زماني براي مستي مرال ها
پارك ملي گلستان را اگر ميخواهي از نزديک ببيني، بايد عاشقش باشي. گلستان آنقدر زخم ديده است كه تاب كوچكترين تلنگري را ندارد. بايد آرام و بي سر و صدا پا به طبيعت هزار رنگ آن بگذاري و بي آنکه کسي از ساکنان پارک از حضورت برنجد، از زيبايي هاي طبيعت سرشار شوي.
گلستان، ساعت چند؟
سفر را نزديك به يك ماه زودتر برنامهريزي ميكنيم تا شما هم بتوانيد با برنامهريزي دقيق در اين جاده هم قصه ما شويد. گلستان را ميشود همين لحظه هم قصد كرد و رفت و ديد، اما ما ميخواهيم درست زماني در سايهسار جنگلهايش قدم بزنيم كه بانگ مرالها بر گوشه گوشه جنگل طنين انداخته باشد. محدوده زماني شهريور ماه فصل جفتگيري مرالهاي گلستان است كه آنها صدايي شبيه صداي گاوها را از خود در مي آورند. بنابراين بهترين موقع براي ديدن مرالهاي گلستان همين فصل «گاوبانگ» است. البته نظاره مرالها تنها دليل ما براي اين سفر نيست.
كجا ساكن ميشويم؟
اين سفر را بايد با بلد راه رفت. بنابراين از همين ابتدا سعي كنيد به دنبال يكي از آژانسهاي معتبر باشيد. تعداد محدود افراد باعث ميشود كه شما به راحتي و با كمين نشستن حيات وحش منطقه را ببينيد. محلي كه براي استراحت شما در نظر گرفته ميشود ايستگاه محيطباني است. ايستگاههاي محيطباني كه از سوي محيطبانان در اختيار شما قرار ميگيرد، بدون تخت است و در تعداد مشخص در آن، جا داده ميشويد. بنابراين رعايت اصول زيست محيطي و احترام به محيطبانان زحمتكشي كه براي چند روزي مهمان آنها هستيم، جزء لاينفك اخلاق طبيعتگردي و ورزشي است.
چتر سبز درختان
طبيعتگردي تنها مشاهده آنچه ميبينيد نيست. بلكه كمكم بايد ياد بگيريد كه هر منطقه چه گونههاي حيواني و گياهي در خود جا داده است. همگام شدن با آژانسهاي مسافرتي فرصتي به شما ميدهد تا با اين گونهها آشنا شويد، اما به طور اجمال شما در جنگل گلستان با گونههاي گياهي بلوط، بلند مازو، ممرز، انجيلي، پلت، شيردار، كركو، آزاد، اوري، توسكاي قشلاقي، كلهو، انجير، توت، ملچ، داغداغان، ازگيل، وليك، زالزالك، سياه تلو، گوجه وحشي، شير خشت، گردو، تمشك، انار وحشي، گلابي وحشي، زرشك، تاغ، گز، پرند، كاروانكش، كلاه ميرحسن، گون، چوبك، درمنه، خارشتر و ارس آشنا ميشويد. دنياي حيوانات آن شما را با مرال، شوكا، خرس قهوهاي، پلنگ، خوك وحشي، گربهجنگلي، تشي، آهو، قوچ و ميش، پلنگ، گرگ، روباه، كل و بز روبهرو ميكند.
آسمان آن هم پر از ماجراي پرواز پرندگاني چون قرقاول، كبك، تيهو، زنگوله بال، كوكر سينه سياه، ابيا و بلدرچين، قرقي، دليجه، سارگپه پا بلند، سارگپه، عقاب دوبرار، دال شيا، دال، عقاب دريايي دم سفيد، مرادان، بالابان، هما، داركوب سياه، بلبل، توكاي باغي، سهرهها، سكاها، زردهپرهها، مگسگيرها، زنبوركها و دمسرخهاست.
چه بپوشيم؟
طبيعتگردي بويژه ديدار از گونههاي حيواني رسم و رسوم خاص خود را دارد كه حتما بايد رعايت كنيد وگرنه تنها وقت و هزينه خود را صرف كردهايد، بدون اين كه به سرمنزل مقصود رسيده باشيد. نخستين نكتهاي كه بايد به خاطر بسپاريد پوشيدن لباسهاي استتار جنگل است يعني لباسهايي كه با زمينه همخواني داشته باشند و برگرفته از شكل و رنگ درختان است. در صورت نداشتن لباسهاي استتار از لباسهاي رنگ سبز زيتوني و در نهايت قهوهاي خاكي نهچندان روشن استفاده كنيد.
همچنين از پوشيدن لباسهاي سفيد بخصوص و رنگهايي كه توجه حيوانات را به شما جلب ميكند پرهيز كنيد. يادمان باشد كه حيوانات حواس بسيار قوي دارند و حضور انسان را در فاصلهاي بسيار دور تشخيص ميدهند.
مساله ديگري كه بايد در اين گونه سفرها به آن توجه داشت عدم استفاده از بوهاست. در تورهاي حيات وحش استفاده از هر ماده توليدكننده بو همانند عطر و ادكلن ممنوع است و هر گونه تجهيزات مولد صدا بايد خاموش يا سايلنت كامل شود.
