مجله پزشکی و سلامت : گوش و حلق و بینی
|
اختلالات بویایی
|
| ریشه اختلالات بویایی را میتوان دراختلالات شیمیایی ـ عصبی جستوجو کرد. اختلالاتبویایی ممکن است سبب ناتوانی جدی فرد شوند. برای این که تحریک بویایی صورت گیرد، باید مادهایبودار وارد حفره بینی شود و به سطح گیرنده اپیتلیومبویایی برسد که در ناحیه فوقانی حفره بینی در امتدادشاخک فوقانی، صفحه غربالی و قسمت فوقانی تیغه بینیقرار دارد. این اپیتلیوم چهار نوع سلول اصلی دارد. گیرندههای مژکدار بویایی، نورونهایی دو قطبی با برآمدگیچماقی شکل هستند که مژکها را در بر میگیرند. در اینجاست که هدایت واقعی از میان گیرنده پروتئینی متصلشده به غشاء صورت میگیرد. سلولهای حاوی میکروویلی، نوع دیگری از گیرندههای بویایی هستند. سلولهای محافظ یا پشتیبان، سلولهای گیرنده را احاطه میکنند و عملکردتغذیهای و ترشحی دارند. سلولهای بازال نزدیک غشایپایه هستند و به منزله سلولهای بنیادی در تجدیدسلولهای پیر گیرنده و پشتیبان ایفای نقش میکنند. هنگامی که سلول گیرنده تحریک شد، اطلاعات بویایی ازطریق عصب بویایی (عصب مغزی اول) به پیاز بویایی که درآنجا اطلاعات پردازش و اصلاح میشوند، انتقال مییابند. سپس اطلاعات از طریق مسیر بویایی به طرف آمیگدال وقشر پرپیریفرم که به نظر میآید مکانهایی در جهت درکارادی بو هستند، به مغز میرسند. اگر ماده بودار بوی تندیداشته باشد (موادی مانند سرکه یا محلول آمونیاک)، توسط پایانههای عصب تریژمینال در حفره بینی دریافت میشود. اختلال عملکرد بویایی را میتوان به ۴ دسته تقسیمکرد. آنوسمی، از دست دادن کاملحس بویایی است یا ناتوانی در شناسایی هر گونه حس کیفی بو. پاروسمی آسیب یا سوء تعبیر حس بویایی است، احساس بویناخوشایند در صورت نبود بوی بد یا در صورت وجود بوی بهطور طبیعی خوشایند. هیپوسمی کاهش حس بویاییاست. هیپروسمی حساسیت افزایش یافته نسبت به همه بوهاست. اختلالات بویایی ممکن است هدایتی یا حسی ـ عصبی باشد. اختلالات بویایی هدایتی در اثر هر روندی کهسبب انسداد بینی شود ـ تا حدی که مولکولهای ماده بودارنتوانند به اپیتلیوم بویایی برسند ـ ایجاد میشود. اینانسداد میتواند نتیجه التهاب، ضربه، آنومالیهای تکاملییا نئوپلازی باشد. علل شایع شامل عفونتهای دستگاهتنفسی فوقانی، رینیت، پولیپهای بینی و بیماریهایسینوسهای پارانازال هستند که همه اینها موجب ادممخاطی، التهاب و تغییر خواص طبیعی مخاط و جریان آنمیشوند. انحراف سپتوم، ضربههای وارده به بینی وتغییرات ساختاری پس از جراحی میتوانند سبب اختلالهدایتی شوند. تومورهای خوشخیم و بدخیم سینوسها یا نازوفارنکس (پاپیلوم وارونه، اسکواموس سل کارسینوما استزیونوروبلاستوما) میتوانند سبب تخریب مستقیماپیتلیوم عصبی یا انسداد بینی شوند. ضایعات حسی ـ عصبی بویایی در اثر روندهایی به وجودمیآیند که مستقیما روی اپیتلیوم عصبی بویایی یامسیرهای مرکزی بویایی اثر میگذارند و در آنها اختلالایجاد میکنند. شایعترین عامل در این دسته اختلالاتعملکردی پس از ورود ویروس است. از دست رفتن کاملیا نسبی سلولهای گیرنده ممکن است به دنبالعفونتهای ویروسی که به نورونهای بویایی حملهمیکنند، نظیر ویروس آنفلوانزا پدیدار شود. ضربههای واردهبه سر دومین علت شایع اختلالات عملکردی حسی ـ عصبی است (با بروز ۵-۷ درصدآنوسمی پس از وارد آمدنضربه به سر). مکانیسم آسیب، قطع رشتههای بویایی درطول صفحه غربالی، به همراه دژنراسیون عصبی رتروگراداست. تومورهای لوب فرونتال میتوانند آنوسمی وآتروفی عصب اپتیک همان طرف به همراه ادم پاپی سمتمقابل را ایجاد کنند که به سندرم فوستر ـ کندی معروف است. داروها و موادی که میتوانند روی بویایی اثر گذارند شامل داروهای ضد نئوپلاسم (متوتروکسات)، مواد مخدر، سایمتیدین، لوودوپا، کورتیکواستروئیدها، متیمازول وآنتیبیوتیکها (ماکرولیدها، تتراسایکلینها وآمینوگلیکوزیدها) هستند. ● تشخیص ارزیابی بالینی اختلال عملکرد بویایی شامل۴ مؤلفهاصلی است. ۱) در شرح حال بیمار باید در مورد طبیعت ودرجه ضایعه، طرز شروع، علایم همراه، مصرف هر گونهدارو، اعمال جراحی پیشین، وقایع گذشته نظیر عفونتهایویروسی، ضربههای سر یا سابقه تماس با مواد شیمیاییپرسش شود. ۲) باید معاینه کامل سر و گردن با تأکید رویمعاینه اعصاب مغزی و معاینه اندوسکوپی حفره بینیانجام شود. ۳) عملکرد بویایی با استفاده از محلولهای مایعرقیق شده مواد بودار که در بطریهای بدون نام قرار دارند، ارزیابی شود. معمولاافراد متمارض حتی تحریک پایانههای عصبی زوج پنجمتوسط آمونیاک را نیز انکار میکنند. ۴) آخرین گام درارزیابی تشخیصی، استفاده از روشهای تصویربرداریمناسب است. سیتیاسکن با مقاطع آگزیال و کرونال ازسر و سینوسها، جزئیاتی در رابطه با بیماری مخاطی،نقصهای ساختمانی و وجود سینوزیت یا روندهاینئوپلاستیک را در اختیار ما قرار میدهد. ام.آر.آی با افزودنگادولینیوم، در ارزیابی محتویات داخل جمجمه برتری داردو جهت مشخص کردن بولب و استریای بویایی کمکمیکند. ● درمان درمان اختلالات بویایی کاملا به تشخیص دقیق علتوابسته است. وجود اختلال هدایتی فرصتی مناسب برایاصلاح بویایی را نوید میدهد. رینیت آلرژیک و رینوسینوزیت حاد با داروهای مناسبدرمان میشوند. مداخله جراحی میتواند در موارد انحرافتیغه بینی، پولیپوز یا تومورهای بینی مفید باشد. درمان اختلالات عملکردی حسی ـ عصبی بویایی، نسبت به درمان اختلالات هدایتی بسیار مشکلتر است. ممکن است کورتیکواستروئیدها در درمان التهاب حاد ساختمانهای عصبی که در آنوسمی پس از ضربه یا حملهویروسی ایجاد میشود، مفید باشند. سولفات روی، ویتامین Aو بتاکاروتن، تنها در درمان بیمارانی که دریافت ناکافی دارند، مؤثر است. |
| دکتر محسن نراقی |
|
اختلالات گوش و شنوایی
|
