● عفونت‌ گوش میانی(Otitis Media) :

این بیماری بدنبال عفونت ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی بروز می کند ، عفونت ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی باعث اختلال عملکرد شیپور استاش می شود و بدین ترتیب عفونت از طریق شیپور استاش بطرف گوش میانی پیشرفت می کند و باعث ایجاد بیماری اوتیت مدیا می گردد .



● اوتیت مدیا به سه صورت دیده می شود :

۱) اوتیت مدیای حاد (AOM:Acute Otitis Media ) معمولاً یک عفونت باکتریائی حاد بهمراه عفونت دستگاه تنفسی فوقانی می باشد .

۲) اوتیت مدیای حاد عود کننده : اگر اوتیت مدیای حاد سه بار یا بیشتر در ۶ ماه یا ۴ بار یا بیشتر در یک سال اتفاق افتد از نوع عود کننده می باشد .

۳) اوتیت مدیای منتشره (OME:Otitis Media with Effusion ) عفونت مقاوم و بدون علامت مایع گوش میانی که به اوتیت مدیای حاد عود کننده بدون سابقه ابتلا به AOM منجر میشود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، کودکان تا سن ۷ سالگی ۹۳ درصد یک مورد یا بیشتر و ۳۹ درصد ۶ مورد یا بیشتر ابتلا به این بیماری را تجربه می کنند . تغذیه با شیر مادر و سیگار نکشیدن در منزل احتمال ابتلا به اوتیت مدیای حاد را کاهش می دهد .

علائم AOM شامل درد گوش ، تب (ولی در برخی موارد بدون تب) ، آبریزش بینی و سرفه و کاهش شنوائی می باشد . در اطفال چند ماهه ممکن است بدون علامت باشد در این مورد حساسیت زیاد اغلب نشانه درد گوش و AOM می باشد .

اوتیت مدیای منتشره ( OME ) اغلب بدون علامت می باشد . سیگار کشیدن ، سابقه فامیلی ابتلا به بیماری اوتیت میانی ، جنس پسر ، ابتلا به اوتیت مدیای حاد در سال اول زندگی از عوامل مستعد کننده ابتلا به این بیماری می باشد .

گرچه این بیماری ممکن است در هر سنی روی دهد، عمدتا نوزادان و کودکان کم‌سن را مبتلا می‌کند. اکثر کودکان تا سن سه سالگی دست کم یک بار به آن مبتلا شده‌اند.

این امر ممکن است به علت باریک‌تر بودن لوله‌های استاش (که گوش میانی را به حلق متصل می‌کنند) در کودکان نسبت به بزرگسالان باشند. در نتیجه به علت تخلیه نشدن ترشحات گوش میانی، زمینه برای عفونت فراهم می‌آورد.

● اوتیت مدیا براساس تظاهرات بالینی طبقه بندی می شود.
۱-اوتیت مدیا حاد:

وجود مایع در گوش میانی که با علائم و نشانه های حاد بیماری در موضع ‍( مانند گوش درد، خروج ترشحات گوش میانی، تورم پرده صماخ ) و یا در کل بدن مانند تب همراه می باشد.
۲-اوتیت مدیا مقاوم:

وجود علائم تقریبا شدید (درد و تب) پس از سه روز درمان با ‎آنتی بیوتیک و ادامه فشار و التهاب در پشت پرده صماخی.
۳- اوتیت مدیا با ترشح:
ترشح گوش میانی ۶ روز پس از یک دوره درمان آنتی بیوتیکی برای اوتیت مدیا حاد، ادامه دارد که ممکن است تا چند هفته یا چند ماه طول بکشد.
۴-اوتیت مدیا راجعه:
وقوع حداقل ۳ دوره اوتیت مدیا حاد در ۶ ماه و یا ۴ دوره اوتیت مدیا حاد در ۱۲ ماه.

● عوامل زمینه‌ساز

عوامل معینی – چه محیطی و چه عواملی فراسوی کنترل فرد – وجود دارد که ممکن است خطر عفونت گوش را در کودک افزایش دهد. ار جمله:

•قرار داشتن در معرض دود سیگار محیطی.
•داشتن سابقه عفونت‌ گوش، سرماخوردگی‌های مکرر، یا داشتن سابقه خانوادگی عفونت‌های گوش.
• رفتن به مهد کودک.
• به طور نارس یا کم‌وزن متولد شدن.
• به خواب رفتن با بطری شیشه شیر یا استفاده از پستانک.
• پسر بودن.
• داشتن آلرژی‌های که به احتقان یا پرخونی مخاط بینی منجر شود.
نشانه‌های عفونت گوش در کودکان

متاسفانه کودکان کم‌‌سن نمی‌توانند حرف بزنند تا به شما بگویند که چه ناراحتیی‌ دارند.

وجود این نشانه‌ها در کودک‌تان ممکن است بیانگر ابتلای او به عفونت گوش میانی باشد:

• درد، که ممکن است به صورت ناآرامی کودک، دست زدن و کشیدن گوش،
•تحریک‌پذیر بودن حین تغذیه، یا به گریه‌افتادن کودک هنگام خواباندن او خود را نشان دهد.
•ترشح سفید یا زردرنگ از گوش که ممکن است بویی نامطبوع داشته باشد.
• تب که معمولا بین ۳۷٫۷۸ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد است.
•اشکال در شنوایی

● اپیدمیولوژی:

در کودکان بسیار شایع است و بیشترین وقوع آن از ۶ ماهگی تا ۳ سالگی می باشد.
اتیولوژی: ریسک فاکتورهایی که بروز اوتیت مدیا را افزایش می دهند عبارتند از: فصل ( در زمستان بیشتراست)، ناهنجاری مادرزادی، فاکتورهای محیطی، نژاد ( در سفید پوستان بیشتر است)، سن اولین ابتلا( هرچه سن ابتلای اولیه کمتر باشد، دوره های وقوع بیماری شدیدتر و مقاومتر بوده و احتمال عود آن بیشتر است ) و جنس ( در پسران بیشتر است ).
● میکروبیولوژی:
استرپتوکوکوس پنومونی(۳۵%)، پاتوژن باکتریایی غالب است که با اوتیت مدیا حاد در ارتباط است. پاتوژن های رده دوم و سوم به ترتیب عبارتند از هموفیلوس آنفولانزا(۲۵% ) و موراکسلا کاتارالیس(۱۵%). از دیگر باکتری های پاتوژن می توان از استافیلوکوک اورئوس، استرپتوکوک پیوژن، اشرشیاکولی نام برد.

● درمان :

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، اگر کودک شما عفونت گوش میانی دارد، مهم است کودک را برای تشخیص و درمان مناسب به نزد دکتر ببرید. متخصص اطفال تعیین خواهد کرد که ٱیا این عفونت باکتریایی است یا ویروسی.

اگر عفونت باکتریایی باشد، دکتر شما آنتی‌بیوتیک تجویز خواهد کرد. اگر عفونت ویروسی باشد، آنتی بیوتیک آن را درمان نخواهد کرد، بنابراین تجویز آنها نه تنها فایده‌‌ای ندارد، بلکه ممکن است عارضه ایجاد کند.

با توجه به این که عفونت‌های ویروسی شایع‌تر هستند، پزشکان در بسیاری موارد در کودکانی که از جهات دیگر سالم باشند، آنتی‌بیوتیک تجویز نمی‌کنند و منتظر رفع خودبخودی عفونت باقی می‌مانند.

اما در هر حال موارد عفونت گوش میانی کودکان نیاز به ویزیت پزشک دارند

برای تسکین درد می‌توانید به کودکتان مسکن‌هایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن بدهید. به کودکتان آسپیرین ندهید، مگر اینکه دکترتان آن را تجویز کند. همچنین گذاشتن یک بالشتک گرم‌کننده روی گوش کودک بگذارید هم به تسکین او کمک می‌کند. دکتر ممکن است قطره گوش هم برای کودک تجویز کند.

در کودکانی که دچار عفونت‌‌های مکرر گوش می‌شوند، ممکن است با جراحی لوله‌هایی در گوش کار گذاشته شود تا به کاهش تجمع مایع در گوش میانی- که زمینه‌ساز عفونت است- کمک کند.

۱- هدف:
کنترل درد، ریشه کنی عفونت، جلوگیری از عوارض و پیچیدگی، جلوگیری از بازگشت عفونت، جلوگیری از مصرف آنتی بیوتیکهای غیر ضروری و کاهش عوارض ناشی از درمان.
۲- آنتی بیوتیک درمانی:
انتخاب آنتی بیوتیک بر اساس حساسیت میکروبی، میزان نفوذ به مایع گوش میانی، اثر بخشی بالینی، میزان تحمل بیمار، سن بیمار و
قیمت دارو می باشد. استفاده از آنتی بیوتیک برای درمان اولیه اوتیت مدیا ترشح دار توصیه نمی شود.

علیرغم آن که یک سوم انواع هموفیلوس آنفولانزا و حداقل سه چهارم انواع موراکسلا کاتارالیس بتالاکتاماز تولید می کنند، آموکسی سیلین هنوز اولین خط درمان است که علیه استرپتوکوک پنومونی اثر عالی و بر اکثر هموفیلوس آنفولانزاهای موجود در گوش میانی نیز موثر است. از داروهایی که بر مولدهای بتالاکتاماز موثرند می توان از کوآموکسی کلاو، کوتری موکسازول، اریترومایسین/سولفی سوکسازول، کلاریترومایسین، برخی سفالوسپورین های خوراکی نسل دوم و سفیکسیم نام برد.

