خواب
تحقیقات-
گروه سلامت:
در این
دنیای سرعت و شتاب، حتی خواب را هم باید به شكل «فشردهاش»
توصیه كرد!
همه از عوارض كمخوابی و فایدههای خواب خوب و راحت شنیدهایم
اما این بار
محققان آلمانی، از فایده یك چرت سبك 6 دقیقهای در روز
میگویند.
به گزارش بیبیسی، بررسیهای این محققان نشان داده حتی چنین
چرتی میتواند
حافظه را تقویت كند؛ حتی شاید خیلی بهتر از یك خواب عمیق!
مطالعات پیشین نشان داده بود كه خواب كافی میتواند به تقویت
حافظه، كمك كند.
مطالعهای كه در دانشگاه بوستون انجام شده و نتایج آن حدود 3
هفته پیش منتشر شده
بود، از همین دسته مطالعات است.
در این مطالعه مشخص شده بود دانشجویانی كه در روز 45 دقیقه چرت
میزنند، عملكرد
تحصیلی و توان یادگیری بالاتری نسبت به همكلاسیهایشان دارند.
این مطالعه در نشریه
علمی«خواب» منتشر شده بود. (گرچه این محققان همانجا تاكید
كردهاند كه این روش را
نمیتوان برای شاگرد اول شدن دانشآموزان و دانشجویان تهخطی
استفاده كرد. این روش
تنها میتواند كارایی یادگیری هر فرد را به حد مطلوب خودش
برساند.
(
این نتایج چندان برای محققان تعجبآور نبود؛ چرا كه میدانستند
مغز طی یك خواب
عمیق، فرصتی برای پردازش اطلاعاتی به دست میآورد كه طی
بیداری كسب كرده بود. به
همین علت توصیه به داشتن یك چرت كوتاه روزانه، در راستای همان
فرضیههای پیشین در
مورد نقش خواب در فعالیت و عملكرد مغز بود.
اما این مطالعه جدید، كه در دانشگاه دوسلدورف آلمان انجام شده،
نگاه دیگری به
ماجرا دارد. در مطالعات قبلی، نقش خواب «عمیق» بررسی شده بود؛
خوابی كه رسیدن به
آن، حداقل 20 دقیقه برای فرد زمان میبرد.
در حالی كه در مطالعه جدید، تنها 6دقیقه چرت زدن هم مفید
شناخته شده! در این
مطالعه، تعدادی كلمات، به دو گروه از افراد داده شد.
یك گروه یك ساعت بعد را خوابیدند و به گروه دوم اجازه داده شد
تنها 6دقیقه چرت
بزنند؛ یعنی به عبارتی فقط برای مدت كوتاهی چشمانشان را
ببندند و استراحت
كنند.
بعد از یك ساعت، افراد مورد آزمایش قرار گرفتند كه كدام گروه
توانستند كلمات
داده شده را بهتر به یاد بیاورند. مقایسه این دو گروه نشان داد
كه عملكرد گروه دوم
بهتر بوده است؛ یعنی چرت كوتاه و فوقفشرده، حتی تاثیری به
مراتب بهتر از یك خواب
واقعی و عمیق و كامل داشته است و بهتر میتواند حافظه افراد را
تقویت كند.
سایر محققان هنوز نظر صددرصد مساعدی نسبت به این نتایج ندارند؛
چرا كه عقیده
دارند باید مطالعات بیشتری در این مورد صورت گیرد. نمیتوان
تنها از روی نتایج یك
مطالعه، تمام فرضیات پیشین را تغییر داد.با
این حال، این نتایج كه در نشریه «نیوساینتیست» منتشر شده،
میتواند سرنخهایی
برای بررسی بیشتر سازوكار خواب در تقویت حافظه به وجود آورد؛
به ویژه اینكه مطالعات
دیگری نیزكه پیش از این انجام شده بود، تاثیرات مثبت دیگری را
برای چرت روزانه
نشان میداد.
كاهش بیماریهای قلبی و عروقی و كنترل بهتر فشارخون، یكی از
این تاثیرات است.
بهنظر میرسد چرت روزانه،
بهعنوان فرصتی برای كسب آرامش و استراحت در این دنیای
شلوغ و پرتنش، میتواند نقش مهمی در عملكرد
مغز و نیز سلامت جسم انسان داشته باشد؛
حتی اگر این فرصت، تنها 6 دقیقه، و به اندازه چشمبرهم نهادنی
كوتاه باشد.
عمومی-
داشتن خوابی آرام از جمله
نیازهای انسان برای برخورداری از سلامت روحی و جسمیاست اما
برخی از ما بدون داشتن
بیماری، تنها با عادتهای غذایی نادرست، خواب خوش شبانه را از
خود سلب
میكنیم.
بنا بر باور پزشكان، نحوه و نوع غذا خوردن نقشی كلیدی در
بهرهمندی از خوابی
آرام و عمیق ایفا میكند.
به گفته آنها خوردن مواد غذایی تند قبل از خواب مانند سیر و
فلفل و همچنین دیر
شام خوردن، خواب را مختل میكند.
همچنین آخرین وعده غذایی نباید بیش از ۵۰۰
كالری انرژی داشته باشد و صرف شام سبك
و كم چربی حوالی ساعت ۷
بعد از ظهر توصیه میشود. از سوی دیگر، مواد غذایی نفاخ
مانند حبوبات و كلمها در معده گاز زیادی تولید میكنند و خواب
آرام را از فرد
میگیرند.
جالب است كه حتی صبحانه نیز بر خواب شبانه تاثیر میگذارد.
به گفته پزشكان كافئین موجود در قهوه تا ۱۲
ساعت در بدن باقی میماند و میتواند
در صورت حساس بودن بدن به كافئین، بیخوابی به وجود آورد.
نوشابه، شكلات و دیگر
خوراكیهای حاوی كافئین نیز چنین خاصیتی دارند.
پزشكان ۶
تا ۸
ساعت خواب شبانه آرام را برای بهبود عملكرد مغز، حفظ طراوت
پوست
و شادابی چشمها توصیه میكنند.
آموزش-
ترجمه دکتر علیرضا
آشوری:
چگونه ساعت زیستی را با ساعت اتاق هماهنگ كنیم؟
الان در نیویورک صبح زود است و شهر تازه از خواب بیدار میشود،
اما شما
میخواهید بخوابید. نور خورشید به پنجره اتاق هتل شما در پکن
میتابد اما شما فکر
میکنید الان باید نیمه شب باشد و بهشدت احساس خواب آلودگی
میکنید. یک هفته است
که در تعطیلات هستید اما خیلی بیشتر از زمانیکه به فرودگاه
مقصد رسیدید احساس
خستگی و ضعف میکنید. به ازای عبور از هر منطقه زمانی، بدن به
یک روز برای ریکاوری
و تطبیق با شرایط جدید نیاز دارد.
پروفسور جیم هورن مسئول مرکز مطالعات خواب دانشگاه لوبروگ و
مؤلف چند کتاب در
زمینه اختلالات خواب میگوید:«شما با عبور از یک منطقه زمانی
متوجه میشوید که ساعت
بدنتان با شریط زمانی جدید تطابق پیدا نکرده است. برای این
تطبیق چند روز زمان لازم
است.»
اگر
بهسمت شرق سفر کنید برای تطابق به زمان بیشتری نیاز دارید،
چراکه ساعت بدن
شما یا همان ریتم شبانه روزی برای هماهنگی با روزهای کوتاهتر
کار دشوارتری را پیش
رو خواهد داشت.
پروفسور
درک یاندایک، مدیر بخش تحقیقات خواب سوری میگوید: «اگر به
غرب پرواز
کنید متوجه میشوید که بیدارماندن کار سختی است اما بیدارشدن
ساده است. درحالیكه
اگر به شرق پرواز کنید طبعاَ همه چیز برعکس میشود.»