● چرک گوش یکی از بزرگترین شکایات افراد بسته شدن گوش است که معمولاً به خاطر چرکی که با گوش پاک کن داخل گوش می برند ایجاد می شود. این مشکل علاوه بر اینکه حس بسته شدن گوش را در شما ایجاد می کند، شنوایی شما را نیز پایین می آورد، صدای زنگ ایجاد می کند و گاهی با درد همراه است. هیچ نیازی به تمیز کردن گوش ها با گوش پاک کن نیست. گوش خودش مکانیزمی برای تمیز کردن داخل خود دارد. چربی ها و روغن های موجود در گوش باعث می شود که هر ذره ای داخل آن گیر کند و بعد به شکل چرک بیرون بیاید. این کار بدون اینکه حتی متوجه آن شوید اتفاق می افتد. وقتی سعی می کنید گوشتان را تمیز کنید، این چرک ها دوبار به عقب برمی گردند و در آنجا جمع می شوند. حتی نیازی نیست که گوش هایتان را با حوله هم خشک کنید. اجازه بدهید خودشان به طور طبیعی خشک شوند یا اگر خیلی اصرار دارید با سشوار با حرارت پایین آنهار ا خشک کنید. روغن زیتون به نرم کردن چرک گوش و بیرون آمدن آن کمک می کند. همچنین می توانید از داروخانه ها قطره مخصوص اینکار را خریداری کنید. گاهی اوقات هم لازم است که این چرک ها توسط متخصص گوش با سرنگ بیرون کشیده شوند. ● خارش گوش این مشکل بسیار ناراحت کننده است و وقتی گوش ها تحت اثر اگزما یا پسوریازیس می شوند ممکن است موجب بروز ناراحتی مداوم شود. اما خاراندن یا سیخونک زدن به آن پوشش حساس گوش را تخریب کرده و باعث می شود عفونتی با نام اوتیس اکسترنا وارد آن شود. این مشکل در مواقعی که گوش به خاطر شنا کردن پر از آب می شود هم ممکن است اتفاق بیفتد. کانال گوش ورم می کند باریک شده و درد می گیرد. در این مواقع مشکل شنوایی برای فرد اتفاق می افتد و معمولاً هم ترشحاتی از آن بیرون می آید. برای درمان این مشکل لازم است که از قطره های آنتی بیوتیک یا مسکن های قوی استفاده شود. در موارد شدیدتر، لازم است که گوش توسط یک متخصص گوش تمیز شود. ● سوراخ کردن گوش هر چیزی که پوست را تخریب کند می تواند موجب بروز عفونت شود. این مسئله معمولاً با سوراخ کردن گوش اتفاق می افتد مخصوصاً اگر حین یا بعد از عمل سوراخ کردن مراقبت ویژه از گوش انجام نشود. باید به دقت توصیه های مراقبتی را انجام دهید. خیلی افراد به بسیاری از فلزها و بدلیجاتی مثل نیکل حساس هستند و باعث می شود که بیرون گوش ورم کند و ناراحتی برای فرد ایجاد شود. ● آفتاب سوختگی بالای گوش بسیار درمقاب آفتاب و اشعه مضر UV حساس است. سرطان پوست گوش ها را نیز تحت اثر قرار می دهد. حتماً وقتی در معرض آفتاب هستید از کرم های مرطوب کننده یا کلاه استفاده کنید. ● مشکلات گوش در کودکان اکثر نوزادان و کودکان با گوش هایشان مشکل دارند. ازجمله متداولترین این مشکلات می توان به گوش درد اشاره کرد که معمولاً در اثر عفونت اتفاق می افتد و همچنین مشکلات شنوایی که ممکن است منجر به مشکلات حرف زدن و یادگیری شود. ● عوامل مشکلات گوش مهمترین دلیل ایجاد گوش درد، عفونت ویروسی (یا باکتریایی) است که معمولاً از مشکل عفونت دستگاه تنفسی ایجاد می شود. این مسئله موجب التهاب گوش میانی که اوتیتیس مدیا نام دارد شده و می تواند پیشرفت کرده و به وضعیتی به نام چسب گوش تبدیل می شود که در آن گوش میانی از مایعات چسبناک انباشته می شود. این عفونت ها ممکن است منجر به اختلالات شنوایی شود. اما، از دست رفتن شنوایی در کودکان دلایل دیگری نیز می تواند داشته باشد که مشکلات ژنتیکی، اختلالات مادرزادی، عفونت های دوران بارداری مادر، مننژیت یا آسیب های سر در دوران کودکی از آن جمله است. تورم گوش خارجی که اوتیتیس اکسترنا نام دارد ممکن است به خاطر عفونت، آماس پوست، اگزما، یا موجودات خارجی در گوش باشد. چرک گوش معمولاً در دوران کودکی اتفاق نمی افتد. ● چه کسانی در معرض خطرند؟ اوتیتیس مدیا یا التهاب گوش میانی تا سن ۸ سالگی کودکان را تهدید می کند که تقریبا ۲۰% از کودکان زیر ۴ سال یکبار در سال دچار آن می شوند. از دست رفتن شنوایی نیز ممکن است در هر سنی بعد از تولد در کودک کشف شود. ● علائم مشکلات گوش مهمترین علامت اوتیتیس مدیا درد و تب است. بچه های کوچک شاید قادر به توضیح درد خود نباشند اما بسیار تحریک پذیر هستند و ممکن است به نقطه ای که در آن درد دارند اشاره کنند. خارج شدن ترشحاتی از گوش می تواند نشان دهنده این باشد که پرده گوش پاره شده است، مخصوصاً اگر درد از بین برود. همچنین می تواند نشانه ای از اوتیتیس اکسترنا باشد. گوش چسبناک نیز می تواند منجر به از دست رفتن شنوایی یا مشکلاتی در آن شود. از دست رفتن شنوایی ممکن است در نوزادان کوچک یا کودکان بزرگتر کشف نشود اما مطمئناً پدر و مادر متوجه عدم واکنش فرزندشان نسبت به صداها خواهند شد. ● روش های درمان با مسکن های ساده می توانید درد گوش را از بین ببرید. اگر به بروز عفونت گوش مشکوک بودید حتماً به پزشک مراجعه کنید—اوتیتیس مدیا از طریق نگاه کردن به داخل گوش با استفاده از وسیله ای به نام گوش بین تشخیص داده می شود. آنتی بیوتیک ها هم ممکن است به چنین بیمارانی تجویز شود اما در اکثر موارد، اوتیتیس مدیا خود به خود در عرض چند روز از برطرف می شود. گوش چسبناک ممکن است نیاز به جراحی پیدا کند و در این عمل یک لوله باریک و کوچک به نام گرومت وارد گوش شده و مایعات چسبناک را بیرون می کشد. از دست رفتن شنوایی باید کاملاً توسط پزشک متخصص با انواع آزمایشات مورد بررسی قرار گیرد تا تحت مناسبترین درمان قرار گیرد. اگر درمورد شنوایی فرزندتان نگرانی دارید حتماً مسئله را با پزشک داخلی خود مطرح کنید. |
دکتر "مارک یرونا" جامعه شناس آمریکایی می گوید:"بخش عمده ای از این صداهای ناراحت کننده به دلیل وسایل و ابزار الکتریکی از قبیل ماشین لباسشویی، جاروبرقی، دستگاه مخلوط کن، چرخ گوشت و... است. بدین ترتیب این واقعیت را باید پذیرفت که حتی صدا می تواند سلامت و کارآمدی فرد را مختل کند. برای اندازه گیری سر و صدا از هر نوع، مقیاسی وجود دارد که از نظر علمی آن را "دسیبل" می گویند که عبارت از یک دهم بل است. این را باید دانست که تحمل افراد در مقابل سر و صدا متفاوت است، ولی شعاع مرز ناراحتی از صدا بین ۵۰ تا ۹۰ دسیبل است. آزمایشها نشان داده است که اگر مدت زیادی در معرض فشار صدایی معادل ۸۰ دسیبل باشیم، کم کم شنوایی خود را از دست خواهیم داد. دانشمندان صوت شناس معتقدند که امروز دردی که ممکن است بر مغز و سلسله اعصاب ما وارد شود ۱۲۰ دسیبل است. دانشمندان مقایسهایی را ارایه داده اند که نشان دهنده اندازه انواع سر و صداست، برخی از این مقیاسها عبارتند از: ،سر و صدای معتدل خیابان ۶۰ تا ۷۰ دسیبل. ،سر و صدای وسایل نقلیه در ساعات شلوغ ۸۰ تا ۸۵ دسیبل. ،دستگاههای مخلوط کن غذا در خانه ۹۳ دسیبل. ،حرکت اتومبیل در تونل ۹۹ دسیبل. ،صدای قطارهای زیرزمینی یا مترو ۱۰۴ دسیبل. ،صدای آژیر آمبولانس، ماشین آتش نشانی و پلیس ۱۰۵ تا ۱۱۵ دسیبل. ،موتورسیکلت در خیابانهای شهر ۱۱۱ دسیبل. ،صدای دستگاههای جوشکاری و... ۱۳۰ دسیبل. ،صدای هواپیمای جت هنگام برخاستن ۱۵۰ دسیبل. براساس تحقیقات انجام شده، فشار روزافزون صداهای مزبور که ما شبانه روز مجبور به تحمل آن هستیم، باعث می شود که تحرک یک آدم سالم معمولی تا یک سوم و جریان آب دهان و شیره معده او را تا نصف تقلیل دهد و در بسیاری از موارد ما را دچار سوء هاضمه عصبی می کند. از اینها گذشته سر و صدا باعث فشار خون، شدت ضربان قلب و انقباض عضلات می شود.