جهت درمان پنوموکوک های مقاوم به پنی سیلین، که هم اکنون مشکل بزرگی شده است، استفاده از دوز بالای آموکسی سیلین ، اریترومایسین و یا کوتری موکسازول ممکن است موثر باشد.

● درمان داروئی :

داروی انتخابی برای این بیماری آموکسی سیلین می باشد که با دوز ۴۰mg/kg/day منقسم در ۳ دوز برای ده روز متوالی تجویز می شود . در اوتیت مدیای حاد عود کننده آموکسی سیلین ۲۰mg/kg/day برای ۶ ۳ ماه یا در طول تابستان تجویز می شود .

در موارد زیر می توان از داروهای آلترناتیو دیگر استفاده کرد :

۱) بیماران مبتلا به اوتیت مدیای حاد که به پنی سیلین آلرژی دارند .

۲) مشاهده علائم مقاومت به داروی آموکسی سیلین بعد از ۷۲ ۴۸ ساعت

۳) اگر اوتیت مدیای حاد با فاصله ۴ ۳ هفته از یک اوتیت مدیای حاد قبلی اتفاق افتد .

۴) اوتیت مدیا با گوش درد شدید

۵) اطفال کمتر از ۶ ماه با تب بالا

۶) بیماران با ضعف سیستم ایمنی

داروهای آلترناتیو که بر پاتوژنهای مقاوم به آموکسی سیلین موثر هستند شامل :

۱) کوآموکسی کلاو (آموکسی سیلین + کلاونیک اسید ) با دوز ۴۰mg/kg/day

۲) سفیکسیم (سوپراکس ) با دوز ۸mg/kg/day ، دو بار در روز

۳) کوتریموکسازول ( باکتریم ) با دوز ۴۰/۸ mg/kg/day ، دو بار در روز

۴) سفاکلور که از دیگر آلترناتیوها کمتر موثر می باشد .

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه کوپنهاگن پس از سال ها تلاش و مطالعه توانستند واکسنی را بسازند که افراد را در مقابل هپاتیت C حفظ می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، در نوع C هپاتیت، ویروس در کبد پنهان شده و می تواند باعث بروز سیروز کبدی و حتی سرطان کبد شود.

با پیشرفت این ویروس دیگر هیچ درمانی برای آن باقی نمی ماند و بیمار روز به روز به مرگ نزدیک تر می شود.

مسیر عفونی هپاتیت C و ایدز مشابه هم است. به طور تقریبی از هر ۵ بیمار مبتلا به هپاتیت C، ۱ نفر از لحاظ ایمنی قدرت مقابله با عفونت حاد هپاتیت C را در ۶ ماه نخست ابتلا دارد.

ولی مهم این جاست که بسیاری از بیماران هیچ علامتی از خود نشان نمی دهند و رفته رفته ویروس به عفونت مزمن کبدی تبدیل می شود.

هر ساله حدود ۳ تا ۴ میلیون نفر به این بیماری مبتلا می شوند و شایع ترین علت انتقال آن استفاده از سوزن مشترک در یمان معتادین و نیز تتو کردن با سوزن آلوده است. ۱۵ دردص از آلودگی ها از طریق تماس جنسی و ۱۰ درصد هم از طریق فرآورده های خونی قابل انتقال است.

واکسن ساخته شده طوری عمل می کند که سیستم ایمنی بدن را تحریک کرده و عملکرد آن را تسریع می بخشد و مکانیسم های دفاعی بخش هایی از ویروس را که غیر فعال بوده و فعال نشده اند، فعال می کند.

بیمارى هپاتیت C که طبق آمارهاى موجود بیش از ۱۷۰ میلیون نفر در سراسر جهان به آن مبتلا هستند با نشانه‌هاى عمومى بیمارى هپاتیت همراه است. علائمى مثل تهوع، اسهال و ضعف عمومى. اما زردى پوست یا زردى سفیدى چشم در بیمارى هپاتیت C دیده نمى‌شود. این مسئله یکى از تفاوت‌هاى بارز این نوع هپاتیت با سایر انواع هپاتیت است.
دوره خفتگى بیمارى، یعنى از هنگام ورود ویروس تا شروع فعالیت آن ممکن است بین دو تا ۲۰ ماه به طول انجامد. این امکان هست که پس از ورود ویروس بیمارى هپاتیت C سیستم دفاعى بدن بتواند تا مدتى مقاومت کند. گلبولهاى سفید که در خون شناورند مى‌توانند ویروس‌ها و باکترى‌ها را ببلعند و آنها را در خود هضم کنند. ویروس بیمارى هپاتیت C ممکن است تا مدتى در گلبولهاى سفید به صورت خفته باقى بماند اما این ویروس مى‌تواند به دلایل نامعلومى فعال شود.

شروع فعالیت ویروس گاه به یک سرماخوردگى ساده شبیه است. از آنجا که بیمارى هپاتیت C با زردى همراه نیست غالبا فرد متوجه ابتلا خود به بیمارى نمى‌شود. اما فاکتورهاى کبدى خون که میزان فعالیت آنزیم‌هاى کبدى را نشان مى‌دهند به شدت بالا مى‌رود که نشان‌دهنده بر هم خوردن تعادل در کبد و آغاز بیمارى است.
روند بیمارى در بیمارى هپاتیت C سریع‌تر و آسیب‌هاى حاصل از آن شدیدتر است. از جمله آسیب‌هاى جانبى این بیمارى دردهاى مفصلى و از بین رفتگى بافت کلیه است. متأسفانه بیمارى هپاتیت C بیش از ۸۰ درصد موارد به سیروز کبدى مى‌انجامد. با تشخیص سریع بیمارى و بهره‌گیرى از داروهاى کمکى و بازدارنده مى‌توان از تخریب بیشتر بافت کبد جلوگیرى کرد و بیمارى را تا حدى کنترل کرد.
هپاتیت‌ها به شدت مسرى هستند. مهمترین راه انتقال بیمارى هپاتیت C از طریق تماس مستقیم با خون فرد بیمار و آلوده است. متأسفانه این بیمارى در زندانها و در معتادان تزریقى آمار بالایى نشان مى‌دهد.‌ درمان بیمارى بسیار پرهزینه و مشکل است. مهمترین راه مقابله جلوگیرى از انتقال ویروس است.
واکسن بیمارى هپاتیت C تا به امروز کشف نشده است. اما واکسیناسیون علیه هپاتیت نوع B بدن را بیش از ۷۵ درصد نسبت به هپاتیت نوع C نیز ایمن مى‌کند.

معاون رییس سازمان انرژی اتمی و رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای در دهمین روز از دهه مبارک فجر از موفقیتهای تازه کشورمان در حوزه پزشکی هسته ای و تولید چهار رادیو داروی جدید برای درمان بیماران سرطانی صعب العلاج کشورخبر داد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایرنا ، ‘محمد قناد مراغه’ روز پنج شنبه در نشستی خبری در محل سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد که متخصصان ایرانی موفق شده اند که رادیوداروهای ‘کرومیک فسفات p -32′ جهت درمان سرطان کبد، ‘چشمه براکی تراپی ید -۱۲۵′ با کارکرد درمان تومورهای مغزی، ‘برمبزین – گالیوم ۶۸′ برای درمان تومورهای پروستات، شش، سینه و ‘ژنراتور استرانسیوم ۹۰/ ایتریم ۹۰′ برای درمان بیماران سرطانی را در داخل کشور تولید کنند و در اختیار بیماران صعب العلاج قرار دهند.
تولید این چهار رادیو داروی جدید موفقیت جدید دانشمندان ایرانی در بهره گیری از انرژی هسته ای در خدمت اهداف انسانی و صلح آمیز محسوب می شود.
این رادیوداروها در چارچوب یک طرح کلان ملی و قرارداد امضا شده بین معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و سازمان انرژی اتمی تولید شده است. بر اساس این قرارداد، سازمان انرژی اتمی در مدت دوسال باید ۱۵ رادیو داروی مورد نیاز کشور را تولید کند که پیش از این هفت رادیو داروی اولویت دار در دو مقطع زمانی در دیماه سال جاری رونمایی شده بود. بدین ترتیب تعداد رادیوداروهای تولیدی در سازمان انرژی اتمی به ۱۱ رادیو دارو در مدت ۱۳ ماه می رسد که نشان دهنده جلو بودن این سازمان از برنامه است.