اما
خستگی پرواز خیلی بیشتر باعث بداخلاقی شما میشود. تحقیق شرکت
هواپیمایی
بریتیش ایرویز نشان میدهد که خستگی پرواز میتواند تا 50 درصد
باعث اختلال در
تصمیم گیری، کاهش حافظه و بهم خوردن مهارتهای روابط عمومی
شود. این مسائل
میتواند باعث کاهش تمرکز، سردرد، اضطراب و کاهش سرعت عمل،
خستگی و تأثیر بر سایر
عملکردهای بیولوژیک بدن شود.
پروفسور
دایک میگوید:«شما دچار مشکلات معدی-رودهای میشوید چراکه
بهغیر از
مغز سایر بخشهای بدن هم ساعت مخصوص به خود را دارند که
ممکناست دچار بهم ریختگی
شوند.»
بنابراین
تعداد زیاد درمانهای موجود در بازار برای خستگی پرواز چندان
دور از
ذهن نیست. این درمانها طیف وسیعی از انواع و اقسام قرصها تا
رژیمهای غذایی را در بر
میگیرد، اما واقعاَ چه کاری بهترین بازدهی را بدنبال دارد؟
در مرحله اول قرصهای خواب توصیه نمیشوند. به رغم اینکه این
داروها به خوابیدن
شما کمک میکنند اما ساعت بدن شما بهطور طبیعی اجازه خوابیدن
نمیدهد. پس اگر
مجبور باشید که پیش از پایان اثر این قرصها از خواب بیدار شوید
(که در پروازها
معمولا چنین شرایطی پیش میآید)گیج و عصبی خواهید شد. در عین
حال این نگرانی وجود
دارد که اگر برای مدت طولانی بدون حرکت باشید ممکن است دچار
خطر ترومبوزهای عمیق
داخل وریدی شوید.
یکی از درمانهای رایج خستگی پرواز، قرصهای ملاتونین است که
بطور اولیه باعث
تسریع حرکت و تطابق ساعت بدن میشود. ملاتونین هورمونی ا ست که
بشکل طبیعی در غده
پینه آل مغز تولید میشود. این هورمون به تنظیم ساعت بدن کمک
میکند. در بریتانیا
این دارو فقط با نسخه پزشک فروخته میشود، اما در ایالات متحده
بدون نسخه قابل
خریداری است، گرچه توسط مؤسسه غذا و دارو آمریکا تأیید نشده
است. آیا این دارو مضر
است؟
پروفسور هورن میگوید:«احتمالا خیر؛ اما کیفیت داروهایی که
بدون نسخه قابل
خریداری است زیر سؤال است، اما من شخصا از این دارو استفاده
نمیکنم چون بهنظرم
چندان مفید نیست. من مخالف این دارو نیستم اما معتقدم اغلب
مردم استفاده صحیح از
این دارو را نمیدانند. این دارو به بدن اینطور القا میکند که
هوا تاریک است و
نباید از خواب بیدار شود.
بنابراین اگر ساعت 4 صبح از خواب بیدار شدید و بهجای احساس
خوابآلودگی طبیعی
احساس سرزندگی و شادابی داشتید باید این دارو را مصرف کرده و
از روشن کردن هر نوع
چراغی تا حد امکان بپرهیزید. اگر مثلا از آمریکا یا کشورهای آن
منطقه برمیگردید و
زمانیکه به خانه رسیدید هوا تاریک بود اما شما بههیچوجه
احساس خستگی و خواب
آلودگی نداشتید هنگام رفتن به رختخواب این دارو را مصرف کنید.
همانطور که اشاره شد هنگام خوردن دارو به هیچوجه اجازه ندهید
به مدت دو ساعت
هیچگونه نوری دور و بر شما را روشن کند؛ چه نور طبیعی باشد چه
مصنوعی. اگر در زمان
نادرستی این دارو را مصرف کنید ممکناست علایم خستگی پرواز
بدتر شود.»
اما
اگر چنین دارویی در دسترس نباشد یک مسافر خسته و کوفته برای
مقابله با
خستگی پرواز باید چه کند؟ برای تنظیم زمان میتوانید چند ساعت
قبل از حرکت بخوابید
و پیش از پرواز بیدار شوید.
دست کم هنگام پرواز دچار اختلال خواب نمیشوید گرچه این روش
همیشه کارگر نیست.
شما باید سریع ساعت مچی خود را با منطقه زمانی جدید تنظیم کنید
و غذای سبکی بخورید
تا با زمان صرف غذا در محل جدید تطبیق پیدا کنید.
در
عین حال برخی شرکتهای هوایی برای مقابله با مشکل خستگی پرواز
روشهای جدیدی
ابداع کردهاند که مسافران در محیطی با اکسیژن و رطوبت بیشتر
سفر کنند. از سوی
دیگرتنظیم مصنوعی نور داخل هواپیما و تقلید طلوع و غروب ،
مؤثرترین امکان را برای
تطابق ساعت بدن فراهم میکند.
پروفسور دایک میگوید:
ساعت بدن ما با دوره
24 ساعته نور
خورشید خود را هماهنگ میکند.شبکیه در ناحیه پشت چشم نور را
دریافت کرده و سیگنالهایی را به
هیپوتالاموس میفرستد که محل کنترل سیکلهای بیولوژیک بدن انسان
است.
تحقیقات جدید در هاروارد نشان میدهد کوکانی که کم خواب هستند احتمال چاقی در آنها بیشتر است.
تحقیقات در دانشگاه هاروارد نشان داده است که بچههای کم سن و سالی که کم خواب هستند و اکثر اوقات را برای سرگرم شدن رو به روی تلویزیون میگذرانند در خردسالی بیشتر از دیگران در معرض چاق شدن قرار دارند.
تحقیق انجام شده توسط مادرانی صورت گرفته که در همکاری با این دانشگاه ساعات خواب و استفاده از تلویزیون را برای کودکان 6 ماهه خود ثبت کرده و دوباره همینکار را در 1 و 2 سالگی کودکانشان تکرار کردهاند.
نتیجه نشان داده است که 12 درصد کودکانی که در طول شبانه روز کمتر از 12 ساعت خوابیدهاند و تلویزیون بیشتری تماشا کردهاند از سه سالگی به بعد به چاقی مبتلا شدهاند
تحقیقات-
گروه سلامت:
بعضی از
ما به اندازه كافی میخوابیم، اما كیفیت خوابمان آن قدرها
تعریفی ندارد؛
در حالی كه محققان روز به روز اخبار تازهای برای ما میآورند
كه نشان میدهد
خواب كافی، هم به لحاظ كمیت و هم به لحاظ كیفیت، روی سلامت ما
تأثیر دارد.
تازهترین این اخبار، در مورد رابطه بین كیفیت نامناسب خواب و
احتمال ابتلا به
دیابت
است. به گزارش
بیبیسی، در مطالعهای كه محققان دانشگاه شیكاگو انجام
دادهاند، مشخص شده كه ترشح
هورمون تنظیمكننده قند خون، انسولین، در افرادی كه از خواب
میپرند، مختل میشود؛
حالتی كه زمینه را برای بالا ماندن بیش از حد قند خون و نهایتا
ابتلا به چاقی و
دیابت فراهم میكند.
در این مطالعه، از تعدادی داوطلب استفاده شد؛ در حالی كه یك
پایشگر ویژه، نوار
مغزی آنها را حین خواب شبانه كنترل میكردتعدادی از آنها برای
انجام آزمایش انتخاب
شدند. این گروه، با یك صدای بلند از خواب پرانده میشدند. آن
هم درست زمانی كه
پایشگر نشان میداد كه در حال فرو رفتن به خواب عمیق هستند،
خوابی كه مشخصه آن
امواج كند مغزی است. كل زمان خواب این افراد با سایرین تفاوتی
نداشت. به هر 2 گروه
از افراد، مقدار مشخصی گلوكز تزریق شد و طی روز بعد، مقدار قند
خون و انسولین
ترشحشده در پاسخ به آن، اندازهگیری شد. نتیجه این كه از 9
نفر مورد مطالعه، 8
نفرشان حساسیت خود را به انسولین از دست داده بودند و قند خون
آنها، به مدت
طولانیتر و به شكل غیرطبیعی، بالا میماند.
