رازهای جوانی

لبها قسمت کوچک و قرمز رنگ و بدون مویی هستند که در حد فاصل بین پوست صورت و مخاط دهان قرار دارند. این پوشش نازکتر از پوست بوده و فاقد غدد بزاقی مخاط دهان می‌باشد بنابراین رطوبت کمی داشته و سطح آن نسبتاً خشک است.
این قسمت از لب را قیطان لب یا ورمیلیون Vermillion هم می‌نامند. گاهی روی لب غدد چربی اکتوپیک به صورت نقاط زرد و ارزنی شکل وجود دارد که آن را بیماری فوردایس Fordyce می‌نامند. لبها علاوه بر آنکه عضو اصلی برای حرف زدن هستند در زیبایی چهره تأثیر بسیار پر اهمیتی دارند.
اندازه‌ی‌ لبها، حجم لب و رنگ و صافی آن هر یک از اهمیت خاصی در زیبایی چهره برخوردار بوده و در تشخیص امراض هم تأثیر معنی‌داری ایفا می‌نمایند. نازک و کم حجم شدن لبها در پیری امری طبیعی است ولی درایام جوانی بیماری محسوب شده و به نام میکروکیلی از مشخصات اسکلرودرمی سیستمی می‌باشد. بزرگ شدن غیرطبیعی لبها هم بیماری محسوب شده و ممکن است نشانه‌یی از بعضی انواع سرطان و یا آمیلوئیدوز ویا بیماریهایی مانند سل، جذام، سالک و سایر بیماریهای گرانولوماتوز باشد. در هنگام معاینه‌ی لب باید لثه‌ها و مخاط دهان و زبان را هم به دقت معاینه کرد. علاوه برآن توجه به پرزهای روی زبان که سه نوع رشته‌یی و قارچی شکل و سیرکام والت Circumvallate می‌باشند و وریدهای زیر زبانی را باید مورد معاینه قرار داد.
ضایعات لب گاهی لوکالیزه و فقط در روی لب قراردارند و گاهی علاوه بر لب روی لثه و مخاط دهان هم ضایعات مشابه موجود است و از این بالاتر گاهی ضایعات روی لب نشانه‌ی بیماریهای فراگیر در سایراعضای بدن و یا پیش درآمد آنها می‌باشد. نمونه‌ی ‌آن لکه‌های سیاه رنگ شبیه خالهای کوچک روی لب می باشد که همراهی با پولیپ منتشر در دستگاه گوارش داشته و پیش‌درآمد سرطان کولون ویا اندامهای دیگر مانند پانکراس، تیروئید، تخمدان و... است و سندرم پوتس جگر (Peutz-Jegher) نامیده می‌شود. گاهی با دیدن ضایعه روی لب آزمایش‌های اضافی مانند نمونه‌برداری از جهت میکروب و قارچ و یا آزمایش آسیب‌شناسی و یا آزمایش سرم شناسی و معاینه‌ی بالینی سایر اندامها لازم می‌شود. معاینه‌ی لب و دهان و سایر مخاط‌ها جزیی از یک معاینه‌ی کامل برای بیماریهای داخلی و پوست می‌باشد. لبها ممکن است از بدو تولد تا آخر عمر دچار بیماری گردند. نمونه‌ی بیماریهای مادرزادی لبها لب شکری بودن یا داشتن ماه گرفتگی و یا لکه‌های رنگی و خال مانند پوتس جگر و سندرم لوژیه و ضایعات عروقی مانند اوسلروبراندو، آنژیوکراتوماکورپوریس دیفوسوم، آتاکسیاتلانژی اکتاتیکا و نمونه‌ی بیماریهای اکتسابی آن انواع درماتوزها مانند اگزمای آتوپیک، اگزمای سبوره‌ئیک، لیکن پلان و پسوریازیس می‌باشد. علاوه بر آن بیماریهای لب ممکن است جزئی از بیماریهای سیستمی مانند لوپوس اریتماتوو اسکلرودرمی و بیماری شوگرن و بیماری ایدز باشد. متأسفانه امروزه به علت رواج سکس دهانی بیماریهای آمیزشی دیگر هم به جمع بیماریهای لب و دهان افزوده شده‌اند که نمونه‌‌ی آنهاسیفیلیس و زگیلهای تناسلی و تبخال تناسلی می‌باشد. در شماره‌های آتی بعضی از بیماریهای لب را که اهمیت بیشتری دارند شرح خواهیم داد.

