يكي از موضوعاتي كه اخيرا در زمينه رژيم غذايي سالم توجه خاصي به آنمي شود مصرف چربي و تاثير آن در سلامت است.
بي ترديد چربيها و روغن ها بخش مهمي از برنامه غذايي را تشكيل مي دهند. شايد همواره شنيده شده كه كاهش مصرف چربي به حفظ سلامت و تقليل خطر ابتلا به بيماري ها كمك مي كند.
واقعيت اين است كه بدن انسان به مقاديري از انواع چربي نياز مند است و حذف آن از برنامه غذايي نه تنها به سلامت كمك نمي كند بلكه پيامدهاي ناخوشايندي دارد.
اما نبايد فراموش كرد كه انواع چربي اثرات متفاوتي را بر بردن اعمال مي كنند بطوريكه برخي انواع آن باعث ارتقاء سلامت شده و لذا چربي هاي شفا بخش ناميده شده اند و بعضي انواع ديگر به اندازه خطرناكند كه افزايش مصرف آنها ممكن است آسيب جبران ناپذيري به سلامت افراد وارد كند.

انواع چربي ها
بطور كلي چربي ها و روغن ها زنجيره اي از ملكول هاي اسيد هاي چرب هستند كه عمدتا از اتم هاي كربن ساخته شده اند. چربي ها به دليل داشتن اتصالات كربني بيشتر در ميان اتم هاي كربنشان در دماي اطاق به حالت جامد ند و به همين علت هم به آنها اشباع شده گويند. انواع ديگر چربي كه اتصالات كربني كمتري دارند غير اشباع ناميده مي شوند و در دماي اطاق به حالت مايعند مانند انواع روغن هاي گياهي.

چربي هاي بد:
- چربي اشباع: همانطور كه گفته شد اين نوع چربي در دماي اطاق به حالت جامد است. چربي اشباع در غذاهايي با مواد اوليه حيواني مانند گوشت ، شير پر چرب ، كره ، و پنير يافت مي شود عامل تغذيه اي مهمي در افزايش كلسترول بد خون به شمار مي رود. البته برخي مواد ديگر از جمله روغن نارگيل ، روغن پالم ، و كره كاكائو نيز حاوي چربي اشباع هستند و به هنگام خريد اين مواد بايد به محتواي چربي آنها هم توجه داشت.
- چربي ترنس: چربيهاي ترنس نيز مانند نوع اشباع مي توانند سطوح كلسترول بد خون را بالا ببرند اما چربي خوب خون را نيز پايين مي آورند. اين نوع چربي در غذاهاي تهيه شده با روغن هاي هيدروژنه مانند كراكرها ، غذاهاي سرخ شده ، انواع دونات ها و كلوچه ها وجود دارند.

چربي هاي خوب:
- چربي هاي غير اشباع: وقتي صحبت از چربي سالم يا خوب است منظور چربي هاي غير اشباع از نوع پلي و مونو هستند كه اگر به جاي چربي اشباع مصرف شوند سطوح كلسترول بد خون را كاهش مي دهند. انواع روغن مانند روغن زيتون ، كانولا و آفتابگردان جزء اين گروه هستند و البته برخي مواد ديگر مانند آجيل نيز منابع خوبي از اين نوع چربي محسوب مي شوند.
اسيدهاي چرب امگا – سه كه در روغن ماهي مانند ماهي تن و سالمون يافت مي شوند نوعي چربي اشباع نشده پلي هستند كه در برابر بيماريهاي قلبي عروقي اثر حفاظت بخش دارند.
به هرحال نكته مهم اين است كه گنجانيدن چربي در برنامه غذايي لازم است اما در اين مورد هم رعايت تعادل در ميزان مصرف به اندازه نوع روغن مصرفي حائز اهميت است.

بنابر توصيه متخصصان:
- براي بهره مندي از فوائد و اثرات مثبت چربي ها در بدن ، انواع چربي اشباع نشده مونو بويژه اسيدهاي چرب امگا – سه را مصرف كنيد.
- مصرف انواع اشباع و بخصوص ترنس را ( كه تحت عنوان روغن هاي گياهي هيدروژنه يا تا حدي هيدروژنه معرفي مي شوند) را محدود كنيد.
- همه غذاها ي داراي چربي ، حاوي مخلوطي از اسيدهاي چرب اشباع نشده پلي و مونو و اسيدهاي چرب اشباع هستند.لازم نيست و حتي توصيه نمي شود حتي يكي از انواع چربي به طور كلي ازبرنامه غذايي حذف شوند.
- بهترين نوع چربي اسيدهاي چرب امگا – سه هستند كه به فراهم كردن ويتامين E و سلنيم كمك مي كنند. در جذب ويتامين ها و مواد مغذي مهم از ميوه ها و سبزيجات موثرند. گنجانيدن مقادير مناسب و متعادل آنها در غذا به جلوگيري و درمان بيماريهاي قلبي ، ديابت ، چاقي ، سرطان ، درد هاي استخواني و حالت هاي التهابي كمك مي كند.
- اسيدهاي چرب امگا- سه براي رشد و تكامل مغز كودكان ضروري اند و با خاصيت ضد التهابي كه دارند در پيشگيري از بسياري از بيماريها موثرند و اينگونه است كه گفته مي شود شفا بخش اند.