این نتایج كه در نشریه «پیشرفتهای آكادمی علوم آمریكا» منتشر
شده، نتیجهای دور
از انتظار نبود؛ چرا كه مطالعات پیشین هم آثار گوناگون كمبود
یا اختلال خواب را بر
سلامت فرد نشان داده بودند. مطالعاتی كه پیش از این در سال
2006 و در دانشگاه
اوهایو انجام شده بود، نشان میداد كه كمبود خواب میتواند
موجب چاقی شود. در این
مطالعه مشخص شده بود زنانی كه كمتر از 5 ساعت در شبانهروز
میخوابند، یكسوم بیشتر
از زنان دیگر احتمال دارد كه طی 16 سال آینده، تا 15 كیلوگرم
چاقتر از بقیه
باشند.
مطالعه دیگری كه در سال گذشته میلادی و در ماه سپتامبر منتشر
شد، نشان میداد خواب ناكافی، میتواند سبب بالا رفتن احتمال
ابتلا به بیماریهای قلبی شود. این مطالعه كه بهطور مشترك
توسط محققان دانشگاه وارویك و كالج لندن انجام شده، نشان
میداد كه هم خواب كم و هم خواب زیاد، میتواند احتمال
بیماریهای قلبی را بالا ببرد.اما مطالعه دیگر در سال 2007،
نشان داد كه كار پراسترس و خواب ناكافی، 2 عامل خطر برای
نشانگان متابولیك هستند؛ نشانگانی كه مجموعه عوامل خطر ابتلا
به بیماریهای قلبی را، از فشار خون گرفته تا چاقی و چربی خون
بالا، در بر میگیرد.از
كل این پژوهشها میتوان نتیجه گرفت كه خواب كافی و مناسب،
لازمه سوختوساز مناسب در بدن است؛ چنانچه اگر اختلالی در روند
آن به وجود آید، بهخصوص اگر این اختلال به صورت مزمن و
طولانیمدت باشد، میتواند با اخلال در روند سوختوساز طبیعی
بدن، زمینه را برای ابتلا به گروهی از مشكلات كه همگی باهم
میآیند، فراهم كند.
درمان-
محمد سرابی:
شما شبها
راحت میخوابید؟ همه از صدای خر و پف شما عاصی شدهاند؟
میدانستید جایی هست كه
اختلالات خواب شما را درمان میكند؟
صبحها واگنهای مترو و اتوبوسهای شهری پر از جوانان فعالی
است كه آویزان از
میلهها به خواب رفتهاند. همین صحنه در ساعات عصر هم تكرار
میشود. هر كس كه مدتی
را در خوابگاه دانشجویی یا آسایشگاه سربازی گذرانده باشد،
غلتزدنها و خرناس
كشیدنهای هماتاقیهایش را به یاد دارد. آمار غیبت كلاسهای
ساعت 8صبح هم بیشتر از
بقیه كلاسهاست و در فاصله بین كلاسها جمعی از علمآموزان در
نمازخانه دانشگاه به
خواب رفتهاند. چترومها نیمهشب پر از بازدیدكننده هستند و
تمام سرویسدهندههای
اینترنت، اشتراك شبانه ارائه میكنند.
تا نیمه شب بیدار ماندن و تا ظهر فردا خوابیدن از حد عادت
بیرون رفته و به صورت
فرهنگ درآمده است و شاید به همین خاطر است كه گروهی به فكر
افتادهاند كه اختلالات
خواب ملت را بررسی و حل كنند.
حدود 7 سال پیش،دكتر محمد فرهادی – جراح گوش و حلق و بینی –
در برخورد با
بیمارانی كه برای انجام عمل جراحی به او مراجعه میكردند،
متوجه فراگیری اختلالات
خواب در بین ایرانیها شد. اكثر این بیماران دچار اختلالات
دستگاه تنفس بودند و
همین باعث میشد كه نتوانند خوب نفس بكشند و در نتیجه خواب
راحتی داشته باشند؛ و
این شد ایده اصلی راهاندازی كلینیك خواب.
دكتر فرهادی درباره اختلالات تنفسی و تاثیر آن روی خواب
میگوید: «بیشترین
عارضهای كه با آن روبهرو هستیم، «قطع نفس» است. این عارضه به
خاطر انسداد مسیر
تنفس اتفاق میافتد و باعث میشود بیمار اول خُر خُر كند و بعد
برای حدود 10 ثانیه
ساكت شود.» نگران نشوید.
با این اتفاق، آدم خفه نمیشود، بلكه در این مرحله تنفس شخص با
یك خرناس بلند یا
غلت زدن دوباره شروع میشود: «مشكل این است كه این اتفاق ممكن
است تا 30 بار در طول
شب تكرار شود. بنابراین شخصی با این مشكل هیچوقت خواب عمیق
نخواهد داشت. علت
بسیاری از بینظمیهای ضربان قلب و دردهای قفسه سینه همین قطع
تنفس مكرر در وقت
خواب است.»
لطفا به این مسئله هم توجه كنید كه بیشتر سكتهها در شب و در
حوالی ساعت 3 و 4
اتفاق میافتد و این قطع نفس ممكن است باعث شود كه اكسیژن خون
در طول شب پایین
بیاید و خطر وقوع سكته بالا برود.
از كجا آمده است؟
طب خواب از دهه1980 به بعد مطرح
شد و مورد مطالعه قرار گرفت؛ پس طب جوانی است. بعد هم از حدود
دهه 90 اختلالات
خواب به عنوان یك بیماری مطرح شد. همان موقعها بود كه در شهر
مونیخ آلمان اولین
كلینیك خواب با ظرفیت یك تخت ساخته شد. البته ظرفیت، سال بعد
به 6 تخت افزایش یافت
چون دكترها فهمیدند بسیاری از بیماریهای دوره بیداری به خاطر
مشكلات زمان خواب
است.
آنها میگویند حدودا 160 بیماری در اثر اختلالات خواب ایجاد یا
تشدید میشود. در
انجمنهای خواب معمولا متخصصان مغز و اعصاب، گوارش، ریه، غدد،
اطفال، گوش و حلق و
بینی و چند متخصص دیگر فعالیت میكنند.
اگر میخواهید بدانید كه شما اختلال خواب دارید یا نه، به این
نكته توجه كنید كه
آدم حسابی برای اینكه روان راحتی داشته باشد باید حدود 5/7
ساعت+5/2ساعت بخوابد.
آدمها معمولا در روزهای عادی 5/7 و در روزهای تعطیل 5/8 ساعت
میخوابند. حالا اگر
كسی همیشه كمتر از 6 ساعت یا بیشتر از 10 ساعت در روز بخوابد،
در دراز مدت دچار
عوارض جدی میشود.
نمونه وطنی داریم؟
در تقاطع دو خیابان طالقانی و
شریعتی یك مجتمع پزشكی قرار دارد كه «كلینیك خواب» در طبقه دوم
آن واقع شده؛ جایی
كه دیوارها، وسایل و خلاصه همه چیزش سفید است؛ انگار كسی
میخواهد شما در آرامش
باشید.بیشتر كسانی كه به اینجا مراجعه میكنند، خودشان متوجه
بیماری نشدهاند بلكه
با اصرار همسر یا والدینشان سراغ دكتر رفتهاند. این افراد
كسانی بودهاند كه در
خواب یا زیاد خر و پف میكردهاند، یا حرف میزدهاند یا
عوارضی از خودشان نشان
میدادهاند كه آدم به غیرطبیعی بودن خوابشان ایمان میآورد.
كسانی كه به عنوان مریض وارد كلینیك میشوند، اول باید پرونده
تشكیل بدهند.
اطلاعاتی مثل قد، وزن، جنس، سن، به اضافه كلیه گزارشهای پزشكی
و دارویی در پرونده
اولیه بیمار ثبت میشود. بعد از این مرحله پزشكان یك شب را
برای حضور بیمار در
كلینیك تعیین میكنند و او در این شب با مسواك، حوله و لباس
خواب به مركز مراجعه
خواهد كرد. بیمار حتی میتواند اگر عادت دارد شبها روی بالش
خاصی بخوابد، آن را هم
با خودش بیاورد. او البته باید شرایطی هم داشته باشد؛ مثلا
اینكه ناخنهایش باید
كوتاه باشد، بدون هیچگونه تزئین، موهای سر هم باید شسته شده
باشد، بدون ژل و
روغن.