دکتر "سامول روزن"، از متخصصان معروف آمریکایی می گوید:"دلیلی که سر و صدا بر گوش اثر می گذارد، ساده است، صدا باعث می شود که رگهای بسیار نازکی که مواد غذایی لازم را به کمک خون به "طبله" گوش می رسانند، تحت فشار قرار گیرند. اگر این رگها پیوسته زیر فشار سر و صدای مداوم باشند، خواه ناخواه دستگاه شنوایی ما دچار سوء تغذیه می شود و همین نرسیدن خون، که نتیجه اش سوء تغذیه است به کری منتهی خواهد شد." تحقیقات دانشمندان نشان می دهد که حتی جنین هم در رحم مادر در برابر تأثیرات خارجی بخصوص سر و صدا، همان واکنشی را بروز می دهد که مادرش نشان می دهد. به قول یکی از کارشناسان ساختمانی، بسیاری از ساختمانهای آپارتمانی برای ساکنانش از نظر سر و صداگیری و جذب سر و صدای خارج، همچون اتاق شکنجه اند، خانه های سابق چون از گچ و سنگ و گل بود، صدا را کمتر منعکس می کرد، اما خانه های امروزی به دلیل آن که از سیمان، شیشه و فلز است، بیش از پیش هادی و ناقل صدا هستند. با توجه به آنچه که گفته شد، خطر صدا و آلودگی صوتی چیزی نیست که بتوان از آن صرف نظر کرد، خوشبختانه بشر متمدن، وسایل و امکانات فراوانی را برای کنترل و محدود کردن صدا در اختیار دارد. باید دولتها و نهادهای متولی با مشارکت و همکاری، هم فکری عاجل برای این خطر روزافزون جسم و روح انسان بیندیشند.
|
از سوراخ کردن گوش تا ایدز و هپاتیت
|
این روزها مد شده است که برخی از خانمها، به جای یک سوراخ و یک گوشواره، چند سوراخ در گوششان ایجاد میکنند و چند گوشواره را به آن میآویزند. از نظر بعضیها هم این مدل سوراخکردن گوش زیباتر است و شیکتر و بهروزتر بهنظر میآید ولی پزشکان نظر دیگری دارند. سوارخکردن لاله گوش خطرناک است و بهترین مکان برای سوراخ کردن گوش همان نرمه گوش است. اگر شما دوست دارید گوش خودتان و یا دختر کوچولویتان را سوراخ کنید و بتوانید چند تا گوشواره زیبا به گوشتان بیاویزید، توصیههای ما را پیش از سوراخکردن گوشتان بخوانید. نرمه گوش که همان قسمت پایینی گوش است، جایی است که برای سوراخکردن نشانه میرود تا لحظاتی بعد یک جفت گوشواره طلا در آن برق بزند. این ناحیه یکی از بهترین نواحی بدن برای آویزانکردن آویز و گوشواره است. در این میان بسیاری از مادران که صاحب یک دختر کوچولو میشوند وقتی کودک کمی بزرگتر میشود به فکر میافتند که گوش کودک را سوراخ کنند. در کشور ما، مرسوم است که این کار در سنین کودکی انجام شود. پیش از این وسایل مدرن امروزی وجود نداشت و با استفاده از نخ و سوزن، گوش دختربچه خانواده را سوراخ میکردند. ولی این روزها مادران کمتر گوش دختربچهشان را در خانه سوراخ میکنند. برای سوراخکردن گوش کودکان بهتر است مراکز درمانی مجاز را که از استریل بودن وسایل و تجهیزات آن مطمئن هستید، انتخاب کنید زیرا امکان انتقال هپاتیت، ایدز و کزاز با وسایل آلوده وجود دارد. نکته دیگری که نباید فراموش کنید، این است که پیش از سوراخکردن گوش کودکتان او را حتما نزد پزشک ببرید و از او راهنماییهای لازم را بگیرید. سوراخکردن گوش در شرایط استریل در مجموع عملی کمخطر است اما در مورد بعضی از افراد که مستعد عفونت هستند مانند بیماران دیابتی یا افرادی که کورتون مصرف میکنند یا افرادی که بیماریهایی دارند که خونشان به راحتی منعقد نمیشود و احتمال خونریزی در آنها بالا است یا افرادی که داروهای ضد انعقاد خون مصرف میکنند، ممکن است دردسرساز شود و بهتر است پزشک در این موارد نظارت دقیق داشته باشد. ● گاهی هم دردسر سوراخکردن گوش هم مانند هر عمل دیگری عوارضی به دنبال دارد. این عوارض به شرایط بدنی شما و یا دخترتان بستگی دارد که دچار این عوارض بشوید یا نه. مهمترین عارضه سوراخکردن گوش عفونت است. البته اگر شما لاله گوش را پیش از سوراخکردن گوش ضدعفونی کنید و در روزهای پس از سوراخکردن گوش هم مرتب گوش را ضدعفونی کنید، به طور معمول گوش عفونت نمیکند. عارضه بعدی، حساسیت به فلز گوشواره است؛ بیشتر افراد به طلا حساسیت ندارند بنابراین اگر شما جزو این خیلی از افراد باشید، دیگر مشکلی پیش نخواهد آمد. گاهی هم یک بافت برجسته در ناحیه نرمه گوش ایجاد میشود. یکی دیگر از عوارض سوراخکردن گوش، پارگی نرمه گوش است که در اثر آویزان کردن گوشوارههای سنگین و یا کشیدن گوشواره به وسیله خود کودک ایجاد میشود. ● چند سوراخ؛ چند گوشواره تازگیها مد شده است که خانمها علاوه بر سوراخکردن نرمه گوش، چند سوراخ در بخشهای دیگر لاله گوش و حتی بخش غضروفی آن ایجاد میکنند و چند گوشواره را به آن میآویزند. شاید این روش سوراخکردن گوش و آویختن آویز از نظر بعضیها زیبا باشد ولی خطرناک است. نباید بخش غضروفی بالای گوش را سوراخ کرد. چون در این ناحیه رگ خونی وجود ندارد و در نتیجه التهاب اطراف سوراخ ایجاد شده دیرتر بهبود پیدا میکند و احتمال ایجاد عفونت در اولین ماههای پس از سوراخکردن گوش وجود دارد. فراموش نکنید که بهتر است فصلهای سرد سال مانند پاییز و زمستان را برای سوراخکردن گوش انتخاب کنید چون احتمال عفونت گوش پس از سوراخکردن در ماههای گرم سال، بیشتر است. اگر هم قصد داریدگوشتان را سوراخ کنید فقط بخش نرمه گوش را سوراخ کنید و از سوراخکردن لاله گوش صرفنظر کنید. ● توصیههای انجمن بیماریهای کودکان آکادمی بیماریهای کودکان آمریکا برای پیشگیری از عفونت و سایر عوارض پس از سوراخکردن گوش، توصیههای جالبی برای همه والدین دارد. این توصیهها در سراسر کشورهای دنیا مورد توجه والدین قرار گرفته و اگر به طور دقیق آنها را رعایت کنید، میتوانید مطمئن باشید که پس از سوراخکردن گوش فرزندتان مشکلی برای او پیش نخواهد آمد. ▪ کودکتان را برای سوراخکردن گوش، نزد پزشک، پرستار یا تکنسین باتجربه در این کار ببرید: با این حساب سوراخکردنهای گوش در خانه با سوزن و نخ و به وسیله مادربزرگ و یا یکی از اطرافیان کودک کاملا غیربهداشتی است. ▪ گوش پیش از سوراخکردن باید با الکل یا محلولهای مشابه کاملا ضدعفونی شود: اگر شما کودکتان را به یکی از مراکز بهداشتی برای سوراخکردن گوش ببرید، کارکنان این مراکز این مواد ضدعفونیکننده را با غلظت مناسب پیش از سوراخکردن گوش کودک مورد استفاده قرار میدهند. ▪ بهتر است در ابتدا از گوشوارههای طلای ساده استفاده کنید تا از احتمال بروز واکنش حساسیتی کاسته شود: این گوشوارههای طلای ساده، اغلب میخی شکل هستند و میتوانید آنها را از طلافروشیها