علی اكبر (ع)
علی اكبر (ع)
علی اكبر (ع) فرزند بزرگ سید الشهدا (ع) و شبیه پیامبر (ص) كه روز عاشورا فدای دین شد. مادر علی اكبر، لیلا دختر ابی مره بود. در كربلا حدود 25 سال داشت.سن او را 18 سال و 20 سال هم گفتهاند. او اولین شهید عاشورا از بنی هاشم بود.[1] علی اكبر شباهت بسیاری به پیامبر داشت،هم در خلقت، هم در اخلاق و هم در گفتار. به همین جهت روز عاشورا وقتی اذن میدان طلبید و عازم جبهه پیكار شد،امام حسین - علیه السلام - چهره به آسمان گرفت و گفت: «اللهم اشهد علی هؤلاء القوم فقد برز الیهم غلام اشبه الناس برسولك محمد خلقا و خلقا و منطقا و كنا اذا اشتقنا الی رؤیه نبیك نظرنا الیه...»[2] شجاعت و دلاوری علی اكبر و رزم آوری و بصیرت دینی و سیاسی او، در سفر كربلا بویژه در روز عاشورا تجلی كرد.سخنان، فداكاریها و رجزهایش دلیل آن است. وقتی امام حسین از منزلگاه «قصر بنی مقاتل» گذشت، روی اسب چشمان او را خوابی ربود و پس از بیداری «انا لله و انا الیه راجعون» گفت و سه بار این جمله و حمد الهی را تكرار كرد.علی اكبر وقتی سبب این حمد و استرجاع را پرسید، حضرت فرمود: در خواب دیدم سواری میگوید این كاروان به سوی مرگ میرود. پرسید: مگر ما بر حق نیستیم؟ فرمود: چرا.
گفت: «فاننا اذن لا نبالی ان نموت محقین» پس باكی از مرگ در راه حق نداریم![3] روز عاشورا نیز پس از شهادت یاران امام، اولین كسی كه اجازه میدان طلبید تا جان را فدای دین كند او بود.گر چه به میدان رفتن او بر اهل بیت و بر امام بسیار سخت بود،ولی از ایثار و روحیه جانبازی او جز این انتظار نبود. وقتی به میدان میرفت،امام حسین - علیه السلام - در سخنانی سوزناك به آستان الهی،آن قوم ناجوانمرد را كه دعوت كردند ولی تیغ به رویشان كشیدند، نفرین كرد.
علی اكبر چندین بار به میدان رفت و رزمهای شجاعانهای با انبوه سپاه دشمن نمود.
هنگام جنگ، این رجز را میخواند كه نشان دهنده روح بلند و درك عمیق اوست:
انا علی بن الحسین بن علی
نحن و رب البیت اولی بالنبی
تالله لا یحكم فینا ابن الدعی
اضرب بالسیف احامی عن ابی
ضرب غلام هاشمی عربی[4]
پیكار سخت، او را تشنهتر ساخت. به خیمه آمد. بی آنكه آبی بتواند بنوشد،با همان تشنگی و جراحت دوباره به میدان رفت و جنگید تا به شهادت رسید. قاتل او مره بن منقذ عبدی بود. پیكر علی اكبر با شمشیرهای دشمن قطعه قطعه شد.وقتی امام بر بالین او رسید كه جان باخته بود. صورت بر چهره خونین علی اكبر نهاد و دشمن را باز هم نفرین كرد:
«قتل الله قوما قتلوك...» و تكرار میكرد كه:«علی الدنیا بعدك العفا». و جوانان هاشمی را طلبید تا پیكر او را به خیمه گاه حمل كنند.[5] علی اكبر،نزدیكترین شهیدی است كه با حسین - علیه السلام - دفن شده است. مدفن او پایین پای ابا عبد الله الحسین - علیه السلام - قرار دارد و به این خاطر ضریح امام، شش گوشه دارد. [6]
الگوی شجاعت و ادب، اكبر
دردانه فاطمی نسب، اكبر
فرزند یقین ز نسل ایمان بود
پرورده دامن كریمان بود
آن یوسف حسن،ماه كنعانی
در خلق و خصال،احمد ثانی
آن شاهد بزم،سرو قامت بود
دریا دل و كوه استقامت بود
آن دم كه لباس رزم میپوشید
از كوثر عشق،جرعه مینوشید
از فرط عطش فتاده بود از تاب
گردید ز دست جد خود سیراب
در راه خدا ذبیح دین گردید
بر حلقه عاشقان نگین گردید
داغش كمر حسین را بشكست
با خون سرش حنای خونین بست
دیباچه داستان حق،اكبر
قربانی آستان حق،اكبر [7]
________________________________________
[1] . حیاه الامام الحسین، ج 3، ص 245 و مقاتل الطالبیین.
[2] . بحار الأنوار، ج 45، ص 43.
[3] . اعیان الشیعه،ج 8،ص 206.
[4] . همان،ص 207.
[5] . حیاه الامام الحسین،ج 3،ص 248.
[6] . از جمله برای شرح حال او ر.ك:«علی الاكبر» از عبد الرزاق الموسوی، چاپ 1368 قمری،نجف، ص146.
[7] . از نویسنده.
جواد محدثي