مجله پزشکی و سلامت : گوش و حلق و بینی
|
آب گرم و التهاب مجرای خارجی گوش
|
چشمه های آب معدنی را می توان بخشی از آب درمانی تلقی کرد. املاح و ترکیبات شیمیایی طبیعی که در آب های گرم به حال محلول یا تعلیق درآمده اند آثار بهبود موثرتری می گذارند شدت گرمای آب این چشمه ها که از دل کوه می جوشد و بر زمین جاری می شود گاه آنچنان است که گفته شده است اگر یک مشت برنج را در دستمال بگذارند و در آب شناور کنند خواهد پخت! وجود چشمه های آب معدنی دلالت بر سابقه فعالیت آتشفشان کوه های آن منطقه دارد. در ایران چشمه های آب معدنی مناطق مختلف از شهرت خاصی برخوردارند که عمدتا گوگردی اند. از میان آنها می توان چشمه های آب گرم محلات، آوج، رامسر و لاهیجان را نام برد. چشمه های آب گرم سرعین در استان اردبیل از همه مشهورتر است و هر سال به ویژه در فصول تابستان ازدحامی از مردم را برای آثار شفابخش درمانی به خود جذب می کند. این آب های گرم گوگردی در بیماری های مفصل، نقرس و بیماری های جلدی مانند بیماری های قارچی، جرب، کچلی، بیماری عفونی و انگلی پوست موثر و سودمند است. توصیه های ذیل برای پیشگیری از التهاب مجرای گوش قابل یادآوریست: ۱) از نفوذ آب گرم معدنی که محرک شیمیایی است در گوش باید جلوگیری کرد. به ویژه در افرادی که سابقه التهاب مجرای خارجی گوش داشته اند. استفاده از پنبه که با پماد وازلین چرب شده باشد سفارش می شود. ۲) در بیمارانی که پارگی پرده صماخ دارند یا دچار عفونت های مزمن گوش میانی می باشند خاطر نشان می شود که سر را در آب گرم وارد نکنند. ورود این آب های معدنی و محرک در گوش این افراد جدا مساله ساز است یا از قالب محافظ ضدآب استفاده کنند. ۳) پس از خروج از چشمه در صورت باقی ماندن آب پنبه ای خشک در مجرا بگذارند تا آب جذب شود. خشک کردن مجرای گوش با آنچه که به نام گوش پاکن موسوم شده است توصیه نمی شود. نویسنده : دکتر عبد الحمید حسین نیا |
|
آبریزش بینی
|
| برای دانستن دلایل آب ریزش از بینی که عموماً هنگام ابتلا به انواع آلرژی و سرماخوردگی ایجاد می شود، باید ابتدا از ماهیت ماده ای موسوم به موکوس مطلع شویم. موکوس نوعی ماده چسبنده لزج موجود درون بینی است که گاهی از آن به عنوان مخاط یاد می شود. وجود موکوس درون بینی اهمیت زیادی دارد، مثلاً این ماده انواع میکرب ها، گرد و خاک و مواد زائدی را که به سمت ریه حرکت می کنند در بینی متوقف می کند، اما مشکل اینجاست که موکوس گاهی تنها درون بینی باقی نمی ماند و حرکت می کند. ● دلایل آب ریزش بینی ▪ سرماخوردگی یا آنفلوآنزا: اگر مبتلا به هر یک از این بیماری ها باشید، بینی شروع به ساخت بیش از حد مخاط می کند تا از هجوم باکتری و ویروس ها به ریه و سایر قسمت های بدن جلوگیری کند. در چنین حالتی موکوس زیاده از حد شروع به حرکت کرده و از بینی یا گلو خارج شده و یا به سمت سینوس ها حرکت می کند که باعث احساس ناخوشایندی در زمان سرماخوردگی می شود. ▪ ابتلا به انواع آلرژی: در این حالت بدن ماده آلرژی زا را به عنوان میکروب یا ماده خارجی تلقی کرده و برای بیرون راندن آن از بدن، عمل می کند. در نتیجه مخاط بیش از حد ترشح کرده و فرد دچار آبریزش از بینی می شود. ▪ گریه کردن: زمانی که گریه می کنید، قطرات اشک از غدد اشکی موجود در زیر پلک ها خارج شده و به مجاری اشکی می ریزد که در نهایت در انتهای بینی تخلیه می شود. اشک با موکوس مخلوط شده و آبریزش از بینی آغاز می شود. ▪ هوای سرد: زمانی که در یک روز سرد، از خانه خارج می شوید، بینی تلاش می کند تا به بهترین شکل ممکن هوای سردی را که وارد آن می شود، قبل از ورود به ریه، گرم کند. عروق خونی موجود، گشادتر شده و به گرم کردن هوا کمک می کند.اما افزایش جریان خونی در عین حال به تولید موکوس کمک کرده و در نهایت منجر به آبریزش بینی می شود. مونا کربلایی |
| روزنامه ایران |
|
آبریزش بینی؛ چراو به چه علت؟
|
مشکل اصلی آنجاست که در طول فصل هوای سرد، مردم اغلب در محیطهای بسته در کنار هم میمانند. در نتیجه ابتلای یکی از آنها به ویروس سرماخوردگی سبب پخش شدن ویروس در هوا و گرفتن و بیمار شدن دیگران میشود. از سوی دیگر در زمستان رطوبت هوا کاهش مییابد و مجرای بینی تا حدی خشک میشود. گر چه ترشحات کم بینی خود نوعی وسیله دفاعی در برابر ویروسها به حساب میآیند اما در برابر هوای سرد رگهای خونی مخاط دستگاه تنفسی فوقانی منقبض شده و جریان خون در آنها کاهش مییابد. با افت جریان خون قدرت دفاعی بدن در برابر ویروسها کاهش مییابد و فرد سرما میخورد. به دنبال سرماخوردن ورم مخاط بینی که خود ناشی از گشاد شدن رگهای خونی در بافتهای خاصی از بینی است جلوی عبور هوا را گرفته و به همین دلیل بینی کیپ میشود. آبریزش نیز از دو رویداد مختلف التهابی یعنی ترشح غدد مخصوص ترشحات بینی و نشت مایع از رگهای خونی سرچشمه میگیرد. ● چگونه بدن را در برابر ویروس سرماخوردگی مقاوم کنیم؟ ویتامین C و گاماگلوبینها اثر ویروس و سموم میکروبها را در بدن خنثی میکنند و سبب مقاوم شدن بدن در برابر ویروسها میشوند. گاماگلوبینها از جنس مواد پروتئینی هستند که در گوشت، پنیر، شیر، حبوبات و غلات موجودند. ورزش نیز میتواند سبب افزایش قوای بدنی شود. در اثر ورزش کردن سرعت گردش خون افزایش مییابد و سموم سریعتر از بدن دفع میشود. تحقیقات فراوانی نشان داده است افراد ورزشکار نسبت به افرادی که ورزش میکنند از مقاومت بدنی بالاتری برخوردارند و کمتر به بیماریهای ویروسی مبتلا میشوند. ترجمه: الهه جوان پور منبع:pourquoi |
| روزنامه سلامت |
|
آسیب به گوش میانی در اثر تغییرات فشاری
|
آسیب به گوش میانی در اثر تغییرات فشاری در این نوع آسیب، گوش میانی، شیپور اُستاش (مجرایی که محفظه گوش میانی را به حلق وصل میکند) و انتهای اعصابی که در گوش وجود دارند متأثر میشوند. ● علایم شایع ۱) ناشنوایی (به درجات مختلف) ۲) احساس گرفتگی در گوش ۳) درد خفیف تا شدید در گوش، یا در ناحیه فک و پیشانی ۴) گیجی و منگی ۵) وزوز گوش ۶) گریه در شیرخواران و خردسالان ● علل آسیب ناشی از افزایش ناگهانی فشار محیط اطراف، مثلاً به هنگام ارتفاع کمکردن سریع هواپیما یا به هنگام غواصی. در این شرایط، هوا از راه بینی و حلق به محفظه گوش میانی میرود تا فشار در دوطرف پرده گوش متعادل شود. اگر مجرایی که از حلق به محفظه گوش میانی کشیده شده است (شیپور اُستاش) درست عمل نکند، فشار در محفظه گوش میانی کمتر از فشار محیط خواهد بود. این فشار منفی در گوش میانی باعث میشود پردهٔ گوش به درون گوش کشیده شود. بعداً ممکن است خون و مخاط در گوش میانی ظاهر شود. احتمال بروز این آسیب وقتی که فرد سرماخوردگی دارد و به غواصی میپردازد یا با هواپیما سفر میکند، بیشتر است. آسیب در اثر ضربه به گوش خارجی یا میانی (بوکس، اسکی روی آب، تصادفات، و غیره). ● عوامل تشدید کننده بیماری ۱) عفونت تنفسی اخیر ۲) پرواز با هواپیما ۳) غواصی ۴) سقوط با چتر نجات ۵) کوهنوردی در ارتفاعات بالا ۶) ورزشهای مستلزم برخورد فیزیکی ۷) کم بودن سن (شیرخواران و خردسالان). در این حالت گشادکردن شیپور اُستاش (با قورت دادن آن دهان) دشوار است. ● پیشگیری ۱) وقتی که سرماخوردگی دارید، غواصی نکنید. اگر مجبور به مسافرت با هواپیما هستید، از قرصها یا اسپریهای تخفیفدهنده تورم مخاط حلق و بینی استفاده کنید. دستور دارویی را رعایت کنید. ۲) به هنگام پرواز، زمانی که هواپیما در حال ارتفاع گرفتن است یا از ارتفاع خود کم میکند، یک شیرینی سفت یا آدامس را در دهان بجوید تا به این ترتیب مجبور به قورت دادن آب دهان خود به دفعات باشید. ۳) یک نفس متوسط بکشید، بینی خود را با دست بگیرید و دهان خود را ببندید و سعی کنید با راندن آهسته هوا به لُپها، هوا را به داخل شیپور اُستاش برانید (مانوور والسالوا). ۴) به هنگام ارتفاع گرفتن و کمکردن ارتفاع، به شیرخوار یک شیشه آب یا آب میوه بدهید. ● عواقب مورد انتظار اغلب موارد با درمان قابل برگشت هستند، بدون اینکه آسیب یا ناشنوایی دایمی رخ دهد. ● عوارض احتمالی ۱) ناشنوایی دایمی ۲) پاره شدن پرده گوش ۳) عفونت گوش میانی ● درمان ▪ اصول کلی ۱) در اغلب موارد، هیچ درمانی لازم نیست و علایم در عرض چند ساعت یا چند روز برطرف میشوند. ۲) اگر گوش ترشح دارد، یک تکه کوچک پنبه را در کانال گوش خارجی بگذارید تا ترشح را جذب کند. ۳) ندرتاً لازم میشود که برای آزاد کردن مایع محبوس شده در گوش میانی، پرده گوش با جراحی باز شود. گاهی یک لوله کوچک پلاستیکی نیز در پرده گوش تعبیه میشود تا فشار در دو طرف پرده گوش متعادل باقی بماند. این لوله در عرض ۱۲-۹ ماه خود به خود بیرون میافتد. ● داروها ۱) برای رفع درد و ناراحتی خفیف، میتوان از داروهای کاهنده تورم مخاط بینی و حلق، و داروهای ضددرد مثل استامینوفن استفاده کرد. ۲) امکان دارد برای شما قرصها و اسپریهای قویتر تخفیف دهنده تورم مخاط بینی و حلق تجویز شود. این داروها باید حداقل به مدت دو هفته پس از آسیب مصرف شوند. ۳) اگر عفونت وجود داشته باشد، آنتی بیوتیک تجویز میشود. ● فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری با شروع بهبودی علایم، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های عادی خود را از سر گیرید. ● رژیم غذایی هیچ رژیم خاصی توصیه نمیشود. ● درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟ ۱) اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم آسیب به گوش میانی *در اثر تغییرات فشاری را دارید. ۲) اگر یکی از مشکلات زیر در هنگام درمان روی دهد: ۳) تب ۴) سرگیجه ۵) سردرد شدید ۶) درد شدید ۷) گیجی ۸) اگر دچار علایم جدید غیرقابل کنترل شده اید. داروهای مورد *استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند. |
| منبع: www.irteb.com |
|
آسیب شنوایی نسل جوان
|
دانشمندان می گویند كاهش شدت صدا ولو به میزان اندك می تواند آسیب وارد به شنوایی را كمتر كند. آنها توصیه می كنند كه به ازای هر ساعت شنیدن موسیقی، باید به گوش به مدت پنج دقیقه استراحت داد. سمیه شرافتی |
| روزنامه همشهری |
پیرمرد ۷۰ ساله ای به علت وزوز فرساینده گوش راست به کلینیک گوش و حلق و بینی مراجعه می کند. در معاینه پرده گوش دچار پارگی جدید و نمایان است. او اظهار می دارد که هنگام عبور از عرض خیابانی که به طور تصادفی دختری جوان نیز عبور می کرده است انفجار نارنجکی تعادل او را برهم زد. ضربان قلبش در یک لحظه متوقف شد و اشک از چشمان او جاری گشت. به دنبال آن وزوز توانفرسایی در گوش ها به ویژه گوش راست او پیچید.
