مطالب علمی - پزشکی
محققان: استامینوفن گزینه مناسبی برای کمردرد نیست
نتایج بررسی انجام شده در سیدنی نشان میدهد مصرف قرص مسکن استامینوفن برای تسکین درد کمر گزینه مناسبی نیست.
به گفته محققان، تاثیر مصرف این دارو با اثر استفاده از شبه داروها برابری میکند.
محقق ارشد این مطالعه گفت: مکانیزم درد کمر از دیگر انواع دردها متفاوت است و این حوزهای است که باید در آن بررسیهای بیشتری انجام گرفته شود.
در این بررسی محققان دانشگاه سیدنی به مطالعه روی 1600 فرد مبتلا به درد کمر پرداختند. تمامی این افراد به طور متوسط 45 سال سن داشتند که به طور تصادفی برای درمان درد کمرشان از استامینوفن یا نوعی شبه دارو مصرف کرده بودند.
به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری شینهوا، این محققان یافتههای خود را مورد بازبینی قرار داده و متوجه شدند تفاوت چندانی در میان این دو گروه وجود ندارد. به طور مثال افرادی که استامینوفن مصرف کرده بودند طی 17 روز و گروه دیگر طی 16 روز بهبود یافته بودند.
کودکان مضطرب بیشتر به ناخن جویدن مبتلا میشوند
یک پزشک اطفال و کودکان گفت: کودکان مضطرب بیشتر به ناخن جویدن مبتلا میشوند.
وی در ادامه گفت: ناخن جویدن بیشتر نشانه اضطراب درونی کودک است که این حالت در افراد بزرگتر شایعتر است.
میری بیان کرد: کودک از این طریق حالت تهاجمی خود را کنترل میکند و سعی میکند بر اضطراب خود غلبه کند و توجهش را از دنیای خارج قطع میکند و به درون خویش برمیگردد.
وی اظهار کرد: گاهی اوقات این ناخن جویدن کودکان باعث مجروح شدن انگشتان در آنها میشود، چون جویدن ناخن در کودکان منقلب و هراسان، تسکین ایجاد میکند و باعث آرامش آنها میشود.
به گفته وی این کودکان، به محض رها کردن این کار دچار اضطراب میشوند و دوباره شروع به ناخن جویدن میکنند.
میری در ادامه بیان کرد: گاهی اوقات نیز ناخن جویدن بر اثر تقلید بوجود میآید، به این صورت که کودک ابتدا تقلید میکند و کم کم به صورت عادت در آنها بوجود میآید.
وی در پایان گفت: کودکان خجالتی و کمرو، اغلب دچار این عادت ناپسند میشود و در صورتی که عامل محیطی باعث ناخن جویدن شده باید تا حد امکان سعی شود که فشار روحی بر کودک وارد نشود و از سختگیری نسبت به کودک پرهیز شود.
رژه مرگ در بیمارستانها
عفونتهای بیمارستانی روزانه دهها نفر را در معرض جراحت و ناتوانی قرار میدهد و به دلیل بیتوجهی پزشکان و نبود نظام ثبت در کشور،بسیاری از آنها را به کام مرگ میبرد.عاملی که با ضدعفونی دست کادر درمانی کم میشود.
به گزارش نامه نیوز به نقل از فارس، امروزه دیگر مقصر اصلی مرگ و میر در کشور بیماری های واگیر نیست. شیوع بیماری های غیرواگیر مانند سرطانها،دیابت،بیماری های قلبی، تصادفات و حوادث،سبک زندگی نامناسب، اعتیاد و غیره متهم ردیف اول فوت ایرانی ها شده است.
از طرفی پیشرفت روشهای درمانی و تولید داروهای جدید، امید تازه ای را در بین بیماران به وجود آورده به طوری که دیگر کمتر بیماری وجود دارد که به دلیل ابتلا به بیماری های ساده و جراحی های کوچک و پیش پا افتاده با خطر مرگ دست و پنجه نرم کند.
این در حالی است که با وجود تمام بارقه های امید،عواملی به ظاهر ساده، روزانه مرگ بسیاری از بیماران را در بخشهای ICU و حتی در اتاق های جراحی عمومی رقم می زند.
عفونت بیمارستانی که به گفته متخصصان عفونی در کشور ثبت نمیشود به عاملی مرگبار مبدل شده است.عاملی که می توان با شستوشوی دست از سوی پزشک و پرستار،تجویز مناسب آنتی بیوتیک از سوی پزشک،عدم بستری طولانی مدت در بیمارستان و حتی مصرف نکردن خودسرانه آنتی بیتویک از سوی مردم، آن را کنترل کرد.
عفونت بیمارستانی (Hospital-acquired infection) عفونتی است که در بیمارستان بیمار به آن آلوده میشود مثلاً بیمار دچار شکستگی پا در بیمارستان دچار عفونت ادراری شود این نوع از عفونت معمولاً حداقل 48 تا 72 ساعت بعد از پذیرش بیمار در بیمارستان ایجاد میشود.
«زهره - گ» که زنی 45 ساله است با اشاره به اینکه قربانی بیتوجهی پزشکان شده و به عفونت بیمارستانی مبتلا شده میگوید: بر اثر حادثهای در باشگاه ورزشی پایم آسیب دید و سریعاً خود را به نزدیکترین درمانگاه رساندم و پزشک معالج در قسمتی که جراحت دیده بود 8 بخیه زد.
وی ادامه میدهد: پس از گذشت چند روز قرار بود دو هفته بعد برای ترمیم بخیه و کشیدن آن به بیمارستان مراجعه کنم. پس از مراجعه اعلام کردند که هنوز زود است؛ اما پس از گذشت زمان کمی، اطراف زخم شروع به تورم کرد و سرخ رنگ شد و به شکلی عفونی شد که حریم زخم به شدت دردناک شده بود و با خارش شدید همراه بود.
زهره میگوید: اطراف زخم سیاه رنگ شد و به حدی دچار درد شده بودم که نمیتوانستم راه بروم. وقتی که به بیمارستان مراجعه کردم آنتیبیوتیکهای زیادی به من دادند، MRI گرفتند و حتی نمونهبرداری پوستی انجام دادند، حتی متخصصان عروق هم پای مرا معاینه کردند.
این بیمار میگوید: تشخیص پزشکان پس از انجام آزمایشهای مختلف این بود که پزشکی که بخیه ابتدایی را زده کارش را به خوبی انجام نداده و باید تعداد بیشتری بخیه میزده است به همین دلیل جای بخیهها عفونی شده و به رگهای عروق پا فشار آمده است در نتیجه خونرسانی مختل شده است.