** ویژگیهای فنی رادیوداروهای جدید تولیدی در ایران

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای با اشاره به تولید ژنراتور هسته‌ای استرانسیوم ۹۰ / ایتریم ۹۰در این پژوهشگاه ، کیفیت خلوص این رادیو ایزوتوپ در مقایسه با محصولات مشابه خارجی را در سطح بسیار بالا دانست و اظهار داشت: با استفاده از این رادیو ایزوتوپ ارزشمند که با داروهای مشخصی ترکیب می‌شود می‌توان به درمان سرطان‌های پروستات، سینه، تخمدان، سلول‌های کبدی، درمان لنفوم غیر هوچکینی (بدخیم)، التهاب مفاصل و تومورهای عصبی – درون ریز پرداخت.
وی با اشاره به این که این دستاورد ارزشمند در چند روز گذشته حاصل شده است تصریح کرد: تنها تعداد معدودی از کشورهای جهان از این فن آوری برخوردارند و ایران برای اولین بار است که در منطقه به این فناوری دست یافته است.
به گفته قناد مراغه، سرمایه تولید این رادیودارو به وسیله معاونت فناوری ریاست جمهوری تامین شده، تولید مواد شیمیایی به وسیله معاونت پژوهشی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی صورت گرفته و تولید رادیوایزوتوپ و تهیه آن را سازمان انرژی اتمی در پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای برعهده داشته است.
وی با بیان اینکه به دلیل عمر کوتاه رادیوداروها، امکان واردات آن به کشور وجود ندارد افزود:‌ پژوهشگران ارزشمند ما در یکی دو سال اخیر توانستند پس از تلاش‌های فراوان این ژنراتور را به صورت استرانسیوم ۹۰ / ایتریم ۹۰ تولید کنند.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای با اشاره به کارکرد رادیو داروی چشمه براکی تراپی ید ۱۲۵ در درمان تومورهای مغزی گفت: این رادیو ایزوتوپ از طریق نوعی روش جراحی برای هدایت دقیق چشمه پرتوزا به درون بافت سرطانی مغز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی خاطرنشان کرد: این رادیودارو در ابعادی به طول حدود ۵ میلیمتر و طول قطر ۸/۰ میلیمتر به طریقی در داخل تومور قرار گرفته و نسبت به درمان آن اقدام می‌شود و تاکنون ۱۰ بیمار به وسیله این رادیودارو تحت مداوا قرار گرفته و گزارش‌های اولیه حاکی از این است که این رادیودارو نتایج مثبتی داشته و مراحل بالینی خود را طی می‌کند.
قناد مراغه با اشاره به کارکرد رادیو داروی کرومیک فسفات p -32 در درمان سرطان کبد نیز گفت: امکان واردات این رادیو دارو در شرایط تحریم با توجه به نیمه عمر کوتاه آن وجود ندارد اما با تولید آن در داخل ، حدود ۲ هزار بیمار در سراسر کشور از این رادیودارو استفاده خواهند کرد.
وی با بیان این که برای اولین بار در سطح منطقه شاید به موازات چندین کشور بسیار معدود رادیو داروی بومبزین – گالیوم ۶۸ تولید شد و آماده بهره‌برداری است اظهار داشت: شبیه سازی این رادیوداروی بسیار ارزشمند با گالیوم ۶۷ انجام پذیرفته ولی الان گالیوم ۶۸ را در شتاب دهنده کرج تولید می‌کنیم.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای اضافه کرد: این رادیودارو قادر است به تومورهایی همچون پروستات، شش، سینه و کولون که تعداد زیادی گیرنده بمبزین و گیرنده پپتید آزاد کننده گاسترین دارند متصل شده و جهت تصویربرداری از این تومورها کاربرد دارد.
وی ادامه داد: این رادیودارو برخلاف سه رادیوداروی قبلی تشخیصی است اما حسن آن در این است که این رادیودارو می‌تواند برای تشخیص تومورهای ذکر شده مورد استفاده قرار گیرد.

** ایران در زمره سه کشور جهان در تولید رادیو داروهای جدید

قناد مراغه در بخش دیگری از این نشست خبری از وقوع انقلابی بزرگ در تولید رادیوداروها در کشور خبر داد و گفت: در رابطه با تولید رادیوداروها حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد رادیوداروهای مورد استفاده کشور در حال حاضر در سازمان انرژی اتمی ایران و در پژوهشگاه تولید می‌‌شود و ۵ و ۶ درصد باقیمانده هم با توجه به سیاست وزارت بهداشت تا حدودی از خارج وارد می‌شود ولی به نظر ما این حجم رادیوداروهایی که ما تولید می‌کنیم کافی است.
وی ایران را در زمره سه کشور دنیا دانست که که در عرصه تولید این رادیوداروها به طور جدی گام برداشته است و گفت: در حال حاضر حدود ۱۲۵ مرکز پزشکی هسته‌ای در بیمارستان‌ها از این رادیودارو استفاده می‌کنند.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای با بیان اینکه سالانه حدوداً بین ۸۰۰ هزار تا یک میلیون نفر از این رادیوداروها استفاده می‌کنند، گفت: نشانه‌های موفقیت‌ آمیزی در اکثر بیمارانی که این رادیوداروها برای آنها مورد استفاده قرار گرفته، وجود داشته است.
وی تصریح کرد: تولید این دسته از داروها برای کشورهایی که از پشتوانه صنعتی قوی و علم و فناوری بالا برخوردارند تعجبی ندارد اما تعجب در اینجاست در کشوری که با تحریم‌ها روبروست این رادیوداروها تولید شده است.
قناد مراغه در ادامه خبر داد که چند رادیو داروی جدید ایران نیز همزمان با روز ملی فناوری هسته‌ای (۲۰ فروردین ماه) سال آینده رونمایی خواهد شد و و قطعا تا شهریور سال آینده حدود ۲۰ رادیوداروی کلی و چند رادیوداروی جدید معرفی خواهد شد.

قناد مراغه در پاسخ به این سوال که با توجه به تحریم شتاب دهنده کرج با مشکل خاصی در تامین رادیودارو روبرو نیستید، گفت: رآکتور تهران و مرکز تحقیقاتی کرج و نیز متخصصان‌مان تحریم هستند، اما با توجه به اینکه خودمان مبدا کار هستیم تاکنون مشکلی نداشتیم و تلاش داریم با امکانات کشور و پشتوانه علمی متخصصان داخلی مسایل را پیش ببریم.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای در پاسخ به پرسشی درباره پروژه گداخت یادآور شد که در دنیا این پروژه هنوز در مرحله تحقیقاتی است و در عین حال گفت که ایران نیز از سال‌های پیش قدم‌های خوبی در این زمینه برداشته است.
وی اظهار داشت: براساس قرارداد میان سازمان انرژی اتمی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری پروژه گداخت را آغاز کردیم و در حال حاضر ساخت برخی قطعات و طراحی‌های تفصیلی و مفهومی ادامه دارد و امیدواریم در این زمینه پیشرفت‌های خوبی بدست آوریم.

** ایران رادیودارو به کشورهای مختلف صادر خواهد کرد

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای در ادامه از برنامه ایران برای صادرات رادیودارو به کشورهای مختلف خبر داد و گفت : درخواست‌های مختلف در این زمینه داشته‌ایم و هم اکنون بر روی لیستی از رادیوداروها و دریافت مجوز برای صادرات کار می‌کنیم و در حال انعقاد قراردادهایی هستیم.
وی یادآور شد: هیچ یک از کشورهای منطقه تولیدات ایران در حوزه رادیوداروها را ندارند.
قناد مراغه با بیان این که در حال حاضر در دنیا ۹۰ درصد رادیوداروها برای تشخیص بیماری‌هاست و ۱۰ د رصد برای درمان، گفت: ما سعی داریم به عرصه تولید رادیوداروهای درمانی نیز وارد شویم.
قناد مراغه در پاسخ به سووالی درباره درباره دریافت رادیو ایزوتوپ از روسیه نیز از تداوم مذاکرات دو کشو ردر این زمینه خبر داد و اظهار داشت: پس از ماه‌ها بحث در این زمینه با طرف روس، هنوز به توافق بر سر این موضوع نشده‌ایم.

بررسی دندان‌های عقل

در دهان انسان به‌طور طبیعی ۳۲ دندان وجود دارد. از این تعداد، ۱۲ دندان آسیاب بزرگ، ۸ دندان آسیاب کوچک، ۸ دندان ثنایا و ۴ دندان نیش است. جالب است بدانید که در انسان‌های اولیه تعداد دندان‌ها بیشتر از این هم بوده است و با تکامل بشر و کاهش نیاز او به جویدن غذاهای سخت، تعداد دندان‌ها کمتر شده است. دندان عقل به سومین دندان آسیاب بزرگ اطلاق می‌شود. این دندان کمی دیرتر از دندان‌های دیگر رشد می‌کند و در سنین ۱۷ تا ۲۱ سالگی‌ می‌روید. با رشد انسان و کوچک شدن فک، فضا برای رشد دندان عقل محدود شده و در نتیجه دندان عقل خود را به شکل نهفته و نیمه ‌نهفته نشان می‌دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، تحقیقات انجام شده در زمینه دندان‌های عقل نشان می‌دهد که این دندان‌ها در بسیاری ازموارد، مشکل‌ساز بوده و به جراحی ختم شده‌اند. دندان‌های عقل بعد از پوسیدگی، موجب پوسیدگی دندان‌های مجاور و عفونت در اطراف می‌شود و گاهی نیز با بستری ‌شدن در بیمارستان و جراحی همراه است.

از طرفی دندان عقل با توجه به اینکه در آخرین ردیف دندان‌ها رشد می‌کند وجای کمی برای رشد آن وجود دارد، به دندان‌های‌ مجاور فشار آورده و سبب کج قرار گرفتن دندان‌های دیگر می‌شود. همچنین این دندان‌ها باعث بروز دردهایی در ناحیه مفصل فک، گوش، چشم و سر می‌شود و برای مقابله با پیدایش چنین دردهایی، بهتر است که دندان‌های عقل توسط پزشک متخصص کشیده شود.