پیرمرد به دنبال اظهاراتش می گوید چند جوان که به شیطنت می خواستند این نارنجک را زیر پای آن دختر جوان بیندازند به طور ناخواسته او را در معرض موج مهیب انفجار قرار دادند. در ادیومتری علا وه برعلا یم پیرگوشی که ایجاد کم شنوایی حس عصبی دارای منحنی شیب اسکی با تاثیرگذاری مشکل انتقالی حاصل از پارگی پرده صماخ بود که نهایتا کم شنوایی مخلوط در وی به وجود آورده بود.
گزارش بعدی جوان ۲۸ ساله ای است که در بوستانی ساکت و خاموش غرق جلوه گری های سبز طبیعت مشغول مطالعه بود که صدای مهیب انفجار ترقه ای از نوع نارنجک منجر به وزوز توان فرسایی چون بوق ممتد در گوش راست گردید. اودیومتری افت عمیق شنوایی رادر فرکانس ۴۰۰۰ هرتز در گوش راست نشان می دهد که معلوم نیست برگشت پذیر باشد.
گزارش سوم جوانی بود که خدمت سربازی خود را می گذراند به کلینیک مراجعه کرد مبنی بر آن که دچار آسیب صوتی ناشی از تیراندازی در میدان مشق شده بود. در منحنی سنجش شنوایی، افت محسوسی در فرکانس ۴۰۰۰ هرتز در هر دو گوش به ویژه گوش چپ داشت (وی تیرانداز راست دست بود). برای او گواهی صادر شد که مدت شش ماه از تیراندازی اجتناب ورزد. به محض آن که از کلینیک خارج شد ترقه ای در زیر پای او به انفجار درآمد. نگران از این بود که وزوز گوش او شدت پیدا کرده است. مجدد از وی آزمون شنوایی به عمل آمد. افت شنوایی بیشتر شده بود و بیم آن وجود داشت که تغییر موقت آستانه شنوایی به تغییری دائمی مبدل شود.
هر روز در روزنامه، اخبار حوادث و آتش افروزی های تازه ای پیرامون ترقه بازی و انفجار مواد محترقه می خوانیم. گاه انفجار انبوهی از ترقه های دست ساز کاشانه ای را به نابودی می کشاند و معلولین قربانیانی از خود باقی می گذارد. به نقل از یک مقام آتش نشانی انفجار فقط ۲۵۰ گرم مواد اولیه ساخت ترقه می تواند یک آپارتمان ۱۲۰ متری را به کلی ویران ساخته و به ساختمان های مجاور آسیب برساند. یک روز پس از چهارشنبه سوری ۱۳۸۴ رئیس اورژانس کشور اعلا م کرد که ترقه بازی ۹۷۹ نفر مصدوم در سطح کشور داشته که منجر به مرگ چهار تن از آنها شده است. ۲۶۴ مورد از مصدومیت فقط در تهران رخ داده است.
ضربه های صوتی علا وه بر گوش بر سیستم عصبی تاثیر مخربی می گذارد و روان فرد را متزلزل می سازد.
در منابع علمی آمده است که دستگاه قلب و عروق نیز از محرک های صوتی لطمه ای جدی می بیند. ضربه های صوتی سبب کاهش مقاومت عروق محیطی و رشد غدد فوق کلیوی و درهم شکستن مقاومت در برابر بیماری ها می شود.
● ترقه بازی بدعتی نامطلوب در جشن چهارشنبه سوری
چهارشنبه سوری یکی از جشن های باستانی ایران است. در این جشن که آخرین شب چهارشنبه سال به پا می شود مردم از روی آتش می پرند و به همراه آن کوزه های سفالین را می شکنند تا رنج ها و تلخ کامی های سال را به آتش و به ظروف شکسته بسپارند. در فرهنگ معین آمده است که چهارشنبه سوری به آخرین چهارشنبه هر سال شمسی گفته می شود. در عصر چهارشنبه سوری بوته های خار را مشتعل کنند و از روی آن بپرند و می گویند: سرخی تو از من، زردی من از تو. و این عمل را به شگون گیرند. در جایی از این سنت به جا مانده ملی ما نامی از ترقه بازی نمی بینیم. به علا وه چهارشنبه سوری جشن آتش است برای عصر یک روز از سال ولی ترقه بازی که چاشنی چهارشنبه سوری شده ماه ها پیش از آن در هر کوی و برزن با ترکاندن نارنجک و مواد محترقه زیر پای مردم به قیمت شوکه کردن آنها آغاز می شود و تا ماه ها بعد از چهارشنبه سوری ادامه پیدا می کند. در بررسی شدت محرک های زیانبار صوتی که در منطقه خطر واقع است مانند شلیک گلوله، غرش هواپیما، صدای ناهنجار مته برقی، کنسرت راک، صدای گوشخراش موتورسیکلت، انفجار ترقه با شدت ۱۴۰ دسی بل در صدر جدول معرفی شده است.
● آسیب های گوشی ناشی از ترقه بازی
صداهای زیان آور ابتدا ایجاد کم شنوایی موقت می کنند که غالبا با وزوز گوش همراه است ولی تکرار محرک سبب دائمی شدن کم شنوایی می شود که متاسفانه تا به امروز هیچ گونه درمان طبی یا جراحی برای آن پیدا نشده است. کودکان و نوجوانانی که دچار آسیب گوش می شوند در کلا س های درس از درک صدای گفتار باز می مانند که نهایتا به پیشرفت درسی آنها خسارت جبران ناپذیری وارد می آید.
گفته شده است حدود ۱۰ میلیون نفر از مردم آمریکا به درجاتی از کم شنوایی شاکی اند که حداقل بخشی از آنها به صداهای شدید و آزاردهنده مربوط می شود و بیش از بیست میلیون کودک و نوجوان آمریکایی در معرض سر و صداهایی هستند که می تواند منجر به کم شنوایی شود.
در پژوهشی از ۱۱۴ کودک و نوجوان که در ارزیابی اودیومتری به کم شنوایی ناشی از سر و صدا مظنون شده بودند ۴۲ نفر دچار کم شنوایی یک طرفه و ۷۲نفر دچار کم شنوایی دوطرفه بودند. ۹۰/۳ درصد این گروه پسران نوجوان یا پسربچه ها بودند و وقتی از خانواده آنها خواسته شد که علت کم شنوایی آنها ذکر شود در ۳۶ درصد موارد از کم شنوایی دوطرفه و ۶۷ درصد از کم شنوایی یک طرفه سابقه آتش بازی و آتش افروزی با ترقه و مواد منفجره و تفنگ های ترقه ای را خاطرنشان کردند.
در مطالعه ای که در هند در جشن آتش بازی دیپوالی (Deepwalli) که مانند چهارشنبه سوری در کشور ماست از ۶۰۰ کودک و نوجوان که درصدد شرکت در این جشن بودند بررسی شنوایی به عمل آمد. میانگین شدت صوت در خلا ل آتش افروزی های جشن معادل ۱۵۰ دسی بل در فاصله سه متری بود. ۲/۵ درصد این گروه دچار کم شنوایی حسی عصبی حدود ۳۰ دسی بل شدند. گروه سنی گرفتار از ۹ سالگی تا ۱۵ سالگی بود.
در این مطالعه پیگرد قانونی ترقه سازان و ترقه بازان در دستور روز قرار گرفته بود. تفنگ های ترقه ای و ترقه بازی مورد توجه نوجوانان و دانش آموزان پسر است و مواد محترقه زیر پای این کودکان و نوجوانان با همبازی های آنها منفجر می شود و ایجاد صدمه شدید شنوایی می کند.