وی با اشاره به اینکه در نتیجه بیاحتیاطی پزشک،به ده ها روز استراحت مطلق و تزریق آمپول آنتیبیوتیک گرفتار شده، میگوید: ما از پزشکی که در آن روز پایم را بخیه زد شکایت کردم اما متأسفانه پزشکان شیفت آن روز بیمارستان با مهر یک پزشک پای برگه را امضا کرده بودند و در نتیجه یافتن پزشک معالج بسیار سخت شد البته ما پیگیر شکایتمان هستیم.
«معصومه - الف» بیمار دیگری است که به دلیل عفونت بیمارستانی زندگی سختی را میگذراند.وی علت این بیماری دردناک را بیاحتیاطی پزشک معالج خود اعلام میکند.
معصومه میگوید: اتفاقی که برای من رخ داد از مصادیق سهلانگاری از سوی پزشکان است، در نهایت بیتجربگی مرا که یک مشکل بسیار معمولی داشتم در آستانه مرگ قرار داد.
وی ادامه میدهد: من با تشخیص سنگ صفرا تحت عمل جراحی لاپاراسکوپی قرار گرفتم اما پس از عمل جراحی دچار تب و لرز بسیار شدید شدم، مجدد به پزشکم مراجعه کردم که وی تشخیص انسداد مجاری صفرا داد و من برای بار دوم تحت عمل جراحی قرار گرفتم اما یک بار دیگر تشخیص داده شد که ریه من آب آورده است و باید مجدد تحت عمل جراحی قرار بگیرم، با این وجود و با خارج کردن حدود 600 سیسی آب از ریه نه تنها مشکل من حل نشد بلکه با انجام سونوگرافی مشخص شد طحال دچار آبسه چرکی شده است در حالی که پزشک معالجم در سونوگرافیهای ابتدایی این موضوع را تشخیص نداده بود.
این بیمار ادامه میدهد: به گفته مدیران بیمارستان دستور جراحی مجدد داده میشود تا شخصاً متوجه عملکرد پزشک معالج در ناحیه شکم شود و با توجه به نتیجه کشت آبسه، دلیل آن عفونت بیمارستانی پس از جراحی تشخیص داده میشود که میتواند ناشی از خطای تیم درمانی یا قصور در استریلیزه شدن تجهیزات مصرفی بیمارستان باشد.
معصومه میگوید: این در حالی است که پزشک معالجم علت عفونت را شرایط روحی و اضطراب عنوان کرده بود و اکنون پس از گذشت حدود یک ماه همچنان زخمم دچار عفونت است و ناراحتیهای جسمی و روحی نگرانکنندهای را برایم ایجاد کرده است.
وی تأکید کرد: از مسئولان تقاضا دارم هر چه سریعتر به وضعیت بنده که تبعات بسیار سوء در پی تشخیصهای نادرست پیش آمده رسیدگی کنند و یک خانواده را از سردرگمی نجات دهند و اگر لازم است پزشک معالج را مجازات کنند تا از بروز حوادث اینچنینی جلوگیری شود.
وی ادامه میدهد: پس از اتفاقات پیش آمده از پزشک معالج شکایت کردم و با توجه به مستندات پزشکی پزشک مجبور به پرداخت دو درصد از دیه کامل شده است.
معصومه ادامه میدهد: همچنان از درد ناحیه ریه با توجه به چسبندگی و آب موجود در آن رنج میبرم و هزینهای حدود 15 میلیون تومان متحمل شدهام در حالی که من یک معلم هستم. حقوق من کفاف این هزینهها را نمیدهد و درمان دیرهنگام، مدیریت ناکافی و تشخیص نادرست یک پزشک مرا به این حال و روز انداخته است.
حسین معصومی اصل،رئیس اداره عفونتهای بیمارستانی وزارت بهداشت از آمار 8 تا 12 درصدی عفونتهای بیمارستانی در کشور خبر داد و گفت: بستری طولانیمدت،تجویز بیرویه و مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک و عدم شستوشوی دست در بیمارستان از دلایل آن است.
وی ادامه میدهد: نظام مراقبت در کشور دچار کمگزارشدهی است به همین دلیل برآورد شده که میزان عفونت بیمارستانی در کشور بین 8 تا 12 درصد باشد. یکی از عوامل میزان بالای عفونت بیمارستانی در کشور تجویز نادرست پزشکان در مصرف آنتیبیوتیک است هر چند که بروز مقاومتهای میکروبی چند عاملی است و فقط به تجویز پزشک مربوط نمیشود.
رئیس اداره بیماریهای منتقل از آب، غذا و عفونتهای بیمارستانی وزارت بهداشت می افزاید: مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک توسط بیماران و مردم نیز باعث شده مقاومت میکروبی مردم افزایش یابد در نتیجه میزان عفونت بیمارستانی افزایش یابد چرا که مصرف آنتی بیوتیکها فقط با تجویز پزشک باید صورت گیرد در حالی که سهم مصرف خودسرانه آن در کشور بسیار بالا است.
معصومی اصل، بستریهای طولانیمدت در بیمارستانها را از دیگر عوامل افزایش عفونت بیمارستانی عنوان کرده و می گوید: این عارضه در همه جای دنیا وجود دارد و خطر رو به افزایش آن در همه کشورها از جمله ایران احساس میشود.
وی می افزاید: اینکه گفته میشود فقط به دلیل بیاحتیاطی پرسنل پزشکی عفونت بیمارستانی حاصل میشود 100درصد قابل قبول نیست چرا که عفونت بیمارستانی تک عاملی نیست البته رعایت موازین بهداشتی مانند شستو شوی مکرر دستها در این زمینه بسیار اهمیت دارد.90 درصد عفونتهای بیمارستانی قابل پیشگیری است، به همین دلیل توصیه شده که پرسنل پزشکی بعد و قبل از هر اقدامی موازین بهداشتی را در تمام بیمارستان رعایت کنند.
معصومی اصل می گوید: البته این فقط مشکل موجود در ایران نیست با این وجود نظام مراقبت عفونت بیمارستانی را از چند سال قبل آغاز کردهایم که هدف ما صفر کردن عفونت نیست بلکه هدف کاهش این عفونتها است.
در همین ارتباط،مسعود مردانی فوق تخصص بیماریهای عفونی هشدار می دهد که عفونتهای بیمارستانی 2 تا 3 درصد از مرگ و میرهای بیمارستانی را به خود اختصاص میدهند و عدم شستوشوی دست از سوی پزشکان و تجویز بالای آنتیبیوتیک امکان افزایش آمار فوتیها را ایجاد کرده است.
