برفك (كاندیدیاز دهانی)
برفك (كاندیدیاز دهانی)
(نام لاتین: thrush)
شرح بیماری
برفك عبارت است از یك عفونت قارچی شایع دهان. بیشتر، نوزادان و شیرخواران را مبتلا میكند ولی سایر كودكان و بزرگسالان نیز مبتلا میشوند.
لكههایی (پلاكهایی) با مشخصات زیر در دهان ظاهر میشوند:
لكهها سفید تا زرد متمایل به كرم و اندكی برجسته هستند. شبیه شیر دلمه بسته هستند ولی پاك نمیشوند.
لكهها دردناك نیستند مگر این كه برداشته شوند. در این صورت زخمهای كوچك و دردناكی بر جای میگذارند.
دهان خشك است.
قارچی به نام كاندیدا آلبیكنس . معمولاً به تعداد كم در دهان وجود دارد ولی عوامل خاصی ممكن است باعث تكثیر بیش از حد آن شوند:
درمان با آنتیبیوتیكها. ممكن است تعادل طبیعی ارگانیسمها را در دهان برهم زند و باعث ایجاد برفك گردد.
زایمان. نوزادان ممكن است عفونت را در حین عبور از مجرای زایمان كسب كنند به خصوص اگر مادر دچار عفونت مهبل با یك مخمر باشد. برفك ظرف چند ساعت تا 7 روز پس از تولد ظاهر میشود.
سالخوردگی. افراد مسنتر به خاطر مقاومت طبیعی كمتر دچار برفك میگردند.
تغذیه نامناسب
بیماری كه باعث كاهش مقاومت شده باشد.
ایدز (برفك در بزرگسالان، جزئی از معیارهای تشخیصی ایدز به شمار میرود).
دیابت شیرین
التهاب ناشی از دندانهای مصنوعی
مصرف مزمن استروییدها (خوراكی یا استنشاق)
بهداشت خوب دهان
اجتناب از آنتیبیوتیكهای غیرضروری
درمان معمولاً ظرف 3 روز این عفونت را پاك میكند. خطرناك یا جدی نیست ولی تمایل به عود دارد.
میتواند به مهبل، پوست، حنجره، لوله گوارش یا دستگاه تنفسی گسترش یابد.
آزمونهای تشخیصی میتوانند شامل خراش دادن پلاك و بررسی ماده در زیرمیكروسكوپ باشند.
هدف از درمان بهبود بیماری زمینهای مساعدكننده بیمار به عفونت و تسكین علایم برفك است.
در صورت ابتلای یك شیرخوار به این عفونت، هر چیزی را كه ممكن است در دهان بچه قرار بگیرد، استریل كنید.
محلول پراكسید هیدروژن برای شستشوی دهان، ناراحتی را تسكین خواهد داد.
ممكن است از داروی كلوتریمازول كه در دهان حل میشود، 5 بار در روز و به مدت 14 روز استفاده شود.
ضایعات كودكان كمسن را میتوان به دقت با یك وسیله نخی آغشته به سوسپانسیون نیستاتین برداشت.
كرمهای ضد كاندیدیا كه در زیر دندانهای مصنوعی یا در گوشههای دهان بهكار میروند، گاهی اثربخش هستند.
محدودیتی وجود ندارد.
در شیرخواران تغییری لازم نیست. سایر كودكان و بزرگسالان باید مایعات كافی همراه با شیر، ژلاتین مایع، بستنی، فرنی، آب، چای یا سایر نوشیدنیها و غذاهایی را مصرف كنید كه به راحتی قابل بلع هستند. در صورت دردناك بودن لكهها، برای نوشیدن از نی استفاده كنید.
اگر علایم كمآبی (چشمهای گود رفته، الاستیسیته كم پوست و خستگی) در یك كودك ظاهر شوند.
ایجاد تب
ظاهر شدن ضایعات در پوست یا مهبل
اگر علایم عفونت باكتریایی ثانویه (درد، قرمزی، حساسیت به لمس، تورم، گاهی تب) در دهان ظاهر شوند.