در این مطالعه نسبت به اسباب بازی های پر سر و صدا و ترقه هشدار داده شده است. پزشکان، آموزگاران و روزنامه نگاران باید در این آموزش خطیر اجتماعی مشارکت ورزند و ضمن باز داشتن کودکان در این بازی های خطرناک کارگاه ها و کارخانه های تولیدکننده ترقه را مورد کنترل قرار دهند تا مبادرت به تولید این منابع خطرناک صوتی نکنند. در کلینیک ها به کرات کودکان و نوجوانان را مشاهده می کنیم که پس از بررسی تصادفی یا ارجاع دانش آموزان از سوی مدارس جهت بررسی شنوایی دچار کاهش شنوایی در فرکانس ۴۰۰۰ هرتز هستند. معمولا این کودکان با خانواده هایشان سوابق روشنی از تماس صوتی محرک های آسیب رسان ارائه نمی دهند.
بی تردید به علت انتشار این پدیده نامطلوب در گروه کودکان و نوجوانان کم شنوایی به طور فزاینده ای در جامعه ما رو به گسترش است. امروزه مواد آتش زا از فشفشه و سیگارت و ترقه به مواد محترقه بسیار خطرناکی به شکل نارنجک یا جمع کردن مواد محترقه در کوزه ای به نام «کوزه جنی» بدل به نارنجک جنگی شده است که بدین گونه آتش افروزی ها ابعاد وحشت زایی بخشیده است. تمام این عوامل ایجاد می کند تا یک بار دیگر تحقیقات همه جانبه ای با مشارکت جامعه شناسان، روانشناسان، پزشکان، آموزگاران و روزنامه نگاران در گروه های سنی کودکان و نوجوانان دراین برهه از زمان را به عنوان ضرورتی مبرم در دستور کار خود قرار دهند.
|
آشنایی با علائم و نشانه های سینوزیت و راه های مقابله با آن
|
● سینوزیت چیست از آنجا که پوشش داخلی بینی (که مخاط بینی نامیده می شود) در امتداد و متصل به پوشش داخلی سینوس های اطراف بینی است، هر پدیده یی که مخاط بینی را درگیر کند، به صورت بالقوه امکان درگیر کردن سینوس های اطراف بینی را نیز دارد. بنابراین هر حمله سرماخوردگی ویروسی که با علائم مربوط به بینی نظیر آبریزش بینی و عطسه تظاهر پیدا می کند، در واقع در همان زمان با مبتلا کردن پوشش سینوس ها باعث سینوزیت هم شده است. در بسیاری از موارد، این نوع سینوزیت حاد همراه با سایر علائم سرماخوردگی ظرف چند روز به تدریج تخفیف یافته و از بین می رود. ولی گاهی اوقات، التهاب ویروسی بینی و سینوس ها، منجر به فراهم آمدن زمینه یی برای رشد و تکثیر باکتری ها در فضای سینوس ها می شود. در این موارد است که سینوزیت حاد چرکی رخ می دهد. سینوزیت حاد ممکن است به صورت خودبه خود یا با تجویز داروی آنتی بیوتیکی مناسب بهبود یابد و اثری از آن باقی نماند. در عین حال در گروهی از بیماران، سینوزیت به سادگی برطرف نشده و باقی می ماند که در این صورت ممکن است به سینوزیت مزمن تبدیل شود. عوامل متعددی وجود دارند که می توانند مانع بهبود سینوزیت حاد شده و پیشرفت آن به سمت سینوزیت مزمن را باعث شوند. مهم ترین این عوامل، اختلالات ساختاری بینی و سینوس ها است. در حالت عادی، سینوس ها از طریق منافذ بسیار باریکی با فضای داخل بینی در ارتباط هستند. از طریق همین منافذ است که ترشحات داخل سینوس ها به داخل فضای بینی تخلیه شده و هوا از بینی به داخل سینوس ها هدایت می شود. در صورتی که به علت اختلالات ساختاری بینی این منافذ بسته یا تنگ تر از حالت عادی باشند، متعاقب بروز سینوزیت حاد، ترشحات داخل سینوس به درستی تخلیه نمی شود و هوا نیز به داخل آنها راه نمی یابد. به این ترتیب عفونت در سینوس باقی می ماند و مزمن می شود. انحراف تیغه میانی بینی و وجود سینوس ها و فضاهای هوایی اضافی یا بزرگ تر از حد معمول، از عوامل شایعی هستند که می توانند منجر به تنگ شدن منافذ سینوس ها شوند. در گروهی از بیماران، حتی در صورتی که اختلال ساختاری وجود نداشته باشد هم سینوزیت مزمن ایجاد می شود. در این افراد معمولاً اختلال اولیه در پوشش یا مخاط داخل بینی و سینوس ها است و بروز سینوزیت مزمن ارتباطی با عفونت های قبلی بینی و سینوس ها ندارد. هر عاملی که منجر به اختلال در تخلیه ترشحات یا بروز التهاب غیرمعمول در مخاط بینی و سینوس ها شود، می تواند علتی برای ایجاد سینوزیت مزمن باشد. مخاط بینی و سینوس ها دارای سلول هایی است که در سطح خود دارای زوائد متحرک بسیار کوچکی تحت عنوان مژک هستند. حرکت این مژک ها، منجر به دفع ترشحات و آلودگی ها می شود. اختلال حرکت مژک ها به تجمع ترشحات، التهاب و پیدایش سینوزیت مزمن می انجامد. برخی از افراد واکنش های التهابی غیرطبیعی دارند. در این دسته از بیماران فرآیندهای دفاعی بدن از حالت طبیعی خارج شده و گاهی منجر به بروز التهاب در بینی و سینوس ها می شوند. در بسیاری از موارد واکنش مخاط بینی و سینوس ها به التهاب و تجمع ترشحات به صورت ایجاد پولیپ است. پولیپ ها در واقع بخش هایی از مخاط هستند که به صورت غیرطبیعی متورم و ضخیم شده است. این پولیپ ها مسیر عبور هوا در بینی و منافذ و فضای داخلی سینوس ها را بیش از پیش مسدود می کنند و سبب تشدید علائم و نشانه های بیماری می شوند. سینوزیت مزمن با برخی از بیماری ها همراهی دارد. به عنوان مثال ارتباط آن با بیماری آسم کاملاً شناخته شده است. در برخی از بیماران، آسم، سینوزیت مزمن همراه با پولیپ و حساسیت غیرطبیعی به آسپرین و داروهای شبیه آن به صورت همزمان مشاهده می شود. جالب اینجاست که در بسیاری از مواقع درمان سینوزیت و حذف پولیپ ها، منجر به تخفیف آسم نیز می شود. ● علائم و نشانه ها علائم و نشانه های سینوزیت به نوع آن و مدت زمانی که در سینوس ها استقرار یافته است، بستگی دارد. اکثر بیماران از گرفتگی بینی شکایت دارند که ممکن است به صورت گهگاه یا دائمی رخ دهد. در مواردی که سینوزیت همراه پولیپ بینی است، معمولاً گرفتگی بینی شدید و دائمی است. وجود ترشح در پشت بینی و حلق نیز شکایتی است که بسیاری از بیماران آن را ذکر می کنند. هر چند این پدیده مختص سینوزیت نیست، ولی در بسیاری از موارد همراه با آن دیده می شود. برخی از بیماران از احساس پری صورت و پشت چشم ها شاکی هستند و گروهی دیگر سردرد را نیز ذکر می کنند. البته واقعیت این است که برخلاف تصور عمومی، سینوزیت از علل شایع سردرد محسوب نمی شود. تشخیص سینوزیت، با شرح حال و بررسی سوابق بیمار مطرح و با معاینه بینی و مشاهده نشانه های بیماری تایید می شود. امروزه آندوسکوپ های بینی و سینوس در دسترس هستند که با استفاده از آنها می توان مناطق مختلف بینی و سینوس ها (که با روش های قدیمی به صورت سرپایی و بدون بیهوشی قابل مشاهده نبودند) را بررسی و معاینه کرد. روش های مختلف تصویربرداری خصوصاً سی تی اسکن در تشخیص و پیگیری بیماران مبتلا به سینوزیت، کمک غیرقابل انکاری به متخصصان گوش، حلق و بینی کرده اند. ● نحوه درمان درمان سینوزیت مانند اکثر بیماری های دیگر، برطرف کردن علل زمینه ساز آن است. استفاده از آنتی بیوتیک های مناسب، یکی از ارکان اصلی درمان است. با توجه به اینکه باکتری ها و سایر اجرام ایجادکننده انواع مختلف سینوزیت تا حدود زیادی شناخته شده هستند، اکثراً امکان تجویز آنتی بیوتیک مناسب پس از ارزیابی و تشخیص بیماری وجود دارد. گاهی لازم است همراه با آنتی بیوتیک خوراکی، از اسپری های ضدالتهاب بینی و شست وشوی بینی نیز کمک گرفت. در سینوزیت های چرکی حاد مخصوصاً انواعی که سینوس های پیشانی را درگیر کرده اند، به علت احتمال بالای بروز عوارض، ممکن است بستری در بیمارستان و دریافت آنتی بیوتیک داخل وریدی لازم باشد. در بیماران مبتلا به پولیپ بینی در بسیاری از موارد، از داروهای ضدالتهابی استروئیدی به صورت خوراکی یا تزریقی البته به میزان و مدت محدود استفاده می شود. در مواردی که بیماری به دارو پاسخ نمی دهد، اقدامات جراحی مورد توجه قرار می گیرند. امروزه جراحی با کمک آندوسکوپ بینی که اصطلاحاً جراحی آندوسکوپیک عملکردی سینوس نامیده می شود، جای اغلب روش های قدیمی تر را گرفته است. با این روش بدون اینکه برشی روی بینی، صورت یا داخل دهان داده شود، با کمک آندوسکوپ از طریق سوراخ های بینی، سینوس های مختلف بررسی شده و مشکلات آنها تشخیص داده شده و برطرف می شود. به این ترتیب اقدامات وسیعی که سابقاً با صرف وقت و هزینه زیاد و با برش مناطق مختلف پوست و مخاط صورت می گرفتند، امروزه در دستان متخصصان جراحی بینی، با سرعت و دقت بیشتر و با درد و ناراحتی کمتر انجام می شوند. ● آشنایی با ساختار و کارکرد سینوس ها سینوس های اطراف بینی در واقع حفره هایی پر از هوا هستند که در دل استخوان های صورت قرار گرفته و در عین حال ارتباط خود را با فضای داخل بینی حفظ کرده اند. در واقع پوشش داخلی بینی که اصطلاحاً مخاط بینی نامیده می شود، به طرز جالبی از طریق کانال های ارتباطی بسیار باریک بین بینی و سینوس