با آدم چه كار میكنند؟
بیمار را روی تخت قرار
میدهند و الكترودها را به بدنش میچسبانند. در این مرحله
قسمتهایی از موی سر را
میتراشند تا سنسورها با پوست تماس برقرار كنند. بقیه سنسورها
هم به دست و پا وصل
میشوند.
دو نوار برزنتی هم دور قفسه سینه بیمار بسته میشود. بله! این
یك وضعیت غیرعادی
است، ولی پزشكان كلینیك میگویند بیشتر بیماران در این وضعیت
به راحتی میخوابند.
در مرحله بعد سیمها به واسطه یك تركیبكننده به دستگاههای
خارج اتاق وصل میشوند،
میكروفون و دوربین روشن میشوند و تلاش مریض برای خوابیدن شروع
میشود.
مدتی از تنها گذاشتن بیمار گذشته و پرسنل بیرون اتاق مشغول ثبت
اطلاعات بدن او
هستند. نزدیك به 24فاكتور در این آزمایش ثبت میشوند. اگر هم
كسی در خواب دچار قطع
تنفس شود، سنسورها زمان و مدت آن را ثبت میكنند. كلا همه
اتفاقات از جمله تكان
خوردن دست و پا، نوسانات امواج مغز و بلند شدن صدای خر و پف
ثبت میشود. این
اتفاقات قابلیت این را دارند كه با فیلم ضبط شده از بیمار
انطباق داده شوند.
فردا صبح بیمار از اتاق بیرون میآید. گزارش آن شب را هم بعد
از آنالیز دقیق در
قالب یك مجموعه چند صد صفحهای بعد از چند روز تحویلش میدهند.
و حالا بیمار
میتواند با در دست داشتن نتیجه آزمایش، درمان دارویی یا عمل
جراحی را برای رفع
مشكل خود انتخاب كند. هزینه كل این آزمایشات هم حدود 350هزار
تومان است؛ پولی كه در
كشورهای خارجی به حدود 3هزار دلار هم میرسد.
جراحی بینی اختلال خواب میآورد
دكتر فرهادی
جراح و متخصص گوش و حلق و بینی است و به ما میگوید كه قسمت
عمدهای از جراحیهای
بینی كه توسط پزشكان غیرمتخصص و بدون رعایت اصول انجام میشود،
به اختلالات شدید
خواب منجر خواهد شد.
جراحی زیبایی بینی كه در موارد خاص میتواند به بهتر نفس كشیدن
كمك كند، در صورت
اشتباه، منجر به انحراف یا تورم حفرات داخلی خواهد شد. چیزی در
حدود 14 فاكتور
مختلف باید پیش از عمل و پس از عمل به دقت اندازهگیری شوند و
در صورت تغییر نادرست
در هر كدام از آنها عمل بینی ناموفق ارزیابی میشود.
موارد حادی در جراحی زیبایی بینی گزارش شدهاند كه بیمار
توانایی نفس كشیدن از
بینی خود را از دست داده است و در طول شب باید از راه دهان
تنفس كند. مشخص است كه
چه بلایی سر سیكل خواب چنین شخصی خواهد آمد.
كم خوابی خطرناك است
تحقیقات نشان میدهد
موشهایی كه به طور طبیعی 2 تا 3 سال عمر دارند، اگر از خواب
محروم شوند 4 تا 8
هفته بیشتر زنده نمیمانند. پژوهشهای انسانی نیز نشان میدهد
یك ساعت كمبود خواب
تأثیر واضحی روی عملكرد مغز دارد و این تأثیر با انجام
تستهای ساده قابل
اندازهگیری است. به دلایل اخلاقی انجام آزمایشهای بیخوابی
روی انسانها چندان
گسترده نیست.
برای این تحقیقات باید نمونههای انسانی را با انواع وسایل به
مدت طولانی بیدار
نگه داشت و مورد مطالعه قرار داد كه بیشتر به شكنجه شباهت پیدا
خواهد كرد. در واقع
یكی از مرسومترین شكنجهها در سراسر دنیا بیخوابی است. این
نوع شكنجه دارای این
مزیت برای بازجویان است كه ساختار ذهنی زندانی را در مدت 24 تا
48 ساعت در هم
میریزد ولی هیچگونه اثر فیزیكی و مدرك دادگاهی از خود به جا
نمیگذارد.
بد بخوابی افسردگی میگیری
اختلالات خواب موضوع
گفتوگوی
ما با دكتر میرفرهاد قلعهبندی، روانشناس و متخصص خواب
است. در
لابهلای گفتوگو هم دكتر فرهادی مؤسس انجمن خواب و سرپرست
كلینیك به جمع ما
پیوست.
-
الان جوانان ما دیر میخوابند و دیر بیدار میشوند؛ این عادت رایج چه عوارضی دارد؟
قلعهبندی: اگر استاندارد خواب را 8 ساعت در نظر بگیریم، عموم مردم و آنهایی كه كار ثابت دارند 12 شب به خواب رفته و 6 یا 7 صبح بیدار میشوند. در این میان گروهی برنامه خواب تأخیری دارند؛ مثلا 3بامداد میخوابند و 11 ظهر بیدار میشوند. مشهورترین عارضه گزارش شده از این روش خوابیدن هم افسردگی است
-
یعنی چرخه خواب تأخیری، بیماری محسوب میشود؟
قلعهبندی: نمیتوان با اطمینان گفت، ولی ما معمولا به این افراد توصیه میكنیم خودشان را با مقررات روزمره تطبیق بدهند. بسیاری از هنرمندان شبها بیدار میمانند و در عوض روزها را در خواب به سر میبرند. همانطور كه گفتم این رفتار شخص را مستعد افسردگی میكند. از طرف دیگر سرگرمیهایی مثل تلویزیون یا درس خواندنهای قبل از امتحان هم باعث گسترش عادت دیر خوابیدن در بین جوانان شده است.
-
اما اینها الان قسمتی از زندگی ما شدهاند.
قلعهبندی: مشكل هم همینجاست. در زندگی شهری به بیولوژی طبیعی انسان تعدی میشود. آمارها نشان میدهد 20 درصد جمعیت جوامع شهری نیروی كار شیفتی هستند و در ساعتهایی كه نباید كار میكنند. 90درصد این افراد دچار عوارض ناشی از خواب نادرست خواهند شد. در شهرها عامل نور كه یكی از عوامل تعیینكننده در چرخههای خواب و بیداری است، به درستی اثر نمیكند. هیپوتالاموس مغز كه مركز كنترل ساعت درونی انسان است در طبیعت تحت تأثیر تاریك و روشن شدن هوا قرار میگیرد و خواب و بیداری را تنظیم میكند؛ در حالی كه در زندگی شهری، ما با شیفتهای كاری یا وعدههای غذایی، محدوده خواب را مشخص میكنیم.
-
در زندگی سنتی مردم ما یك خواب ظهر هم وجود داشت؛ این خواب از جهت پزشكی مفید است؟
قلعهبندی: انسان 2 دوره خواب آلودگی دارد؛ یكی بین ساعت 2 تا 6 بامداد و یكی 8 ساعت پس از بیدار شدن صبح. برای خواب صحیح باید در طول شبانه روز فقط یك خواب متمركز داشته باشیم كه طبیعتا در طول شب خواهد بود. بین ساعت 2 تا 4 عصر حالت خواب آلودگی بین روز به سراغ انسان میآید كه میتوان با یك چرت نیم ساعتی آن را رفع كرد. ولی كسی كه از ساعت 2 تا 6 عصر به خواب میرود، برنامه خواب شب خود را خراب میكند یا دارای 2 دوره خواب متمركز میشود.
-
آقای فرهادی! این درست است كه سیاستمداران كم میخوابند؟
فرهادی: بعضی از مدیران ارشد را میشناسم كه به خاطر برنامههای كاری خود ساعت 1 شب به خواب میروند و 5 صبح برای رسیدگی به كارها بیدار میشوند. البته همان موقع هم به آنها میگفتیم كه بازدهی شما در اثر این كار پایین خواهد آمد.
