: اختلالات شنوايي از اختلالاتي است كه در ايجاد آن عواملي همچون نرسيدن اكسيژن، زردي، افزايش سروصدا، عفونت مادرزادي و مصرف برخي از داروها نقش دارند به همين دليل توصيه مي شود نوزادان قبل از سن 10 هفتگي، جهت بررسي شنوايي، به مراكز مربوطه فرستاده شوند. اختلالات عصبي عضلاني مانند شيوع فلج مغزي را مي توان از ديگر مشكلات كودكان كم وزن و نارس برشمرد كه با سفتي اندام ها، اختلالات گردني و اختلالات تكاملي خود را نشان مي دهد.
دكتر گنجوي چنگيزي با بيان اين كه ضريب هوشي در نوزادان كم وزن پايين تر است، عوامل اصلي اجتماع و اقتصاد را در تشديد اين مساله مهم ارزيابي مي كند.
وي همچنين عوارض چشمي نزديك بيني و مشكلات شبكيه اي، خوب رشد نكردن مغز، خونريزي هاي مغزي، اختلالات متابوليك، تكرار عفونت ها و كم خوني را از ديگر مشكلات اين دسته برمي شمرد.
پيشگيري
اين پزشك متخصص اطفال، شناخت علل مختلف در ارتباط با كم وزني همچون بيماري هاي مادر، مشكلات ژنتيكي و مشكلات مامايي را از عوامل موثر در پيشگيري از به دنيا آمدن نوزاد كم وزن ذكر كرده و مي افزايد: مي توان با آموزش عمومي به مادر، مراقبت هاي دوران بارداري، واكسن زدن به زنان باردار و بالا بردن دفاع بدن، آموزش صحيح رفتار باروري و بهبود وضعيت اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي، نوزادي با وزن ايدهآل به دنيا آورد.
نکته درباره بارداری بعد از 35 سالگی
بالا رفتن سن ازدواج باعث شده است که خیلیها دیر بچه دار شوند یا دیرتر از معمول به فکر بچه دار شدن بیفتند. محققان میگویند در قرن بیست و یكم، تقریبا یك نوزاد از هر 10 نوزاد، از مادری متولد میشود كه بیشتر از 35 سال سن دارد. اگر شما هم مثل خیلیهای دیگر، چیزهایی درباره عوارض حاملگی و زایمان در سنین بالا شنیدهاید و نگرانید که این عوارض، گریبان شما را هم بگیرد، توصیه میکنم سوال و جوابهای زیر را بخوانید. شاید پاسخ سوالهای خودتان را هم در لابهلای این سوال و جوابها پیدا کنید...
1- آیا میتوانم بعد از 30 تا 35 سالگی باردار شوم؟
امروزه بسیاری از متخصصان مراقبتهای بارداری، خطرات دوران بارداری را با وضعیت سلامت مادر قضاوت میكنند. سابقه پزشكی قبلی، شاخصترین نشانه سلامت یك زن در دوران بارداری است. برای مثال، احتمال آنكه یك زن 39 ساله سالم دچار مشكلات ناشی از بارداری شود، كمتر از زنی بیست ساله است كه از یك بیماری مزمن مانند دیابت رنج میبرد. سلامتی و تناسب یك زن، بیشتر از سن او بر بارداری تاثیرگذار است.
2- آیا سن مادر در باروری او تاثیر دارد؟
بزرگترین مانع بارداری كه ممكن است برای خانمهای بالای 35 سال پیش آید، احتمال باردار نشدن آنها است. بیشترین احتمال باروری، در سنین 20 تا 24 سال است. در 35 تا 39 سالگی، این احتمال به حدود یك چهارم تقلیل مییابد و در 40 تا 45 سال، باروری فرد، 95 درصد كمتر از دهه سوم زندگیاش خواهد بود. بنابراین اگر بیش از 35 سال سن دارید و 6 ماه است كه اقدام به بارداری كردهاید، در صورت باردار نشدن، فرصت را از دست ندهید و حتما به متخصصان زنان و زایمان یا مراكز ناباروری مراجعه نمایید.