انحراف از مسیر طبیعی در هر دو جهت کاهش یا افزایش تعداد دندان‌ها رخ می‌دهد ،‌طوری که ممکن است در برخی افراد دندان اضافی و در برخی افراد کمبود تعداد دندان وجود داشته باشد.

با توجه به گرایش تکاملی انسان برای کاهش تعداد دندان‌ها، وضعیت دندان‌های عقل طوری است که در برخی افراد کاملا طبیعی است و در برخی وضعیت این دندان نیمه نهفته یا نهفته است و برخی افراد اصلا چنین دندانی ندارند.

دلیل این اتفاقات هم به این تئوری برمی‌گردد که با کاهش نیاز انسان به جویدن غذاهای سفت و خام، اندازه استخوان فکی کاهش پیدا کرده است بنابراین ظرفیت حفظ تمام دندان‌ها در بسیاری از افراد از بین رفته و از آنجا که دندان عقل آخرین دندانی است که در سنین ۱۶ تا ۲۵ سالگی در دهان می روید قسمت عمده‌ای از انحرافات و کمبود فضا‌ها در این دندان رخ می‌دهد.

بیماران زیادی به دندانپزشکان مراجعه می‌کنند و در ارتباط با نهفتگی دندان عقل، خطر کج شدن سایردندان‌ها به دلیل فشار دندان عقل یا درد در ناحیه یا نگرانی از ایجاد مشکلات فکی پرسش دارند. در مرحله اول روشن شدن این موضوع اهمیت زیادی دارد که اصولا به دندانی که هنوز سن رویش آن فرا نرسیده و وضعیت غیرعادی ندارد دندان نهفته نمی‌گوییم.

دندان نهفته دندانی است که از زمان رویش آن گذشته و به دلایل متعدد قادر نیست که در ردیف مناسب سایر دندان‌ها قرار گیرد.

چنین دندان عقلی ممکن است در بافت نرم یا سخت‌ گیر کرده باشد. مشکلاتی که دندان‌های نهفته عقل می‌توانند ایجاد کنند عبارت است از التهاب بافت نرم پوشاننده این دندان‌ها که در اغلب موارد در ارتباط با دندان‌های نیمه‌رویش یافته اتفاق می‌افتد، پوسیدگی دندان عقل یا پوسیدگی در ناحیه مجاور دندان عقل و خطر صدمه رسیدن به دندان مجاور.

در ارتباط با کج شدن سایر دندان‌ها به دلیل فشار دندان عقل ذکر این نکته ضروری است که ارتباط این دو کاملا تایید شده نیست. مساله اصلی آن است که اگر دندان‌ها تکیه‌گاه مناسبی برای یکدیگر باشند امکان به هم ریختگی کمتری برای آنها وجود دارد.

قسمت عمده‌ای از مشکلاتی که در ارتباط با دندان عقل رخ می‌دهد مربوط به موقعیت این دندان در انتهای فک است. این مساله باعث می‌شود دسترسی به این ناحیه برای تمیز کردن آن مشکل شده و تجمع غذا و ایجاد پلاک دندانی در ناحیه تشدید شود.

با گیر کردن مواد غذایی در ناحیه و رشد میکروب‌ها عفونت ایجاد می‌شود و همین مساله باعث درد شدید و محدودیت باز کردن دهان می‌شود. از طرفی با ایجاد پلاک دندانی خطر ایجاد پوسیدگی در دندان عقل یا دندان مجاور آن هم بشدت افزایش می‌یابد.

آیا دندان عقل باید کشیده شود؟
مانند بسیاری از تئوری‌های دیگر پزشکی،‌این سوال هم جواب قاطعی ندارد و چندین اما و اگر سر راه آن است. دندان عقلی که در یک فک بزرگ و جادار، رویش کاملی پیدا کرده است و به خوبی و با توجه و دقت خاص مسواک می‌خورد و از آن مراقبت‌ می‌شود، نه تنها نباید از دهان خارج شود، بلکه سرمایه دندانی خوبی خواهد بود. دندان‌های عقل نیمه نهفته و یا با رویش‌های نابه‌جا و افقی، کاندیداهای مناسبی برای نگهداری نیستند و باید از دهان خارج شوند. یکی از عوارضی که به خصوص در مورد دندان‌های نیمه نهفته شایع است، عارضه‌ای به‌نام <پری‌کرونیت> است.
در این عارضه،‌خرده‌های مواد غذایی و همچنین باکتری‌های دهانی در لثه ناحیه رویش دندان عقل، ایجاد عفونت می‌کنند و التهاب و درد شدیدی را باعث می‌شوند. دندان‌های عقلی که بنا به تشخیص دندان‌پزشک،‌نیازی به کشیده شدن ندارند و می‌‌توانند در دهان نگهداری شوند، باید به خوبی مسواک بخورند. در اغلب مواقع مسواک‌های معمول به ناحیه انتهایی نمی‌رسد و باید مسواک کوچک‌تری برای نظافت دندان‌های عقل به‌طور خاص تهیه شود. برای این‌کار می‌توانید از یک مسواک بچه استفاده کنید و یا موهای یک مسواک معمولی را کوتاه کرده و یک مسواک مخصوص برای دندان عقلتان بسازید.

دندان عقل چگونه از دهان خارج می‌شود؟
اگر مقدار کافی از تاج دندان در منطقه دهان ظاهر شده باشد و وضعیت مناسبی داشته باشد، کشیدن آن اغلب آسان است و نیازی به جراحی ندارد. اما در شرایط پیچیده‌تر، برای خارج کردن دندان عقل نیاز به جراحی است که بهتر است این کار توسط شخص متخصص و با وجود امکانات کافی انجام شود.
برای جراحی دندان عقل برشی بر روی لثه انجام شده و در صورت نیاز مقداری از استخوان فک برداشته می‌شود. دندان ممکن است به صورت یک تکه خارج شود و یا برای سهولت خروج از فک به قطعات کوچک‌تری تقسیم شده هر قطعه جداگانه خارج شود. در نهایت لثه ناحیه جراحی به کمک بخیه، بسته خواهد شد. به هر حال نکته مهم این است که برای جراحی و یا کشیدن دندان عقل، ناحیه مورد نظر کاملا بی‌حس می‌شود و شما اصولا دردی احساس نخواهید کرد. احساسی که شاید ناخوشایند به‌نظر برسد تنها نوعی احساس فشار است که ممکن است شما را ناراحت کند.

عوارض ناشی از کشیدن دندان عقل
حفره خشک: اگر لخته خون در حفره ناشی از کشیدن دندان تشکیل نشود و یا پس از تشکیل از بین برود، در ناحیه کشیده شدن دندان یک حفره خالی دردناک و همراه با بوی بد ایجاد می‌شود. برای درمان این عارضه که اغلب ۳ تا ۴ روز بعد از خارج شدن دندان اتفاق می‌افتد، به دندان‌پزشکتان مراجعه کنید. علت این عارضه مشخص نیست اما گفته می‌شود کشیدن سیگار پس از جراحی دهان ممکن است در ایجاد این عارضه موثر باشد.
پارستزی: از عوارض نادر جراحی دندان‌های عقل پائین پارستزی است. این عارضه به معنای ایجاد بی‌حسی‌ موقتی در ناحیه زبان، لب پائین و یا فک پائین است که ممکن است از چند روز تا چند ماه طول بکشد. به ندرت اتفاق می‌افتد که این بی‌حسی به‌صورت دائمی باقی بماند

بعد از جراحی
شما ممکن است بعد از جراحی دندان عقلتان،‌این وقایع را تجربه کنید:
تورم از عوارض شایع پس از جراحی است. برای بهبود آن در ۴۲ ساعت اول بعد از جراحی از کمپرس سرد استفاده کنید. این کمپرس را ۰۲ دقیقه بر روی موضع قرار داده و ۰۲ دقیقه بردارید. پس از ۴۲ ساعت دهان‌شویه آب نمک گرم ۱( قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب گرم) مفید است.
ممکن است در باز کردن کامل دهانتان مشکل داشته باشید. این عارضه پس از ۷ تا ۰۱ روز برطرف می‌شود.
درد یک عارضه شایع پس از جراحی است.
چگونه می‌توانید به خودتان کمک کنید
از مسکن‌ها مانند آسپرین، ایبوبروفن و یا استامینوفن استفاده کنید.
استراحت کنید.
شب بعد از جراحی‌ از یک بالش اضافی جهت بالا نگهداشتن سر و کاهش خونریزی استفاده کنید.
از تف کردن آب دهانتان خودداری کنید تا لخته تشکیل شده کنده نشود.
سیگار نکشید. استفاده از مشروبات الکلی نیز مضر است.
رژیم غذایی پس از جراحی دندان عقل باید شامل غذاهای نرم، سرد و پر انرژی باشد.
از خوردن مایعات با نی پرهیز کنید، زیرا ممکن است باعث کنده شدن لخته شود.
مسواک زدن را به ۴۲ ساعت پس از جراحی موکول کنید.
اگر برای شما آنتی‌بیوتیک تجویز شده، آن‌را به‌طور کامل مصرف کنید.
اگر درد بسیار شدید داشتید و یا خونریزی‌تان قطع نشد به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

دندانهای عقل نهفته کدامند؟
اگر فک متناسب با رویش دندان رشد کافی نداشته باشد و یا به عبارت دیگر با رشد فک جا برای رویش این دندان فراهم نگردد و یا جهت و مسیر رویش آنها غیر عادی باشد، قادر به رویش نبوده و در استخوان نهفته باقی می‌مانند.