تهیه کنید. بنابراین انواع گوشوارههای میخی و نگیندار، که در محل سوراخکردن گوش فروخته میشوند و اغلب از فلزات بدل ساخته شدهاند برای استفاده بلافاصله پس از سوراخ کردن گوش کودک مناسب نیستند. ـ دکتر میرنژاد: سوراخ کردن گوش باید تحت شرایط استریل باشد دکتر رضا میرنژاد، متخصص میکروبشناسی و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران میگوید: «سوراخکردن گوش با سوزنهای معمولی که اغلب در منازل انجام میشود، میتواند سبب انتقال عفونتهای خطرناک مانند هپاتیت B و C و ایدز شود. به همین دلیل سوراخکردن گوش که اغلب برای تزئین گوش با گوشواره به کار میرود، باید به وسیله دستگاههای مخصوص و با رعایت اصول بهداشتی و نکات استریل دستگاه، انجام گیرد.» ● ۶ فرمان پس از سوراخ کردن گوش ۱) نرمه گوش پاره نشود: گاهی پس از سوراخکردن گوش، در اثر تصادف رانندگی، زمین خوردن، ورزشهای پر زد و خورد و یا کشیدهشدن گوشواره طی یک بازی کودکانه، نرمه گوش پاره میشود. اگر چنین اتفاقی برای شما پیش آمد سریع به پزشک مراجعه کنید، پزشک نرمه گوش شما را بخیه میزند. خیالتان آسوده باشد که تا سه ماه دیگر، گوش دوباره ترمیم میشود و میتوانید دوباره نرمه گوشتان را سوراخ کنید. ۲ )طلا، نقره یا نخ استفاده کنید: این دیگر به بدن شما بستگی دارد که به کدامیک از این مواد حساسیت داشته باشید. اگر به نیکل گوشواره حساسیت داشتید گوشواره بدل را با گوشواره طلا جایگزین کنید. اگر به طلا هم حساسیت داشتید، مدتی گوشواره را از گوشتان خارج کنید و به جای آن یک نخ بخیه را در سوراخ گوشتان گره بزنید. ۳) کوچولوها مراقب باشند: اگر شما گوش دختربچه خردسالتان را سوراخ کردهاید، حتما گوشوارهای بخرید که قفل گوشواره محکم باشد و کودک نتواند آن را خودش باز و بسته کرده و از گوشش خارج کند. گاهی برخی از کودکان خردسال گوشواره را از گوش خارج کرده و میبلعند و دچار خفگی میشوند. ۴) ورزش و بازی؛ بدون گوشواره: هنگام ورزش و بازی بهتر است گوشوارههای با آویز بلند از گوش دختربچهها خارج شوند چون گاهی بهطور سهوی به وسیله همسالانشان کشیده و موجب پارگی نرمه گوش کودک میشوند. ۵ )هنگام خواب، گوشواره را بیرون بیاورید: اگر گوشواره شما آویز بلندی دارد و یا بخش نوک تیزی دارد که هنگام خواب شما را اذیت میکند، باید گوشواره را هنگام خواب از گوشتان خارج کنید زیرا این نواحی نوک تیز ممکن است زخمهای فشاری یا آزردگی پوستی پشت لاله گوش را ایجاد کنند. ۶ ) پس از سوراخکردن گوش، مراقبت کنید: پس از سوراخکردن گوش محل را با یک حوله گرم و مرطوب کمپرس کنید و در صورت نیاز از یک پماد آنتیبیوتیک بدون نسخه و یا آنتیبیوتیکی که پزشک تجویز میکند، استفاده کنید. |
| روزنامه سلامت |
|
از شدت نشنیدن
|
● علایم شایع ▪ درد ناگهانی درگوش ▪ ناشنوایی نسبی ▪ خونریزی یا ترشح از گوش. ترشح گوش ممکن است در مدت ۴۸-۲۴ ساعت پس از پارگی، شبیه چرک شود. ▪ وزوز گوش ▪ سرگیجه ● علل ▪ پاره شدن پرده گوش به دنبال وارد کردن یک شیء مثل گوش پاک کن یا گیره کاغذ برای تمیز کردن یا رفع ▪ خارش گوش ▪ وارد آمدن فشار ناگهانی به پرده گوش به سمت داخل، مثلاً در اثر سیلی، حادثه به هنگام شنا یا شیرجه، یا وقوع انفجار در نزدیکی فرد ▪ وارد آمدن فشار ناگهانی به پرده گوش به سمت خارج (مکش به سمت خارج) ▪ عفونت شدید گوش میانی ▪ عوامل افزایش دهنده خطر ▪ عفونت اخیر گوش میانی ▪ آسیب به سر ● پیشگیری ▪ هیچ شیئی را درون مجرای گوش فرو نکنید. ا▪ ز صدماتی که ممکن است باعث پاره شدن پرده گوش شوند اجتناب کنید. ▪ در صورت بروز عفونت گوش میانی، بی درنگ برای درمان مراجعه نمایید. ● عواقب مورد انتظار اگر پرده گوش پاره شده عفونی نشود، معمولاً خود به خود در مدت ۲ ماه ترمیم می شود. اما چنانچه پرده گوش پاره شده عفونی شود، عفونت را می توان درمان کرد و شنوایی نیز معمولاً مشکل دایمی پیدا نمی کند. اگر پارگی خود به خود ترمیم نشود نیاز به جراحی وجود دارد. ● عوارض احتمالی ▪ عفونت گوش، همراه با تب، استفراغ و اسهال ▪ بندرت خونریزی زیاد ▪ مننژیت ▪ ماستوئیدیت (عفونت ماستوئید، ناحیه استخوانی درست پشت گوش) ▪ بندرت ناشنوایی دایمی ● درمان ▪ تشخیص با معاینه گوش با اتوسکوپ (دستگاه مخصوص دیدن داخل گوش) تأیید می شود. همچنین ممکن است مایع داخل گوش کشت داده شود. ▪ درمان شامل دارو برای پیشگیری از عفونت و مراقبت حمایتی برای درد است. ▪ تا آنجا که ممکن است فین نکنید. و در صورت ضرورت، آن را به ملایمت انجام دهید. ▪ مجرای گوش را خشک نگاه دارید. شنا نکنید، دوش نگیرید، یا در باران بدون چتر راه نروید. ▪ اگر پرده گوش خود به خود ترمیم نشود، عمل جراحی ظریفی برای ترمیم آن صورت خواهد گرفت. ● داروها ▪ آنتیبیوتیک برای پیشگیری از عفونت ▪ داروهای ضد درد. برای درد خفیف می توانید از استامینوفن استفاده کنید. ● فعالیت با رو به بهبود گذاشتن علایم، فعالیتهای عادی خود را از سر گیرید. ● رژیم غذایی رژیم خاصی توصیه نمی شود. ● شرایط مراجعه به پزشک اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم پارگی پرده گوش را دارید، بخصوص چنانچه ترشح چرک مانند از گوش خارج شود. اگر یکی از موارد زیر هنگام درمان رخ دهد: ▪ تب ▪ دردی که با وجود درمان ادامه یابد. ▪ سرگیجهایی که بیش از ۲۴-۱۲ ساعت طول بکشد. ▪ اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند. |
| روزنامه قدس |
|
از شنواییتان محافظت کنید
|
پیش از آنکه صدای دستگاه پخش موسیقی mp۳ خود را بالا ببرید، به این توصیهها برای جلوگیری از نقصان شنواییتان توجه کنید: ▪ هنگامی که در محیطهای پرسروصدا کار میکنید، مثلا در اطراف جادههای پرترافیک یا دستگاههای ماشینی پرسروصدا از گوشیهای حفاظتی استفاده کنید. ▪ هنگامی که میدانید در اطراف شما برای مدتی طولانی سروصدای بلند وجود خواهد داشت، به خصوض ابزارها یا تجهیزات پرسروصدا از گوشی استفاده کنید. ▪ زیر ابزارها یا تجهیزات الکترونیکی پرسروصدا از زیرانداز لاستیکی استفاده کنید. ▪ از به راه انداختن همزمان ابزارهای پرسروصدا خودداری کنید. ▪ از استفاده از یک ابزار پرسروصدا برای پوشاندن صدای ابزار دیگر استفاده نکنید، برای مثال برای پوشاندن صدای ترافیک یا جاروبرقی صدای موسیقی را بالا نبرید. HealthDay News, ۸ June, ۲۰۰۸ |
| همشهری آنلاین |
|
اشکال مختلف اختلالات شنوایی
|
| روزنامه همشهری |