3- آیا سن پدر نیز موثر است؟
اگر در سنین میانسالی باشید، احتمالا همسرتان نیز در همین گروه سنی قرار دارد. البته تعیین این مساله كه سن پدر چهقدر بر بارداری تاثیرگذار است، آسان نیست. بعضی تحقیقات نشان دادهاند كه مردان 55 ساله و مسنتر به احتمال بیشتری صاحب فرزندانی مبتلا به نشانگان داون میشوند ولی این احتمال آنقدر زیاد نیست كه جای نگرانی داشته باشد. برخی كارشناسان پیشنهاد میكنند كه بهتر است مردان پیش از 40 سالگی پدر شوند، البته این یك دیدگاه محافظهكارانه است و همه با آن موافق نیستند. پیش از اظهارنظر قطعی در مورد سن پدر و تاثیر آن بر بارداری، دادهها و تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
4- در این قبیل زوجها، احتمال بروز چه مشكلاتی در دوران بارداری بیشتر است؟
برخی مشكلات وابسته به سن هستند و خطر بروز آنها با افزایش سن بیشتر میشود مانند فشار خون بالا ، دیابت و جفت سرراهی (زمانی كه جفت در قسمت پایین رحم جایگزین شده و قسمتی یا تمام دهانه رحم را پوشانده است). هر یك از این اختلالات میتوانند باعث ایجاد مشكل جدی در دوران بارداری شوند و باید به خوبی تحت كنترل درآیند. به دلیل این كه اختلالات كروموزومی یكی از شایعترین علل سقط است، احتمال وقوع سقط با افزایش سن بیشتر میشود. احتمال دوقلوزایی نیز در زنان میانسال بیشتر است. به علاوه، بسیاری از مطالعات نشان داده است كه نیاز به زایمان با روش جراحی سزارین در خانمهای باردار بالای 35 سال بیشتر است شاید به این دلیل كه دردهای زایمانی و زایمان ممكن است بیشتر طول بكشد و یا چون زنان میانسال اغلب كودكان بزرگ جثهای دارند. پس از زایمان نیز ممكن است رحم، به سرعت رحم یك زن جوان منقبض نشده و خونریزی پس از زایمان بیشتر و طولانیتر باشد.
5- چه خطراتی فرزندمان را تهدید میكند و چهکار باید بكنیم؟
مشكل دیگری كه با افزایش سن رخ میدهد، افزایش احتمال اختلالات كروموزومی و ژنتیك است. برای مثال، خطر نشانگان داون از یك نوزاد در 385 نوزاد متولد از مادر 30 ساله به یك نوزاد از 109 مادر 40 ساله میرسد. مشاوره ژنتیك اقدامی عاقلانه است اما اگر بالای 40 سال دارید، انجام مشاوره ژنتیك قویا توصیه میشود. در مشاوره ژنتیك، پدر و مادر و متخصصانی حضور مییابند كه زمینه تخصص آنها بررسی مشكلات همراه با بروز و یا خطر بروز نوعی اختلال ژنتیكی است. در مشاوره ژنتیك ، اطلاعات موجود درباره ژنتیك انسان در مورد یك زوج به خصوص به كار گرفته میشوند. این اطلاعات تفسیر میشوند تا زوج بتوانند آن را درك كنند و براساس آن در مورد بچهدار شدن، تصمیمگیری كنند. شاید هم لازم باشد برخی تستهای به خصوص مانند آمنیوسنتز یا نمونهبرداری از پرزهای جفتی را در دوران بارداری و به منظور ارزیابی سلامت جنین انجام دهید.
6- چگونه میتوانم در این سن بارداری راحتتری را بگذرانم؟
با توجه به بالا بودن سنتان ممكن است وزن بیشتری اضافه كنید، خطوط كشش پوستی در مكانهایی ظاهر شوند كه قبلا وجود نداشتهاند، سینهها آویزانتر شوند و احساس كنید كه قدرت عضلانی خود را از دست دادهاید. در تمام این موارد دقت به روش زندگی، تغذیه و ورزش مناسب میتواند بسیار كمككننده باشد. به دلیل صرف انرژی و زمان بیشتر، خستگی و ضعف یكی از بزرگترین مشكلات شما خواهد بود. این وضعیت، یكی از شایعترین مشكلات زنان باردار است. استراحت برای سلامتی خودتان و جنین ضروری است. از هر فرصتی برای استراحت یا خواب مختصر استفاده كنید. مسئولیتهای جدید بر عهده نگیرید. در شغل خود، داوطلب انجام پروژههای بزرگ نشوید. به دلیل شرایط جدیدتان میتوانید به درخواستهای دیگران نه بگویید.