ها، به داخل این حفرات کشیده شده و سطوح داخلی آنها را مفروش کرده است. این پدیده ناشی از روند تکاملی سینوس های اطراف بینی است. واقعیت این است که سینوس ها، استطاله هایی از حفره بینی هستند که به سمت عمق استخوان های صورت رشد می کنند و در طول رشد خود، مخاط بینی همراه آنها به داخل استخوان ها کشیده می شود. در زمان تولد، سینوس های اطراف بینی یا هنوز تشکیل نشده یا بسیار کوچک هستند. بنابراین در شیرخواران و کودکان کم سن و سال، کمتر به مشکلات و بیماری های سینوس برخورد می کنیم. با افزایش سن، اندازه آنها به تدریج بزرگ تر شده و حجم قابل توجهی از استخوان های صورت را اشغال می کنند و باعث می شوند سینوزیت (که همان عفونت و التهاب سینوس است) برای ما کلمه یی آشنا باشد. سینوس ها را بر اساس استخوانی که در آن قرار می گیرند، نامگذاری کرده اند. سینوس فکی (ماگزیلری) در استخوان فک بالایی قرار گرفته و معمولاً بزرگ ترین سینوس است. سینوس های پیشانی در ضخامت نواحی قدامی استخوان پیشانی قرار گرفته اند و معمولاً در مردان بزرگ تر از زن ها است. گاهی برجستگی آنها را می توان در پایین پیشانی و بالای بینی تشخیص داد. سینوس های پرویزنی یا اتمویید در استخوانی به همین نام در سقف بینی قرار دارد و سینوس های پروانه یی یا اسفنویید هم در تنه استخوان پروانه یی در کف جمجمه جای گرفته است. اظهارنظر در مورد کارکرد اصلی و فلسفه وجودی سینوس های اطراف بینی کار ساده یی نیست. وجود این سینوس ها، از دوران باستانی طب شناخته شده بوده و در خصوص عملکرد آنها نظرات ضد و نقیضی ابراز شده است. هنوز هم آنچه در این زمینه گفته می شود، کاملاً ثابت شده نیست و این نواحی با وجودی که از نظر ساختار و نحوه شکل گیری و همچنین بیماری های مربوطه به دقت مورد بررسی قرار گرفته اند، هنوز از جاذبه های تحقیقاتی در علم پزشکی محسوب می شود. یکی از کارکردهای سینوس های اطراف بینی، جمع آوری حجمی از هوا در دستگاه تنفس فوقانی است. مخاطی که سطوح داخلی سینوس ها را پوشانده است، دارای غده هایی است که دائماً در حال ترشح است. وجود این ترشح در بینی و سینوس ها، برای مرطوب کردن هوای استنشاق شده و همچنین جمع آوری آلودگی های آن لازم است. به این ترتیب هوایی به نسبت گرم، پاکیزه و دارای رطوبتی قابل قبول به ریه ها خواهد رسید. سینوس ها با افزایش سطح تماس هوا با مخاط، به این فرآیند کمک می کنند. به علاوه با بیشتر شدن حجمی از هوا که در حفرات بینی جریان می یابد، به فرآیند بویایی هم کمک خواهد شد چرا که بوها، به میزان بیشتر و به مدت طولانی تری با اعصاب بویایی که در سقف بینی قرار گرفته اند، در تماس نزدیک قرار می گیرند. نقش سینوس ها در تکلم و کیفیت صدا، جالب و قابل تامل است. صدا در نتیجه لرزش تارهای صوتی که در حنجره قرار گرفته اند، ایجاد می شود. این صدا در حفر ه های هوایی بالای حنجره شامل حلق، دهان و بینی منتشر شده و کیفیت آن با توجه به حجم این نواحی تغییر می کند. صدای تودماغی که در سرماخوردگی به علت گرفتگی بینی ایجاد می شود، در واقع نشان دهنده تاثیر این حجم ها در کیفیت صداست. سینوس های اطراف بینی، حجمی اضافه برای انتشار صدا ایجاد می کنند و ممکن است در رزونانس صدای افراد نقش داشته باشند. سینوس ها در ایجاد فرم چهره و ایجاد برجستگی های استخوانی آن نقش دارند ولی شاید یکی از حیاتی ترین عملکردهای آنها، حمایت از ساختارهای حیاتی سر و صورت باشد. سینوس ها اطراف چشم ها و مغز را فراگرفته اند و آنها را از آسیب ها و ضربه های احتمالی محافظت می کنند. در واقع می توان برای آنها، نقشی همانند کیسه های هوا در نظر گرفت. ضربه هایی که به سر و صورت وارد می شود، تا حد زیادی توسط این کیسه های هوا جذب می شود. سینوس ها، به قیمت آسیب دیدگی خود، از بروز آسیب به چشم ها و مغز جلوگیری می کنند. |
| دکتر نوید احمدی روزبهانی |
|
آشنایی با عواملی که باعث ایجاد وزوز گوش می شوند
|
وزوز گوش یعنی شنیدن صدای خاصی شبیه صدای زنگ در گوش كه ممكن است در یك ، هر دو گوش و یا حتی در سر احساس شود. این صدا فركانس های متفاوتی دارد و به صورت زنگ زدن، صدای باد، غرش، سوت و ... درك می شود. وزوز در گاهی موارد شدت زیادی دارد كه سبب آشفتگی و پریشانی شده و زندگی طبیعی فرد را مختل می كند . گاهی هم خفیف و موقتی بوده و پس از مدتی كوتاه برطرف می شود. برای مثال هنگامی كه فرد در معرض صداهای بلند قرار می گیرد ممكن است برای چند دقیقه دچار وزوز گوش شود كه خود به خود برطرف می شود؛ اما در برخی موارد هم وزوز گوش دائمی است و در تمام طول زندگی همراه فرد است. جالب است بدانید كه در برخی موارد صدای وزوز توسط دیگران نیز قابل شنیدن است . این موارد غالباً به دلیل مشكلات عروقی در گوش خارجی یا اسپاسم عضلانی ایجاد می شود. چه عواملی سبب وزوز می شوند؟ علت اصلی وزوز گوش در بسیاری از موارد مشخص نیست. اگر چه عواملی مثل استرس و اضطراب، آلرژی، افزایش یا كاهش فشار خون( اختلالات عروقی) وجود تومورها، دیابت، تیروئید، ضربه به سر و گردن و مصرف داروهایی مانند ضد التهاب ها، آنتی بیوتیك ها، داروهای مسكن، داروهای ضد افسردگی ، الكل و آسپرین به عنوان عواملی كه می توانند باعث وزوز گوش شوند، شناخته شده اند. در همین جا بد نیست یادآوری كنیم در صورتی كه شما از آسپرین استفاده كردید و دچار وزوز شدید، با پزشك خود مشورت كنید. بسیاری از وزوزهای گوش ناشی از آسیب انتهای میكروسكوپی عصب شنوایی در گوش داخلی است كه به دلیل صدای بلند ایجاد می شود. آسیب به آنها سبب كم شنوایی و بروز وزوز می شود. افزایش سن نیز عامل دیگری برای آسیب به این اعصاب و ایجاد وزوز است . عوامل دیگری كه باعث وزوز گوش می شوند ، عبارتند از: تجمع جرم در كانال گوش كه سبب وزوز موقت می شود و سخت شدن استخوانچه های گوش میانی ( بیماری استواسكلروزیس). آیا ممكن است وزوز گوش پیشرفت كند و منجر به ناشنوایی شود؟ دربرخی موارد ممكن است وزوز گوش شدیدتر شود. اما معمولاً شدت آن بدون تغییر باقی می ماند. از جمله عواملی كه سبب بدتر شدن وزوز می شوند استعمال دخانیات، مصرف الكل و قرارگیری در معرض اصوات بلند است. بنابراین در صورتی كه محل كار شما پرسروصداست ( فرودگاه، كارخانجات، كارگاه ها و...)از پلاك های محافظ گوش استفاده كنید؛ اما به هر حال وزوز گوش مگر در موارد بسیار شدید با شنوایی تداخلی ایجاد نمی كند. آیا كودكان نیز دچار وزوز می شوند؟ همان طور كه بزرگسالان دچار وزوز گوش می شوند این حالت می تواند به دلیل ضربه صوتی، ضربه به سر، تاثیر داروها، واكنشهای ویروسی یا آلرژیك. اختلالات سیستم ایمنی،عفونت مزمن گوش،كم شنوایی و ضربه مغزی در كودكان نیز ایجاد شود. معمولاً كودكان تا سن مدرسه( ۵ تا ۶ سالگی) از بیان این حالت ناتوانند؛ اما مواردی نظیر مشكلات رفتاری همراه با كاهش توجه و تمركز، افسردگی، بی خوابی و اختلال مزمن گوش( مانند عفونت های طولانی مدت) می توانند نشانه ای از وجود وزوز باشند. در صورت بروز وزوز گوش باید چه كاری انجام داد؟ در اولین مرحله با پزشك خود مشورت كنید. پزشك، فشار خون، وجود عفونت، رژیم غذایی، حساسیت ها و وضعیت عمومی سلامت شما را بررسی كرده و در صورت لزوم برای بررسی های تكمیلی سیستم شنوایی شما را به متخصص گوش و حلق و بینی و یا كارشناس شنوایی سنجی ارجاع می دهد. در صورتی كه از داروی خاصی استفاده می كنید. درباره آن با پزشك مشورت كنید. درباره درمان وزوز گوش باید گفت كه اولاً وزوز گوش یك علامت است و باید علت اصلی را برطرف كرد: اما در مواردی كه علتی برای آن یافت نشود و یا به صورت مزمن دربیاید، راههایی برای درمان آن وجود دارد . راههای درمان برای افراد متفاوت است. اما تجربه ثابت كرده استفاده از چندین روش با هم مفیدتر از استفاده از یك روش به تنهایی است. برخی ازاین روشها از این قرارند: ۱- استفاده ازسمعك: اغلب افرادی كه از وزوز رنج می برند دچار كم شنوایی نیز هستند. استفاده از سمعك سبب بلندتر شدن اصوات و راحت شنیده شدن آنها می شود. اگر فرد گفتگوی مردم یا موسیقی دلخواهش را به راحتی بشنود، كمتر به وزوز توجه می كند. ۲- استفاده از وسیله تولید كننده صوت رقابتی ( ماسكر): معمولاً وزوز در محیط ساكت، آزار دهنده تر است. ماسكرها، ابزارهای الكترونیكی هستند كه روی گوش قرار گرفته و شبیه سمعك هستند . این وسایل اصوات دائم با شدت كم و باند فركانسی وسیع تولید می كنند كه سبب كاهش توجه فرد به صدای وزوز می شود. بیشتر مردم در صورت استفاده از ماسكر راحت تر به خواب می روند. گوش كردن به رادیو با صدای كم نیز به فرد كمك می كند كه وزوز را فراموش كرده و راحت تر به خواب رود. برخی از افراد كه از ماسكر استفاده می كنند، می گویند وزوز حتی چندین ساعت پس از استفاده از ماسكر نیز شدت كمی دارد. ۳- دارو درمانی: برخی از داروها سبب بهبود نسبی وزوز می شوند، اماعوارض جانبی آن را نیز نباید فراموش كرد. ۴- بازدرمانی: بازدرمانی استفاده توام از ماسكر( محو كننده) و مشاوره است . در این روش بیماران از یك وسیله داخل گوشی تولید كننده صوت استفاده می كنند. این وسیله به مدت ۱ تا ۲ سال هر روز ۸ ساعت مورد استفاده قرار می گیرد. سپس فرد یاد می گیرد كه چطور از فكر كردن به وزوز دوری كند ، اگر چه این روش طولانی مدت است، اما اغلب مفید واقع می شود. ۵- تمركز و آرامش: آرامش سبب كنترل عضلات و عروق شده و شدت وزوز را در بیشتر افراد كاهش می دهد. كسانی كه دچار وزوز گوش هستند چه نكاتی را باید رعایت كنند؟ ۱- اجتناب از قرارگرفتن در معرض اصوات بلند. ۲- بررسی فشار خون و كنترل آن در صورت وجود مشكل. ۳- كاهش مصرف نمك، مصرف زیاد نمك به جریان خون آسیب می رساند. ۴- پرهیز از مصرف بیش از حد چای، قهوه و استعمال دخانیات. ۵- ورزش روزانه برای بهتر شدن جریان خون. ۶- استراحت كافی و جلوگیری از خستگی. سعی كنید به صدای وزوز بی توجه باشید ، فكر كردن به مسائلی كه مورد علاقه شماست در این امر به شما كمك خواهد كرد. گوش كردن به موسیقی دلخواه خود عاملی برای كاهش توجه به این صدای آزار دهنده است. همچنین موسیقی می تواند صدای وزوز را بپوشاند. در هر حال توجه به وزوز و نگرانی درباره آن تنها شرایط را بدتر می كند. |
|
آواز خروسک با سرفه های کودک
|
در این شرایط اغلب این بیماری با سرماخوردگی ساده اشتباه گرفته میشود. اما گاهی این بیماری به صورت سختتر و شدیدتر و همراه با علائمی مانند سرفههای شدید ظاهر میشود. در این شرایط حتما باید به پزشک مراجعه شود. در اینجا برای آشنایی بیشتر با خروسک گفتوگوی کوتاهی داریم با دکتر علیرضا محبی عضو هیاتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران. ▪ برای شروع لطفا در مورد نای و عملکرد آن توضیح دهید. ـ نای یا تراشه قسمتی از راه هوایی است که ارتباطدهنده قسمت فوقانی راه هوایی یا حنجره با قسمت تحتانی (ریهها) آن است. نای در حدود ۱۱ تا ۱۳ سانتیمتر طول دارد و از یکسری رینگهای غضروفی تشکیل شده است و در پشت این رینگهای غضروفی مخاط است. وظیفه اصلی نای تنفس به صورت دم و بازدم و عبور هوا از راه تنفسی فوقانی به سمت ریه و بازپس دادن آن است. خروسک به عنوان یکی از شایعترین عفونتهای راه هوایی نای چه مناطقی را درگیر میکند؟ در این بیماری علاوه بر قسمت فوقانی تراشه (نای)، قسمت تحتانی حنجره و خود ساختمان حنجره هم درگیر میشود. ▪ و عامل این بیماری؟ ـ عامل آن ویروسی با نام ویروس پاراآنفلوآنزا است. ▪ این بیماری بیشتر در چه سنی بروز میکند؟ ـ خروسک در کودکان بین شش ماه تا سه سال شایعتر است. البته گاهی بزرگسالان هم به این بیماری مبتلا میشوند. این بیماری معمولا در فصول سرد سال و به دنبال سرماخوردگی بروز میکند. ▪ و علائم خروسک؟ ـ تب، سرفههای قطاری و صدای تنفس (که به اصطلاح به آن استریدور گفته میشود) از علائم این بیماری هستند. خروسک در موارد شدیدتری میتواند همراه با تقلا و زجر تنفسی و بهکارگیری عضلات فرعی تنفس باشد. در این وضعیت فرد به سختی و با تلاش زیاد تنفس میکند. ▪ آیا این علائم بین بزرگسالان و کودکان مشابه است؟ ـ بله اما به دلایلی از جمله کوچک تر بودن راه هوایی، کودکان بیشتر به خروسک مبتلا میشوند. ▪ خروسک مسری است؟ ـ بله، خروسک از طریق ترشحات تنفسی، تماس مثلا دست دادن، ذرات هوایی و سرفه و ... از فردی به فرد دیگر سرایت میکند. ▪ چه افرادی بیشتر مستعد ابتلا به خروسک هستند؟ ـ بچههایی که نقایص مادرزادی در راه هوایی فوقانی دارند. مثلا کسانی که به نفس تنگی مادرزادی یا ضایعات عروقی مادرزادی مبتلا هستند. ▪ آیا خروسک به عنوان یک بیماری خطرناک است؟ ـ بله در موارد متوسط و شدید این بیماری میتواند خطرناک باشد. در این شرایط نجات راه هوایی کودک در اولویت قرار دارد و باید برای او اقدامات نگهدارنده انجام داد و در حفظ راه هوایی او تلاش کرد. در این شرایط بیتوجهی و سهلانگاری در تشخیص و درمان ممکن است باعث انسداد راه هوایی به دلیل تورم موجود در آن شود که منجر به عوارض خطرناکی مانند ایست تنفسی، اسپاسم حنجره و کاهش خونرسانی به مغز میشود. این امر ممکن است به صدمات مغزی بینجامد. این در حالی است که مراحل شدید معمولا در بزرگسالان (مگر بزرگسالانی با اختلالات مادرزاد راه هوایی) کمتر مشاهده میشود و کودکان بیشتر در معرض خطر هستند. ▪ برای پیشگیری از این بیماری چه توصیههایی میکنید؟ ـ برای پیشگیری از خروسک هم مانند همه بیماریهای ویروسی باید به یکسری نکات عمومی توجه کرد به طور مثال: دستها را به طور مرتب شست و از برخورد با افراد مبتلا به عفونت تنفسی راه فوقانی هوایی پرهیز کرد. همچنین در صورتی که بعد از هر سرماخوردگی علائم خروسک مشاهده شد باید حتما به پزشک مراجعه شود. ▪ در درمان خروسک از چه روشهایی استفاده میشود؟ ـ در موارد خفیف فقط درمانهای نگهدارنده سرماخوردگی و استفاده از بخور و ضدسرفه کافی است اما در موارد شدیدتر که همراه با بروز مشکلات تنفسی است علاوه بر استفاده از بخور سرد در اورژانس بیمارستان برای این بیماران نیاز به مصرف داروهای ضدالتهاب و استنشاق داروهای منقبضکننده عروقی هم هست. معمولا بیشتر بچهها به این درمانها پاسخ میدهند اما به ندرت و در موارد شدید گاهی نیاز به استفاده از لوله داخل تراشه (نای) و بستری در آی سی یو وجود دارد. ▪ دوره درمان و بهبودی در این بیماران چقدر طول میکشد؟ ـ در خروسک خفیف که به دنبال سرماخوردگی ایجاد میشود معمولا مدت درمان نگهدارنده حدود پنج تا هفت روز است اما در برخی موارد و برخی از ویروسهای خاص که باعث حساسیت راه هوایی یا بیش حساسی راههوایی میشود ممکن است بیماری به مدت دو تا سه هفته باقی بماند. در این شرایط بیماری تمام نای را درگیر کرده و همراه با سرفههای خشک است. در موارد متوسط تا شدید هم معمولا بیمار باید چهار تا شش ساعت در اورژانس بیمارستان تحتنظر باشد اما گاهی نیاز به بستری شدن او در بخش آیسییو وجود دارد. ▪ در پایان لطفا در مورد تراکیت باکتریال هم توضیح دهید. ـ تراکیت باکتریال فرم شدیدتر و نادرتر عفونت نای است. این بیماری معمولا به بیمارانی با نقص سیستم ایمنی یا ضعیف دیده میشود. در این بیماری نیاز به بستری فرد در بیمارستان و برقرار کردن راه هوایی و استفاده از آنتیبیوتیکها وجود دارد. تراکیت باکتریال عوارض خطرناکی دارد و اگر تشخیص و درمان آن به تعویق افتد به دلیل ترشحات غلیظ موجود در تراشه احتمال انسداد راه هوایی و عوارض ناشی از آن بسیار زیاد است. |
| شهرزاد عبدیه |
|
آوای بم
|
| از کودکی تاکنون صدایم ناهنجار است در حالی که به نظر عده ای صدایی خوش و در عین حال استثنایی است. صدای من بم است و می توانم به خوبی صدای برخی از هنرپیشگان را تقلید کنم. ولی در جامعه صدای عجیب و ناهنجار شناخته می شود و طرد می شوم. خواهش می کنم به سوالات من پاسخ دهید: ۱) آیا درمانی برای بهبود صدایم وجود دارد؟ ۲) با توجه به اینکه اصلا از کودکی تاکنون هیچ گونه بیماری حنجره نداشته ام و سابقه خانوادگی نیز ندارم چه دلیلی موجب این عارضه است؟ ۳) آیا تکلم مفرط باعث بدتر شدن این عارضه خواهد شد؟ ۱) معمولا صدای بم در بانوان و صدای زیر در مردان آزاردهنده است. صدای بم (pitch Low) ولو آنکه شدید باشد در مردان و صدای زیر (pitch High) ولو آنکه شدید باشد در زمان مساله ناهنجار و غیرطبیعی در جامعه تلقی نمی شود. با این وجود برای بهبود صدایتان گفتار درمانی توصیه می شود و از این جهت باید به نزد گفتار درمانگران مراجعه نمائید. بررسی طناب های صوتی توسط متخصص گوش و حلق و بینی بیش از ارجاع به گفتار درمانگر ضروری است. ۲) صدای بم (pitch Low) نمودار ضخیم و کوتاه بودن طناب های صوتی است و معمولا منشا» هورمونی (آندروزنی) دارد. ۳) تکلم مفرط بیشتر سبب گرفتگی صدا می شود تا خشونت صدا. نویسنده : دکتر عبدالحمید حسین نیا |
● شرح بیماری
اتواسكلروز رشد غیرطبیعی تدریجی استخوان اسفنجی در گوش میانی. این رشد مانع عملكرد طبیعی یكی از استخوانهای كوچك گوش میانی كه مسؤول انتقال صداست شده و از این طریق سبب كاهش شنوایی میشود. اتواسكلروز معمولاً هر دو گوش را مبتلا میسازد و در هر دو جنس و همه سنینن دیده میشود ولی در جنس مؤنث دوبرابر شایعتر بوده و در سنین ۳۰-۱۵ سال شایعتر است.
