دفع آفات گياهي با محلول پودر لسينك با آب

دفع آفات گیاهی با محلول پودر لسینک با آب:

از نکات مهمی که در یک باغ میوه یا درختان پارکها و حیاط خانه ها باید در نظر گرفت ، بهترین و سالم ترین درختان در شرایط زراعی مطلوب قرار دارند این شرایط زراعی مطلوب شامل تناسب آب و هوا ، خاک ، نحوه کاشت و کار و نگهداری سالانه درختان اعم از هرس ، شخم یا بیل زدن ، کود دادن و آبیاری و غیره می باشد که مبارزه با آفات نیز از اصول اصلی نگهداری درختان می باشد.هر نارسایی و کمبود محصول و یا ریزش برگ و میوه را نباید به آفت زدگی ارتباط داد .بلکه باید قبلاً از شرایط زراعی مطلوب اطمینان حاصل کرد و در مرحله بعدی اقدام به جستجو و مبارزه با آفات و عوامل بیماری زای گیاهی نمود بدست آوردن مواد شیمیایی آفت کش نه آسان است نه ارزان . لذا باید از کاربرد این مواد در مبارزه با آفات حتی المقدور اجتناب نمود . نکته قابل توجه دیگر اینکه در کشورما میوه جات اغلب بصورت تازه مصرف می شود . بهمین لحاظ مسئله وجود بقای سموم روی میوه ها و امکان مسمومیت مزمن یا حاد مصرف کنندگان و یا سایر امراض ناشی از استنشاق ذرات سموم معلق در هوا ملموس است بهرحال در شرایط موجود یکی از ارقام مهم مخارج باغداری و درخت بانی را چه در کشور ما و چه در سایر کشورهای جهان هزینه های مربوط به مبارزه با افات تشکیل می دهد .

امروزه دفع آفات گیاهی در تمام جوامع از اولویتهای اجباری تلقی می گردد که تمام مراحل تحقیقاتی و جوانب اقتصادی و بهداشتی و تأثیرات زیست محیطی آن طی مطالعات و کار کارشناسی زبده ترین دکترین و مهندسین جوامع جهانی انجام می گردد.حفظ محیط زیست و بهداشت تغذیه جوامع از اولویتهای اول و جبری دولتها و ملتها می باشد ، عمدتاً کارشناسان در تمام مراحل و زمینه ها درتحقیقات پیشگیری را بهتر از درمان پیشنهاد می نمایند .

و چون در اکثر جوامع کشاورزی و باغبانی بیشتر بطورسنتی انجام می گردد و سمپاشی های بی دقت وبی موقع و بعضی مواقع سودجویانه( استفاده بیش از نیاز ) گذشته از زیانهای اقتصادی  بهداشتی و زیست محیطی باعث از بین رفتن دشمنان طبیعی حشرات مانند پارازیتها و پرداتورها می شود که این موضوع در سالهای اخیر موجب طغیان حشرات موذی شده و از کیفیت و کمیت میوه های درختان کاسته و بازارهای جهانی را از دست حداقل ، ایرانیان خارج ساخته است و در داخل شهرها بروز بیماری های  ویروسی و گوارشی که سموم شیمیایی استفاده شده برای سمپاشی درختان از عوامل اصلی آن می باشد .بنابر مسبوقات قریب به اتفاق کشورهای با آب و هوای گرم و خشک و معتدل و مرطوب جهت مبارزه با این آفات از ماده ای جهت پیشگیری از هجوم اکثر آفات به روی درختان استفاده می نمایند که طبق مشاهدات و مطالعات انجام شده بیشتر کشورها طی چندین سال از این ماده استفاده و کارکرد آن را عالی و مفید می دانند که حتی در داخل منازل شهروندان استفاده از این ماده را هر ساله از اولویتهای خود دانسته و دراستفاده از آن به هیچ وجه قصور را جایز نمی دانند .

پودر لسنیک که حدوداً 90% از مواد معدنی تشکیل یافته هیچ عارضه منفی ندارد و چون طرز استفاده از آن آسان و غیرفنی بوده و همه افراد  می توانند براحتی مورد استفاده قرار دهند نشر این ماده سریع وعالی می باشد.

محلول پودر لسنیک  ( پودر لسنیک و آب ) :

بعد از آغشته کردن یک متر از تنه درخت به این ماده از تردد حشراتی که طی مراحل زندگی خود از تنه درخت عبور می کنند جلوگیری می کنند و از عبور حشراتی که در زیر کلوخ وبرگهای ریخته شده زیر درختان زمستان گذرانی  می کنند در اوایل بهار بدون آنکه بتوانند پرواز کنند خود را به سر شاخه های درختان می رسانند جلوگیری می کند و همچنین پارازیت و پرداتورها دیگر طی سمپاشی های مکرر و بی دقت از بین نرفته بقیه افات را که طغیانشان توسط پودرلسنیک کنترل شده از بین می برند چنانچه اکثر افات طی 5 الی 10 سال در مناطق مورد استفاده ریشه کن می گردد .