عمومی-
فرزانه فولادبند:
بدن ما
برای استراحت و ترمیم به خواب نیاز دارد. کارشناسان بهداشت
میگویند هر فرد بزرگسال
به 6 تا 8 ساعت خواب روزانه نیاز دارد.
اگر تصور میکنید خوابیدن كه دیگر نکتهaت
و گاهی به پهلوی چپ. ممکن است بدن ما
هنگام خواب ساعتها در یک حالت قرار بگیرد و اگر این حالت
نادرست باشد، ستون فقرات
و مفاصل دچار آسیب میشود.
رعایت نکردن نکات بهداشتی و نداشتن وضعیت صحیح در
موقع خواب، باعث بروز دردهای گردنی و كمردرد میشود. بسیاری از
ما كمردردها و
گردندردهایی را تجربه كردهایم كه علت آن طرز خوابیدنمان
بوده است. اگر درباره
ستون فقرات و دیسكهای بینمهرهای بیشتر بدانید، آن وقت است
كه در مورد وضعیت
خوابیدنتان تجدیدنظر خواهید كرد.
پشت، پهلو یا شكم
بهترین روش خواب، خوابیدن به
پهلوهاست. اگر هنگامیکه به پهلو میخوابید، بالش کوچکی بین
زانوهایتان قرار دهید،
فشار کمتری به ستون فقرات ـ بهویژه در ناحیه کمر ـ وارد
میشود. هنگام خوابیدن به
پشت هم بهتر است بالشی زیر زانوهایتان قرار دهید.
اگر عادت دارید به شکم
بخوابید، بهتر است این عادت را ترک کنید چون خوابیدن در این
وضعیت بیشترین فشار را
به ستون فقرات ـ بهخصوص در ناحیه كمر ـ وارد میكند. برای
خوابهای كوتاهمدت، چرت
زدن یا استراحتهای
15 تا 30
دقیقهای، بهتر است به پشت دراز بكشید و پاهایتان
كمی بالاتر از بدنتان قرار بگیرد.
بالشی خوب برای خواب
استفاده از بالش یا متكا
هنگام خواب ضروری است تا ستون فقرات گردن را در یك راستا نگه
دارد. بالش نباید خیلی
نرم یا خیلی سفت باشد. همچنین نباید زیاد بلند یا كوتاه باشد.
بهترین بالش،
بالشی است كه یك طرف آن كمی بلندتر از طرف دیگر باشد. هنگام
استفاده دقت داشته
باشید كه طرف بلند زیر گردن قرار گیرد.
تشكی برای خوابی خوش
یکی از مهمترین موارد برای
خواب خوب و پیشگیری از كمردرد، استفاده از تشك خواب است.
تشكهای ابری، خیلی نرم یا
خیلی سفت برای خواب مناسب نیستند. مناسبترین تشكها برای تخت،
تشكهایی هستند كه
دارای لایه میانی سفت و محكم و رویه نرم باشند. تشكهایی هم كه
از پنبه و یا پر قو
پر شده باشند - به شرطی كه دارای لایه میانی محكم و سفت باشند-
مناسباند.
بیدار شدن از خواب و بلند شدن از رختخواب
برای
اینکه بدنتان دچار آسیب نشود، بهتر است وقتی
بیدار میشوید یكدفعه و به طور ناگهانی
از جای خود بلند نشوید بلكه کمی صبر کنید و چند دقیقه در
رختخواب بمانید.
ابتدا پاهایتان را بهآرامی روی
زمین بگذارید، با کمک گرفتن از دستها بنشینید
و بعد بهآرامی بلند شوید.
تحقیقات-
همشهری
آنلاین:
تحقیقات جدید نشان داده است که افرادی که خروپف میکنند در
معرض
بیماریهای قلبی قرار دارند.
به گزارش بیبیسی، تحقیقات محققان نشان میدهد که افرادی که
با صدای بلند
خروپف
میکنند در معرض مشکلات
قلبی و حتی سکته قرار دارند.
دانشمندان مجارستان معتقدند که در آزمایشی که روی 12 هزار
بیمار انجام دادهاند
متوجه شدند آنهایی که با صدای بلند خروپف میکردند در معرض
خطرهای بزرگی همچون
سکته قلبی قرار دارند.
در این تحقیق همچنین عنوان شده است که اضافه وزن که معمولا
میتواند دلیل خروپف
باشد یکی از دلایل احتمال به سکته است.
امروزه با اضافه وزن اکثر مردم دنیا تقریبا همه خرو پف را
تجربه میکنند.تخمین
یکی از مجلات علمی نشان میدهد که دست کم 40 درصد مردان بالغ و
24 درصد زنان جهان
خروپف میکنند
والدین-
ترجمه - آذین صحابی:
عوامل گوناگونی هستند كه
بر كیفیت زندگی و سلامت هر كس تأثیر میگذارند و اگر
یكی از آنها از این مجموعه حذف شده یا اثرش
كمرنگ گردد، سلامت جسم و روان شخص به
خطر میافتد.
یكی از اینها، خواب و استراحت كافیست. داشتن عادات صحیح خواب و
الگوی منظم برای
خواب ضامن قدرت این فاكتورند. خواب مناسب درباره زندگی كودكان
اهمیت ویژهای دارد و برای سلامت و رشد
كافی آنها حیاتیست.
كودكانی كه طی شب به خوبی
میخوابند، فردا هوشیارتر و سرحالترند و میتوانند
بیش از همسالانی كه خوابی ناكافی داشتهاند،
دقت و تمركز نموده عملكرد بهتری
داشته باشند. بچههایی كه از
خواب و استراحت كافی و مناسب سن و نیازهایشان بهره
نبرند، بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات
رفتاری، اضطراب، افسردگی و نوسانات خلقی
هستند.
هر كودكی متفاوت از
دیگری است و این تفاوتها درباره نیاز به خواب هم صدق
میكنند ولی آنچه مشخص است اینست كه كودكان،
در سن مدرسه به 9 تا 12 ساعت خواب
شبانه نیاز دارند. اگر هنوز درباره درستی عادات خواب فرزندتان
و كافی بودن ساعات آن، تردید دارید،
مطالب زیر را در نظر آورید:
- اگر او صبحهای زود به
راحتی از خواب بلند میشود، نشانه خوبیست كه از یك خواب
شبانه كافی و مناسب حكایت دارد.
- اگر فرزند شما در مدرسه هشیار
است، عملكرد خوبی داشته و با دقت به مطالب توجه
میكند، قطعاً شب خوب خوابیده است.
- زمانی كه دیدید فرزندتان پس از
پانزده دقیقه تا نیم ساعت به خواب میرود،
نشانه اینست كه شب قبل به راحتی و خوبی
استراحت كرده است.
بسیاری از پدر و مادرها درباره
زمان خواب و عادت خوابیدن با فرزند كوچكشان مشكل
دارند و معمولاً كودك است كه میخواهد تا
دیروقت بیدار بماند. اگر شما هم با این
دشواری روبهرویید، دلایل كارتان را برای او شرح دهید بله خواب
كافی برای سلامتی ضروری و مهم است و در
ضمن اگر او دیر بخوابد، فردا كسل و بیحوصله و خوابآلود به
مدرسه خواهد رفت و یا خواب میماند و دیر
میرسد.
به علاوه كسی كه خوب و كافی
نخوابد، در ورزش و ساعات تفریح هم موفق نمیشود چرا
كه مرتب در حال خمیازه كشیدن است. اگر فرزند
شما بداند كه چرا باید زود و سر ساعت
بخوابد، با مشكل اندكی مواجه خواهید شد.
- یكی از روشهای مؤثر در
این خصوص اینست كه برای خواب فرزندتان ساعت مخصوصی
تعیین كنید كه باید هر شب، سرهمان ساعت
بخوابد. معمولاً كودكان در این ساعت،
دستشویی میروند، مسواك میزنند، دست و رویشان را میشویند و
با گفتن «شب بخیر» به رختخواب میروند.