وی با اشاره به اینکه این موضوع فقط مختص ایران نیست بلکه حتی در کشورهای توسعه یافته مانند آمریکا ده ها هزار نفر بر اثر این بیماری از بین میروند ادامه می دهد: آمار دقیقی از این موضوع وجود ندارد اما ثابت شده، اگر بیماری بیش از 10 روز در بخش مراقبتهای ویژه و ICU بستری بماند بروز عفونت در آن اجتنابناپذیر است.همچنین طی انجام عمل جراحی اگر فرد دچار عارضه یا عفونت زخم شود بروز عفونت بیمارستانی در چنین افرادی بروز می کند.
مردانی می گوید: از خصوصیات عفونت بیمارستانی این است که با میکروارگانیسمهایی رخ میدهد که این میکروبها از مقاومترین میکروبهای جهان محسوب میشود.همچنین مصرف بالای آنتیبیوتیک در کشور باعث شده این عفونتها مقاوم شوند و امکان مرگ و میر بالا را ایجاد کنند که بهترین راه کنترل، پیشگیری است.
این فوق تخصص بیماریهای عفونی می گوید: پیشگیری به این معنی است که پزشک و پرستار قبل از معاینه بیمار دست خود را شستو شو دهد و به بیمار زیاد آنتیبیوتیک ندهد چون ممکن است مقاومت در فرد را بیشتر کند. مدت زمان بستری بیمار باید به حداقل برسد چرا که بستری طولانیمدت بروز عفونت را بیشتر میکند. رعایت تمام این موارد شاید عفونت بیمارستانی را کنترل کند اما آن را به صفر نمیرساند.
وی هشدار می دهد که اکنون در بیمارستانهای ما این موارد رعایت نمیشود و در بخش ICU میبینیم که کادر درمانی فقط برای رفتن به منزل دست خود را میشویند در حالی که باید بین معاینه 2 بیمار این شستو شو انجام شود.
مردانی می گوید: از طرفی مصرف آنتیبیوتیک و تجویز آن از سوی پزشکان نیز بسیار بالاست و این تجویز به حدی است که بیمار تا زمانی که در بیمارستان بستری است مجبور به مصرف است.
محمدآقاجانی، معاون درمان وزیر بهداشت می گوید: متأسفانه در کشور ما هنوز نظام ثبت عفونتهای بیمارستانی نداریم و به همین علت برآورد دقیقی از این مسئله نداریم اما میدانیم که عامل اصلی انتقال عفونت بیمارستانی دست پزشکان و پرستاران است که باید از هر بیمار به بیمار بعدی ضدعفونی شود.
وی ادامه می دهد: عفونت بیمارستانی یکی از معضلات اصلی اداره بیمارستانها و یکی از خطرات عمدهای است که در تمام دنیا بیمارستانها را به چالش میکشد و یک تهدید مهم برای سلامت بیماران بستری و حتی سرپایی و به خصوص در بخشهای مراقبتهای ویژه است.
آقاجانی می افزاید: عفونتهای بیمارستانی یکی از عوامل مهم مرگ بیماران در بیمارستانها نیز هست که به وسیله انتقال میکروارگانیسم های مقاوم به درمان از یک بیمار به بیمار دیگر به خصوص از طریق دستگاه تنفسی صورت میگیرد.
معاون درمان وزیر بهداشت می گوید: در همه دنیا مهمترین اقدامی که برای کنترل عفونتهای بیمارستانی انجام میشود، قبل از هر کاری ثبت و شناسایی موارد انتقال عفونت است، کاری که متأسفانه در کشور ما انجام نمیشود. ما در کشور نظام ثبت عفونت بیمارستانی نداریم یا دقیق بگویم نظام ثبت علمی و کارآمدی برای ثبت عفونتهای بیمارستانی نداریم.
آقاجانی از تدوین پروتکل ثبت عفونتهای بیمارستانی در کشور خبر می دهد و می گوید: با ابلاغ آن به تمام بیمارستانهای دولتی و خصوصی و ثبت دقیق این عفونتها میتوانیم برآورد دقیقی از این مسئله در کشور داشته باشیم و محل های آسیب را به خوبی بشناسیم تا بتوانیم تداخلات لازم را برای اصلاح این مسئله برنامهریزی کنیم.چرا که تجربه جهانی نشان میدهد که مهمترین عامل انتقال عفونت در بیمارستانها دست پزشک و پرستار و همراهان است که از یک بیمار به بیمار دیگر میتواند عفونت را منتقل کند.
وی تاکید می کند: بنابراین مهمترین اقدام، نصب دستگاه های استرلیزاسیون دست است که خوشبختانه اکنون در تمام بخشهای بیمارستانی و مراکز درمانی کشور و به ویژه در بخشهای ICU این دستگاه ها نصب شده است و باید با آموزش مناسب به پرسنل فرهنگ ضدعفونی کردن دست را از هر بیمار به بیمار بعدی گسترش دهیم.
معاون وزیر بهداشت افزود: اگر فرهنگ ضد عفونی کردن دستها از هر بیمار به بیمار دیگر در پزشکان و پرستاران نهادینه شود تا حد زیادی از شیوع انتقال عفونت بیمارستانی کم می شود.
آقاجانی اضافه می کند: در زمان حاضر کمیته عفونت بیمارستانی در اکثر بیمارستانهای کشور اعم از دولتی و خصوصی تشکیل شده است و روند انتقال عفونتهای بیمارستانی در کشور رو به کاهش اشت.دستگاههای استرلیزاسیون و لوازم پزشکی و جراحی نیز در همه بخشها نصب شده است و البته در تلاشیم تا دستگاههای جراحی را در مراکز قدیمی نوسازی کنیم.
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به اینکه آمار کشوری شیوع عفونتهای بیمارستانهای نداریم، میزان شیوع این مسئله در کشورهای پیشرفته و متوسط جهانی آن چقدر است، توضیح داد: آمار میزان انتقال عفونت بیمارستانی در کشورهای مختلف متفاوت است اما در برخی کشورهایی که آمار دارند، اعلام کردهاند که 10 درصد بیمارانشان دچار عفونت بیمارستانی میشوند.
منبع : پایگاه اطلاع رسانی نامه نیوز http://namehnews.ir
حمله قلبی برای زنان جوان خطرناکتر است
متخصصان قلب و عروق دانشکده پزشکی ییل هشدار دادند، خطر مرگ ناشی از حمله قلبی در زنان جوان بیشتر است.