يادمان باشد كه يك نسيم آرام هم ميتواند بوي انسان را به مشام حيوانات برساند و آنها را از ما دور كند، اما اين همه آنچه بايد رعايت شود نيست. براي اين كه بتوان از نزديك گونههاي حيواني را ديد، بايد از صحبت كردن در منطقه پرهيز كرد. البته سكوت براي كساني كه براي نخستين بار به تماشاي حيواني در زيستگاهها مينشينند سخت، اما نتيجه آن خوشايند است. همچنين يادمان باشد كه براي ديدار بايد آرام و همراه و نزديك به گروه حركت كنيم. در غير اين صورت شانس يك ديدار هيجاني را از همسفران نيز گرفتهايم.
كولهبار
طبيعتگردي همچنان كه آداب خاص خود را دارد، لوازم مخصوص به خود را هم ميخواهد. كوله چند روزه براي حمل كيسه خواب، دمپايي و لوازم غيرضروري. همچنين كوله سبك براي سفر يك روزه به همراه وسايل ضروري. بنابراين بسته به تعداد روزهاي سفر بايد يكي از اين كولهها را روي كول بگذاريد. علاوه بر آن به دليل در دسترس نبودن كولههاي بزرگ در طول سفر حتما وسايلي كه فكر ميكنند در طول مسير به آنها نياز ضروري دارند از داخل كولههاي بزرگ چند روزه برداشته و در كولههاي يك روزه همراه خود در داخل ماشين داشته باشند.
پيادهروي يكي از اصول غيرقابل انكار اين سفرهاست، بنابراين بايد با كفش مناسب به اين منطقه گام نهاد. كفش نيم بت يا كفش ساق بلند سبك ميتواند انتخابي مناسب براي جنگلنوردي شما باشد. كلاه آفتابي، عينك آفتابي بنددار، كرم ضدآفتاب، ليوان، بشقاب، قاشق و... را حتما به همراه داشته باشيد. همچنين به خاطر داشته باشيم براي رعايت مقدماتيترين اصول حفاظت محيط زيست از آوردن ظروف يكبار مصرف به منطقه پرهيز كنيد. علاوه بر آنچه در كوله سفر خود جا داديد، كوله شما بايد باز هم جا داشته باشد. دمپايي، لوازم بهداشتي شخصي (مسواك، خمير دندان، صابون سفري، شامپو و حوله) پتوي سفري، زيرانداز انفرادي، قمقمه آب و فلاسك چاي انفرادي، دوربين عكاسي، سوت و چراغقوه از ديگر لوازم اين سفر است.
در سفر به زيباييهاي گلستان و بازديد از حيات وحش منطقه بسته به روزهاي كه در اين منطقه ميمانيد هر روز بين 6 تا 8 ساعت پيادهروي داريد. بنابراين توان خود را بسنجيد و بعد پا به پاي جاده شويد. طبيعتگردي ريسك خودش را دارد هرچند بسيار كم و قابل چشمپوشي است، اما غيرممكن نيست بنابراين با توجه به اين مساله با تورها همسفر شويد.
همچنين اگر بيماري خاصي داريد حتما به مسوولان تور اطلاع دهيد. بياطلاعي آنها ممكن است منجر به اتفاقاتي شود كه هيچكس هم مسوول نيست جز خود شما.
همه زيباييهاي اين سفر
گلستان يكي از پارك مليهاي منحصربهفرد ايران است كه حيات وحش و گونههاي گياهي آن به تنهايي ميتواند سالانه گردشگران بيشماري را به اين سمت بكشاند. اما اين همه زيباييهاي اين منطقه نيست.
نميشود جنگل رفت اما گوش جان به صداي آبشارهاي آن نسپرد. اصلا جنگل بدون چشمه و رودخانه معنا نمييابد. بنابراين بعد از تجربه هيجانانگيز و ديدار نزديك با مرالهاي گلستان بايد مسير را به سمت آبشارهاي منطقه رساند.
آبشار قرهسو و آبشار زيباي گلستان و جنگلهاي تنگه گل و باقي مناطق همانند آلمه و ميرزا بايلو ازجمله نقاط ديدني گم شده در جنگلهاي زيباي گلستان است كه بايد آنجاها را ديد. موزه حياتوحش «تگه» حتما بايد يكي از مقاصد شما باشد. بعد مسير را به دشت «ميرزابايلو» برسانيد به تماشاي خراميدن آهوان.
در دره «آلمه» هم به تماشاي قوچ و ميشهاي اوريال در سينهكش ماهورهاي آلمه بنشينيد. اما براي ديدار از اين همه زيبايي مواج در پارك ملي گلستان بايد با محيطبانان و مديريت پارك هماهنگ شد. بگذاريد از هر دوسو به شما خوش بگذرد و خستگي محيطبانان و مسوولان پارك در تن و جانشان باقي نماند.
چگونه به گلستان برويم؟
باز هم مثل هميشه مقصد را تهران ميگيريم. قطار رفتوبرگشت تهران ـ گرگان بهترين گزينه ما براي رفتن به اين سفر است. البته ميشود با ماشين شخصي هم اين سفر را رفت. اما اگر شما به همراه آژانسها به مسافرت ميرويد، معمولا آنها قصه را با قطار شروع مي كنند. در گرگان هم اتوبوسهاي محلي است كه شما را به گلستان و ايستگاههاي محيط باني ميبرد.