ترجمه: دکتر زهرا نوروزی
منبع: Yahoohealth
آنتیبیوتیکهای مضر در بارداری
یک بررسی جدید نشان میدهد که برخی از آنتیبیوتیکهای مورد استفاده برای درمان عفونتهای ادراری در دوران بارداری، در صورتی که مادر در ابتدای بارداری آنها را مصرف کرده باشد، احتمال بروز نقایص هنگام تولد را در نوزادان افزایش میدهد.
پژوهشگران نشان دادند که دو گروه از آنتیبیوتیکها باعث افزایش خطر نقایص هنگام تولد می شوند:
1- سولفونامیدها (مانند کوتریموکسازول یا باکتریوم)
2- نیتروفورانتوئینها (مانند ماکروبید)
اما سایر آنتیبیوتیکهایی که احتمال دارد بیش از همه در دوران بارداری تجویز شوند، یعنی پنیسیلینها و اریترومایسینها بیخطر هستند.
دکتر کریستااس کرایدر، از مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها در آتلانتای آمریکا، که در این تحقیق شرکت داشت، میگوید:
«نتایج این تحقیق ممکن است برای زنان باردار و پزشکان آنها که باید در مورد نحوه درمان عفونتها در حین بارداری تصمیم بگیرند، مفید باشد. عفونتهای باکتریایی ممکن است برای زنان باردار و جنینهای آنها بسیار خطرناک باشد و نباید در درمان آنها کوتاهی کرد.»
اما به گفته ی این محققان تا به حال هیچ بررسی در مورد اینکه "آیا مصرف آنتیبیوتیکها در دوران بارداری خطر دارد یا نه؟" انجام نشده بود.
این پژوهشگران برای بررسی این موضوع، در بیش از 13 هزار زن که نوزادشان حداقل با یکی از نقایص هنگام تولد، به دنیا آمده بود و در 5 هزار زن دیگر که نوزادانشان عاری از این نقایص بود، شش گروه متفاوت از آنتیبیوتیک ها را استفاده کردند.
آنتیبیوتیکهای سولفونامیدی با بروز 6 نقص هنگام تولد ارتباط داشتند و آنتیبیوتیکهای نیتروفوانتویینی با بروز چهار نوع نقص همراه بودند.
سایر آنتیبیوتیکها با بروز یک یا دو نقص هنگام تولد مربوط بودند.
کرایدر گفت:
«این یافتهها نباید باعث نگرانی زنانی شود که نیاز به مصرف آنتیبیوتیک دارند؛ مثلا در 1000 زنی که پنیسیلین مصرف کرده بودند، فقط چهار مورد نقص هنگام تولد در نوزاد وجود داشت.»
رویترز
افسردگي دوران بارداري
ديگر آن زن شاد و پرانرژي روزهاي پيش از بارداري نيست. از صبح كه بيدار ميشود، غمگين و كسل يک جا مينشيند و مدام اشكهايش را پاك ميكند؛ يا زياد غذا ميخورد يا اصلا نميخورد؛ يا زياد ميخوابد يا تا صبح بيدار است؛ حوصله ي هيچ كس را ندارد حتي شوهرش را.
پزشكش ميگويد: اين ها نشانههاي افسردگي دوران بارداري است و شايد بعد از زايمان هم ادامه پيدا كند. پزشك ميگويد: اين افسردگي بايد درمان شود، وگرنه... .
بارداري يك تغيير مهم و بزرگ در زندگي زنهاست و تغييرات بزرگ در زندگي، حتي اگر خوشايند باشند، بعضي وقتها ممكن است آدم را گرفتار افسردگي كنند.
بنا به گفته پزشكان، اين نوع افسردگيها اگر خفيف باشند بيخطرند، اما گاهي كار به جايي ميرسد كه مادر ممكن است زايمان زودرس داشته باشد، يا كودكي با وزن كم به دنيا آورد، يا تا سالها پس از زايمان نيز افسرده باقي بماند و حتي شايد دست به اقداماتي خطرناك بزند.