تشخیص دندان نهفته در فک چگونه است؟
دندانپزشکان با معاینه داخل دهان و با کمک رادیوگرافی وجود دندانهای عقل نهفته را تشخیص می‌دهند.

دندان عقل نهفته اگر درآورده نشود چه عوارضی دارد؟
دندانهای نهفته مشکلات عدیده‌ای را می‌توانند در آینده ایجاد نمایند:
۱ – عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفته‌ای که تعدادی از آن به محیط دهان باز شده بطور مکرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناک می‌گردد.
۲ – عفونت استخوان
۳ – آبسه و سلولیت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسیده و باعث تخریب دندان و استخوان می‌گردد. اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهای نرم گونه، گردن، حلق و زیر زبان سرایت کند ایجاد آبسه و یا تورم منتشر بافت نرم را که سلولیت نامیده می‌شود می‌کند که توام با درد، تب، تورم ، قرمزی و مشکل در بازکردن دهان خواهد بود.
۴ – صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ریشه دندان مجاور ممکن است باعث تحلیل ریشه آن شود.
۵ – ایجاد کیست؛ کیسه نازکی تاج دندان رویش نیافته را در استخوان فک در برگرفته است که بعد از رویش دندان به داخل حفره دهان از بین می رود. اگر دندان رویش نیابد ممکن است بزرگ شده و تبدیل به کیست گردد. کیست‌ها تدریجاً بزرگ شده و سبب تخریب و تضعیف استخوان و مشکلات بعدی می‌گردند.
۶ – درد؛ یک دندان عقل نهفته می‌تواند ایجاد دردهای با علت نا مشخص و منتشر به نواحی سر و گردن نماید.
۷ – حرکت دندانی؛ اعتقادی وجود دارد که ممکن است فشار ناشی از این دندانها سبب بی نظمی در ردیف دندانها شود که از نظر علمی ثابت شده نمی‌باشد.

دندانهای عقل نهفته را چه باید کرد؟
اگر دندانپزشک تشخیص دهد که دندانی قادر به رویش نمی‌باشد، باید آن را کشید.

زمان مناسب درآوردن آنها چه موقع می‌باشد؟
این دندانها تا جایی که قادر به رویش باشند، بطرف سطح حرکت می‌کنند و معمولاً در سطح پشتی دندانهای آسیای بزرگ دوم گیر می‌افتند و جلوتر نمی‌روند. این حالت معمولاً در سنین ۱۶ تا ۱۷ سالگی اتفاق افتاده و بهترین زمان برای درآوردن آنهاست. در این سن به دلیل وجود کیسه رویشی بزرگی که تاج دندان را در بر گرفته و همچنین به این علت که ریشه دندان هنوز رشد نکرده و کوتاه می باشد، کشیدن آنها را آسان می‌کند، ضمن اینکه از بروز عوارض فوق‌الذکر و عوارض حین جراحی نیز پیشگیری می‌شود. بیحسی موقت؛ در بعضی افراد ریشه‌های کامل شده، مجاور کانال عصبی بوده و کشیدن دندان ممکن است باعث بیحسی کوتاه مدت و گاهاً طولانی بشود. سینوزیت؛ سینوس فک بالا یک حفره بزرگ و طبیعی است. بر اثر شکل‌گیری و طویل شدن ریشه دندان عقل بالا، ممکن است مجاورت ریشه با سینوس خیلی نزدیک شده و در حین کشیدن حفره سینوس باز شده و یا عفونی گردد.

درآوردن دیرتر دندانهای عقل تا سنین بالاتر و سالمندی چه مشکلاتی دارد؟
موکول نمودن درآوردن دندانهای عقل به سنین سالمندی ممکن است مشکلات ذیل را به همراه داشته باشد:
- با افزایش سن ریشه‌ها قطورتر شده و ممکن است کشیدن دندان را سخت‌تر کند.
- التیام ضعیف تر بعد از کشیدن دندان
- پوسیدگی دندانهای مجاور
- احتمال فک جوش شدن دندان
- احتمال شکسته شدن استخوان در افراد پیر در حین جراحی و درآوردن دندان
- کاهش تحمل بیمار به دلیل شرایط سنی و درمانهای پزشکی از قبیل مصرف داروهای قلبی، ریوی و…

عادت ماهانه چیست ؟

بانوان در سنین باروری به‌طور طبیعی، هر ۲۸ روز (این عدد می‌تواند ۷ روز بیشتر یا کمتر از این هم باشد)، ۲ تا ۷ روز دچار خونریزی می‌شوند (در این مقاله دوره ۲۸ روزه را در دوره قاعدگی و روزهای خونریزی را زمان عادت ماهانه می‌نامیم.) در هر عادت ماهانه طبیعی روزانه حدود ۵ قاشق سوپ‌خوری ۲۰(ر۴۰ میلی‌لیتر) خون و ترشحات خارج شده و کمتر از ۸ نوار بهداشتی خیس می‌شود. معمولا شدت خونریزی دو روز است.

افزایش خونریزی عادت ماهیانه

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، افزایش خونریزی عادت ماهیانه که به منوراژی نیز معروف است ، در واقع دوره هایی از عادت ماهیانه است که به علت زیاد بودن حجم خونریزی یا طولانی بودن مدت آن ، شخص مقدار زیادی خون از دست می دهد . خونریزی در اکثر زنان حدود ۵ روز طول می کشد . چنانچه عادت ماهیانه بیشتر از این حد باشد و چنانچه استفاده از نوار بهداشتی به تعداد معمول کافی نباشد ، در صورتی که لخته خون دفع شود باید چند مورد زیر مشخص شود . اینکه آیا همیشه مقدار خونریزی زیاد بوده است ؟ در صورتی که این طور باشد خطر ایجاد کم خونی فقر آهن وجود دارد و آزمایش خون آن را مشخص خواهد کرد .

اگر فقط یکبار افزایش خونریزی عادت ماهیانه داشته اید که با تأخیر همراه بوده است و مقاربت نیز داشته اید احتمال سقط زودرس وجود دارد .

در صورت طول کشیدن خونریزی به پزشک مراجعه کنید ، با سونوگرافی این مورد مشخص خواهد شد . اگر فقط یکبار نبوده است و I.U.D دارید احتمال اینکه علت آن I.U.D باشد و جود دارد . گاه این حالت موقتی است و پس از چند ماه بهبودی حاصل می شود .

پزشکتان می تواند برای کاهش خونریزی دارو تجویز کند یا آن را تعویض کند . اگر I.U.D ندارید و قرص پیشگیری استفاده کرده اید علت آن مصرف قرص است . در صورتیکه اخیراً زایمان داشته اید و شیر نمی دهید ۳-۲ دوره افزایش خونریزی طبیعی است . اگر زایمان نکرده اید و خونریزی با درد همراه است باید از نظر آندومتریوز کنترل شوید . این یک بیماری است که تکه هایی از بافت رحم در جاهای دیگر لگن قرار می گیرد .

در خانم هایی که سن بالای ۴۵ سال دارند و خونریزی زیاد شده است می تواند نشانگر نزدیک شدن دوران یائسگی باشد . در موارد نادر افزایش خونریزی ممکن است نشانه ای از بدخیمی در رحم باشد . به پزشک خود مراجعه کنید . وی شما را معاینه خواهد کرد و احتمالاً بررسیهایی مثل نمونه برداری از مخاط رحم درخواست می کند در صورتیکه هیچ مشکلی وجود نداشته باشد ، احتمالاً درمان دارویی به شما پیشنهاد می شود . لازم است برای درمان سرطان رحم، جراحی انجام شود .
علل خونریزی غیرطبیعی
در خونریزی غیرطبیعی رحم، طول دوره قاعدگی، میزان و یا زمان خونریزی دچار اختلال می‌شوند. طول دوره قاعدگی زمانی غیرطبیعی است که بیش از ۳۵ روز یا کمتر از ۲۱ روز طول بکشد و یا دوره‌های آن نامنظم باشند. دوره قاعدگی از وضعیت سلامت سایر ارگان‌ها نیز تاثیرمی‌پذیرد؛ به همین علت نه تنها بیماری‌های دستگاه تناسلی، بلکه بسیاری از بیماری‌های ارگان‌های دیگر نیز می‌توانند خونریزی غیرطبیعی رحمی ایجاد نمایند. اما شایع‌ترین علل خونریزی غیرطبیعی مربوط به دستگاه تناسلی، اینها هستند:

)۱ حاملگی
شایع‌ترین علت به‌هم خوردن نظم عادت ماهیانه در زنان در سنین باروری ۱۸-۴۰( سال)، حاملگی و عوارض مرتبط با آن مثل حاملگی خارج رحمی است. بسیاری از زنان در چند ماه اول حاملگی طبیعی، دچار خونریزی می‌شوند. بنابراین بسیار مهم است که در زنانی که تماس جنسی داشته‌اند، حتی اگر <مطمئن> هستند که حامله نیستند، تست حاملگی انجام شده و حاملگی به عنوان شایع‌ترین علت خونریزی غیرطبیعی، رد شود.