دکتر یزدانبخش نجفیان

رد پای زمان بر روی پوست به شکل چین و چروک دیده می شود. برخی از این چین ها خطوط متناسبی است که به چهره شخصیت دلخواهی می بخشد، اما بسیاری از آنها نیز ژرف و زود رس و ناخوش آیند هستند و دلیل پیداییشان کمبود چربی و رطوبت یا آرایش همیشگی و یا کمبود پروتئین است.
پوست به مقدار کافی پروتئین و ویتامین های A, B, C, D, E نیاز دارد و کمبود هر یک از این مواد مشکلات زیادی برای پوست فراهم می کند.
افزون بر پروتئین و ویتامین ها، آب به میزان ۵ تا ۶ لیوان در روز و نیز ورزش چهره و اندام از نیازهای طبیعی پوست است و از پیری زودرس جلوگیری می کند.
ماساژ صورت و گردن یکی دیگر از عوامل سالم نگهداری پوست است. به خاطر داشته باشید که هرگز بدون کمک گیری از کرم مرطوب کننده، پوست را ماساژ ندهید. پس از آنکه مقداری کرم روی پوست نشاندید، به این شکل ماساژ پوست را آغاز کنید :
• برای ماساژ گردن و چانه، دست را از پایین به طرف بالا حرکت دهید.
• اطراف چانه را از پایین به بالا ماساژ دهید و دست ها را به طرف گوش ها پیش ببرید.
• خطوط اطراف دهان را ـ که چین های خنده هستند ـ با نوک انگشت اشاره دو دست به شکل دورانی به طور قرینه ماساژ دهید و از بالای گونه ها به طرف گوشه خارجی چشم ادامه دهید.
• برای زیر چشم، انگشت اشاره را به آرامی از روی بینی ـ پایینتر از حد فاصل ابروها ـ به طرف شقیقه های حرکت دهید.
• برای ماساژ پیشانی، دست ها را میان دو ابرو قرار دهید و از پایین به طرف بالا حرکت دهید. سپس با دو انگشت اشاره و میانی دو دست، ضربه هایی پیاپی و یکنواخت به پوست پیشانی بزنید و پس از آن دست ها را از میان ابروها به طرف شقیقه ها پیش ببرید.

پوست بدن با گذشت زمان تحت روند پیرشدن دستخوش تغییراتی می‏شود كه تغییررنگ و چین و چروك بارزترین آنهاست. پیرشدن پوست فقط یكی از علل چین و چروك پوست است و مهمترین علل دیگر آن: نور خورشید، سیگار، حالات چهره می‏باشد.
در طی فرآیند پیری حالت انعطاف‏پذیری پوست از بین می‏رود و شیارهای پوستی افزایش می‏یابد. و با كاهش چربی زیر پوست، پوست شل می‏شود و علاوه بر آن سرد و رنگ‏پریده می‏شود. ضخامت پوست كم می‏شود یا تغییر نمی‏كند.
اگر پوست در معرض تابش طولانی‏مدت نور خورشید قرار گیرد پوست شل شده و شیارهای ظریفی در سطح آن ظاهر می‏شود و ضخامت پوست افزایش می‏یابد.
سیگار نیز بر پوست اثر كرده و باث تسریع و تشدید پیری پوست می‏شود.
وضعیت‏های خاص مثل حالت خندان، غمگین و اخمو در طولانی‏مدت باعث بروز شیارهای عمیق روی پوست می‏شود.