|
افت شنوایی در کودکان و علل محیطی مربوط به آن
|
بیماریهای عفونی از دلایل عمده ناشنوایی هستند. مهمترین مثال آن بیماری سرخجه در مادران حامله و مننژیت در كودكان می باشد. در افت شنوایی كه علت آن ابتلای مادر به سرخجه می باشد. مادران حامله پس از ابتلا به یك تب خفیف و گاهی غیر قابل توجه، این بیماری را پشت سر می گذارند و پس از این مرحله این احتمال وجود خواهد داشت كه كودكان این مادران مبتلا به ضایعه شنوایی و كری باشند، بخصوص اگر این كودكان عفونی در ماههای اول حاملگی رخ داده باشد، به نظر می رسد كه میزان وقوع این نوع كم شنواییها در سطح وسیعی قرار داشته باشند كه البته در بعضی موارد این نوع ناشنوایی پیشرونده و علت آن هم ادامه پوشاننده مغز و جایی كه سلولهای شنوایی در آن قرار دارند، گردیده و افت شنوایی می نماید. مننژیت بیشتر در كودكان زیر پنج سال اتفاق می افتد. گونه دیگری از عفونتهای شایع توكسوپلاسمور (Toxoplasmosis) می باشد كه عبارت است از آلودگی به یاخته توكسوپلاسما و معمولاً از مادر مبتلا به فرزند در رحم یا زمان تولد انتقال می یابد. انواع مختلفی از آسیبها وجود دارد كه می توانند به شنوایی صدمه بزنند آشكارترین آنها شكستگی استخوان گیجگاهی ،كمبود شدید اكسیژن هنگام تولد (در اثر پیچیده شدن بند ناف دور گردن) ،نارس به دنیا آمدن كودك (زودتر از زمان لازم به دنیا آمدن) می باشد. یكی دیگر از آسیبهایی كه امروزه به مقدار زیادی قابل پیشگیری است، موسوم به بیل پیگمان است كه مربوط به بیلی روبین خون و ته نشین شدن دانه های بیلی روبین در مغز می باشد كه نه تنها سبب ایجاد زردی یرقان می گردد. بلكه ممكن است به قسمتهای حساس مغز كه اعصاب شنوایی و حركتی را كنترل می نمایند، صدمه بزند. علت اصلی این حالت عدم سازگاری RH خون مادر با كودك است، این امر معمولاً از زایمان دوم به بعد در شرایطی به وقوع می پیوندد كه فاكتور مادر با كودك با یكدیگر متفاوت باشند، یعنی فاكتور خون مادر منفی و فاكتور خون كودك مثبت باشد، در چنین حالتی خون مادر نسبت به گلبولهای قرمز بر علیه خون كودك است كه این پادتن سبب انهدام گلبولهای قرمز خون گشته و نتیجه آن پدیده بیل پیگمان است كه در بالا اشاره گردید. تعدادی از داروها هستند كه می توانند به شنوایی كودك چه قبل و چه بعد از تولد آسیب برسانند. این داروها شامل برخی آنتی بیوتیكها هستند كه برای بیماریهای عفونی، چه از راه تزریق و چه از راه دهان برای كودك تجویز می گردد و تعدادی از این آنتی بیوتیكها شامل استرپتومایسین، جنتامایسین، كانامایسین و نئومایسین هستند. لازم به ذكر است كه میزان وقوع ناشنوایی در انواع مختلفی از موارد فوق مشخص نیست و اطلاعات موجود در این زمینه متكی بر زمان و مكان انجام مطالعه و همچنین بستگی به شدت ضایعه شنوایی و تعاریف مورد استفاده دارد. |
|
اوتیت مدیا (Otitis Media ) : التهاب گوش میانی
|
اوتیت مدیا به سه صورت دیده می شود : ۱) اوتیت مدیای حاد (AOM:Acute Otitis Media ) معمولاً یك عفونت باكتریائی حاد بهمراه عفونت دستگاه تنفسی فوقانی می باشد . ۲) اوتیت مدیای حاد عود كننده : اگر اوتیت مدیای حاد سه بار یا بیشتر در ۶ ماه یا ۴ بار یا بیشتر در یك سال اتفاق افتد از نوع عود كننده می باشد . ۳) اوتیت مدیای منتشره (OME:Otitis Media with Effusion ) عفونت مقاوم و بدون علامت مایع گوش میانی كه به اوتیت مدیای حاد عود كننده بدون سابقه ابتلا به AOM منجر میشود . كودكان تا سن ۷ سالگی ۹۳ درصد یك مورد یا بیشتر و ۳۹ درصد ۶ مورد یا بیشتر ابتلا به این بیماری را تجربه می كنند . تغذیه با شیر مادر و سیگار نكشیدن در منزل احتمال ابتلا به اوتیت مدیای حاد را كاهش می دهد . علائم AOM شامل درد گوش ، تب (ولی در برخی موارد بدون تب) ، آبریزش بینی و سرفه و كاهش شنوائی می باشد . در اطفال چند ماهه ممكن است بدون علامت باشد در این مورد حساسیت زیاد اغلب نشانه درد گوش و AOM می باشد . اوتیت مدیای منتشره ( OME ) اغلب بدون علامت می باشد . سیگار كشیدن ، سابقه فامیلی ابتلا به بیماری اوتیت میانی ، جنس پسر ، ابتلا به اوتیت مدیای حاد در سال اول زندگی از عوامل مستعد كننده ابتلا به این بیماری می باشد . ● درمان داروئی : داروی انتخابی برای این بیماری آموكسی سیلین می باشد كه با دوز ۴۰mg/kg/day منقسم در ۳ دوز برای ده روز متوالی تجویز می شود . در اوتیت مدیای حاد عود كننده آموكسی سیلین ۲۰mg/kg/day برای ۶-۳ ماه یا در طول تابستان تجویز می شود . در موارد زیر می توان از داروهای آلترناتیو دیگر استفاده كرد : ۱) بیماران مبتلا به اوتیت مدیای حاد كه به پنی سیلین آلرژی دارند . ۲) مشاهده علائم مقاومت به داروی آموكسی سیلین بعد از ۷۲-۴۸ ساعت ۳) اگر اوتیت مدیای حاد با فاصله ۴-۳ هفته از یك اوتیت مدیای حاد قبلی اتفاق افتد . ۴) اوتیت مدیا با گوش درد شدید ۵) اطفال كمتر از ۶ ماه با تب بالا ۶) بیماران با ضعف سیستم ایمنی داروهای آلترناتیو كه بر پاتوژنهای مقاوم به آموكسی سیلین موثر هستند شامل : ۱) كوآموكسی كلاو (آموكسی سیلین + كلاونیك اسید ) با دوز ۴۰mg/kg/day ۲) سفیكسیم (سوپراكس ) با دوز ۸mg/kg/day ، دو بار در روز ۳) كوتریموكسازول ( باكتریم ) با دوز ۴۰/۸ mg/kg/day ، دو بار در روز ۴) سفاكلور كه از دیگر آلترناتیوها كمتر موثر می باشد . |
|
اورتون ها
|
مرتعش کنیم در هر قدم صوت سیم زیر تر می شود هر چه ارتعاش روی قطعات کوتاهتر سیم باشد دامنه موجها کو تاهتر می شود و بلندی صوت به مرور کم می شود.آلات موسیقی پیچیده ، گذشته از صوت اصلی ،اورتون های بسیار از خود بیرون می دهند الگوی تراکم و انبساط هوا چنان پیچیده است که اگر بر موج نگاری ثبت شود چشم نمی تواند آنها را از هم جدا کند و باید به وسائل ریاضی و الکتریکی آنها را تجزیه کرد. |
بیشتر کم شنوایی های ناشی از قرارگیری در معرض اصوات بلند، قابل پیشگیری اند. آگاهی از منابع بالقوه صدا ساز نظیر آژیرهای خطر، ماشین های برف روب و چمن زنی، اره های مکانیکی و وسایل خانگی پرصدا حائز اهمیت اند.
گوشی ها یا پلاک های گوشی می توانند از گوش ها محافظت کنند، و باید برای جلوگیری از آسیب های شنوایی از آنها استفاده شود. اصوات بسیار بلند روزمره در محیط کار یا منزل می توانند برای شنوایی خطرساز باشند. دوری از اصوات بلند و کاهش زمان قرارگیری در معرض این نوع اصوات روزمره، سودمند است.