به گزارش نامه نیوز، در این بررسی اطلاعات مربوط به 230 هزار و 684 بیمار 30 تا 54 ساله که به دلیل حمله قلبی در بیمارستان بستری شده بودند مورد مطالعه قرار گرفت و مشخص شد که احتمال طولانی شدن مدت بستری زنان پس از حمله قلبی در بیمارستان بیشتر است و آنان بیش از مردان در معرض فوت ناشی از سکته قلبی هستند.
«آکریتی گوپتا»، یکی از متخصصان این مطالعه گفت: زنان جوان نسبت به مردان همسن خود در برابر بیماریهای قلبی آسیبپذیرتر هستند.
همچنین در این بررسی مشخص شد مردان بیشتر به کلسترول بالا مبتلا میشوند در حالی که عارضه فشارخون بالا، بیماری دیابت و نارسایی قلبی در زنان بیشتر دیده میشود.
به گزارش ایسنا به نقل از خلیج تایمز، آکریتی گوپتا تصریح کرد: این یافتهها تاکید میکند که کنترل فاکتورهای خطرزای بیماریهای قلبی – عروقی همچون دیابت، فشارخون بالا و استعمال سیگار در بیماران جوان و افزایش اطلاعرسانی در این زمینه ضرورت دارد.
منبع : پایگاه اطلاع رسانی نامه نیوز http://namehnews.ir
نشستن دستها میتواند بلای جانتان شود
هرقدر هم که بدانید شستن دستها هزار و یک فایده دارد و شما را از بسیاری از بیماریها دور میکند، ممکن است تنبلی یا عجله یا هر دلیل دیگری مانع از انجام این کار شود اما اگر با یک تصویر میکروسکوپی از دستهای نشستهتان روبهرو شوید، نظرتان عوض میشود.
به گزارش نامه نیوز به نقل از برترین ها، هرقدر هم که بدانید شستن دستها هزار و یک فایده دارد و شما را از بسیاری از بیماریها دور میکند، ممکن است تنبلی یا عجله یا هر دلیل دیگری مانع از انجام این کار شود اما اگر با یک تصویر میکروسکوپی از دستهای نشستهتان روبهرو شوید، به احتمال زیاد نظرتان عوض میشود. واقعیت این است که یک مجموعه تصویر منتشر شده که در آن دستهایی که با باکتریها و ویروسهای ناشی از فعالیتهایی مانند برداشتن یک دستمال و ظرف کهنه تا پاککردن سطح آشپزخانه آلوده شده ، مشخص شدهاند. بد نیست با هم از عواقب نشستن دستها آگاه شویم. دکتر مهناز صلحی، متخصص آموزش بهداشت و ارتقای سلامت در این باره توضیح میدهد.
دستها را باید پس از آماده کردن غذا به خصوص وقتی برای تهیه غذایتان از انواع گوشت، مرغ یا ماهی استفاده میکنید به خوبی بشویید. حتی سطحی که گوشت را روی آن قرار دادید یا گوشت را قطعه قطعه کردید نیز باید به خوبی بشویید. باید دقت داشته باشید که همیشه بعد از تعویض پوشک بچه، حمل سطل یا کیسه زباله، بعد از توالت رفتن و تماس با حیوانات یا فضولات آنها دستتان را بشویید و نباید شستن دستها را به تاخیر بیندازید. فراموش نکنید که حضور در اماکن عمومی، استفاده از وسایل نقلیه مانند اتوبوس و مترو و تاکسی هم دلیل بسیار مهمی برای شست و شوی دستها به محض ورود به منزل یا محل کارتان است و در نهایت به خاطر داشته باشید که به دنبال هر عطسه و سرفه نیز دستانتان را بشویید و این نکات را به فرزندتان نیز آموزش دهید.
میکروارگانیسمهای ایجاد کننده بیماری میتوانند مرتب از دستها جدا شوند و محیط اطراف ما را آلوده کنند. بنابراین دستانمان یک راه مهم و عمده انتقال عفونت و آلودگی به محیط اطرافمان است. به خصوص نواحی زیر ناخن معمولا به تعداد زیادی از میکروارگانیسمها پناه میدهد که ممکن است به عنوان یک منبع پخشکننده ادامهدار، مخصوصا زیر دستکش عمل کند. استفاده از ناخن مصنوعی و لاک ناخن هم باعث ازدیاد میکروارگانیسمها و تجمع بیشتر آنها زیر ناخنها میشود. بنابراین هدف از شستوشوی دستها دور کردن موجودات بیماریزای ریزی است که روی پوست تجمع کردهاند و میتوانند سلامت ما را به خطر بیندازند.
طبق تحقیقی که انجام گرفته مشخص شده مردان کمتر از همه دستهایشان را میشویند و به نوعی در مورد انجام این کار تنبل هستند. واقعیت این است که از هر 01 نفر، کمتر از 6 نفر بعد از اجابت مزاج این کار را انجام میدهند. این در حالی است که زنان به فعالیتهای بهداشتی در این زمینه بیشتر عادت دارند و به گفته بازاریابان بهداشتی، سهچهارم آنها پس از اجابت مزاج دستهایشان را به طور کامل میشویند. به نظر میرسد برنامههای آگاهسازی در مورد مردان ضرورت بیشتری دارد.
در شستوشوی دستها استفاده از صابون یا مایع دستشویی به تنهایی کافی نیست و روش ﺻﺤﯿﺢ ﺷﺴﺘﻦ دستها مهمتر است. به این صورت که شستوشوی دﺳﺖ را ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺎﻟﺸﯽ و دوراﻧﯽ باید آغاز کرد.ﺳﭙﺲ ﮐﻒ دﺳﺖ راﺳﺖ را ﺑﻪ ﭘﺸﺖ دﺳﺖ ﭼﭗ به طور کامل ﮐﺸﯿﺪ.کف دستها را باید طوری کشید که اﻧﮕﺸﺘﺎن ﺑﯿﻦ ﻫﻢ ﻗﺮارﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺳﺎییده ﺷﻮﻧﺪ. ﭘﺸﺖ اﻧﮕﺸﺘﺎن دﺳﺖ راﺳﺖ در ﮐﻒ دﺳﺖ ﭼﭗ قرار گیرد به طوری که اﻧﮕﺸﺘﺎن ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻗﻔﻞ ﺷﺪن درﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺑﺎ ﻓﺸﺎر شست و شو ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺎ ﮐﻒ ﯾﮏ دﺳﺖ، اﻧﮕﺸﺖ ﺷﺴﺖ دﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت چرﺧﺸﯽ به طور کامل ﺳﺎییده ﺷﻮد. ﻧﻮک اﻧﮕﺸﺘﺎن ﯾﮏ دﺳﺖ در ﮐﻒ دﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﻓﺸﺮده و ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﭼﺮﺧﺸﯽ بهطور کامل شستوشو و ﺗﻤﯿﺰ ﺷﻮد تمامی این مراحل برای دست دیگر باید اجرا شود و در نهایت دستها و ﻣﭻ را باید ﮐﺎﻣﻼ آﺑﮑﺸﯽ ﮐرد. هر یک از این کارها 5 ﺑﺎر ﺗﮑﺮار ﺷﻮد. زﻣﺎن اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺟﻬﺖ شستوشوی ﺻﺤﯿﺢ دﺳﺖ یک تا 3 دﻗﯿﻘﻪ است.