)۲ مشکلات مربوط به تخمک‌گذاری
لزوما در تمام دوره‌های قاعدگی، تخمک‌گذاری اتفاق نمی‌افتد. در سال‌های ابتدای بلوغ و در سال‌های نزدیک به یائسگی و حتی در اثر استرس‌هایی مثل مسافرت یا تغییر شغل، شیوع دوره‌های فاقد تخمک‌گذاری افزایش می‌یابد. در دو سال اول شروع قاعدگی، ۸۵ درصد دوره‌های قاعدگی فاقد تخمک‌گذاریند، در حالی که پس از ۶ سال از شروع قاعدگی این عدد به ۲۰ درصد می‌رسد.

در روز ۱۴ قاعدگی در صورتی که تخمک‌گذاری انجام نشود، جسم زرد که تولیدکننده هورمون پروژسترون است، ایجاد نخواهد شد؛ بنابراین تخمدان به تولید استروژن ادامه داده و لایه داخلی رحم همچنان به رشد خود ادامه خواهد داد.

در اثر این ازدیاد رشد، دوره قاعدگی طولانی شده و خونریزی نامنظم و لکه‌بینی ایجاد خواهد شد. این امر می‌تواند زمینه را برای ایجاد پولیپ و سرطان رحم فراهم نماید.
گرچه، در ابتدا و انتهای دوران باروری، عدم تخمک‌گذاری به‌طور شایع اتفاق می‌افتد، اما بیماری‌هایی مثل تخمدان پلی‌کیستیک و اختلالات تیرویید نیز می‌توانند آن را ایجاد نمایند.

)۳ مشکلات رحمی
عفونت‌ها، تومورهای بدخیم و خوش‌خیم رحمی نیز ‌می‌توانند خونریزی ایجاد نمایند. برخی از این ضایعات بسیار شایع هستند، به‌طور مثال میوم که توموری خوش‌خیم است در ۳۰ درصد زنان دیده می‌شود. این ضایعات همیشه منجر به خونریزی نمی‌شوند و ممکن است فرد علی‌رغم ابتلا به آنها دچار خونریزی نشود.
ضخیم‌شدن لایه داخلی رحم نیز از علل خونریزی، خصوصا در خانم‌های ۴۰-۵۰ سال است. ضخیم شدن لایه داخلی رحم، هشداری بسیار جدی برای وقوع سرطان در آینده محسوب می‌شود. احتمال سرطان رحم با افزایش سن زیاد می‌شود، بنابراین بسیار مهم است که در زنان بالای ۴۰ سال مطمئن شویم که علت خونریزی، سرطان نیست.
سرطان تنها علت خونریزی غیرطبیعی نبوده و هر خونریزی به معنی سرطان نیست. بنابراین اگر به اختلالات قاعدگی دچار شدید، افکار مزاحم را از خود دور نموده و از تفسیرهای عجولانه بپرهیزید، اما به هیچ وجه در مراجعه به پزشک سهل‌انگاری نکنید.
گاهی وقت‌ها هم در اثر عواملی مثل آی.یو.دی، رحم دچار جراحت شده و خونریزی می‌کند. خونریزی خفیف ناشی از آی.یو.دی طبیعی است و درمانی نیاز ندارد، اما خونریزی‌های شدید باید حتما مورد توجه قرار گیرند.
)۴ سایر علل‌
در زنان پس از یائسگی، یکی از علل مهمی که باید به‌خاطر داشت، خشک بودن دیواره واژن به علت فقدان استروژن پس از یائسگی است که این امر موجب خونریزی پس از تماس جنسی می‌شود.
داروهایی که جلوی انعقاد را می‌گیرند و اختلالات غددی مثل اختلالات تیرویید نیز می‌توانند موجب خونریزی غیرطبیعی رحمی شوند.
خونریزی غیرطبیعی مسئله بسیار مهمی است و با رویت آن باید سریعاً به پزشک مراجعه نمایید. در صورتی که فقط دچار خونریزی غیرطبیعی شده‌اید، می‌توانید در مطب تحت معاینه و معالجه قرار گیرید. اما اگر علایمی مثل سبکی‌سر، شکم‌درد شدید و تب نیز همراه خونریزی وجود داشته باشد، بهتر است به اوراژنس بیمارستان مراجعه کنید.

‌معمولاً پزشکان سعی می‌کنند به کمک تاریخچه‌ای که شما از بیماری‌ها و حالات گذشته خود در اختیار آنها قرار می‌دهید و معاینات و آزمایش‌هایی که درخواست می‌کنند، علت خونریزی شما را از میان علت‌های ذکر شده بیابند.

پزشکان علاقمندند، جهت یافتن علت خونریزی، اطلاعات کاملی در مورد زمان و میزان خونریزی و دفعات تکرار آن، آخرین دوره طبیعی، حاملگی قبلی، آخرین تماس جنسی، روش‌های پیشگیری از بارداری و داروهای مورد استفاده شما داشته باشند.
به خاطر داشته باشید که ممکن است در ویزیت اول تشخیص دقیق بیماری میسر نشود و به چندین نوبت مراجعه نیاز باشد.

مغز از بافتی نرم تشکیل شده است و توسط خون و مایع نخاعی مشروب می شود.وقتی فردی دچار ضربه مغزی می شود مغز ناگهان در درون جمجمه تکان می خورد و به استخوان جمجمه که در سمت مقابل است برخورد می کند. گاهی این حالت با نیرو و قدرت بسیار شدید اتفاق می افتد .در ضربه مغزی عملکرد مغز به طور موقت تغییر می کند که گاهی عوارض جبران ناپذیری به دنبال دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، گاهی این حالت چند لحظه طول می کشد و گاهی شدت ضربه مغزی به حدی است که فرد بیهوش می شود. توجه داشته باشید اگر علایم حتی برای چند لحظه کوتاه بروز کنند بازهم ممکن است خطرناک باشند.متاسفانه هر ساله صدها هزار نفر بر اثر ضربه مغزی راهی بیمارستان ها می شوند که تعداد زیادی از آنها را کودکان تشکیل می دهند.

مغزدر حقیقت فرمانده کل بدن و ارگانیسمی بسیار پیچیده است . تفکر ،درک حس های دقیق ، حرکات ، تعادل ، شنوایی ، بینایی ، هماهنگی بین بخشهای مختلف بدن و… همه با سلامت مغز معنی پیدا می کنند .
این ساختمان بسیار مهم توسط پرده های مختلفی پوشیده شده و در داخل محفظه ای محکم به نام جمجمه قرار گرفته است . اطراف مغز را مایعی به نام مایع مغزی – نخاعی ( CSF ) احاطه کرده و علاوه بر اعمال متعدد دیگرش تا حدی اثرات حفاظتی ساختمان های مختلف بر مغز را تقویت می کند .

معمولا اگر ضربه شدید و ناجور باشد شدت آسیب مغزی هم بیشتر است که معمولا این حالت در دوچرخه سواران، موتور سواران و تصادف با اتوموبیل دیده می شود. ضربه مغزی شدید یک اورژانس پزشکی محسوب می شود و فرد باید فورا به بیمارستان منتقل شود .اگر مغز به طور جدی آسیب ببیند مشکلات بیمار طولانی مدت خواهد شد و ممکن است در حرکت ، یادگیری یا صحبت کردن با مشکلات روبه رو شود. البته اکثر مواقع بعد از ضربه خفیف فرد به حالت طبیعی برمی گردد.اگر تعداد ضربه های مغزی زیاد باشد مشکلات جدی تر و شدیدتر خواهد شد .این حالت در فوتبالیستها و بوکس بازان بیشتر دیده می شود.

این که فرد بعد از ضربه مغزی چه حالتهایی پیدا می کند به شدت آسیب بافت مغز در درون جمجمه بستگی دارد.گاهی هشیاری فرد از دست می رود و برای چند ثانیه تا چند دقیقه غش می کند و به اغماء فرو می رود. گاهی شدنت ضربه کم است ،فرد هوشیار بوده اما دچار فراموشی می شود و لحظاتی کوتاه قبل از ضربه و یا بلفاصله بعد از آن را فراموش می کند.

در اکثر افرادی که دچار ضربه مغزی شده اند حالت گیجی و خیره گی برای مدت کوتاهی به وجود می آید.آنها حس می کنند روی ابرها هستند، می لرزند و اگر بخواهند راه بروند یا فعالیت های عادی داشته باشند به علت گیجی نیم توانند احتمال تهوع و استفراغ بعد از ضربه مغزی وجود دارد .سردرد خفیف برای مدت چند روز و یا بیشتر در اکثر این افراد دیده می شود.

گاهی در موارد شدید امکان خونریزی مغزی و یا آسیب به بافت ظریف مغز وجود دارد .در این شرایط احتمال بیهوش شدن طولانی مدت ،گیجی شدید ، فراموشی در حدی که فرد نام افراد ،مکانها و حتی گاهی نام خود را به یاد نمی آورد ، استفراغ مکرر و سردرد شدید وجو دارد.