غصه از كجا ميآيد؟
دكتر فاطمه سمائي تهراني، متخصص زنان و زايمان، افسردگيهاي مربوط به بارداري را مسالهاي شايع ميداند كه ممكن است در مواردي خطرناك شود. او اين گروه افسردگيها را از نظر زمان وقوع، به دو گروه پيش از زايمان و پس از آن تقسيم ميكند.
اين متخصص توضيح ميدهد: حدود 12 درصد از جمعيت كشور ما دچار افسردگي هستند.
افسردگي دوران بارداري در زنان معمولا از 3 ماهگي با علائمي مانند غمگيني، بيعلاقگي به انجام امور روزمره زندگي و برقراري ارتباط اجتماعي، دردهاي جسماني بيدليلي كه پزشك براي آنها توجيه بدني ندارد، احساس بيماري و خستگي و ضعف مزمن، ناتواني در كنترل خشم و احساسات منفي، بيمنظمي در خواب و خوردن ظاهرميشود.
به گفته سمائي تهراني، هم عوامل محيطي و هم عوامل غيرمحيطي در بروز افسردگي در زنان باردار نقش دارند. او از ژنتيك به عنوان عاملي غيرمحيطي نام ميبرد و ميگويد: زناني كه مواردي از ابتلا به افسردگي را در بستگان نزديك شان دارند، 25 درصد بيشتر از ديگر زنان، در معرض خطر ابتلا به افسردگي در دوران بارداري و پس از آن هستند.
حوادث ناخوشايند و ناگهاني در خانواده، مصرف الكل و كشيدن سيگار، درمانهاي پزشکي طولاني مدت و اعتياد به داروهاي غيرمجاز هم از عواملي محيطي هستند كه به گفته اين متخصص، احتمال بروز افسردگي را در مادران بالا ميبرند.
همچنين بارداري براي برخي از زنان به عنوان عاملي استرسزا محسوب ميشود كه ممكن است خلق و خويشان را تغيير دهد. نبودن همسر يا بيتوجهي او، بارداريهاي ناخواسته، شرايط نامناسب اقتصادي، سطح پايين فرهنگي خانواده و حاملگي در سن كم هم ممكن است از علل افسردگي باشند.
اين متخصص، سطح هورمون محرك غده آدرنال (غده فوق کليوي) در بدن را هم در افسردگي تاثيرگذار ميداند و شرح ميدهد: زناني كه در دوران بارداري با كاهش شديد ميزان اين هورمون در خون مواجه ميشوند نيز ممكن است به افسردگي دچار شوند.
علاوه بر اين عوامل، امكان ظهور افسردگي در زناني كه در بارداري اول دچار اين افسردگي شدهاند، 50 تا 70 درصد افزايش مييابد.
زناني كه ويارها و استفراغهاي شديد در دوران حاملگي دارند و آنها كه پيش از بارداري هم سابقه مشكلات رواني داشتهاند، بيشتر در معرض خطر افسردگي قرار دارند.
افسردگي پس از زايمان، بيشتر است
به اعتقاد سمائي تهراني، شيوع افسردگي در زنان معمولا پس از زايمان بيشتر از دوران بارداري است و در دو هفته ي اول پس از زايمان ظاهر ميشود.
تغييرات هورموني در بدن، در بروز اين نوع افسردگي نقش دارند. هر چند افزايش ميزان هورمون استروژن در دوران بارداري به عنوان عاملي براي جلوگيري از افسردگي به حساب ميآيد و برخي از زنان را شادابتر ميكند، اما پس از بارداري، ناگهان ميزان اين هورمون كاهش مييابد و باعث احساس غمگيني ميشود.
چند توصيه
دكتر سمائي تهراني اظهار ميكند: درمان بستگي به شدت افسردگي دارد و در مواردي كه شديد باشد، قطعا نياز به درمان دارويي دارد و با رها كردن بيماري به حال خودش، بهتر نميشود. در اين گونه موارد برخي از زنان اقدام به درمانهاي خودسرانه ميكنند كه به شدت خطرناك است و عوارضي جبرانناپذير دارد. مهمترين نكته اين است كه پزشك بايد تشخيص دهد، مشكل اين زنان چيست.
اين متخصص هشدار ميدهد: درمان افسردگي به خصوص پس از زايمان حتما بايد جدي گرفته شود، زيرا احتمال دارد با افزايش افسردگي، اين گروه از بيماران دستبه خودكشي يا فرزندكشي بزنند.