دمای آب برای شستوشوی دستها بهتر است ولرم تا مایل به گرم باشد که قدرت پاککنندگی بیشتری داشته باشد بعد از آن میتوان از آب سرد استفاده کرد تا موجب نشاط پوست شود. نکته مهم این است که اگر صابون یا مایع شستوشوی دست در دسترس نبود، شستوشوی دستها با آب خالی نیز میتواند برخی میکروبها را از دستها بزداید.
بهترین روش شستوشوی دست، استفاده از آب روان و صابون معمولی باقدرت پاککنندگی و PH مناسب است اما چون استفاده از صابونهای قالبی درمکانهای عمومی مانند اداره، مدرسه و رستوران به انتشار آلودگی کمک میکند بنابراین استفاده از صابون مایع یا مایع دستشویی استاندارد و ملایم نسبت به صابون قالبی بهتر است، برای شستوشوی معمولی دستها، نباید از صابونهای آنتیباکتریال( ضد باکتری) استفاده شود زیرا باعت مقاومشدن میکروبها به این مواد آنتیباکتریال میشود.
اگر از صابون جامد استفاده میکنید حتما باید به صورت خشک نگهداری شود. صابون مایع هم باید در مخزن در بسته نگه داشته شود.
هیچ انگشتر یا وسیلهای نباید به انگشتان وصل باشد.
از صابون آنتیباکتریال استفاده نکنید زیرا تحقیقات نشان داده باعث مشکلات تیروئیدی، حساسیت، اضافه وزن و تضعیف کارکردهای عضلانی بدن میشود.
استفاده از ژلهای ضدعفونی به شرط آنکه جایگزین شستوشوی دست با آب و صابون نشودو فقط در شرایط ضروری مورد استفاده قرار بگیرد، خوب است. اگر به آب دسترسی ندارید سراغ این ژلها بروید اما در صورتی که دستشویی نزدیک است، ریسک نکنید چون این ضدعفونیکنندهها هرقدر هم که خوب باشند فقط انواع خاصی از میکروبها را نابود میکنند نه همه شان را.
اگر به خشککنهای هوایی دسترسی دارید،حتما از آن استفاده کنید چون تعداد ارگانیسمهای دست بعد از شستوشو را کاهش میدهد.
حتی اگر از دستکش استفاده میکنید بهتر است بعد از کندن دستکشها دستهایتان را با آب و صابون بشویید.
با شستن دستها خطر ابتلا به بیماریهایی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا، بیماریهای نورو ویروس و ابتلا به باکتری ایکولای کاهش مییابد.
زمانی که افراد پس از اجابت مزاج، عوضکردن پوشک و فعالیتهای مشابه، دستهایشان را نمیشویند، باکتریها گسترش مییابند. هنگامی هم که فردی سطوح را لمس میکند و دستهایش را که دارای میکروبهایی مانند میکروبهای موجود در مدفوع انسان است به دهانش میبرد، آلودگی پخش میشود.
شستن دستها حداقل به مدت 30 ثانیه با آب و صابون از سرایت بیماری به خودمان و دیگران جلوگیری میکند.
منبع : پایگاه اطلاع رسانی نامه نیوز http://namehnews.ir
آیا کمخونی بیماری است؟
یک متخصص داخلی در خصوص کم خونی گفت: کم خونی بیماری نیست، بلکه یک علامت است و میتواند عامل یک بیماری باشد.
به گزارش نامه نیوز به نقل از ایسنا، دکتر بابک رضایی، اظهار کرد: کم خونی اختلال خونی شایعی است که در آن گلبولهای قرمز سالم به تعداد کافی برای حمل اکسیژن به بافتهای بدن وجود ندارد و موجب میشود که احساس خستگی ایجاد شود. کم خونی انواع گوناگونی دارد که هر یک علت خاص خود را دارد، کمخونی میتواند موقتی و یا طولانی مدت بوده و از فرمهای خفیف تا شدید باشد.
وی درباره شایعترین نوع کم خونی، افزود: کم خونی فقر آهن شایعترین نوع کم خونی است که در دنیا وجود دارد. در واقع کم خونی میتواند به دلیل فقر آهن باشد و یا علامت یک بیماری مهم نظیر انواع سرطانها، کمکاری تیروئید، روماتیسم مفصلی و غیره باشد.
رضایی با اشاره به علائم کم خونی، تصریح کرد: بیمار با یک آزمایش متوجه بیماری خود میشود. از دیگر علایم آن میتوان به خوابیدن زیاد، سرگیجه، سردرد به ویژه در قسمت پشت سر، بیحوصلگی، قاشقی شدن ناخنها و ... اشاره کرد. البته قاشقی شدن ناخنها بیشتر به فقر آهن مربوط میشود.
این متخصص تغذیه در خصوص نحوه درمان کم خونی، یادآور شد: برای درمان کم خونی ابتدا باید علت کم خونی مشخص شود و پس از شناسایی عامل اصلی زیرنظر پزشک درمان آغاز میشود. همچنین در خصوص رژیم غذایی افرادی که دچار فقرآهن هستند توصیه میشود گوشت قرمز، جگر، اسفناج، عدس و ... را در سبد غذایی خود قرار بدهند، ولی اگر عامل دیگری منجر به کم خونی باشد باید رژیم غذایی براساس نظر پزشک باشد.
منبع : پایگاه اطلاع رسانی نامه نیوز http://namehnews.ir
موادغذایی عالی برای خنک کردن شما در تابستان
هرچه روزهای تابستان طولانی تر و گرمتر می شوند، خنک ماندن در این هوا سخت تر و سخت تر می شود. برای خنک ماندن فقط نوشیدنی های یخی و خنک و کولر کافی نیست، غذاهایی که مصرف می کنید هم می توانند در این زمینه به کمکتان بیایند.