▪ برای کمک به افراد دچار پیرگوشی راه های بسیاری وجود دارد:
ـ برای برخی از آنان، سمعک راه حل مناسبی است.
وسایل کمک شنیداری سبب می شوند در برخی موقعیت ها، شنیدن برای آنها راحت تر شود. تلفن های مجهز به تقویت کننده، مثالی از این نوع وسایل است. مثال دیگر، دستگاه های FM است که اصوات را با سمعک یا بدون سمعک واضح تر می کنند. این دستگاه ها امواج صوتی را مانند یک رادیو به گوش ها می فرستند.
آموختن گفتارخوانی(لب خوانی)، استفاده از نشانه های بینایی برای درک بهتر گفتار نیز به افراد دچار پیرگوشی کمک می کند تا صحبت های مخاطب خود را بهتر درک کنند.
▪ سمعک مناسب چگونه انتخاب می شود؟
برای ارزیابی میزان کم شنوایی و انتخاب راهکار تقویتی مناسب، مشاوره با متخصصین آموزش دیده خاصی که به صورت تیمی کار می کنند، ضروری است.
پزشک متخصص گوش و حلق و بینی، فرد دچار مشکل شنوایی را ارزیابی می کند و هر گونه بیماری یا اختلالی افزون بر مشکل اصلی را تشخیص و مورد درمان قرار می دهد.
شنوایی سنج، متخصصی است که میزان شنوایی را ارزیابی و نوع کم شنوایی را مشخص می کند. شنوایی سنج پس از ارزیابی کامل شنوایی تعیین می کند که سمعک می تواند مفید باشد یا خیر.
فرد کم شنوا مورد مشاوره قرار می گیرد و در مورد چگونگی کمک سمعک به بهبود موقعیت های شنیداری به او توضیحاتی داده می شود. پس از آن شنوایی سنج آزمون هایی را جهت تعیین سمعک مناسب انجام می دهد و سمعکی را انتخاب می کند که شنوایی و درک گفتار فرد را به حداکثر برساند.
سمعک برای اکثر افراد مسن دچار کم شنوایی سودمند است، گرچه میزان این سودمندی بستگی به نوع و میزان کم شنوایی فرد دارد.
▪ نکات مهم هنگام صحبت با فرد دچار پیرگوشی
اگر شما یا یکی از آشنایان تان دچار کم شنوایی ناشی از پیرگوشی هستید، این نکات را با اعضای خانواده، دوستان و همکارانتان در میان بگذارید:
- روی خود را به سمت فرد دچار کم شنوایی کنید. طوری که او بتواند چهره شما را هنگام صحبت کردن ببیند.
- اطمینان حاصل کنید هنگام صحبت کردن، نور از رو به رو به شما می تابد. این امر سبب می شود فرد دچار کم شنوایی حالات چهره، حرکات لب و بدن شما را ببیند و ارتباطش راحت تر شود.
- رادیو و تلویزیون را هنگام گفت و گوها خاموش کنید.
- هنگام غذا خوردن یا زمانی که دهانتان را با دستانتان پوشانیده اید، صحبت نکنید.
- کمی بلندتر از معمول صحبت کنید، اما فریاد نزنید. فریاد زدن، ریتم گفتار شما را تغییر می دهد.
- با سرعت طبیعی صحبت کنید و در ادای اصوات اغراق نکنید.
- هر زمان که مقدور بود موضوع صحبت را به فرد دچار کم شنوایی بگویید.
- در صورتی که فرد متوجه صحبت شما نشد، آن را در جملات کوتاه تر و ساده تر بیان کنید.
- در رستوران یا در جمع های خاص، صندلی یا محلی را انتخاب کنید که دور از شلوغی و سر و صدا باشد.
|
بادگرفتگی گوشها
|
اگر در این حالت سعی کنید که با خارج کردن شدید هوا از بینی، احساس فشارتان را برطرف کنید، ممکن است پرده گوشتان سوراخ شود یا باکتریها از درون حلقتان به درون عمیقترین بخشهای گوشتان کشیده شوند. عمل به این توصیهها به شما کمک میکند که به نحوی بیخطر هنگام پرواز فشار درون گوشهایتان را کاهش دهید: ▪ حدود یک ساعت پیش از زمانی که قرار است هواپیما پرواز کند، از خانه خارج شوید، و یک داروی ضداحتقان (مانند سودوافدرین) مصرف کنید. ▪ سعی کنید که به آرامی فشار درون گوشتان را همگام با تغییرات ارتفاع با خمیازه کشیدن کاهش دهید. ▪ به بلعیدن آب دهانتان ادامه دهید تا به رفع بادگرفتگی گوشهایتان کمک شود. ▪ هنگامی که هواپیما در حال بلندشدن و فرودآمدن است، آدامس بجوید. ▪ اگر هنوز در گوشهایتان احساس بادگرفتگی میکنید، هوا را به درون ریههایتان بکشید، بینیتان را بسته نگهدارید، و بعد در حالیکه دهانتان را بسته نگهداشتهاید، به آرامی هوا را ازبینیتان بیرون بفرستید، تا زمانی که احساس راحتی کنید. بسیار مراقب باشید که این کار با شدت بیش از حد انجام ندهید. |
● به چه مسایلی باید پرداخت؟
شیوع. توضیح دهید که جمعشدن واکس گوش، شایع است؛ کمی کمتر از یک سوم افراد من دچار این مشکل میگردند. احتمال جمعشدن واکس در صورت استفاده از سمعک و گوشپاککن افزایش مییابد.
برداشتن واکس. توضیح دهید که واکس گوش را به چند طریق میتوان برداشت. میتوان ابتدا از نرمکنندههای واکس به مدت ۵ روز استفاده کرد که غالبا موثر هستند. گام بعدی استفاده از روشهای مکانیکی است. روش متداول عبارت است از شستوشو با یک سرنگ دسته فلزی (پس از نرمکردن). یک روش کمخطرتر عبارت است از استفاده از یک شستوشوگر جهشی دهانی الکتریکی(۱) (با نوک مخصوص جهت شستوشوی گوش) که باعث کنترل بهتر فشار آب و جهتدهی دقیقتر به جهش آب میگردد. برخی افراد به مداخله بیشتری نیاز دارند به این صورت که واکس تحت دید مستقیم با استفاده از ساکش، پروب یا فورسپس برداشته شود.
تاثیرات واکس فشرده. هرچند برخی از افراد بدون علامت هستند، برخی ممکن است (علاوه بر کاهش شنوایی) دچار گوشدرد، خارش گوش، سرفه رفلکسی، گیجی، سرگیجه یا وزوز گوش باشند. اختلال شنوایی میتواند باعث ناامیدی، استرس، انزوای اجتماعی، پارانویا و افسردگی شود.
کنتراندیکاسیونهای استفاده از سرنگ. کنتراندیکاسیونهای واردکردن سرنگ در گوش عبارتاند از سوراخشدگی (قبلی یا کنونی) پرده صماخ، عفونت گوش، وجود لوله تمپانوستومی، سابقه جراحی گوش و کودکان کمسنی که همکاری نمیکنند.
عوارض استفاده از سرنگ. عوارض جانبی شایعاند. سوراخشدگی پرده صماخ، اوتیت خارجی، آسیب مجرای گوش خارجی، درد، کری، سرگیجه و وزوز گوش عوارض احتمالی هستند.
● چه باید کرد؟
همیشه یک شرح حال کامل بگیرید و بهویژه درباره ترشح از گوش، سابقه سوراخشدگی پرده صماخ یا عفونت گوش بپرسید.
▪ به دقت مجرای گوش را معاینه کنید.
به عنوان درمان خط اول، نرمکنندههای واکس (مثل قطرههای گوشی بیکربنات سدیم) را توصیه نمایید.
▪ اگر نرمکنندههای گوش تاثیر نکنند، استفاده از سرنگ را مدنظر قرار دهید و خطرهای احتمالی را برای بیمار توضیح دهید.
▪ شستوشوی گوش باید توسط فردی آموزش دیده انجام شود.