همچنين مركز بينالمللي سلامت زنان، براي جلوگيري از ابتلا به افسردگي پيش و پس از زايمان توصيههايي به زنان ميكند كه عبارتند از:
* داشتن برنامهريزي دقيق در طول روز كه در اين برنامه، زمان خواب و استراحت و برنامههايي هر چند ساده براي تفريح مشخص باشد.
* تقسيم امور مربوط به خانه و نوزاد با همسر و صحبت كردن با او درباره نگرانيهاي احتمالي
* گذراندن اوقاتي با دوستان و آشنايان
* مشاوره با پزشك در صورت بروز نشانههاي افسردگي
* مشورت كردن با مادراني كه در نگهداري از فرزند تجربه دارند.
* پرهيز از ايجاد تغييرات ناگهاني در برنامه زندگي روزمره در دوران بارداري
بهترین سن بارداری
امروزه با افزایش سن ازدواج، سن بارداری هم بالا رفته است. ولی متخصصان زنان و زایمان معتقدند بارداری در سنین مختلف تفاوت دارد.
بارداری در هر سنی، مزایا و معایبی دارد که با برخی از این معایب و مزایا آشنا میشویم.
بارداری در 20 سالگی
گفته می شود فاصله 20 تا 30 سالگی، بهترین دهه برای بارداری و بچهدار شدن است. به گفته محققان، قدرت باروری زنان در 24 سالگی در اوج است. همه دختران هنگام تولد، حدود یک میلیون تخمک دارند و در سالهای باروری تعداد تخمکها حدود 300 عدد است. با افزایش سن، سن تخمدانها هم افزایش مییابد و تخمکها نیز کیفیت ابتدایی را نخواهند داشت.
خطر سقط جنین در زنان 20 تا 24 ساله، فقط 10 درصد است، در حالی که بین سنین 35 تا 39 سالگی، به 18 افزایش پیدا میکند. احتمال سقط جنین در زنان 40 ساله، 34 درصد است.
در 20 سالگی خانم ها کمتر دچار مشکلات زنانگی نظیر فیبروم و اندومتریوز شوند، در حالی که با افزایش سن خطر این بیماریها افزایش مییابد.
در هر سیکل قاعدگی و تخمکگذاری، شانس باروری 25 درصد است و بررسیها نشان میدهد، شانس بارداری در اوایل 20 سالگی 98 درصد و در اواخر 20 سالگی 84 درصد است و فقط 7 درصد از زنان 20 ساله، نابارور خواهند بود، در حالی که حدود دو سوم زنان بالای 40 سال، دچار ناباروری میشوند.
6 درصد از زنان 20 ساله با وجود درمان ناباروری، هرگز بچهدار نمیشوند، در حالی که شانس اینکه زنان 40 ساله هرگز بچهدار نشوند، 64 درصد است.
احتمال سقط جنین در زنان 40 ساله، سه برابر زنان 20 ساله است و شانس داشتن فرزند مبتلا به سندرم داون (منگولیسم) در 20 سالگی، یک در هر 1295 تولد است، اما این تعداد در زنان 30 ساله، به یک در هر 759 تولد میرسد.
بارداری در 30 سالگی
35 سالگی سنی است برای تسویهحساب کردن با زنانی که قصد بچهدار شدن دارند. در اوایل 30 سالگی، شانس بارداری بسیار کمتر از 20 سالگی است و خطر سقط و تولد فرزند مبتلا به سندرم داون بسیار بیشتر است، اما در 35 سالگی احتمال ناباروری بیشتر است و خطر بروز ناهنجاریهای ژنتیکی هم نگرانکننده است؛ بنابراین بسیاری از پزشکان انجام آزمونهایی مثل آمنیوسنتز، بررسی ویلوس کوریونی و سایر آزمونهای غربالگری جنینی را توصیه میکنند.
احتمال سقط و عوارض مرتبط با بارداری نیز با افزایش سن بیشتر میشود. یک زن 35 ساله بیشتر از یک زن جوان دچار بارداری خارج رحمی میشود و همچنین احتمال سزارین برای زنان بالای 35 سال بیشتر است.
محققان معتقدند زنان 35 ساله به بالا نیاز به مراقبتهای دوران بارداری بیشتری دارند، مخصوصا اگر بیش از یک فرزند بخواهند.