● علایم شایع
كاهش شنوایی تدریجی و پیشرونده
وزوزگوش
شنوایی بهتر در محیطهای شلوغ نسبت به محیطهای ساكت
● علل
این اختلال به نظر میرسد ارثی باشد. ۶۰% افراد مبتلا دارای سابقه خانوادگی این بیماری هستند.
عوامل تشدید كننده بیماری
سابقه خانوادگی كاهش شنوایی
نژاد سفیدپوست. حدود ۱۰% افراد سفیدپوست به درجاتی از اتواسكلروز مبتلا هستند.
بارداری كه ممكن است تحریككننده آغاز بیماری باشد.
● پیشگیری
در حال حاضر این بیماری قابل پیشگیری نیست. در صورت وجود سابقه خانوادگی این بیماری، قبل از تشكیل خانواده مشاوره ژنتیك الزامی است.
● عواقب مورد انتظار
در بیشتر موارد با جراحی، شنوایی حداقل به طور نسبی حفظ میشود.
● عوارض احتمالی
كری كامل در عرض ۱۵-۱۰ سال. در صورت عدم درمان هرچه بیمار جوانتر باشد، سرعت كاهش شنوایی بیشتر خواهد بود.
● درمان
تشخیص بیماری براساس آزمونهای شنوایی نظیر اودیوگرام و آزمون رینه (بررسی هدایت استخوانی صدا) داده میشود.
درمان معمولاً عبارتست از جراحی برای برداشت استخوان چكشی (یكی از استخوانهای گوش میانی) و جایگزین كردن آن با استخوان مصنوعی. در اكثر موارد و با این درمان، شنوایی حداقل به طور نسبی اصلاح میگردد.
ممكن است به جای درمان جراحی از سمعك استفاده شود.
● داروها
آنتیبیوتیك ممكن است پس از جراحی تجویز شود.
درمان با قرص فلوریدسدیم، كلسیم و ویتامین ـ د ممكن است با سخت كردن استخوان اسفنجی تشكیل شده مانع پیشرف بیشتر كاهش شنوایی گردد.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
پس از جراحی به تدریج فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های طبیعی خود را از سر بگیرید.
● رژیم غذایی
رژیم خاصی نیاز نیست.
درچه شرایطی باید به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما یا یكی از اعضا خانوادهتان دارای علایم اتواسكلروز باشید.
اگر دچار علایم عفونت، نظیر تب، درد یا منگی بیش از حد پس از جراحی.
|
اثرات جانبی کاهش شنوایی
|
با این توضیح به اهمیت حس شنوایی و نیز اثرات مضر آسیب شنوایی تا حدودی پی می بریم . مسلماً آسیب شنوایی فقط به ایجاد مشكل در ناحیه سیستم شنوایی محدود نخواهد شدبلكه هر آنچه كه با این سیستم در ارتباط باشد را درگیر مشكلات بسیاری خواهد كردكه در زیر به بررسی برخی از این مسائل خواهیم پرداخت. ۱- كم شنوایی بین سنین ۶ ماه تا ۶ سال باعث تأخیر و یا ایجاد خلأ در رشد گفتار و زبان می شود . ۲- ایجاد مشكل در خواندن ونوشتن ۳- مشكل در ذخیره لغات ۴-مشكل در مهارت تولید ( عدم تنظیم زیر وبمی صدا و واحدهای زبر زنجیره ای مثل ریتم ،آهنگ ، كشش ، مكث ، دیرش و ... كه در نهایت منجر به ایجاد گفتار یكنواخت و در مراحل شدید عدم مفهوم بودن گفتار می شود ). ۵- مشكل در مهارت حافظه شنیداری ۶ - مشكل در استفاده از گرامر و نحو ۷- فقر مهارت هجی كردن ۸- افت در موفقیت تحصیلی ۹- بطور كلی اختلالات ارتباطی ، كه شامل:a اختلالات شنیداری b اختلالات زبانی و پردازشی c اختلالات گفتاری d اختلالات یادگیری e نا توانائیهای رشدی f نا توانائیهای دركی - شنیداری ۱۰- كاهش شنوایی و عقب ماندگی ذهنی یك ارتباط پیچیده است ، كاهش شنوایی می تواند بصورت انفرادی روی تمامی درجات شعور (فهم یا عقل) تأثیر بگذارد. ۱۱-عدم پذیرش مشكل شنوایی ، كه این امر بستگی به عوامل ذاتی ، نوع ،شدت و میزان و پیشرفت كم شنوایی، شخصیت فردی ، هوش وعلایق وسبك زندگی ، نحوه برخورد والدین و نیز همراه بودن دیگر نقایص و بیماریها می باشد. ۱۲- عمومی ترین احساسات افراد كم شنوا ؛ خنثی شدن ، احساس ناامنی ، افسردگی و اظطراب است. ۱۳- اختلالات زبانی : الف ) اختلالات شناختی شامل : اشكال در بگار گیری زمان صحیح افعال ، اشكال دراستفاده صحیح از الگوهای ضمایر شخصی ، اشكال دردر استفاده از حروف ربط واضافه ،اشكال دراستفاده از واژه های زبر زنجیره ای گفتار ب ) اختلالات نحو ج ) اختلالات معنا شناختی د) اختلال در كاربرد عملی زبان ۱۴-مشكلات گفتاری : الف) اختلالات تولیدی شامل: اختلالات تولیدی واكه ها ، اختلالات تولیدی همخوانها ب ) اختلال در نوای گفتار شامل : زیر بمی ، سرعت ، كیفیت ۱۵- جنبه های روانی اجتماعی ناشنوایی: پژوهشهای بی شماری از عملكرد روانی اجتماعی اطفال و بالغین دچار آسیب شنوایی به عمل آمده است. به جهت اثر ویرانگر شدید كری روی مهارتهای زبان و مشكلات منتج شده در روابط با دیگران انتظار می رود كه تطابق شخصیتی اجتماعی طفل دچار آسیب شنوایی تحت تأثیر قرار گیرد. تكامل شناختی : شناخت بعنوان یك پدیده عمل متقابل جاری میان انسان محیطش درك شده است . سازماندهی روندهای فكری نه تنها شامل واقعیتهای روانشناسانه مثل دانستن ، حل كردن ، خلق كردن و تخیل كردن می باشد بلكه همچنین اقدامات حركتی درك كردن ، تصویر سازی ، خاطره ، توجه كردن ، یادگیری وفعالیتهای ارتباطی اجتماعی را سازمان داده است. پس انسان آگاه و دارای شناخت بعنوان یك سیستم كامل از پروسه های عمل متقابل تصویر شده است كه اطلاعات گوناگون را درك می كند ، بصورت رمز در می آورد ،تغییر شكل می دهد و درست استفاده می كند. ۱۶- كودك كم شنوا و تأثیر آن در خانواده : كودكی با مشكل خاص ، تمام خانواده بویژه مادر را تحت شرایط ویژه ای قرار می دهد . با توجه به اینكه مادر بیشترین بار مشكلات را بر دوش دارد برای او روزهایی وجود دارد كه احساس می كند ای كاش هرگز كودك كم شنوا یا ناشنوا نمی داشت. زیرا كودك معلول خیلی بیشتر از كودك سالم ، عجز آور است. ناشنوایی یا كم شنوایی كودك می تواند به روابط مناسب و سالم والدین و خانواده تأثیر سوء بگذارد. این امر دارای دلایل متعددی از احساس هر گونه همكاری ، عجز و ناتوانی والدین گرفته ،مشكلات مادی وغیره ، كه همه اینها می توانند در این امر مهم دخیل باشند. ۱۷- اختلالات روانی (عاطفی -رفتاری ) ناشنوایان : نقص شنوایی در برخی برجنبه های روانی شخص تأثیر عمیق و در برخی دیگر تأثیر اندكی می گذارد ویا اصلأ بی تأثیر است. یك حقیقت تأسف بار اما غیر قابل اجتناب این است كه افراد مبتلا به نقایص شنوایی از برخی امتیازات مشخصی محرومند و این محرومیت بشتر در موارد مربوط درك زبان و تولید زبان وگفتارصادق است. كودكان ناشنوا كه بدلیل نشنیدن نمی توانند پاسخ درست دهند پس از مدتی بسیار حساس وعصبیو پرخاشگر می شوند. معمولأ وابستگی شدید به اطرافیان نزدیك خود پیدا می كنند وچون به تنهایی قادر به درك امور نیستند با كنجكاوی شدید و حركات تند وخشن علل امور را جویا می شوند. |
|
اثرات جانبی کاهش شنوایی
|
با این توضیح به اهمیت حس شنوایی و نیز اثرات مضر آسیب شنوایی تا حدودی پی می بریم . مسلماً آسیب شنوایی فقط به ایجاد مشكل در ناحیه سیستم شنوایی محدود نخواهد شدبلكه هر آنچه كه با این سیستم در ارتباط باشد را درگیر مشكلات بسیاری خواهد كردكه در زیر به بررسی برخی از این مسائل خواهیم پرداخت. ۱- كم شنوایی بین سنین ۶ ماه تا ۶ سال باعث تأخیر و یا ایجاد خلأ در رشد گفتار و زبان می شود . ۲- ایجاد مشكل در خواندن ونوشتن ۳- مشكل در ذخیره لغات ۴-مشكل در مهارت تولید ( عدم تنظیم زیر وبمی صدا و واحدهای زبر زنجیره ای مثل ریتم ،آهنگ ، كشش ، مكث ، دیرش و ... كه در نهایت منجر به ایجاد گفتار یكنواخت و در مراحل شدید عدم مفهوم بودن گفتار می شود ). ۵- مشكل در مهارت حافظه شنیداری ۶ - مشكل در استفاده از گرامر و نحو ۷- فقر مهارت هجی كردن ۸- افت در موفقیت تحصیلی ۹- بطور كلی اختلالات ارتباطی ، كه شامل:a اختلالات شنیداری b اختلالات زبانی و پردازشی c اختلالات گفتاری d اختلالات یادگیری e نا توانائیهای رشدی f نا توانائیهای دركی - شنیداری ۱۰- كاهش شنوایی و عقب ماندگی ذهنی یك ارتباط پیچیده است ، كاهش شنوایی می تواند بصورت انفرادی روی تمامی درجات شعور (فهم یا عقل) تأثیر بگذارد. ۱۱-عدم پذیرش مشكل شنوایی ، كه این امر بستگی به عوامل ذاتی ، نوع ،شدت و میزان و پیشرفت كم شنوایی، شخصیت فردی ، هوش وعلایق وسبك زندگی ، نحوه برخورد والدین و نیز همراه بودن دیگر نقایص و بیماریها می باشد. ۱۲- عمومی ترین احساسات افراد كم شنوا ؛ خنثی شدن ، احساس ناامنی ، افسردگی و اظطراب است. ۱۳- اختلالات زبانی : الف ) اختلالات شناختی شامل : اشكال در بگار گیری زمان صحیح افعال ، اشكال دراستفاده صحیح از الگوهای ضمایر شخصی ، اشكال دردر استفاده از حروف ربط واضافه ،اشكال دراستفاده از واژه های زبر زنجیره ای گفتار ب ) اختلالات