وجود
یك ساعت مشخص بسیار مفید و كمككننده است چون بالاخره به یك
روز سراسر بازی و
مدرسه و شیطنت او پایان خواهد داد و كودك خوابی راحت را تجربه
خواهد كرد.نكته مهم در خصوص این ساعت
ویژه اینست كه همواره به آن پایبند باشید. البته
شبهای عید و جشن تولد خواهر و برادر یا خودش
از موارد استثنا است. ولی پایبندی به
این ساعت بسیار مهم است چرا كه تغییر گاه به گاه آن هم این نظم
و انضباط را به هم میزند و هم عادات و
الگوی خواب كودك را آشفته میكند.
اتاق و محل خواب كودك هم در
سلامت خواب و میل او به خواب تأثیر زیادی دارند. یك
اتاق بسیار گرم، سرد یا گرفته نه تنها برای
خوابیدن یك كودك مناسب نیست بلكه
بزرگسالان هم تمایل ندارند آنجا بخوابند بعضی از كودكان اصرار
دارند كه در اتاقشان تنها بخوابند ولی
از تاریكی میترسند. وجود یك چراغ خواب كه نوری ملایم دارد، به
او آرامش و اطمینان خواهد داد.
كودكان
هم برای خودشان نگرانیهایی دارند كه گاه نمیگذارد بخوابند.
سعی كنید همیشه
دختر یا پسر كوچكتان را تشویق كنید كه نگرانیهایش را به شما
بگوید. این تشویشها گاه راجع به
خانوادهاند، گاه راجع به مدرسه و زمانی مربوط به دوستان یا
خودشان. محیط و دیدهها و شنیدههای گوناگون
هم میتوانند فرزند كوچك یا دانشآموز
تازهكارتان را غمگین و نگران نمایند.
تلویزیون
نگاه كردن یا بازیهای كامپیوتری سرگرمیهای مورد علاقه بچهها
هستند ولی اگر
كامپیوتر یا تلویزیون در اتاق كودك باشد، سبب میشود كه او پس
از ساعتهای طولانی بازی كردن یا
تلویزیون دیدن، باز هم وسوسه شده علیرغم دستور شما «برای
امروز دیگر كافیست» بازی را از سر گیرد. تفریح
هم باید مانند خواب قانون مشخصی داشته
باشد. این بار هم كودك مقید به رعایت قانونی است كه به او
اجازه نمیدهد هر قدر كه خواست بازی
كند و به تماشای تلویزیون بنشیند.
یك
ترفند مناسب دیگر اینست كه كودك نباید تا آخرین دقیقه پیش از
خواب تلویزیون نگاه
كند. اگر ساعتی قبل از آن ساعت مشخص خوابیدن، تلویزیون خاموش
شود، ذهن فرزند كوچكتان تا جای ممكن
خالی از هر محرك جدید و جالب توجه خواهد شد. او در این حالت
آسانتر به خواب میرود كودك نباید تا جای
ممكن پیش از خواب برانگیخته باشد.
كودكان هم مثل بزرگسالان به اختلالات خواب مبتلا میگردند كه
هر كدامشان
میتوانند یك خواب آرام و راحت را از آنها
بگیرند. آپنه خواب، بیخوابی، شب ادراری،
دندان قروچه كردن، كابوسهای شبانه و آسم،
همگی از مشكلاتی هستند كه كودكان تجربه
كرده و به خاطرشان با دشواریهای خواب مواجه هستند.
به فرزندتان بیاموزید كه باید در
اتاق و رختخواب خودش بخوابد و نباید به شما
وابسته باشد. پژوهشها نشان دادهاند كه
خوابیدن كودك پیش پدر و مادر او را با خطر
خفگی مواجه میسازد و به علاوه وابستگی
نامعمول و غیرطبیعی به والدین پیدا خواهد
كرد.
وقتی كه فرزند شما تنها بخوابد، بهتر میفهمد كه وقتی نیمهشب
از خواب پرید باید
چه كار كند. البته گاهی اوقات هم حضور شما كنار او ضروریست چرا
كه كابوس دیده و به شدت ترسیده است.
خانواده- همشهری آنلاین:
خوابیدن به میزان كافی بخشی حیاتی از یك سبك زندگی سالم است، اما اغلب افراد در زمانی از زندگیشان دچار مشكلات خواب میشوند.
علل شایع بیخوابی اینها هستند:
-
استرس، افسردگی یا مشكلات در زندگی شخصی یا كاری.
-
نوشیدن قهوه در انتهای روز.
-
فعالیت جسمی نزدیك زمان خواب.
-
عدم آرامش در محل خواب- محیطی كه بیش از حد روشن، پرسروصدا است یا ناراحتی ناشی از خوابیدن در كنار یك شخص دیگر.
-
عوارض جسمی مانند آرتروز، كمردرد یا بارداری.
برخی از داروها از جمله داروهای استروئیدی (كورتونی) ، داروهای ضداحتقان (ضد پرخونی مخاط مثلا برای رفع گرفتگی بینی)، داروهای ضدفشارخون، داروهای ضدآسم و داروهای ضدافسردگی.
به تازگی خبرگزاریهای مختلف، خبری را منتشر كردند كه نشان میداد چگونه انسانها خود را در معرض كمخوابی و بدخوابی قرار میدهند.
به گزارش بی.بی.سی، محققان میگویند هر چه ساعات كارتان بیشتر باشد، احتمال این كه كمتر بخوابید، بیشتر میشود؛ این هم شمهای دیگر از عوارض زندگی مدرن!
ما از این كه میتوانیم مسافتهای طولانی را در مدت زمان كوتاهی طی كنیم یا با استفاده از ایمیل یا حتی پست معمولی، از بسیاری رفت و آمدهای غیرضروریمان كم كنیم، نتیجه میگیریم كه زندگی در دنیای فعلی و با این امكانات راحتتر و آسودهتر شده است.
اما این نتیجهگیری چندان هم درست نیست. ما به همین نسبت برای خودمان كار اضافه میتراشیم و همین باعث شده كه دائم در حال دویدن و نرسیدن باشیم و همیشه از «وقت نداشتن» ناله كنیم.
در مطالعه جدید كه در دانشگاه براون آمریكا انجام شده، مشخص شده افرادی كه ساعتهای بیشتری كار میكنند، به طور ناخودآگاه خوابشان كم میشود.
در این مطالعه، بیش از 50 هزار نفر مرد و زن بین 45 تا 54 ساله برای مدت طولانی، حدود 3 سال و در چند نوبت، بررسی شدند و ساعتهای خواب آنها و همچنین ساعتهای كارشان، در روزهای عادی هفته و همین طور در روزهای تعطیل آخر هفته اندازهگیری شد.
مجموعه این اطلاعات نشان داد افرادی كه در روزهای عادی 11 ساعت و نیم كار میكنند، طی هفته روزی 143 دقیقه كمتر میخوابند و در روزهای تعطیل آخر هفته هم 71 دقیقه از خوابشان میزنند.
همچنین آنهایی كه كمتر از 4 ساعت ونیم در شب میخوابند، 93 دقیقه در هفته و 118 دقیقه در روزهای آخر هفته بیشتر كار میكنند.
این نتایج كه قرار است در شماره اكتبر نشریه علمی«خواب» منتشر شود، نشان داد كه صرفا افزایش كمیساعتهای كار، میتواند روی خواب افراد تاثیر بگذارد
تحقیقات-
همشهری آنلاین:
مردانی
که کمتر از 5 ساعت در شب میخوابند در معرض
خطر بیشتر چاقشدن و میزانهای بالای
قند خون هستند که ممکن است به دیابت منجر شود.
به گزارش خبرگزاری فرانسه
یوشیتاکا کانیتا، استادیار دپارتمان پزشکی دانشگاه
نیهون و سرپرست این تحقیق گفت کمبود خواب به
تولید هورومونی در بدن منجر میشود که
اشتها را تحریک می کند و به
چاقی میانجامد.
کانیتا که مردم را فرا میخواند
که توجه بیشتری به میزان خواب خود داشته باشند،
افزود: "این هورمون حس گرسنگی و نیز اشتها
برای غذاهای پرکالری را میافزاید.