بررسی ها نشان می دهند،ﻣﺎﻫﯽ ﺗﺎﺯﻩ ﯼ ﺑﯽ ﻧﻤﮏ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﮔﻮﺷﺖ ﻫﺎ ﺳﺮﺩ ﻭ ﺭﻓﻊ ﮔﺮﻣﯽ ﻫﻮﺍ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺷﯿﺮ ﻭ ﻣﺎﺳﺖ ﻫﻢ ﺣﺮﺍﺭﺕ ﺭﺍ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و پزشکان توصیه می کنند مصرف 3 لیوان شیر و یا ماست در طول روز مانع ایجاد گرمازدگی و تشنگی در شما می شود.
گفتنی است،هر روز صبح را با یک لیوان آب لیمو تازه شروع کنید. این نوشیدنی که کمی اسیدی است، به پاک کردن سیستم بدنتان و بالا بردن سطح انرژیتان کمک میکند و نوشیدن آن در سحر در روزهای ماه رمضان انع تشنگی و احساس گرما در شما می شود.
روشی استثنایی برای باهوش کردن نوزادان یک روزه
نوزاد از بدو تولد نیازمند توجه برای افزایش هوش خود است که والدین با یک راهکار ساده میتوانند به راحتی این کار را انجام دهند.
گفتنی است،براساس تحقیقات صورت گرفته توسط محققان دانشگاه نیویورک، نوزادان در روزهای اول در صورت حضور بیشتر مادر در کنار آنها نورون سازی مغزی بیشتری انجام میدهند و در نتیجه هوش آنها تقویت بیشتری مییابد.
پژوهشگران اعتقاد دارند محبت و نوازش مادر میتواند تأثیر مثبت بر تولید نورونهای مغزی نوزاد داشته باشد.
کارشناسان امیدوار هستند، از این تحقیق میتوانند برای درمان اختلالات مغزی که در دوران نوزادی و شیرخوارگی نوزادان رخ میدهد، استفاده نمایند.
پژوهشگران این نتایج را با انجام فیلم برداری 100 ساعته و همینطور خوانش نوار مغزی نوزادان داوطلب که در کنار مادران خود بودهاند به دست آوردهاند و روند فعالیت مغزی را در این زمانها بسیار بالا شناسایی کردهاند، پژوهشگران به نو مادران توصیه میکنند در هفتههای اولیه پس از فراغت از زایمان اوقات بیشتری را در کنار نوزادان خود سپری نمایند.
درمان کم خونی به روش طب سنتی
آب آهن به آبی اطلاق می شود که سرشار از آهن می باشد. در قرآن کریم آمده است که ما آهن را فرو فرستادیم(نازل کردیم) نزول آهن هم ناظر به جنبه مادی آن است و هم دال به ارزش معنوی، جنبه مادی آن است که حقیقتاً آهن نازل شده از آسمان است در هنگام تشکیل کره زمین زمانی که یک گلوله آتشین بود و توسط گرد و غبار کیهانی احاطه شده بود، عناصر سنگین از جمله آهن در هنگام سرد شدن همراه با حرکت چرخشی زمین به علت میدان جاذبه آن مانند بارش باران، فرود می آمدند، این نزول آسمانی با نزول معنوی آهن نیز ارتباط دارد و رمز ایجاز شگفت انگیز آیه قرآن است که می فرماید: در آن قدرتی افزون ( نیرویی شدید ) و منافعی برای مردمان قرار دادیم، قدرت آهن، جلوه ها و جنبه های گوناگونی دارد.
آهن در ساختار منازل، سدهای بزرگ، وسایل متعدد مورد استفاده بشر، سلاح های جنگی و بسیاری از ابزارهای مهم حیات بشری کاربرد دارد. لذا مصداق نیرویی شدید و توانمندی عظیم الهی است، جالب آنکه بدانید آهن در بدن نیز قوت بخش است. همچنانکه خواهیم گفت،آهن مقوی معده، مقوی نیروی جنسی و تقویت کننده طحال، روده ها و بخش های مهمی از بدن ماست، پس واژه «بأس شدید» یا نیروی شدید بسیار با حکمت بیان شده است و هر دو جنبه یعنی کاربرد آهن در ساختمانها و ابزار خشن و در اعضاء لطیف وجود آدمی از جمله خون، حکمت و ظرافت خلقت الهی را به آدمی گوشزد می کند.
وجود آهن در ساختمان هموگلوبین در گلبول های قرمز خون، اوج این لطافت و ظرافت است در برابر خشونت جنگ افزارهای آهنین و جالب آنکه اگر در مقابل هم قرار گیرد خون بر شمشیر پیروز خواهد شد که رسم همیشه تاریخ و تقدیر مبتنی بر حکمت الهی است.
اگر بخواهیم ابتداً تصویری کلی از کاربرد آهن در طب سنتی ایران ارائه نماییم، لازم است بیماری هایی را که برای درمان آنها از آب آهن تاب(تافته) استفاده می کنیم، نام ببریم که شامل موارد ذیل است:
1) ضعف طحال یا بزرگی آن (هردو مورد می تواند ناشی از بیماری های متفاوت باشد)
2) ضعف معده (به علت شلی یا نقصان هضم)
3) ضعف کبد
4) جراحات یا زخم های سیستم گوارشی از دهان تا مقعد
5) بواسیر یا جراحات احشائی به طور کلی جرحات داخلی
6) دردهای ناحیه مقعد و کف لگن
7) عفونت روده و اسهال ها و بخصوص اسهال های مزمن
8) عفونت هاری ناشی از سگ هار به خصوص در مرحله ترس از آب (هیدروفوبی)
9) زردی رخسار و رنگ پریدگی ( ناشی از کم خونی فقر آهن در اکثر موارد)
10) اختلال گوارشی پس از پرخوری یا خوردن غذای نامناسب با تهوع، استفراغ و اسهال
11) آب آوردن شکم یا آسیب (استسقاء)
12) سلس البول یا آمدن ادرار قطره قطره و بدون کنترل فرد بیمار (dribbling)
13) در بیماری های قلبی و خفقان
14) در تقویت کلیه ها
15) تقویت نیروی جنسی
16) تقویت اشتها
17) مؤثر در اکثر امراض ناشی از سرد مزاجی (امراض بارده)
بیماری های طحال و کبد از جمله امراض بسیار مهم و گاهی مهلک هستند که امروزه در جدول اختلالات حاد و مزمن احشاء شکمی مطرح می شوند، آب آهن تاب (تافته) یعنی آبی که آهن گداخته در آن خاموش شده است از ترکیبات مؤثر بر طحال است که در بزرگی یا ورم آن مورد استفاده قرار می گیرد.