نحو ج ) اختلالات معنا شناختی د) اختلال در كاربرد عملی زبان ۱۴-مشكلات گفتاری : الف) اختلالات تولیدی شامل: اختلالات تولیدی واكه ها ، اختلالات تولیدی همخوانها ب ) اختلال در نوای گفتار شامل : زیر بمی ، سرعت ، كیفیت ۱۵- جنبه های روانی اجتماعی ناشنوایی: پژوهشهای بی شماری از عملكرد روانی اجتماعی اطفال و بالغین دچار آسیب شنوایی به عمل آمده است. به جهت اثر ویرانگر شدید كری روی مهارتهای زبان و مشكلات منتج شده در روابط با دیگران انتظار می رود كه تطابق شخصیتی اجتماعی طفل دچار آسیب شنوایی تحت تأثیر قرار گیرد. تكامل شناختی : شناخت بعنوان یك پدیده عمل متقابل جاری میان انسان محیطش درك شده است . سازماندهی روندهای فكری نه تنها شامل واقعیتهای روانشناسانه مثل دانستن ، حل كردن ، خلق كردن و تخیل كردن می باشد بلكه همچنین اقدامات حركتی درك كردن ، تصویر سازی ، خاطره ، توجه كردن ، یادگیری وفعالیتهای ارتباطی اجتماعی را سازمان داده است. پس انسان آگاه و دارای شناخت بعنوان یك سیستم كامل از پروسه های عمل متقابل تصویر شده است كه اطلاعات گوناگون را درك می كند ، بصورت رمز در می آورد ،تغییر شكل می دهد و درست استفاده می كند. ۱۶- كودك كم شنوا و تأثیر آن در خانواده : كودكی با مشكل خاص ، تمام خانواده بویژه مادر را تحت شرایط ویژه ای قرار می دهد . با توجه به اینكه مادر بیشترین بار مشكلات را بر دوش دارد برای او روزهایی وجود دارد كه احساس می كند ای كاش هرگز كودك كم شنوا یا ناشنوا نمی داشت. زیرا كودك معلول خیلی بیشتر از كودك سالم ، عجز آور است. ناشنوایی یا كم شنوایی كودك می تواند به روابط مناسب و سالم والدین و خانواده تأثیر سوء بگذارد. این امر دارای دلایل متعددی از احساس هر گونه همكاری ، عجز و ناتوانی والدین گرفته ،مشكلات مادی وغیره ، كه همه اینها می توانند در این امر مهم دخیل باشند. ۱۷- اختلالات روانی (عاطفی -رفتاری ) ناشنوایان : نقص شنوایی در برخی برجنبه های روانی شخص تأثیر عمیق و در برخی دیگر تأثیر اندكی می گذارد ویا اصلأ بی تأثیر است. یك حقیقت تأسف بار اما غیر قابل اجتناب این است كه افراد مبتلا به نقایص شنوایی از برخی امتیازات مشخصی محرومند و این محرومیت بشتر در موارد مربوط درك زبان و تولید زبان وگفتارصادق است. كودكان ناشنوا كه بدلیل نشنیدن نمی توانند پاسخ درست دهند پس از مدتی بسیار حساس وعصبیو پرخاشگر می شوند. معمولأ وابستگی شدید به اطرافیان نزدیك خود پیدا می كنند وچون به تنهایی قادر به درك امور نیستند با كنجكاوی شدید و حركات تند وخشن علل امور را جویا می شوند. |
|
احساس سنگینی گوش و موم گوش
|
این کار اگر چه خیلی متداول است، اما به هیچ عنوان یک روش علمی نیست. این کار آنقدر شایع شده که متخصصان مجبور شده اند به تازگی دستورالعملی برای رفع آن صادر کنند. اگر شما هم دوست دارید از دست این مشکل راحت شوید، متن زیر را بخوانید. بدن انسان ساختار شگفت انگیزی دارد که موم گوش (که در اصطلاح عامیانه به آن جرم گوش می گویند) یکی از پیش پاافتاده ترین آنهاست. بسیاری از افراد تلاش می کنند تا به هر شکلی، با پنبه یا چوب کبریت، این موم را از گوش خود خارج کنند، اما حتی همین ماده زرد رنگ و چسبناک که به نظر بی اهمیت است، در بدن وظیفه ای دارد. موم گوش، برخلاف نام غلط اندازش، از موم ساخته نشده، بلکه ترکیبی از یک سری مواد است که از غدد عرق و چربی پوشاننده مجرای گوش ترشح می شوند، به اضافه لایه های کنده شده پوست و تکه های مو. این ماده که در یک سوم خارجی بخش غضروفی مجرای گوش ترشح می شود، به عنوان یک پاک کننده و ضدعفونی کننده خودکار عمل می کند. علاوه بر این از قسمت های حساس مجرای گوش محافظت کرده و آن را چرب و نرم می کند. معمولا موم اضافی گوش، بدون نیاز به دستکاری، راه خود را به بیرون گوش پیدا کرده و با حرکات فک از جمله جویدن به سمت بیرون رانده می شود و تمام گرد و غبار، اجسام خارجی و آلودگی ها را هم با خود خارج می کند. این ماده به تدریج از سوراخ خارجی گوش بیرون ریخته و خشک می شود. در این حالت پاک کردن این موم اضافی که از گوش خارج شده اشکالی ندارد، اما نباید در داخل مجرای گوش به دنبال این ماده بگردید، بلکه توصیه می شود تنها وقتی آن را تمیز کنید که از گوشتان خارج شده است. ● مومی علیه باکتری و قارچ مطالعات نشان داده که موم گوش بر بعضی از باکتری ها اثر باکتری کشی دارد. در ضمن محققان متوجه شده اند که این ماده خاصیت ضد قارچی هم دارد. به نظر می رسد این اثرات ناشی از وجود اسید های چرب اشباع و ایزوزیم در موم گوش و به خصوص خاصیت اسیدی آن باشد. با اینکه موم گوش که متخصصان به آن سرومن می گویند، مفید و لازم است، اما زیادی آن هم مشکلاتی ایجاد می کند. ● دستکاری خطرناک متخصصان توصیه می کنند اگر تجمع موم گوش باعث ناراحتی شما شده و علائمی ایجاد کرده، به جای اینکه خودتان با استفاده از پنبه و گوش پاک کن به جانش بیفتید، به پزشک مراجعه کنید. انباشته شدن این ماده در گوش می تواند علائمی مثل درد، خارش، احساس پری گوش، کاهش شنوایی و حتی وزوز و صدای زنگ را در گوش به وجود آورد. اما دستکاری گوش با اجسام تیز و گوش پاک کن نه تنها کمکی به حل مشکل نمی کند، بلکه باعث تحریک گوش و ترشح بیشتر موم و حتی عوارض دیگری از جمله عفونت و آسیب مجرای گوش می شود. ● درمان راه دارد درمان موثر با استفاده از مواد حلال موم و خیس کننده گوش انجام می شود. پس از اینکه با توصیه پزشک چند روزی از این مواد در گوش خود ریختید، ممکن است موم خود به خود از گوش خارج شده و مجرا باز شود. اما اگر خودبه خود باز نشد، وقتی که موم نرم تر شده و چسبندگی کمتری پیدا کرد، آن وقت است که پزشک با استفاده از آب ولرم که توسط سرنگ مخصوص شست وشوی گوش با فشار به داخل مجرا رانده می شود، موم را از مجرا بیرون می آورد. جهت سرنگ باید طوری باشد که آب از قسمت بالا و عقب مجرا حرکت کرده و تمام مجرا را هنگام خروج پاک کند. دمای این آب باید با دمای بدن انسان یکسان باشد، وگرنه در هنگام شست وشو باعث ایجاد سرگیجه خواهد شد. ● کورت وارد می شود در مواردی که مجرای گوش باریک بوده یا پرده گوش پاره شده باشد، کار پزشک سخت تر می شود و باید از وسایل خاصی برای خارج کردن موم استفاده کند. علاوه بر این در بعضی از افراد هم نباید از روش شست وشو استفاده کرد مانند افراد دیابتی و کسانی که ضعف سیستم ایمنی دارند. در این صورت با مکش (و کیوم) و وسایل کوچک مخصوصی مانند کورت که دارای میکروسکوپی برای مشاهده مجراست هم می توان موم را خارج کرد. البته فکر نکنید می توانید دست به کار شده و با جاروبرقی و سوزن، موم را از گوشتان درآورید. این کار هم خالی از خطر نیست و تنها باید توسط یک پزشک متخصص حرفه ای انجام شود. عفونت گوش خارجی، درد، سرگیجه، وزوز گوش و پارگی پرده گوش از عوارض ناخواسته هرگونه دستکاری گوش است. نکته ای که متخصصان بسیار بر آن تاکید می کنند این است که به هیچ عنوان از گوش پاک کن و وسایل دیگر برای خارج کردن موم استفاده نکنید، چون تنها باعث هل دادن بیشتر موم به داخل مجرا شده و درمان را مشکل تر می کند. علاوه بر این نباید از آب نبات های مکیدنی برای تحریک ترشح موم گوش و شمع های مخروطی مخصوص گوش برای خروج این ماده استفاده کرد. ● سمعک مراقبت می خواهد هنوز متخصصان هیچ راه تاییدشده ای برای پیشگیری از تجمع موم در گوش پیدا نکرده اند، اما به کسانی که بیشتر در معرض خطر هستند از جمله کسانی که قبلا دچار این مشکل شده اند توصیه می شود هر ۶ تا۱۲ ماه یک بار به پزشک مراجعه کنند. کسانی که از سمعک استفاده می کنند بهتر است به طور منظم برای پیشگیری از تجمع موم گوش معاینه شوند. این کار نه تنها به حفظ عملکرد سمعک کمک می کند، بلکه احتمال خراب شدن آن را هم کم می کند. توصیه می شود کسانی که مستعد تجمع موم هستند، هر ۶ تا۱۲ ماه یک بار با توصیه پزشک و در صورت لزوم، برای شست وشوی مرتب گوش مراجعه کنند. با توجه به این دستورات امید می رود از شمار مبتلایان به عوارض تجمع موم گوش، یعنی کاهش شنوایی و عفونت کم شود. |
| دکتر مهشید چایچی |
- گوش خارجی
- گوش میانی
- گوش داخلی
صوت توسط مجرای گوش خارجی وارد شده و سبب لرزش پرده گوش می گردد . سه استخوان کوچک در گوش میانی این لرزش را از پرده گوش به بخش حلزونی گوش در گوش داخلی هدایت می کنند . هر گونه اشکال در این انتقال سبب نقصان شنوایی هدایتی می گردد .