بسیاری از کارشناسان تغذیه صبحانه را اصلی‌ترین و مهم‌ترین وعده‌های غذایی می‌دانند. پس از ۱۰ تا ۱۲ ساعت غذا نخوردن انرژی بدن کم می‌شود و بدن و مغز به غذا نیاز دارد. آنچه که ما برای صبحانه انتخاب می‌کنیم بر کارایی جسمی و ذهنی ما تاثیر می‌گذارد. این موضوع حتی بر خلق و خو، وزن و وضعیت سلامت ما تاثیر دارد...
● صبحانه بخورید تا هوشیارتر شوید
مطالعات بسیاری نشان داده است کودکانی که صبحانه نمی‌خورند در انجام تکالیفی که نیاز به مهارت حل مساله دارد، ضعیف‌ترند. بررسی بیش از ۱۳۰۰ کودک در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۴ انجام شد نشان داد کودکانی که صبحانه می‌خورند نسبت به کودکانی که صبحانه نمی‌خورند عملکرد ذهنی بالاتر و دقت و تمرکز بیشتری دارند، در انجام تکالیف‌شان موفق‌ترند و به موضوعات مطرح شده در کلاس درس سریع‌تر و بهتر واکنش نشان می‌دهند اما فواید صبحانه خوردن تنها مخصوص کودکان نیست و این تنها کودکان نیستند که از فواید صبحانه بهره می‌برند. بررسی‌ها نشان داده است در بزرگسالان هم افرادی که صبحانه می‌خورند در مقایسه با افرادی که صبحانه نمی‌خورند سریع‌تر کار می‌کنند و اشتباهات کمتر و حافظه قوی‌تری دارند.
● صبحانه‌خورها سالم‌ترند
این تنها کارایی ذهنی ما نیست که با نخوردن صبحانه دچار مشکل می‌شود. بررسی‌های انجام شده نشان داده است که افرادی که به طور منظم صبحانه می‌خورند و این وعده غذایی مهم را فراموش نمی‌کنند در مقایسه با سایر افراد کمتر دچار سرماخوردگی و آنفلوآنزا می‌شوند و میزان استرس و افسردگی نیز در آنها کمتر است. همچنین وعده صبحانه نقش مهمی در دریافت فیبر و ویتامین‌های مورد نیاز بدن دارد. بررسی‌ها نشان داده است تامین مواد مغذی مورد نیاز بدن در طول روز که در وعده‌های غذایی دیگر دریافت می‌کنیم آسان نیست. افرادی که به طور منظم صبحانه می‌خورند و در وعده صبحانه از تمام گروه‌های غذایی استفاده می‌کنند احتمال بیشتری دارد که آهن، کلسیم و ویتامین‌های گروه B را به مقدار پیشنهاد شده دریافت کنند.
● صبحانه و تناسب اندام
صبحانه در تناسب اندام و کاهش وزن هم نقش مهمی دارد. اگر صبحانه از وعده‌های غذایی خذف شود احتمال گرسنگی در طول روز بیشتر است و این‌طور مواقع اغلب افراد برای رفع گرسنگی از میان وعده‌ها و خوراکی‌هایی که پرکالری‌تر و پرچرب‌ترند اما ارزش غذایی و فیبر کمتری دارند، استفاده می‌کنند. توصیه می‌شود در وعده صبحانه از غلات استفاده شود. بررسی‌ها نشان داده است کودکانی که به طور منظم صبحانه حاوی غلات مصرف می‌کنند، سالم‌ترند و احتمال چاقی و اضافه وزن در آنها کمتر است. همچنین احتمال کاهش وزن در نوجوانانی که بیش از ۵ بار در هفته از صبحانه‌های حاوی غلات استفاده می‌کنند، بیشتر است و این نوجوانان در مقایسه با آنهایی که به ندرت از غلات مصرف می‌کنند وزن کمتر، اندازه دور کمر کمتر و میزان قند خون کمتری دارند. مطالعات نشان داده است که احتمال اضافه وزن در بزرگسالانی به طور مرتب صبحانه حاوی غلات کامل می‌خورند، کمتر است.
● چه غذایی برای صبحانه بهتر است؟
صبحانه زمان مناسبی برای انتخاب غلات کامل است. توصیه می‌شود غلاتی را انتخاب کنید که در هر واحد مصرف حداقل سه گرم فیبر داشته باشند. می‌توانید از صبحانه‌های آماده غلات کامل که با ویتامین و مواد معدنی مورد نیاز بدن غنی شده‌اند در وعده صبحانه استفاده کنید و آنها را همراه شیر کم چرب یا بدون چربی مصرف کنید. مصرف یک لیوان آب پرتقال هم به بدن در جذب آهن موجود در غلات کمک می‌کند. کارشناسان تغذیه توصیه می‌کنند از نان‌های سبوس دار استفاده شود چون در مقایسه با نان‌های سفید چهار برابر فیبر بیشتر، سه برابر روی بیشتر و دو برابر بیشتر آهن دارند و میزان ویتامین B آنها هم به مقدار زیادی بیشتر است. از خوراکی‌های چرب مانند کره و مارگارین به مقدار خیلی کم استفاده کنید. همچنین بهتر است به جای استفاده از مربا و مارمالاد که قند بالایی دارند از جایگزین‌های سالم‌تر مانند عسل، خرما و کشمش استفاده کنید. همچنین کیک و کلوچه و بیسکوییت‌های سبوس‌دار، کراسلی و کره بادام زمینی، فرنی، ساندویچ کم چرب، ماست و پنیر، دانه‌های روغنی و مغزها و همچنین انواع میوه مانند سیب و موز در وعده صبحانه مفید است.
● صبحانه با عجله
همیشه هم وقت گذاشتن برای تهیه صبحانه به معنی کمتر خوابیدن و زودتر از خواب بیدار شدن نیست. گرم کردن یک لیوان شیر و مخلوط کردن آن با غلات غنی شده چند دقیقه بیشتر وقت نمی‌خواهد. اگر واقعا صبح وقت کمی برای تهیه صبحانه دارید از شب قبل و پیش از خواب صبحانه‌تان را آماده کنید حتی اگر خواب ماندید مقدار یک لقمه کوچک نان و پنیر ساده هم که شده با خود ببرید و در راه رسیدن به مدرسه یا محل کار نوش جان کنید. خلاصه اینکه هر طور شده صبحانه را فراموش نکنید چون تاثیر زیادی بر میزان انرژی، هوشیاری، شادابی و کارایی و افزایش قدرت ذهنی‌تان دارد.