تقسیم بندی های مختلفی برای ضربه های مغزی عنوان شده است که در اینجا یکی از کاربردی ترین آنها را مطرح می کنیم ;
۱- ضربه های مغزی ناشی از برخورد مستقیم اشیاء با سر و بالعکس
۲- ضربه های مغزی ناشی از نیروهای اینرسیال با – یا- بدون برخورد مستقیم از گروه اول می توان به شکستگی های جمجمه مثلا در اثر برخورد اشیاء با سر و یا برخورد سر به شیشه جلوی اتومبیل در حین سوانح رانندگی اشاره کرد .
در گروه دوم اگر ضربه مستقیم وجود نداشته باشد ، ممکنست هیچگونه علامت ظاهری از ضربه مغزی در پوست یا صورت مشاهده نشود .
● آسیب پوست سر :
درجات متفاوتی از آسیب پوست سر را می توان متعاقب ضربه های مستقیم به سر مشاهده کرد . ضخامت پوست سر در کاهش شدت آسیب مغزی مؤثر است.
پوست سر دارای عروق خونی فراوانیست ، به حدی که خونریزی از آنها می تواند باعث بروز شوک در بیمار شود . به همین خاطر در صورت برخورد با اینگونه بیماران باید به عنوان اولین قدم سعی در کنترل خونریزی داشته باشیم ( پانسمان تمیز زخم ، بستن رگ خونریزی دهنده و … )
● شکستگی جمجمه :

شکستگی جمجمه می تواند در اثر ضربه های نافذ یا غیر نافذ پدید آید . وجود این ضایعه همیشه بمعنی آسیب همزمان در مغز نیست ، از طرف دیگر عدم وجود شکستگی نیز نمی تواند آسیب مغزی را رد کند ، اما به هر حال مشاهده شکستگی جمجمه بمعنی شدت زیاد ضربه مغزیست و لزوم بررسی های بیشتر و انجام سی تی اسکن را می رساند.

رادیو گرافی ساده قادر به نشان دادن تمام شکستگی های جمجمه نیست.

● انواع شکستگی های جمجمه

الف) شکستگی خطی:

در صورتی پدید می آید که نیروی زیاد به سطح وسیعی از جمجمه وارد شود ، این شکستگی ها می توانند به قاعده جمجمه نیز گسترش یابند.

میزان آسیب واردشده به نسج مغز در حضور انواع مختلف شکستگی متفاوت است. شکستگی بدون عارضه جمجمه به خودی خود مشکل آفرین نیست و به مرور زمان التیام خواهد یافت ، اما در بسیاری موارد پارگی سرخرگ سخت شامه مغزی مجاور شکستگی باعث خونریزی داخل جمجمه ای شده و مشکلات فراوانی را برای بیماران پدید می آورد. درصد زیادی از اینگونه بیماران محتاج مداخله جراحی خواهند بود.

اگر شدت ضربه های مغزی بیشتر باشد آسیب نسج مغز مجاور محتمل تر است. معمولا اینگونه ضربه ها دارای جزء اینرسیال هم هستند که ضایعات مغزی همراه را بیشتر می کنند. درصورتیکه پوست مجاور ناحیه شکستگی دچار پارگی باشد، شانس عفونت داخل جمجمه ای افزایش می یابد.

ب) شکستگی قاعده جمجمه:

در اغلب موارد با شکستگی کاسه جمجمه همراه است.

سه عارضه اصلی این بیماران را تهدید می کند:

▪ نشت مایع مغزی نخاعی از بینی یا گوش ، بعلت آسیب استخوان کف جمجمه و پارگی پرده های مغزی مجاور آن پدید می آید. مهمترین خطری که این بیماران را تهدید می کند عفونت پرده های مغزی (مننژیت) است. در اغلب این بیماران بهبودی خودبه خودپدید می آید اما در درصدی از موارد ، عمل جراحی اجتناب ناپذیر خواهد بود.

▪ آسیب اعصاب مغزی ، بسیاری از این بیماران دچار ضایعه عصب بویائی میشوند و بهمین دلیل حس بویائی خود را بطور ناقص یا کامل از دست میدهند.

▪ آسیب عروق قاعده جمجمه، پیدایش ارتباطات غیرطبیعی بین سرخرگها و سیاهرگهای بزرگ در قاعده جمجمه از جمله عوارض این شکستگی هاست. پ) شکستگی فرورونده جمجمه

این شکستگی در مواردی پدید می آید که نیروی زیاد در سطح کمی وارد شود، مثال این حالت اصابت چکش یا سنگ به سر در جریان نزاع ، و یا برخورد سر با لبه کابینت آشپزخانه و… است. شانس عفونت های داخل جمجمه ای و آبسه مغزی در صورت پارگی همزمان پوست ناحیه مجاور بسیار زیاد است قطعه فرورفته استخوان می تواند باعث پارگی پرده مغزی مجاور و آسیب نسج شود.

اکثر مبتلایان به شکستگی فرورونده جمجمه (حتی در موارد نسبتا شدید) در زمان مراجعه هوشیارند.

در مواردی که پوست روی محل شکستگی فرورونده سالم باشد ، تصمیم گیری بر اساس عوارض احتمالی ، مسائل زیبایی و … توسط جراح مغز و اعصاب صورت می گیرد.

● آسیب موضعی مغز:

▪ خونریزی های ناشی از ضربه مغزی

انواع مختلفی از خونریزی مغزی متعاقب ضربه می توانند پدید آیند ، که بحث در مورد آنها را به مقالات تخصصی تر موکول میکنیم .

نکته مهم در این زمینه اینست که بسیاری از بیماران پس از کاهش گذرای سطح هوشیاری ، به وضعیت ظاهرا طبیعی بازگشته و سپس بعد از گذشت مدتی مجددا دچار افت سطح هوشیاری شده اند.

در صورت برخورد صحیح درمانی ،معمولا خونریزی های خارج سخت شامه ای پاسخ خوبی به درمان می دهند.

یکی از کشنده ترین خونریزیهای مغزی ، خونریزی تحت سخت شامه ای است.

▪ خونریزی زیرسخت شامه ای مزمن دو طرفه

▪ خونریزی داخل مغزی در اثر ضربه

● له شدگی بافت مغز:

ممکن است بافت مغزی مجاور محل ضربه مستقیم ، تحت فشار قرار گیرد و دچار له شدگی یا Contusion گردد. موارد خفیف این حالت نیازی به جراحی ندارد ، اما موارد شدیدتر محتاج عمل جراحی هستند . شدت آسیب و محل درگیر، فاکتورهای مهمی در تعیین میزان پاسخ بیمار به درمان هستند.

● ضایعات ناشی از نیروهای اینرسیال

در این موارد حرکات جمجمه و مغز نقش اساسی را ایفا می کنند ودر حقیقت جهت متفاوت حرکات جمجمه و مغز و سرعت متفاوت آنهاست که باعث آسیب مغزی می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، بهترین مثال برای شناساندن این نوع نیروها ضایعاتیست که در رانندگان وسایل نقلیه موتوری پدید می آید. در اینگونه موارد نقش نیروهای اینرسیال حائز اهمیت است بطوریکه بخش زیادی از وخامت وضع بیمار را پدید می آورد .

این بیماران معمولا از ابتدای سانحه دچار افت سطح هوشیاری هستند. اختلال حافظه در این بیماران شایع است. ضایعات منتشرتر و در بسیاری از موارد دور از نقطه قابل پیش بینی اتفاق می افتند.

برای مثال ممکنست محل ضربه در پیشانی ، اما آسیب مغزی در بخش پس سری اتفاق افتاده باشد. طیف وسیعی از ضایعات در این گروه دیده می شوند.

● تکان مغزی (Concussion)

در این حالت بیمار دچار فلج گذرای عملکرد عصبی می شود ، کاهش گذرای سطح هوشیاری سپس بهبودی آن، از وجوه مشخصه Concussion است. اختلال حافظه در آنها شایع است.

● ضایعه منتشر مغزی در سطح سلولی (DAI)

در این حالت، بدون وجود ضایعات فضاگیر یا خونریزیهای وسیع و شدید مغزی ، بیمار دچار اختلال در عملکرد عصبی شده و معمولا در کوما است. البته خود این حالت نیز درجات مختلفی دارد و اغلب از نوع خفیف هستند.

● ورم مغزی:

در اثر این آسیب های منتشر در سطح سلولی و نیز بهم خوردن تنظیم خودکار عروق مغزی اتفاق می افتد و انواع مختلفی دارد. بیشترین میزان ادم مغزی طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از ضربه پدید می آید و میتواند موضعی یا منتشر باشد.

● خونریزی های داخل جمجمه ای:

این نیروها می توانند انواع مختلفی از خونریزیهای داخل جمجمه ای را پدید آورند.

● له شدگی بافت مغزی:

این عارضه نیز در مبتلایان به ضایعات منتشر ، بطور شایعی دیده می شوند . محل له شدگی در این بیماران متفاوت است و به نحوه وارد شدن نیرو و جهت آن بستگی دارد .
● بعضی از عوارض ضربه های مغزی :
عوارض متنوع و متفاوتی می توانند به دنبال ضربه های مغزی پدید آیند ، درجه و شدت این عوارض در افراد مختلف بسته به شدت ضربه ، نوع ضربه ، خصوصیات فردی و… متفاوت است و می تواند از منگی و گیجی خفیف و اختلال حافظه جزئی تا ناتوانی شدید و وابستگی کامل به اطرافیان متغیر باشد.
۱- تشنج متعاقب ضربه مغزی
۲-آسیب موضعی مغز :
● خونریزی های ناشی از ضربه مغزی:
انواع مختلفی از خونریزی مغزی متعاقب ضربه می توانند پدید آیند ، که بحث در مورد آنها را به مقالات تخصصی تر موکول میکنیم .
● له شدگی بافت مغز :
ممکن است بافت مغزی مجاور محل ضربه مستقیم ، تحت فشار قرار گیرد و دچار له شدگی یا Contusion گردد. موارد خفیف این حالت نیازی به جراحی ندارد ، اما موارد شدیدتر محتاج عمل جراحی هستند .