وقتی سه استخوان کوچک حرکت می کنند ،امواجی در مایع مجرای حلزونی بوجود می آورند و این امواج بیش از ۱۶۰۰۰ سلول ظریف شنوایی ( سلولهای مویی ) را تحریک می کنند . حرکت این سلولهای مویی باعث تولید یک جریان الکتریکی در عصب شنوایی می شود . این جریان از طریق سیستم عصبی تا مناطق شنوایی مغز رسیده و در آنجا به صورت صوت شناخته می شود . ( شنوایی حسی - عصبی )
اگر شما بیماری یا انسدادی در گوش خارجی یا میانی داشته باشید ، ممکن است شنوایی هدایتی شما آسیب ببیند . که می توان با درمانهای دارویی و یا جراحی آنرا مرتفع ساخت .
اما مشکل گوش داخلی می تواند باعث آسیب شنوایی حسی - عصبی شده و ناشنوایی عصبی ایجاد کند . در این حالت در بیشتر اوقات سلولهای مویی آسیب می بینند و عملکردی ندارند . اگر چه بسیاری از رشته های اعصاب شنوایی ممکن است سالم باشند و امواج الکتریکی را به مغز انتقال دهند اما به علت آسیب سلولهای مویی بدون پاسخ هستند . بدلیل اینکه در ضایعه شنوایی حسی - عصبی شدید امکان بهبودی با دارو وجود ندارد ، این ضایعه فقط با کاشت حلزون شنوایی قابل درمان می باشد .
دستگاه کاشت حلزون شنوایی یک دستگاه الکترونیک است که بخشی از شنوایی را به افراد ناشنوا برمی گرداند . این دستگاه با عمل جراحی در گوش داخلی کار گذاشته می شود و توسط دستگاهی که در خارج از گوش قرار می گیرد فعال می شود . برخلاف سمعک ، این دستگاه صدا را بلندتر و آشکارتر نمی کند . در عوض ، بدون نیاز به قسمتهای آسیب دیده سیستم شنوایی ،بطور مستقیم عصب شنوایی را تحریک می کند و اشخاصی که ناشنوایی شدیدی دارند اجازه می دهد که اصوات را دریافت کنند.
این دستگاه بدون استفاده از سلولهای مویی آسیب دیده صحبتها و صداهای محیطی را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل کرده و این امواج را به عصب شنوایی می فرستد .
یک پردازنده گویایی که معمولاً خارج از گوش بر روی کمربند یا داخل جیب گذاشته می شود . اغلب یک میکروفن برای دریافت اصوات در خارج از بدن و پشت گوش نصب می شود . « پردازنده گویایی » صداها را به سیگنالهای الکتریکی مشخص تبدیل می کند . این کدها از طریق سیم نازکی به سمت بالا و به وسیله های نصب شده در پشت گوش انتقال می یابد و به صورت امواج رادیویی از پوست گذشته و به الکترودهای کاشته شده در حلزون شنوایی می رسد . سیگنالهای دریافتی توسط الکترودها ، رشته های عصبی شنوایی را تحریک می کنند تا اطلاعات را به مغز فرستاده و در آنجا به صورت صداهای معنی دار تفسیر و معنی شوند .
▪آیا تمامی افراد می توانند از مزایای کاشت حلزون بهره مند شوند؟
کاشت حلزون شنوایی فقط برای اشخاصی طراحی شده که از سمعک نتیجه خوبی نمی گیرند و یا دچار ناشنوایی مادرزادی هستند . این افراد باید ۲ سال به بالا باشند ( مگر اینکه مننژیت دوران کودکی باعث ناشنوایی شده باشد ) .
متخصصین گوش و گلو و بینی عمل جراحی کاشت حلزون را انجام می دهند ، ولی همه آنها قادر به انجام این کار فوق تخصصی نمی باشند . بدین منظور پزشک شما می تواند برای ارزیابی شما را به یک کلینیک مخصوص کاشت حلزون ارجاع نمایند . سپس تیم کاشت حلزون به ارزیابی شما خواهد پرداخت . این تیم شامل متخصص گوش ، گلو و بینی ، شنوایی سنج ، گفتار درمان ، روانپزشک ، پرستار و دیگر افراد مورد نیاز می باشد . تمام بررسی های مورد نیاز را از شما به عمل خواهند آورد که عبارتند از :
●ارزیابی گوش : توسط متخصص گوش ، گلو و بینی تا ضمن بررسی علل دخیل ، آمادگی فرد را برای جراحی اعلام می نماید .
▪ارزیابی شنوایی ( شنوایی شناسی ) : توسط شنوایی شناس تا مشخص شود که با یا بدون سمعک تا چه اندازه قادر به شنیدن هستید .
ارزیابی رادیوگرافی ( اشعه X ) یا MRS
▪ارزیابی روانشناسی : تا مطمئن شوند از نظر روانی با فرآیند جراحی کاشت حلزون شنوایی سازگاری می یابید یا خیر ؟
▪ارزیابی جسمانی : تا هر گونه مشکلات بالقوه ای را که ممکن است در هنگام بیهوشی عمومی پیش آید شناسایی گردد.
عمل کاشت حلزون شنوایی تحت بیهوشی عمومی انجام گرفته و حدود ۲ تا ۳ ساعت به طول می انجامد . در این روش عمل جراحی ، لازم است که بیمار یک یا چند روز در بیمارستان بستری گردد که این مدت بستگی به دستگاه مورد استفاده و آناتومی ( ساختار ) گوش داخلی دارد .
● مراقبت ها و آموزشهای بعد از عمل
حدود یک ماه تا ۴۵ روز بعد از عمل جراحی شما ، پردازنده سیگنالها ، میکروفون و دستگاه تفسیر و معنی کننده اصوات در خارج از گوش شما قرار داده می شود و تنظیم میگردد . به شما یاد می دهند که چگونه از این دستگاهها مراقبت کنید و چگونه از این طریق به صداها گوش فرا دهید . بعضی از کاشتها زمان طولانی تری برای تنظیم شدن و آموزش مربوطه نیاز دارند . همچنین ممکن است تیم توانبخشی از شما بخواهند تا برای انجام معاینات دوره ای و در صورت لزوم تنظیم دوباره پردازنده گویایی به کلینیک مراجعه کنید .
●●توجه :
دستگاه کاشت حلزون شنوایی نمی تواند شنوایی کاملاً عادی شما را بازگرداند و میزان مفید بودن آن از فردی به فرد دیگر فرق می کند . بیشتر استفاده کنندگان به این نتیجه رسیده اند که این دستگاه به آنها کمک می کند تا با کمک لب خوانی تکامل یافته تری بتوانند ارتباط بهتری برقرار سازند .
البته بیش از نیمی از انها قادر شده اند که بدون نیاز به نشانه های بینایی صحبتها را تشخیص دهند و بچه هایی که در اطراف سن ۲ سالگی کاشت حلزون شنوایی شده اند ، شنوایی بهتر و نزدیک تری به حالت طبیعی داشته اند .
عوامل گوناگونی هستند که میزان استفاده مفید از این دستگاه را در کاربردهای مختلف مشخص می کنند:
مدت زمانی که شخص ناشنوا بوده است.
تعداد رشته های عصب شنوایی موجود
انگیزش بیمار برای یادگیری شنیدن
تیم جراحی شما برایتان توضیح خواهند داد که چه انتظارات معقول و منطقی می توانید از این دستگاه داشته باشید . قبل از اینکه بدانید آیا دستگاه شما خوب کار می کند یا نه ، لازم است که به روشنی بدانید که شما چقدر وقت صرف کنید تا به نتیجه برسید . این دستگاه برای تعداد معدودی از بیماران مفید نبوده است .