شیخ الرئیس ابن سینا در قانون می گوید که علاج ورم سخت طحال مصرف کردن گندنای بیابانی با آب آهنگران (آبی که در آن آهن گداخته خاموش شده است) می باشد
(1) و در کتاب سوم از قانون نیز می گوید نوشابه بیماران«طحال ورم کرده»آبی است که آهن سرخ شده در آن خاموش شده باشد
(2(ابن نفیس در«الشامل» که از بزرگترین منابع مفردات طب سنتی است در کاربرد آب آهن تاب (تافته) می گوید: اگر آهن گداخته را وارد آب کنیم تا سرد شود، جهت ورم طحال سودمند است
(3). حکیم بزرگ ایرانی، عقیل خراسانی نیز در مبحث «ماءالحدید» در خلاصه الحکمه می گوید که آب چه از معدن آهن برآید یا آنکه آهن تفته را در آن سرد نمایند، جهت امراض طحال نافع است
(4(و همین موضوع را رازی در کتاب با ارزش خود به نام منافع و ضررهای غذاها با عنوان «منافع الاغذیه و مضارها» عنوان می نماید که آبی که کیفیت آهنی را پذیرفته یعنی آهن در آن حل شده است موجب تقویت معده و کوچک شدن طحال است
(5). همین مضامین راجع به ضعف کبد مورد بحث بوده است و در منافع مورد بحث آمده است.
یکی از کاربردهای آب آهن تاب در ارتباط با شلی یا استرخاء و ضعف کارکرد معده است. جرجانی در ذخیره خوارمشاهی می گوید که آب معدن آهن همهء احشاء را سود دارد خاصه معده
(6(کتاب مشهور داوود انطاکی نیز کاربرد آب آهن تاب را در بیماری های معده بیان می کند او می گوید اگر آهن گداخته در آب خاموش شود جهت اختلال معدی و شلی آن تأثیر درمانی دارد
(7(در اکثر منابع طب سنتی ایران آب آهن تاب جهت تقویت دستگاه گوارش مطرح شده است در «مخزن الادویه» عقیلی نیز به صراحت اثر تقویتی آن در ضعف معده و کبد بیان شده است. مؤلف می گوید آب آهن تافته در این مورد به غایت مؤثر است
(8) که عین همین مفهوم در «تحفه حکیم مؤمن» تأیید شده است.
(9(جراحات و زخم های گوارشی از دهان تا مقعد همچنین بواسیر و جراحات احشائی نسبت به آب آهن تاب از خود واکنش نشان می دهند، این موضوع را ارزانی در بیان کیفیت آب آهن دار توضیح می دهد
(10) و در کتاب ارزشمند مخزن الادویه در ذیل ماءالحدید به تفصیل آمده است.
(11)یکی از کاربردهای جالب آب آهن تاب در شکم دردها و دردهای ناحیه کف لگن و مقعد است دردهای ناحیه لگن در بسیاری از اوقات دردناک است و پزشک را به چالش می کشد، لذا، کاربرد آب آهن تاب در این مورد می تواند کمک درمان بسیار مناسبی باشد، این موضوع را «ابن نفیس» در «شامل» در مبحث مورد نظر مطرح کرده است
(12). اشاره به تأثیرات موضعی در دردهای ناحیه مقعد و کف لگن در «تحفه حکیم مؤمن» نیز به چشم می خورد
(13(عفونت ها از موارد مهم کاربردهای آب آهن در طب سنتی ایران است؛ عفونت های روده و اسهال های مزمن غیر عفونی نیز در این تقسیم بندی جای می گیرند، اگر هیضه به مفهوم اسهال و استفراغ متعاقب پرخوری یا خوردن غذای نا مناسب باشد در این تقسیم بندی جای دارد، و در اغلب منابع در کنار یکدیگر ازآن یاد شده است.
(14)آب آهن تاب بدین گونه در اسهال ها قابل استفاده است به نظر می رسد که به توجه به موضوع هیضه در اسهال های مزمن، این کاربردها در اکثر موارد به اسهال غیر عفونی یا اختلال عملکردی مرتبط باشد. لذا عقیلی خراسانی می گوید: در اسهال های دموی و در خونریزی غیرطبیعی زنانه یا نزف هیض که بیش از مقدار طبیعی خونریزی داریم و در استرخاء یا شلی معده که موجب ضعف آن است، دوغ آهن تافته تأثیر بیشتری به جای می گذارد، به نظر می رسد که در این مورد تشدید قبض بیشتر دخیل باشد
(15) و همین موضوع را در طب اکبری با عنوان دوغ آهن جوش می بینیم که عبارت است از دوغی که با وارد کردن آهن گداخته به جوش می آید
(16(ارزانی در سایر موارد که مخالف قبض آب آهن تاب، کاربرد در مانی آن را مطرح می کند، به جهت رفع مزه ترش و قبض آن پیش بینی می کند که با آب عسل میل گردد
(17) ازجمله کاربردهای مهم این ترکیب یعنی آب آهن تافته یا آهن تاب در مسمومیت هاست، دربیماری عفونی هاری که ناشی از مسمومیت با گاز سگ هار است و سیری پیشرونده و کشنده دارد، آب آهن تاب می تواند نقش مؤثری ایفا کند.
ابن نفیس می گوید هرگاه بیمار به مرحله ای می رسد که از آب وحشت دارد (که آن را هیدرفوبی می گویند) آب آهن تاب را به او بخورانید، تغییرات سیستم مغز و اعصاب در گزش هاری با تابلوی، نامطلوبی رو به افزایش است در مرحله هیدرفوبی، ترکیبات ناشی از آب آهن تافته با تأثیر احتمالی بر سیستم عصبی، عمل خواهد کرد، گنجاندن این دستور پزشکی در پرتوکل در مانی هاری می تواند به عنوان یک پیشنهاد درمانی مطرح گردد
(18(تهیه آب آهن
برای آب آهن تاب تغلیظ شده، به دفعات آهن گداخته شده در کوره را داخل آب سالم فروکنید. با این کار آب، طعم آهن به خود می گیرد و رنگ آن نیز تیره می شود.