در این بررسی در
ژاپن
که نتایج آن
چهارشنبه 12 مارس (22 اسفند) انتشار یافت، 21693 مرد در فاصله
سالهای 1999 تا 2006 مورد پیگیری قرار گرفته
بودند.
مردانی که در سال 1999 چاق
نبودند، در صورتی که به طور متوسط کمتر از پنج ساعت
در شب میخوابیدند، با احتمال 1.36 برابر
بیشتر نسبت به مردانی که بیشتر
میخوابیدند، در سال 2006 چاق شده بودند.
همچنین این مردان کمخواب 1.27
بار با احتمال بیشتر دچار میزانهای بالای قند
خون و
دیابت شده
بودند.
در ایالات متحده آمریکا نزدیک به 40 میلیون بیمار افسرده وجود دارد که همه آنها از داروهای آرامبخش استفاده میکنند.
همچنین در این کشور، نزدیک به 20میلیون نفر مبتلا به مرض بیخوابی و کمخوابی هستند که تنها با قرصهای آرامبخش قادر به خوابیدن هستند.
در ایتالیا و آلمان نیز ناامیدی از زندگی و ناکامیدر رسیدن به هدف بیشتر جوانان را کمخواب کرده که این کمخوابیها و خستگیها یکی از دلایل کشش این جوانان به سمت خودکشی و خلاصی از زندگی عنوان شده است.
در میان اروپاییها، بلژیکیها هم خواب آسودهای ندارند و درحالی که خوابیدن یکی از لازمترین نیازهای انسان است، بیشتر از ۲۰ درصد از شهروندان بالای ۱۵ سال بلژیک به گونهای نمیتوانند خواب آسودهای داشته باشند.
این در حالی است که محققان آمریكایی با ابداع دستگاهی، درد این بیخوابیها را دوا کرده و خانوادههای زیادی را از نگرانی رهانیدهاند. ساز و کار این دستگاه به گونهای است که با ارسال یك سیگنال مغناطیسی بیضرر به درون جمجمه داوطلبان، امواج كندی را تولید میكند كه معمولا در مرحله عمیق خواب ایجاد میشود.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از شیكاگو، این دانشمندان امیدوارند که روزی بتوان از این كلید برای كمك به درمان بیخوابی و یا چرتهای عمیق استفاده كرد. به این ترتیب یك فرد میتواند با چند ساعت خواب، از فواید یك خواب كامل شبانه بهرهمند شود.
این شیوه تجربی كه «تحریك مغناطیسی میان جمجمهای» (TMS) خوانده میشود از میدان مغناطیسی برای تغییر فعالیت مغز استفاده میكند و شیوهای غیرتهاجمی است و معمولا از یك دستگاه كنترل الكترومغناطیسی كه در نزدیكی سر قرار داده میشود، استفاده کرده و یك جریان الكتریكی، یك پالس یا میدان مغناطیسی ایجاد میكند كه از جمجمه گذشته و باعث ایجاد جریانهای برقی كوچكی در مغز میشود.
در این آزمایش محققان دریافتند كه با هربار تشكیل میدان مغناطیسی، مغز داوطلبانی كه در خواب هستند، فورا موجهای كند و بزرگی ایجاد میكند كه در مراحل سوم و چهارم خواب مشاهده میشود.
البته جولیو تونونی- پروفسور روانشناسی در دانشكده پزشكی و بهداشت عمومی -معتقد است که این موضوع كه آیا این نوع خواب واقعا فوایدی در بر دارد و یا اینكه میتواند موجب افزایش عملكرد و حافظه شخص شود یا خیر باید تحت بررسیهای بیشتری قرار گیرد.
چاره چیست؟
با این وجود، اگر شما هم دچار بیخوابی هستید، زیاد نگران نباشید چراکه افراد بسیاری در جهان هستند که دچار بیخوابی میشوند و مشکل عمدهای برایشان پیش نمیآید. درست است که وضعیت نرمال، حداقل 7ساعت خواب در شبانه روز است اما بد نیست بدانید که مقایسه در میزان خواب افراد متفاوت است و نسبت به نوع فعالیت، سن افراد و زن یا مرد بودن آنها متفاوت است و این که باید توجه داشت که کم خوابی و پرخوابی، هر دو برای بدن مضر هستند و باعث اختلال در فعالیتهای بدن میشوند.
پس برای اینکه در طول روز شاداب باشید و بدون خمودگی، فعالیتهای خود را انجام دهید، باید نسبت به میزان خواب خود توجه کامل داشته و در مرحله اول علتهای بیخوابی یا عوامل محیطی مثل عدم رعایت دکوراسیون مکان خواب یا عدم توجه به فضای لازم برای محل خواب و عادتهای خاص در اتاق خواب را بیابیم و چنانچه نتیجه مثبتی در پی نداشت، درمانهای جانبی را امتحان کنیم.
در همین راستا میتوانید 10 دقیقه قبل از استراحت لامپها و تمام روشنایی را قطع کنید. از رختخواب خود فقط برای خوابیدن استفاده کنید. مکان آرامی را برای خوابیدن بیابید. اتاق خواب خود را تهویه کنید.
دکوراسیون اتاق خواب خود را تغییر دهید و به یاد داشته باشید، زمانی که فکر شما در حال شکنجه و آزار است، مسلما خوابیدن غیر ممکن است. پس ورزش کنید. مشکلات کاری را در محل کارتان بگذارید. هرگز با حالت عصبانیت به رختخواب نروید.
تلاشی در به خواب رفتن نداشته باشید، اگر نمیتوانید بخوابید، در رختخواب دراز نکشید، روی شکم نخوابید و از خوابیدن روی تشک نرم خودداری کنید
شاید از شنیدن دوباره و چند باره این توصیهها كه «برای سلامت قلبتان، سیگار را كنار بگذارید یا ورزش كنید»، خسته شده باشید.
البته، چه خوشتان بیاید و چه نه، این توصیهها، مفید و راهگشا هستند و واقعا از بروز بیماری قلبی پیشگیری میكنند، اما این بار بشنوید خبر یك مطالعه جالب كه در همین مورد انجام شده است و شاید كمی با این توصیهها متفاوت باشد. محققان میگویند چرت كوتاهی در بعدازظهرها، ممكن است بتواند احتمال بروز حمله قلبی را كم كند.
البته نتایج این پژوهش هنوز به مرحلهای نرسیده كه براساس آن بتوان به همه یك چرت عصرانه را، بهعنوان پیشگیریكننده از بیماریهای قلبی، پیشنهاد داد؛ با این حال نتایج آن قدر جالب هست كه به شنیدنش بیارزد.
به گزارش HealthDay News، محققان دانشگاه «جانمورز» در لیورپول انگلستان، در رشتهای از مطالعات متوجه شده بودند افرادی كه هفتهای 3 بار و هر بار نیم ساعت عصرها چرت میزنند، تا 37 درصد كمتر از افرادی كه هیچوقت اهل چرت و قیلوله نبودهاند، به بیماریهای قلبی دچار میشوند و در نتیجه آن فوت میكنند.
این مطالعه كه خلاصه آن در نشریه «آرشیو پزشكی داخلی» منتشر شده، یك مشكل عمده داشت و آن این كه روی حدود 23 هزار نفر از مردم یونان انجام شد؛ جایی كه مردم بهطور سنتی، عادت دارند كه بعدازظهرها چرت بزنند. اما نكته در این جاست كه این عادت، به همراه گروهی از عادتهای دیگر، به ویژه عادتهای غذایی، در این مردم رواج دارد.
روی رژیم این گروه از مردم جهان، كه به رژیم «مدیترانهای» معروف است، مطالعات زیادی انجام شده و مشخص شده كه میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از انواع بیماریها، از جمله بیماریهای قلبی و عروقی، داشته باشد. به همین علت شاید نتوان این نتایج را مستقیما به عادت قیلوله آنها نسبت داد.