شدت آسیب و محل درگیر، فاکتورهای مهمی در تعیین میزان پاسخ بیمار به درمان هستند.
۳- عفونتها :
نشت مایع مغزی – نخاعی ، زخمهای نفوذی ، وجود اجسام خارجی مثل ترکش و… باعث افزایش احتمال وقوع عفونتهای داخل جمجمه ای می شوند.
چه عواملی باعث بدتر شدن وضعیت بیماران ضربه مغزی میشوند؟
کاهش اکسیژن خون به هر دلیل
افت فشار خون
افزایش دی اکسید کربن خون
افزایش درجه حرارت بدن

● پزشکان چه می کنند؟

هر فردی که دچار ضربه مغزی شده باشد ، چه خفیف و چه شدید بخصوص اگر کودک باشد باید فورا و بدون معطلی به پزشک و یا بخش اورژانس بیمارستان مراجعه کند بویژه در مواردی که بعد از ضربه مغزی ، هوشیاری فرد از دست رفته باشد.اگر پزشک به ضربه مغزی وکوفتگی مغز مشکوک شود معاینه کاملی به عمل می آورد. معمولا برای سنجش سطح هوشیاری در مواردی که فرد بیهوش است نام او سوال می شود و این که آیا می داند در حال حاضر کجاست ،امروز چه روزی است و سوالاتی از این قبیل که آگاهی فرد به زمان و مکان مشخص شود. به این ترتیب حافظه و قدرت تمرکز فکری بیمار بررسی می شود.

معاینه چشمها و بررسی رفلکس ها (واکنش ها ) و تعادل نیز از معاینات ضروری در این موارد محسوب می شود .گاهی از بیمار درخواست می شود دور بزند یا در مکانی برای چند دقیقه بدود تا مشخص شود آیا عملکرد مغز با مشکل مواجه شده است یا خیر.

سی تی اسکن (نوعی بررسی سه بعدی مغز توسط امواج ایکس ) برای بررسی خونریزی یا کوفتگی مغزی انجام می شود و این مساله در صورت بیهوش شدن فرد ضرورت بیشتری پیدا می کند.

● زندگی دوباره پس از ضربه مغزی

هر فردی که دچار ضربه مغزی شده است به استراحت احتیاج دارد و باید چند روز تا چند هفته بسته به شرایط خود استراحت کند. انجام مجدد فعالیتهای قبلی ،ورزش و سایر اعمال فرد باید طبق نظر پزشک انجام شود. معمولا اگر مشکل جانبی پیش نیاید ظرف چند هفته تا چند ماه بعد ،فعالیت های عادی از سر گرفته می شود که البته این مساله به خود فرد و شرایط او بستگی دارد. معمولا بعد از ضربه مغزی تا مدتی فرد باید به طور مرتب مورد بررسی قرار بگیرد.

اگر فردی دچار ضربه مغزی شده باشد و پس از گذشت ماهها باز هم علایم در او دیده شود به سندرم پس از ضربه مغزی مبتلا شده است .در این حالت ضعف حافظه ،سردرد ،گیجی و تحریک پذیری ادامه می یابد. این مساله باید بسیار جدی تلقی شود و فرد تحت نظر پزشک قرار بگیرد.

● چگونه از ضربه های مغزی پیشگیری کنیم ؟

گرچه احتمال بروز آسیب و صدمه به بدن در سراسر طول عمر برای افراد وجود دارد. اما باز هم بهترین راه آن است که تا حد ممکن از بروز این نوع اتفاقات جلوگیری کنیم . مطمئن ترین روش برای پیشگیری از ضربه مغزی مواظبت از سر است .

همواره در اتوموبیل کمربند ایمنی را ببندید .این کار باید همیشه و بدون بهانه انجام شود .اگر فرزندتان زیر ۱۰ سال است باید از کمربند مخصوص کودکان استفاده کند. معمولا کودکان تا زمانی که قدی معادل و یا تا ۱۴۷ سانتی متر داشته باشند باید از کمربند مخصوص کودکان استفاده کنند.

رعایت قوانین رانندگی و مواردی که به عبور عابر پیاده مربوط است بسیار مهم و ضروری است و متاسفانه اکثر سوانح به دلیل عدم رعایت موازین راهنمایی و رانندگی انجام می شود.

حتی دوچرخه سواری ،موتور سیکلت سواری ،اسکیت و یا هر وسیله این چنینی باید از کلاه ایمنی استفاده شود .مسلما اگر از سر خود استفاده کنید ، خوب فکر کنید و همه چیز را رعایت کنید ،سری سالم خواهید داشت و از این قسمت مهم و حیاتی بدن به خوبی محافظت به عمل آورید.

توجه داشته باشید اگرشانس بیاورید ضربه مغزی به خیر و خوشی تمام می شود در غیر این صورت احتمال فلج ، نقایص حسی ، رفتاری و حرکتی وجود دارد.بررسی ها نشان می دهد امکان بروز صرع و تومورهای مغزی بعد از ضربه مغزی وجود دارد و در مواردی حتی این مشکلات سالها بعد از بروز ضربه مغزی رخ می دهد. با توجه به بالا بودن احتمال آسیب پذیری کودکان ، از این موجودات معصوم بخصوص در زمان نوپایی (یک تا سه سالگی ) باید مواظبت دقیق به عمل آورید و سهل انگاری نکنید.

● خونریزی و هماتوم زیر سخت شامه :

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، خونریزی و هماتوم زیر سخت شامه عبارت است از یک خونریزی که باعث تجمع خون و لخته (هماتوم ) در زیر خارجی ترین غشا از سه غشای پوشاننده مغز می گردد. دو نوع هماتوم زیرسخت شامه وجود دارد. هماتوم حاد زیرسخت شامه در فاصله کمی پس از آسیب شدید به سر ایجاد می گردد. هماتوم مزمن زیرسخت شامه ، عارضه ای است که ممکن است هفته ها تا ماه ها پس از آسیب به سر ایجاد شود. آسیب ممکن است چنان ضعیف باشد که بیمار آن را به خاطر نیاورد.

● علایم شایع

سردردهای رایج که هر روز بدتر می شوند.
خواب آلودگی ، گیجی ، تغییرات ذهنی یا منگی متغیر .
ضعف یا کرختی یک طرف بدن .
اختلالات بینایی .
استفراغ بدون تهوع .
مردمک هایی با اندازه متفاوت (گاهی اوقات ).

● علت

آسیب به سر .

● عوامل تشدید کننده بیماری

پس از موارد زیر آسیب بیشتر رخ می دهد:
استفاده از داروهای ضد انعقاد از جمله آسپیرین استفاده از داروهای روانگردان

● پیشگیری

به روشهای زیر از آسیب به سر اجتناب کنید:
در اتومبیل از کمربند ایمنی استفاده کنید.
در ورزشهای تماسی یا هنگام راندن دوچرخه یا موتور، از کلاه ایمنی محافظ سر استفاده کنید.
پس از استفاده از داروهای روانگردان و خواب آور، رانندگی نکنید.

● عواقب مورد انتظار

میزان بهبود به سلامت عمومی ، سن ، شدت آسیب ، سرعت درمان و وسعت خونریزی یا لخته بستگی دارد. پس از برداشتن لخته ، بافت مغز که تحت فشار قرار گرفته است ، معمولاً به آهستگی گسترش می یابد تا به فضای اولیه خود برگردد. در بهترین شرایط ، دورنمای خوبی دارد.
عوارض احتمالی

مرگ یا آسیب مغزی پایدار شامل فلج نسبی یا کامل ، تغییرات رفتاری و شخصیتی و مشکلات گفتاری .

● درمان

آزمون های تشخیصی می توانند شامل بررسیهای آزمایشگاهی خون و مایع مغزی نخاعی ، رادیوگرافی ، اسکن رادیوسکوپیک و سی تی اسکن باشند.
بستری شدن در بیمارستان برای درمان اورژانس
جراحی و برداشتن لخته
داروها

داروهای کاهنده تورم داخل جمجمه .

● فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

استراحت در بستر هنگام بستری در بیمارستان
پس از درمان ، بیماران باید در حد توان خود، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری کنند و فوری کار و ورزش را آغاز نمایند. در هنگام خستگی استراحت کنند. در صورتی که تکلم و کنترل عضلات دچار آسیب شده باشد، بیماران ممکن است به فیزیوتراپی یا گفتار درمانی نیاز داشته باشند.

● رژیم غذایی

بیشتر بیماران اغلب در مرحله حاد به تغذیه داخل وریدی یا به تغذیه با لوله معده ای نیاز خواهند داشت و سپس می توانند در حد تحمل از غذای معمولی استفاده کنند.
● درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دچار آسیب سر شده باشید (هرچند خفیف به نظر برسد) و هر یک از علایم خونریزی زیر سخت شامه ایجاد شود. این ، یک اورژانس است !
اگر در طول یا پس از درمان هر یک از موارد زیر رخ دهد: تب ، زخم جراحی ، قرمز، متورم یا حساس به لمس گردد. سردرد بدتر شود .