در فاصله بین 29 تا 35 سالگی میزان باروری کاهش پیدا میکند. در 30 سالگی شانس بارداری در هر تخمکگذاری 15 درصد است. به گفته محققان موسسه ناباروری سنتلوییس، شانس بارداری یک سال پس از تصمیم به بارداری در حدود 75 درصد است، اما در صورت تاخیر در بارداری این شانس به 65 درصد کاهش پیدا میکند. شانس سقط نیز از 12 درصد در 30 تا 34 سالگی، به 18 درصد در 35 تا 39 سالگی افزایش پیدا میکند.
زنانی که در 35 سالگی صاحب اولین فرزند خود میشوند 40 درصد احتمال سزارین دارند و خطر تولد فرزند مبتلا به سندرم داون در 30 سالگی یک در 759 تولد است که این آمار در سن 35 سالگی به یک در هر 302 تولد میرسد.
احتمال دوقلوزایی در زنان 35 تا 39 ساله نیز بسیار بیشتر میشود.
بارداری در 40 سالگی
هر چه بارداری بیشتر به تاخیر بیفتد و سن خانم بالاتر برود، احتمال وقوع آن کمتر میشود. بارداری در 40 سالگی، یعنی بچهدار شدن 15 سال پیش از یائسگی و باز هم یعنی کاهش تعداد تخمکها که این با افزایش مشکلات کروموزومی همراه است که خطر سقط و نقایص جنینی از پیامدهای آن است. بین تخمکهای تولید شده در اوایل 40 سالگی تا اواسط و حتی اواخر آن تفاوت آشکاری وجود دارد. به نوشته نشریه باروری و ناباروری، باردار شدن در 41 سالگی بهتر از بارداری در 43 سالگی است.
زنان 40 سالهای که به دلیل ناباروری تحت درمان هستند، 25 درصد شانس بارداری دارند، در حالی که زنان 43 ساله 10 درصد احتمال دارد بچهدار شوند.
بعد از 40 سالگی احتمال درمان ناباروری با تخمکهای خود زن بسیار کم میشود و نیاز به درمانهای کمکی و استفاده از تخمکهای اهدایی بیشتر می گردد.
عوارض بارداری از دیگر نگرانیهای مادران 40 ساله است. اگر قصد دارید در 40 سالگی باردار شوید، ممکن است در معرض خطر فشار خون بالا و دیابت بارداری قرار بگیرید. مشکلات مربوط به جفت و عوارض زایمان نیز در کمین شما است.
احتمال زایمان زودرس و نوزاد نارس در زنان 40 ساله بیشتر است. میزان مردهزایی در زنان 40 ساله نیز بیشتر خواهد بود.
ترجمه: مژگان کریمی
منبع: ریدرز دایجست
خستگی دائمی در خانم باردار
بیشترین چیزی كه بسیاری از زنان از اوایل دوران بارداری خود به یاد می آورند، احساس خستگی دایمی است.
بارداری، فشار مضاعفی بر بدن وارد می کند و میتواند با خستگی بسیار همراه باشد. حتی زنانی که قبلا شب ها دیر می خوابیدند، در دوران بارداری خود ممکن است به دلیل خستگی مفرط نتوانند بیشتر از ساعت 8 شب بیدار بمانند. این خستگی ناشی از تغییرات بدن، به ویژه تغییرات هورمونی در بارداری است.
بدخوابی شبانه به ویژه در صورتی كه خانم باردار مجبور باشد چند بار برای ادرار كردن بیدار شود، وجود دارد. تهوع و استفراغ هم میتواند مزید بر علت باشد.
نهایتا اینكه خانم باردار ممكن است در مورد بارداری خود، افسرده و مضطرب باشد و نتواند خوب بخوابد. اگر فعالیت روزانه هم زیاد باشد، قطعا خستگیاش بیشتر خواهد شد.
دوران خستگی و تهوع بارداری در افراد مختلف متفاوت است، ولی بهطور كلی معمولا تا شروع سه ماهه دوم بارداری (تا آخر ماه سه یا چهار بارداری) ادامه مییابد. اگر بعد از این مدت، هنوز احساس خستگی وجود داشته باشد، بهتر است با پزشك خود مشورت كنید.