آب آهن تاب تغلیظ شده برای افرادی که دارای کم خونی یا فقر شدید آهن هستند، توصیه می شود و آنان می توانند به عنوان جایگزین آب نوشیدنی، تا زمان رفع فقر آهن از این آب استفاده نمایند.آب آهن تاب تغلیظ شده، مضرات قرص آهن را ندارد. این آب برای کودکان نیز قابل استفاده است و مضرات قطره آهن را نیز ندارد.
تذکر
- برای گداخته شدن آهن، استفاده از شعله مستقیم گاز که حاوی گازهای سمی می باشد توصیه نمی گردد. این کار باعث جذب سموم در آهن و ورود آنها به داخل آب می شود.لذا آهن حتماً باید در کوره تحت حرارت قرار گیرد.
- در پاسخ به برخی از سؤالات قدیمی درج شده درسایت، به آب آهن تاب تغلیظ شده، عرق آهن نیز اطلاق شده است که منظور همان آب آهن تاب تغلیظ شده است که نام مناسب تری برای آن می باشد.
آب آهن تاب معمولی
آب آهن تاب معمولی به آبی اطلاق می شود که حاوی مقداری آهن می باشد. برای تهیه این آب می توانید مقداری آب سالم را در حالی که یک کفگیر حسوم یا یک عدد نعل اسب (یا یک تکه فلز آهن کوره رفته) در ظرف آب قرار داده شده است، بجوشانید. با این کار با توجه به این که نسبت به آب آهن تاب تغلیظ شده، مقدار کمی یون آهن در آب آزاد می گردد، آب طعم آهن به خود نمی گیرد و رنگ آن نیز تغییر نمی کند.
با توجه به شایع بودن فقرآهن در جامعه کنونی، توصیه می گردد برای مصرف روزانه آب آشامیدنی، همیشه یا برخی موارد ازآب آهن تاب معمولی استفاده نمایند.
این آب برای کودکان نیز قابل استفاده است و درمانی که کودک به فقر شدید آهن دچار نباشد، نیاز آهن کودکان را تأمین می کند ومضرات قطره آهن را ندارد.
چند توصیه
- توصیه می شود، حتماً خانم های باردار و کودکان، بجای استفاده از قرص یا قطره آهن از آب آهن تاب معمولی یا تغلیظ شده استفاده نمایند.
- برای جوشاندن آب،حتماً از ظروف مسی یا برنجی استفاده نمایید.
با توجه به اینکه برنج، آلیاژی از مس و روی ( Cu+Zn) می باشد با جوشاندن آب در ظروف برنجی، یون مس و روی نیز که بدن به آنها به مقدار زیادی نیاز دارد در آب آزاد می شود.
لازم به ذکر است فلز روی با آلیاژ رویی متفاوت هست. فلز روی به زینک (Zinc ) مشهور هست و ظروف رویی که در قدیم وجود داشته است, آلیاژی از مس و قلع (Cu+Sn) می باشد که در حال حاضر تولید نمی شود، لذا تمام ظروف به نام روحی یا رویی که در بازار هست از جنس آلومینیوم می باشند که بسیار مضر هستند. بهترین ظرف برای جوشاندن آب، سماور یا کتری های برنجی است.
پی نوشت
1) ابن سینا، حسین ابن علی، قانون در طب، کتاب سوم، جلد اول صفحه 540 ترجمه عبدالرحمن شرفکندی نشر سروش1368
2) ابن سینا، حسین ابن علی، قانون در طب، کتاب سوم، جلد اول صفحه 353 ترجمه عبد الرحمن شرفکندی نشر سروش 1368
3) ابن نفیس الشامل فی صناعه الطبیه جلد نهم صفحه 311 چاپ دانشگاه علوم پزشکی ایران
4) عقیلی خراسانی شیرازی، محمد حسین خلاصه الحکمه جلد اول صفحه 462 انتشارات اسماعیلی سال 1385
5) زکریای رازی، محمد«منافع الاغذیه و مضارها»
6) جرجانی، محمد ابن احمد الحسینی جلد سوم صفحه 63 دوره چهار جلدی با مقدمه دکتر جلال مصطفوی چاپ بهمن
7) انطاکی داوود، تذکره فی العلاج بالاعشاب چاپ دار ابن هیثم مصر قاره صفحه 150
8) عقیلی خراسانی میر محمد حسین مخزن الادویه تحقیق از سید مرتضی ابطحی نشر حبل المتین جلد دوم صفحه 397
9) حسینی مؤمن تحفه المؤمنین صفحه 289با مقدمه آقای روضاتی نشر مهدوی سال 1376
10) به پاورقی شماره 5 مراجعه شود موضوع بهداشت غذایی
11) رجوع شود به مبحث ماءالحدیدمذکور در پانوشت بند 8
12) عبارت ابن نفیس «وینفع به المبطولین» در باب ماءالحدید است راجع به پانوشت 3
دیباچه کتاب مربوط به دکتر محمد مهدی اصفهانی و ناشر مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی و طب اسلامی دانشگاه علوم پزشکی ایران
13) حکیم مؤمن حسینی مسألهء تأثیر بردرد را در مجموعه علائم با واژه «بغایت مؤثر» ذکر نموده است پانوشت 9
14) ارزانی حکیم محمد اکبر طب اکبری جلد اول مبحث هیضه صفحه 608 که هیضه را حرکت مواد فاسده که به قی و اسهال مندفع می شوند و در منبع دیگر میزان الطب ارزانی (همان مؤلف)هیضه را دفع مواد هضم ناشده و فاسده از معده به طریق قی و اسهال می گوید صفحه 256چاپ 1380نشر سما
15) منبع این بحث راجع است به پاورقی شماره 8
16) میزان الطب مبحث هیضه مذکور در پاورقی 14
17) زکریای رازی محمد منافع الاغذیه و مضارها مذکور در پاورقی 5 تحت عنوان آبی که آهن دارد صفحه 44 همان منبع
18) عبارت ابن نفیس در الشامل این است «اذا کراراً انفع دواء للمکلوب» جلد 9 صفحه 31
سلام برای درمان اکثرین بیماریهایی که ما در حال حاضر دچار آن هستیم در طب سنتی پیش بینی شده است امیدوارم که روز کشور ما به طب سنتی اسلامی خود بازگردد و بر اساس آن و با علم و فناوریهای جدید نسبت به درمان بپردازند.و
در مورد بیماری های منتقله از آب و فاضلاب هم مطلب بنویسید آب های آلوده مثلا در جوی ها که بوی بدی هم دارن آیا بیماری زایی دارن؟
و اینکه تصفیه فاضلاب در تهران از آب های فاضلابی صحت داره ؟
ممنونم