فرزانه فولادبند

چای سبز به دلیل داشتن ترکیبی موسوم به پلی‌فنول‌ها خاصیت طبی برای پوست دارد.
پلی‌فنول‌ها نابودکننده رادیکال‌های آزاد (مولکول‌هایی که از طریق تغییر DNA در داخل سلول باعث سرطان می‌‌شوند) در سلول هستند. پلی‌فنول‌ها علاوه بر نابودکردن رادیکال‌های آزاد با تسریع مرگ سلول‌های سرطانی از سلول‌های سالم نیز حفاظت می‌کنند. تأثیر یکی از فراوان‌ترین پلی‌فنول‌ها در چای سبز را بر سلول‌های پوست و رشد سلول‌های سالم پوست مورد بررسی قرار دادند و مشخص شد این ماده، سلول‌های غیر فعال پوست را مجبور به فعالیت می‌کند. سلول‌های پوست که به سطح می‌رسند، معمولاً فقط ۲۸ روز زنده می‌مانند و از روز بیستم این سلول‌ها در بخش سطحی پوست به انتظار مرگ می‌نشینند، اما این بررسی نشان داد که EGCG این سلول‌های نیمه مرده را دوباره فعال می‌کند. برای درمان بیماری‌های پوستی نظیر «پسورایسیس» راهگشای مفیدی باشد.

آب میوه قره قاط (میوه درخت قره قاط) می تواند به از بین بردن باكتریهایی كه باعث عفونتهای ادراری می شود، كمك كند. همچنین این آبمیوه می تواند به جنگ ویروسهای روده و معده برود.
آزمایشاتی كه بر روی ویروسهای حیوانی در آزمایشگاهها انجام شد، نشان می دهد كه آبمیوه قره قاط از عفونی شدن سلولها توسط ویروسها جلوگیری می كند. بخصوص اثر این آب میوه در زنان بیشتر است و باعث كاهش عفونتهای ادراری در آنها می شود. البته هنوز دانشمندان مطمئن نیستند كه این آبمیوه از كدام دسته عفونتها، ویروس یا باكتریهایی جلوگیری به عمل می آورد، اما در حال بررسی این موضوع هستند.
لازم به ذكر است كه عفونتهای روده ای و معده ای باعث دل درد شدید و اسهال می شود تا جایی كه حتی گاهی باعث مرگ می شود. بنابراین پزشكان مصرف این آبمیوه را به این نوع بیماران توصیه می كنند.