البته متاسفانه این وضعیت، حدود ماه هفتم دوباره تكرار میشود. در آن زمان زن باردار، بار سنگینی را با خود حمل میكند و ممكن است به دلایل متعدد از جمله كمردرد، ترش کردن معده، گرفتگی عضلات پا، حركات جنین و به ویژه تكرر ادرار نتواند در طول شب خوب بخوابد.
بعضی زنان در تمام طول دوران بارداری خود احساس خستگی دارند، ولی برای مطمئن شدن از اینكه مشكل دیگری وجود ندارد، بهتر است حتماً با پزشك خود مشورت كنند.
چه باید کرد؟
1- به هشدارهایی كه بدنتان به شما میدهد توجه كنید. سعی كنید شب ها زودتر بخوابید و در طول شب خواب كافی داشته باشید (حداقل 9 تا 10 ساعت، البته در صورتی كه بتوانید بخوابید.)
2- سعی كنید در طول روز چرتی بزنید. اگر سر كار میروید، یك چرت 15 دقیقهای هم خیلی به شما كمك می كند. حتی اگر در محل كارتان امكان دراز كشیدن (مثلاً در نمازخانه) وجود ندارد، سرتان را روی میز بگذارید و استراحت كنید. اگر ماشین دارید، میتوانید صندلی آن را بخوابانید و داخل ماشین استراحت كوتاهی كنید.
3- سعی كنید برنامههای روزانه تان را تنظیم كنید. در صورت امكان سعی كنید از تعهدات كاریتان كم كنید و كارهایتان را برای آخر هفته به منزل ببرید. به این شکل شاید بتوانید یكی دو ساعت زودتر به خانه بروید.
4- اگر میتوانید یك روز از وسط هفته را مرخصی (استحقاقی و یا اگر حالتان خوب نیست استعلاجی) بگیرید. اگر خانهدار هستید، هر از گاهی استراحتی به خود بدهید و اگر فرزندان دیگری هم دارید، نگهداری آنها را به فرد دیگری بسپارید تا بتوانید استراحت كنید.
5- تغذیه صحیح و مناسبی داشته باشید. بدن شما به 300 كالری اضافی (علاوه بر کالری قبلی) در روز نیاز دارد كه البته نباید از مواد غذایی مثل چیپس و شكلات تامین شود.
یك رژیمغذایی سالم شامل سبزیها، میوهها، نان و غلات (سبوس دار)، شیر و گوشت بدون چربی است. خوردن هلههوله، اشتهای شما را برای مصرف مواد غذایی سالم کاهش می دهد.
6- تنقلات مناسب در یك رژیم غذایی سالم شامل میوه و ماست است. همچنین سعی كنید كافئین (قهوه، چای و نوشابه سیاه) كمتری مصرف كنید و آب زیادی بنوشید.
7- هر روز كمی ورزش سبك (نه شدید) انجام دهید. ممكن است حس كنید كه توانی برای ورزش كردن ندارید، ولی با این حال سعی خود را بكنید. توجه داشته باشید كه یك ورزش سبك مثل پیادهروی كوتاه مدت با سرعت آهسته، میتواند حالتان را بهتر كند.
ترجمه: دکتر مهدی تیموری
منبع: MSNhealth
دنیای پس از بارداری
از 9 ماه بارداری جان سالم به در بردهاید و نوزادتان صحیح و سالم به دنیا آمده و حالا میخواهید بچهداری کنید اما آنقدر با چیزهای پیشبینی نشده و عجیب و غریب در دنیای بچهداری مواجه میشوید که حسابی گیج و سردرگم میشوید. خب، ما کمکتان میکنیم. فقط یادتان باشد که بچهداری هم مثل هر کار دیگری نیازمند اعتماد به نفس است. پس به خودتان مطمئن باشید و با ما همراه شوید...
1- کمک گرفتن از آنهایی که میتوانند کمکی به شما بدهند، مخصوصا در مورد بچهداری، هیچ جای خجالت و رودربایستی ندارد. کمکدهنده میتواند یک پرستار بچه یا یک دوست جوان یا یک همسایه باحوصله یا مادر خودتان یا همسرتان باشد.
2- همیشه مراقب سرو گردن نوزاد باشید و از این نواحی با دقت بیشتری مراقبت کنید. زمانی که کودکتان در گهواره است یا او را در سبد مخصوصش حمل میکنید، حتما از سر و گردن او مراقبت کنید و وسیلهای را برای حمایت از این اعضا تدارک ببینید.