بررسیهای بعدی این محققان، روی تعداد محدودی از داوطلبین، یعنی 9 نفر آنها، نشان داد كه درست بلافاصله قبل از خواب، فشارخون افراد و همچنین ضربان قلبشان، افت محسوسی پیدا میكند. به این ترتیب كه در 5/9 دقیقه بین شروع استراحت فرد و به خواب رفتن او، فشارخون ماكزیمم یا فشارخون در حالت انقباض قلب، تا 7/4 میلیمتر جیوه و فشارخون مینیمم، یا در حالت شل شدن قلب، تا 6/3 میلیمتر جیوه كاهش پیدا میكند.
محققان میگویند این افت قابلملاحظه، میتوان استراحتی هم برای فرد و هم برای قلبش به حساب آید. احتمالا همین سازوكار، میتواند توجیهی باشد كه چرا این افراد كمتر دچار بیماریهای قلبی میشوند.
در نتایج این مطالعه هم، كه در شماره اكتبر نشریه «فیزیولوژی كاربردی» چاپ شده، نقاط مبهمی وجود دارد؛ مطالعات گوناگون نشان داده فشارخون افراد درست بلافاصله بعد از بیدار شدن از خواب، تا حدی افزایش مییابد كه این افزایش میتواند خود عامل خطری برای بروز بیماریهای قلبی باشد. همانطور كه آمار نشان داده است، تعداد افرادی كه در ساعات صبح دچار حمله قلبی میشوند، بسیار بیشتر از ساعات دیگر شبانهروز است.
مجریان این طرح پژوهشی ابراز امیدواری كردهاند بتوانند در بررسیهای بعدی به این نكته هم توجه كنند تا از مجموع این مطالعات بتوان توصیه مشخصی در این باره به مردم ارائه داد. تا آن زمان، میتوان توصیه كرد در ساعات كاری فشردهتان، حداقل دقایقی را به نفس عمیق كشیدن و كشوقوس دادن به بدنتان اختصاص دهید؛ هم برای روحیهتان خوب است و هم، احتمال دارد، از دچار شدنتان به بیماریهای قلبی پیشگیری كند. البته آن توصیههای تكراری را، در مورد رژیم غذایی، ورزش و ترك سیگار، فراموش نكنید
تحقیقات-
همشهری آنلاین
:
چرا
مىخوابیم؟ آیا خواب به خاطر استراحت و به منظور تجدید قواى
بدنى است؟ آیا خواب
وظیفه سامان بخشى به تجربیات روزمره را بر عهده دارد؟ و یا
اینكه خواب به كاركرد
مغز نظم مى بخشد؟
بنا
به نظریه جدیدى درباره خواب، تمام این پرسش ها و فرضیات خطا
است. این نظریه،
خواب را به عنوان كاركرد بدن براى صرفه جویى در مصرف انرژى و
پرهیز از خطر ارزیابى
مى كند.
انسان
و جانوران حداقل یك سوم از عمر خود را در خواب سپرى مى
كنند. پرندگان، خزندگان، دوزیستان و حتی ماهیان و بیش از همه
پستانداران به خواب مى
روند. در حالیكه یك نوع موش كوچك روزانه بیست ساعت در خواب
به سر مى برد، زرافه
تنها به دو ساعت خواب نیاز دارد. اسب ها تنها در صورت احساس
امنیت نیم ساعت بر روى
زمین داراز مىكشند و به خواب مىروند.
اما چه عامل و یا عواملى انسان و جانوران به این رفتار عجیب
وادار مى كند؟ در
زمان خواب بسیارى از فعالیت هاى مهم بدنى نظیر خوردن و نوشیدن
و تولید مثل متوقف مى
شوند. در این حالت انسان و جانوران بى دفاع هستند. نیاز به
خواب ریشه در چه چیز
دارد؟ و در ارتباط با "نظریه تكامل انواع" اهمیت خواب در چیست؟
نظریات
رایج پیرامون خواب
بسیارى از دانشمندان بر این
نظر بوده و هستند كه خواب كاركردهاى مهم حیاتى را فراهم و
آماده مى كند. در خواب،
مغز دست به تنظیم فعالیت هاى خود مى زند. حافظه محتویات خود را
به یكدیگر مربوط
كرده و اطلاعات را بایگانى مى سازد. در حین خواب سوخت و ساز
بدن بازسازى مى شود و
سرانجام سیستم دفاعى بدن تقویت مى گردد.
براى "جرى زیگل"
Jerry Siegel،
زیست شناس امریكایى از دانشگاه كالیفرنیا، این
توضیحات معمول درباره خواب كافى و جامع نیستند تا از این طریق
بتوان بدرستى به
سودمندى خواب در رابطه با تئورى تكامل پى برد. تاثیر خواب بر
روى این كاركردها و
روندها بسیار اندك است. بنا به نظر این زیست شناس امریكایى، در
زمان خواب توان
حافظه تنها
۱۵
درصد مى تواند افزایش یابد. در زمان بیدارى تمام این فعالیت
هاى بدنى
و مغزى بطور موثرتر و همه جانبه تر صورت مى پذیرند.
صرفهجویى و ذخیره انرژى در زمان خواب
نظریه "جرى
زیگل" كاملا متفاوت از تئورى هاى رایج درباره اهمیت خواب براى
انسان و جانوران
است. او در توضیح نظریه خود در مجله علمى
New Scientist
عنوان مى كند كه تمام
فعالیت های بدنى تابع اصل صرف جویى انرژى هستند و تنها در روند
تكامل انواع پس از
گذشت زمانهاى طولانى توسعه یافته اند.
براى توضیح آسان تر نظریه خود، "جرى زیگل" به ذكر نمونه هایى
از دنیاى جانوران
مى پردازد. بطور مثال یك خفاش قهوه اى كوچك در روز حدود بیست
ساعت مى خوابد و تنها
در غروب به مدت كوتاهى بیدار است. درست در زمانى كه خوراك اصلى
او یعنى "مگس ها"
نیز فعال و بیدار هستند. براى "زیگل" دقیقاً این نوع فعالیت
معناى واقعى خواب را
بیان مى كند. صرفه جویى و ذخیره انرژى در خواب بدین منظور صورت
مى گیرد تا جانور
براى انجام مهمترین فعالیت هاى حیاتى كاملا سرحال و آماده
باشد.
این توضیح در مورد "شیر" نیز صادق است. براى ادامه تكامل خود
این جانور درنده
نیز كارى جز خوردن و تولید مثل و نگهدارى از بچه هاى خود
ندارد. پس از شكار و پرورش
بچه هاى خود، شیرها نیز
۱۴
ساعت از روز را در خواب به سر مى برند. و این همه به
خاطر جلوگیرى از هدر دادن انرژى است.
"
جرى زیگل" از این نیز گامى فراتر نهاده و مدعى است كه خوابیدن
نه تنها به
معناى حفظ انرژى است، بلكه در زمان خواب امنیت براى جانوارن
بیش از زمان بیدارى
بیهوده است. در خواب كسى نمى تواند خود را مجروح كند. بدین
لحاظ خواب در مجموع
مسئله اى اقتصادى است. "هر كس كه توان و الزامات خوابیدن را
دارد، به خواب نیز
مبادرت مى ورزد." بطور نمونه شیر بیشتر و فیل كمتر به خواب مى
رود، زیرا كه فیل ها
در تمام روز در جستجوى خوراك هستند.
آیا بنا به این نظریه خواب تنها به معناى شرایط و حالت
آمادگى بدن است؟ "یورگن تسولى"
Jürgen Zully
پژوهشگر خواب در دانشگاه "رگنزبورگ"
معتقد است كه این نظریه در مورد انسان صادق نیست، چرا كه انرژى
صرفه جویى شده به
ازاى هشت ساعت خواب انسان تنها به اندازه یك قطعه نان كوچك
است. براى وى خواب
همچنان به مثابه استراحت فعال است.
در زمان خواب تولید هورمون ها یى كه براى رشد ضرورى اند، صورت
مى پذیرد و سیستم
دفاعى بدن و عمل هضم تقویت شده و مغز دست به بازبینى خود مى
زند. "جرى زیگل" با
نظریه خود بیش از هر چیز به بحث هاى علمى پیرامون خواب دامن
زده است و نظرات قدیمى
درباره این پدیده اسرار آمیز را به چالش كشیده است