در صورت استفاده از سرنگ، سر آن را به سوی بخش خلفی– فوقانی مجرای گوش بگیرید. اگر سر سرنگ از ایمنی مناسبی برخوردار نباشد، ممکن است در حین شست و شو جدا گردد. اگر مجرای گوش توسط نوک سرنگ مسدود گردد فشار تا سطح خطرناکی افزایش مییابد. روش صحیح (کشیدن لاله گوش به خارج و عقب جهت جلوگیری از انسداد و استفاده از تجهیزات مناسب) حایز اهمیت است.
در صورت استفاده از سرنگ فلزی، نباید آن را خیلی فشار داد چرا که فشار بیش از حد میتواند به پرده صماخ آسیب برساند.
آب مورد استفاده در سرنگ باید همدما با بدن (۳۷ درجه سانتیگراد) باشد (اگر بیش از حد سرد یا داغ باشد، باعث گیجی یا سرگیجه میگردد).
● روش کار را با جزییات آن ثبت کنید.
به بیمار رعایت بهداشت گوش و عدم استفاده از گوشپاککن را توصیه نمایید.
مراقب نشانهها و علایم عوارض (مثل درد شدید حین استفاده از سرنگ، کری یا سرگیجه) باشید و در صورتی که حین یا پس از کار مشکلاتی رخ دهد یا کری باقی بماند، فورا بیمار را به یک متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع دهید.
● شواهد عوارض
بنابر یافتههای یک بررسی پیمایشی پستی، بر روی ۳۱۲ پزشک عمومی که به ۶۵۰,۰۰۰ نفر در ادینبورو خدمات ارایه میکردند، مشکلات ناشی از استفاده از سرنگ در گوش عبارتاند از عدم موفقیت در برداشتن واکس (۲۹)، اوتیت میانی (۱۷)، سوراخشدگی پرده صماخ (۱۵) و تروما به سوراخ گوش خارجی (۱۱).
هرچند ۸۵ پزشکان عمومی سازماندهی استفاده از سرنگ گوش را برعهده داشتند، تنها ۱۹ آنها خودشان این کار را میکردند (معمولا این کار را به پرستار مطب واگذار مینمودند).
آسیبهای شدید میتواند ناشی از واردکردن سرنگ با استفاده از یک شستوشوگر جهشی دهانی با نوک دندانی (که در اصل برای برداشتن جرم دندان استفاده میشود) باشد. در صورت استفاده از شستوشوگر جهشی الکتریکی با نوک مخصوص برداشتن واکس گوش، به ندرت تروما رخ میدهد چرا که در این صورت فشار بیشتر از سطح بیخطر نمیشود.
|
بسته شدن مجرای گوش توسط موم گوش
|
● علایم شایع ▪ کاهش شنوایی ▪ گوش درد ▪ احساس گرفتگی و بسته شدن گوش ▪ وزوز گوش ● علل تولید بیش از اندازه موم توسط غدههای موجود در مجرای خارجی گوش ● عوامل تشدید کننده بیماری ▪ قرار گرفتن در معرض گرد و غبار یا خرابه ▪ سابقه خانوادگی تولید زیاد موم گوش ▪ آب رفتن به داخل گوش، که میتواند باعث تورم موم گوش شود. ▪ استفاده از گوش پاککن برای تمیز کردن مجرای خارجی گوش ● پیشگیری ▪ از بودن در جاهایی که گرد و غبار هوا زیاد است یا خرابهها خودداری کنید. بودن در این نوع مکانها باعث تولید بیش از اندازه موم گوش میشود. اگر مجبور هستید در مکانهای پر گرد و غبار حضور داشته باشید، از گوش پنبه استفاده کنید. ▪ ریختن ماهانه ۲-۱ قطره گلیسیرین در گوش ممکن است موم را نرم کرده، از بروز مجدد انسداد جلوگیری کند. ● عواقب مورد انتظار موم گوش را میتوان درآورد، اما در بعضی از موارد نیاز به صبر وجود دارد. ● عوارض احتمالی ▪ عفونت گوش ▪ آسیب به پرده گوش ● درمان الف) اصول کلی ▪ برای درآوردن موم درمنزل: الف) قطره گوش مخصوص نرم کردن موم تهیه کنید. ب) طوری دراز بکشید که گوش بسته شده به سمت سقف باشد. ج) بالای گوش را با ملایمت به بالا و عقب بکشید. د) قطره را طبق راهنما در گوش بریزید. و) بگذارید قطرهها ۲۰ دقیقه در گوش باقی بمانند. حتیالمقدور در حالت درازکش بمانید. در آخر مقداری پنبه در گوش خود بگذارید. هـ) بنشینید و مقداری به سمت گوش بسته شده خم شوید. ی) از سرنگ برای وارد کردن آب گرم، با محلول آب گرم و آب اکسیژنه به نسبت یک به یک، به درون گوش استفاده کنید. این کار باید با ملایمت انجام شود. ر) شستشوی گوش را تا زمانی که احساس کنید گوش پاک شده است ادامه دهید. اگر گوش پاک نشد، به پزشک خود مراجعه کنید تا موم را با گیره، فورسپس، یا با مکش درآورد. ز) تلاش نکنید موم را با یک تکه چوب یا گوش پاککن درآورید. با این کار ممکن است پرده گوش پاره شود یا مجرای گوش عفونت کند. توجه داشته باشید که اگر پرده گوش پاره شده است، هیچ تلاشی برای درآوردن موم نکنید و به پزشک مراجعه کنید. ب) داروها برای درد خفیف میتوان از استامینوفن استفاده کرد. ج) فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری محدودیتی برای آن وجود ندارد. د) رژیم غذایی رژیم غذایی خاصی توصیه نمیشود. ● درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟ ▪اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم بسته شدن مجرای گوش توسط موم گوش را دارید به طوری که علیرغم اجرای روش مشروح در قسمت درمان، باز نشود. ▪ اگر بسته شدن گوش در یک کودک زیر ۱۴ سال رخ دهد. ▪ اگر همراه بسته شدن گوش تب و گوش درد وجود داشته باشد. در این حالت، گوش را شستشو ندهید. |
|
بعضی وقت ها نظافت مضر است
|
گاهی وقت ها اسم اجسام سنخیتی با کارایی آنها ندارد. این عدم تطابق اسم ها می تواند عوارض جبران ناپذیری برجا بگذارد. گوش پاک کن یکی از نمونه های این معضل است. موردی که نه تنها مردم عادی بلکه مسوولان بهداشتی جامعه به آن توجهی ندارند تا جایی که داروخانه ها حتی در صورت آگاهی از مصرف نابجای آن توسط مشتری در جهت افزایش آگاهی افراد تلاشی نمی کنند. داستان از اینجا شروع می شود که غده های موجود در مجرای گوش ماده یی به نام موم یا سرومن تولید می کنند که نقش محافظت از مجرای خارجی گوش را بر عهده دارد (مجرایی که از پرده گوش به محیط بیرون از گوش کشیده شده است). میزان تولید موم در افراد مختلف متفاوت است . در بعضی از افراد، تولید موم کم بوده و هیچگاه به طور محسوس در گوش جمع نمی شود. اما در برخی دیگر، تولید موم آنقدر زیاد است که هرچند ماه مجرای گوش را کاملاً مسدود می کند. بعضی جرم گوش را کثیفی آن فرض کرده و بهداشت گوش را در تمیز کردن مداوم و مکرر مجرای گوش می دانند، به همین منظور به دنبال هر استحمام با گوش پاک کن مجرای گوش را تمیز می کنند. نتایج تحقیقات نشان می دهد بیرون آوردن ماده شمعی و قهوه یی رنگ که از گوش ترشح می شود نه تنها کمکی به نظافت و بهداشت گوش نمی کند بلکه باعث ناراحتی و اختلال در سیستم طبیعی این عضو بدن می شود. استفاده از گوش پاک کن باعث می شود شخص مرتب احساس خارش در محفظه داخلی گوش بکند و به طور مداوم آن را به کار گیرد. استفاده مستمر از گوش پاک کن گاهی موجب ایجاد زخم در گوش و باعث بیماری های مختلف می شود. ترشحات گوش خارجی که به آن جرم یا واکس گوش گفته می شود، به هیچ وجه آلوده و کثیف نیستند. این ترشحات، در واقع یک سری از ترشحات طبیعی و ضروری بدن هستند که از گوش مراقبت می کنند. همان گونه که همه می دانند جرم گوش زرد رنگ و چرب بوده و دارای حالت چسبندگی است. وجود این جرم