3- مراقب تکان دادن نوزاد خود باشید، چه در بازی یا شرایط دیگر. ممکن است همین تکاندادنهای ساده باعث خونریزیهای شدیدی در مغز او و حتی باعث مرگ وی شود. زمانی که کودکتان در گهواره است یا او را در سبد مخصوصش حمل میکنید، حتما از سر و گردن او مراقبت کنید و وسیلهای را برای حمایت از این اعضا تدارک ببینید.
4- اگر میخواهید نوزادتان را از خواب بیدار کنید، هرگز او را تکان ندهید؛ بلکه به آرامی و با خاراندن پای او یا زدن ضربهای بسیار آرام در حد تلنگر به گونهاش، میتوانید او را بیدار کنید.
5- روند در آغوش گرفتن با بلند کردن او از روی زمین با نوازش سر او و ضربههای خفیف و متناوب و گوناگون با نوک انگشت به بدن او آغاز میشود. هم شما و هم همسرتان میتوانید این فرصت را غنیمت بشمرید و در هنگام بغل کردن یا مثلا شیر دادن با تماس بدنی یا پوست به پوست او را مورد حمایت عاطفی قرار دهید. برخی از انواع در آغوش گرفتن و ماساژ ممکن است به ارتقای رشد کودک و تکامل او کمک کنند.
6- وقتی که پوشک کودک پسر را تعویض میکنید باید به دقت این کار را انجام دهید چون ممکن است به ادرار کردن تحریک شود.
7- وقتی که پوشک یک کودک دختر را تعویض میکنید، باید از جلو به عقب بشویید تا عفونت به نقاط دیگر او سرایت نکند و دچار عفونت ادراری نشود.
8- برای جلوگیری از بثورات ناشی از پوشک یا درمان آن سعی کنید پوشک کودک را مکرر و در اسرع وقت پس از دفع مدفوع تعویض کنید. پس از تمیز کردن این منطقه با صابون ملایم و آب و یا از میان بردن مواد اضافه، موضع را با یک کرم مانند اکسید روی بپوشانید تا از این ناحیه محافظت کند. آنها را با مواد شوینده بدون رنگ و عطر بشویید و اجازه بدهید که برای بخشی از روز بدون پوشک باشد. این کار این فرصت را به پوست میدهد که کمی در برابر هوا قرار گیرد.
9- در صورتی که خارش پوشک برای بیش از 3 رو ادامه یابد یا به نظر رسد که بدتر شده است، با پزشک کودکتان تماس بگیرید چون ممکن است نوعی عفونت قارچی باشد که نیاز به نسخه پزشکی دارد.
10- زمان شیر دادن به نوزاد بر اساس تقاضا و نیاز و احساس گرسنگی اوست و نشانههای آن شامل گریه کردن، گذاشتن انگشت در دهان و مکیدن آن و بیقراری است. باور های قدیمی که باید تغذیه نوزاد طبق برنامه و ساعات مشخصی انجام شود در حال حاضر قابل اعتماد نیست.
11- اگر در نظر دارید شیر مادر بدهید، بگذارید از هرطرف 10 تا 15 دقیقه شیر بخورد. اگر شما شیر خشک به او میدهید، هر بار 60 تا90 میلیلیتر شیر میخورد.
12- اما برای مادرانی که شیر خود را میدهند، نشانههایی چون، وزنگیری مناسب، فعالیت کافی، خواب خوب، حدود 6 بار دفع ادرار و چند بار دفع مدفوع در روز و در مجموع 10 بار پوشک عوض کردن و آرامشی که به طور کلی در نوزاد وجود خواهد داشت، حاکی از تغذیه کافی نوزاد است.
13- معمولا یکی از مشکلات والدین بعد از شیر خوردن نوزادشان، تجمع گاز در معده است. در صورتی که نوزادتان به شدت در هنگام شیر خوردن یا پس از آن سر و صدا میکند یا به ریفلاکس دچار است یا گاز زیادی در معدهاش تجمع مییابد، اگر شیر مادر میخورد، هر 5 دقیقه و اگر شیر خشک میخورد، با هر 30 سیسی شیری که میخورد، باید با روشی او را وادار به آروغ زدن کنید.
سلامت
تبیان: کهتری