برای نرم نگهداشتن و حفظ سلامت مجرای گوش خارجی ضروری است. علاوه بر این، اسیدیته این ترشحات مانع از رشد باکتری و قارچ می شود. همان طور که زیاد بودن و تجمع جرم گوش باعث ناراحتی می شود؛ کمبود یا عدم ترشح سرومن باعث مشکلات بیشتری مثل اگزما؛ خشکی پوست مجرای گوش و زمینه ساز ایجاد عفونت های مختلف گوش می شود. جرم یا «سرومن» گوش بخشی از سیستم دفاعی بدن است که از رشد اغلب میکروارگانیسم ها (میکروب ها و قارچ ها) در مجرای گوش خارجی جلوگیری می کند و با خاصیت چسبندگی که دارد گرد و غبار و ذرات معلق را به خود می گیرد که با خارج شدن جرم از مجرا این ذرات نیز خارج می شوند. جرم گوش به طور طبیعی و خودبه خود به سمت بیرون حرکت کرده و از مجرای گوش خارج می شود بنابراین نیازی به دستکاری برای خروج آن وجود ندارد. البته در برخی از موارد، ترشح بیش از حد به خصوص در افراد مستعد موجب انسداد گوش و کاهش شنوایی می شود که در این صورت بیمار باید جهت شست وشوی گوش و اقدامات لازم به پزشک متخصص مراجعه کند. از فرو بردن اجسامی مانند دسته عینک، سنجاق، سر خودکار و حتی گوش پاک کن در گوش خودداری کنید چون علاوه بر آسیب رساندن به مجرا یا پرده گوش موجب فشرده شدن جرم گوش در ته مجرا می شوند. همچنین در هنگام حمام کردن از فروبردن لیف در مجرای گوش و شستن آن با صابون یا شامپو خودداری کنید، چون مواد شوینده باعث تحریک مجرای گوش می شود و می تواند موجب عفونت گوش شود. بعد از حمام کردن نیز برای خشک کردن مجرای گوش هرگز از گوش پاک کن استفاده نکنید، زیرا گوش پاک کن باعث تجمع و فشرده شدن جرم در انتهای مجرای گوش می شود. علاوه بر این ممکن است پنبه نوک آن داخل مجرا باقی بماند. پس از حمام کردن، برای خشک شدن مجرای گوش، می توانید گوشه یک دستمال نخی را به صورت فتیله در آورده و در ابتدای مجرای گوش قرار دهید. تا بتدریج آب جذب شده و مجرا خشک شود. ● جنس گوش پاک کن های موجود جنس گوش پاک کن های موجود از پنبه است که به دور سر یک پایه چوبی یا پلاستیکی پیچیده شده است. انواع مختلفی از گوش پاک کن وجود دارد که بعضاً کیفیت خوبی نداشته و موقع تمیز کردن قسمت پنبه یی آن جدا می شود. ● موارد مصرف گوش پاک کن گوش پاک کن وسیله یی برای تمیز کردن زخم و استعمال داروها در نواحی باز است. در حقیقت این وسیله برای پاک کردن گوش نیست ولی متاسفانه غالباً در کشورمان از این وسیله به عنوان گوش پاک کن استفاده می شود که این مساله ناشی از نقص آگاهی مردم است. بر اثر فروبردن جسم خارجی در گوش علاوه بر صدمه به پرده گوش خراش های ظریف میکروسکوپی در مجرای گوش ایجاد می شود که به علت وجود میکروب و قارچ در سطح گوش چنانچه فرد زمینه آلودگی را پیدا کند، مبتلا به عفونت گوش خواهد شد. با توجه به اینکه افراد اندازه عمق گوش خود را نمی دانند بنابراین تنها قسمت هایی از گوش خود را پاک می کنند؛ به این ترتیب ترشح سرومن گوش در قسمت داخلی باعث تشکیل جرم فشرده در بخش های عقب تر مجرای گوش می شود که البته خارج کردن آن مشکل خواهد بود. ● عوارض گوش پاک کن گوش پاک کن های موجود در بازار از جنس پنبه هستند که به دور سر یک پایه چوبی یا پلاستیکی پیچیده شده اند. این ابزارها در انواع و اقسام مختلف با کیفیت های متفاوت عرضه می شوند به طوری که برخی کیفیت خوبی نداشته و موقع تمیز کردن قسمت پنبه یی آن جدا می شود، گوش سالم با داشتن ساختمانی طبیعی خودش را تمیز می کند. استفاده از گوش پاک کن که بین افراد تقریباً مرفه نیز شایع تر است، جز غیربهداشتی بودنش به دلیل اینکه موانع طبیعی را از سر راه ورود عوامل خارجی و میکروب ها بر می دارد توصیه نمی شود. با تمیز کردن گوش و خارج کردن ماده زرد رنگ و چسبناک از گوش راه ورود عفونت و میکروب به داخل گوش را هموار خواهید کرد. ضمن اینکه ممکن است هنگام استفاده از گوش پاک کن، ضربه ناخواسته فردی که نزدیک شما است باعث پارگی پرده گوش شود. اما خوشبختانه اکثر پارگی های ضربه یی در عرض چند روز یا هفته به شرط اینکه پارگی وسیع نباشد جوش می خورد. ● خطرات استفاده از گوش پاک کن خطرات استفاده از گوش پاک کن یکی دو تا نیست؛ خصوصاً در بچه ها که نسوج ضعیف تر و حساس تری دارند. در سطح اجتماع بحث های زیادی در مورد استفاده و یا عدم استفاده از گوش پاک کن جهت تمیز کردن گوش وجود دارد. در واقع، شاید بتوان گفت که عبارت گوش پاک کن، فقط یک عبارت مجازی است برای چیزی که موارد کاربرد آن ارتباط کمی با رفع آلودگی گوش دارد. از گوش پاک کن بیشتر جهت تمیز کردن لاله گوش، داخل بینی کودک، بین انگشتان پا، مالیدن پماد بر روی زخم، استعمال داروها در نواحی باز و تمیز کردن آرایش دور چشم ها استفاده می شود، در حالی که بسیاری از مردم بر این باورند که این وسیله صرفاً جهت خارج کردن ترشحات از داخل گوش است. اکثر شما اندازه دقیق عمق گوش را نمی دانید و بنابراین قادر به پاک کردن تمامی قسمت های گوش نیستید. در نتیجه، وارد کردن جسمی نظیر گوش پاک کن موجب فشرده تر شدن این ترشحات در قسمت های عمقی تر مجرا می شود که در این صورت، خروج آنها مشکل تر خواهد بود. علاوه بر این، بررسی ها نشان می دهند کودکانی که جهت رفع خارش و تمیز کردن گوش از وسایلی نظیر سنجاق سر یا گوش پاک کن استفاده می کنند بیش از سایرین در معرض خطر پارگی پرده گوش قرار دارند. استفاده از گوش پاک کن با تضعیف سیستم دفاعی گوش موجب افزایش خطر ابتلا به خشکی و خارش گوش می شود. بهترین روش توصیه شده جهت تمیز کردن گوش خارجی این است که لاله گوش و قسمت بیرونی گوش خارجی را با استفاده از یک پارچه نخی نرم و مرطوب که به دور انگشت اشاره تان پیچیده اید تمیز کنید، بدون آنکه انگشت خود را داخل مجرا ببرید. استفاده از گوش پاک کن به صورت مکرر و طولانی مدت، علاوه بر مستعد کردن گوش به عفونت های میکروبی و قارچی سبب ایجاد حالت خارش مزمن در گوش می شود که در این حالت معمولاً به دنبال خاراندن مداوم مجرای گوش زخمی شده و دچار درد و التهاب می شود. ● پیشگیری از تجمع جرم در گوش از بودن در جاهایی که گرد و غبار هوا زیاد است خودداری کنید. بودن در این نوع مکان ها باعث تولید بیش از اندازه موم گوش می شود. اگر مجبور هستید در مکان های پر گرد و غبار حضور داشته باشید، از گوش پنبه استفاده کنید. ریختن ماهانه ۱ تا ۲ قطره گلیسیرین در گوش ممکن است موم را نرم کرده ، از بروز مجدد انسداد جلوگیری کند. بعد از استحمام نباید از گوش پاک کن استفاده شود. برای خشک کردن گوش بعد از استحمام از سشوار استفاده کنید. باد ملایم و گرم سشوار را به مدت دو دقیقه از فاصله نیم متری به سمت گوش جریان دهید تا گوش خشک شود. |
| دکتر ابراهیم رزم پا متخصص گوش و حلق و بینی و فوق تخصص جراحی سر و گردن |