برخی از آفات که توسط پودر لسنیک می توان از طغیان آنها جلوگیری و  حتی به  مرور  زمان از بین  برد  در ذیل  بطور خلاصه بیان می گردد :  

سر خرطومهای گیلاس :

علاوه بر گیلاس _ البا لو زرد آلو _ سیب _ آلو _ بادام را آلوده می کنند . در اطراف تهران _ آذربایجان _ قزوین _ فارس _ استانهای مرکزی و در سایر نقاط میوه وجود دارد .

سالیانه فقط یک نسل دارد . زمستان را بصورت حشره در عمق 5 تا 10 سانتی متری زیر خاک به سر می برند . حشرات کامل اغلب شب فعالیت دارند و صبح زود از درخت پایین می آیند . و چون بیشتر طول عمر خود را یا در داخل میوه و یا زیر خاک هستند مبا رزه با این حشرات توسط سمپاشی بسیارسخت می باشد.

سرخرطومی سیب :

که حدوداً شبیه به سرخرطومی گیلاس زندگی می کنند با تفاوت اینکه این حشره ظرف مدت 2 تا 3 هفته اول عمر خود از غنچه ها و برگهای جوان تغذیه می کنند .

سوسک گل خوار :

 زمستان را بصورت حشره کامل در زیرخاک می گذارند در اوائل بهار هنگام به گل نشستن درختان ازخاک خارج شده و روی گلها مستقر می شوند .

کنه دو نقطه ای یا کنه تار عنکبوتی :

در تمام مناطق کشور انتشار دارد . خسارت این افت در باغات میوه شدید و شاید بتوان آن را آفت درجه اول در برخی از باغات محسوب داشت .

این حشره ، زمستان را بصورت ماده بالغ و به رنگ قرمز مایل به قهوه ای در شکاف درختان زیر کلوخ ها و یا در زیر کاه و کلش برگهای افتاده بحالت حشره  و یا دیاپوز می گذارند .در اوایل بهار پس از گرم شدن هوا کنه های ماده زمستانی به درختان هجوم برده و پس از کمی تغذیه و تنیدن تار در پشت برگها تخمریزی می کنند .

کنه گالی گلابی _ درختان گلابی و سیب :

کنه پاکوتاه سیب _ سیب _ گلابی _ به _ گوجه شلیل و ( چنار ) که در اغلب مناطق میوه خیز کشور وجود دارد را آلوده می کند .

کرم خوشه خوار انگور _ کرم برگ خوار مو :

بصورت لارو جوان زمستان گذرانی می کنند و کرم جوانه خوار مو . این حشره زمستان را بصورت تخم در زیر کلوخ و سنگها می گذرانند _ لارو ها پس از خروج از تخم با تنیدن تار بصورت دسته جمعی از قسمت پارانشیم علفهای هرز و گیاهان میوه تغذیه می نمایند و پس از سومین پوست اندازی بصورت انفرادی به مو حمله می کنند .

کرم سیب :

 زمستان را بصورت لارو کامل زیر پوست درخت و اغلب زیر کلوخ ها رفته و پیله ابریشمی محکمی ساخته و از پاییز تا بهار سال بعد درون پیله می مانند مناطق انتشاردر تمام نقاط جهان وجود داشته و خسارت زیادی به درختان می رساند .                                                                        

اکثراً از گوشت میوه ها تغذیه می کنند . معمولاً زمستان را بر روی سر شاخه ها و زیرین پوست درختان و زیر برگها و کلوخها گذرانده بعد از تبدیل حشره به پروانه در اوایل فروردین به درختان حمله می کنند .

شته ها :

یکی ازبهترین راههای مبارزه با شته ها حفظ و حمایت دشمنان طبیعی شته ها می باشد . اکثراً از شیره گیاهی تغذیه می کنند و باعث ضعف درختان می گردند . و اغلب دارای ترشحات شیره ای هستند و ماده ها بعضاً بدون بال می باشند ، بعضی از شته ها زمستان را در زیر پوست ساقه و زیر کلوخ ها گذرانده و اواخر زمستان و یا اوایل فروردین بدون اینکه پرواز کنند خود را به سر شاخه ها می رسانند .

پسیل ها :

اغلب زمستان را زیر برگهای ریخته شده زیر درخت و زیر کلوخ و شکاف ها می گذرانند بطوریکه در اواخر زمستان روی درخت به هیچوجه پوره زنده دیده نمی شود و فروردین قبل از اینکه بتواند پرواز کنند خود را به روی برگهای جوان می رسانند و به مکیدن شیره گیاهی می پردازند و چند روز بعد جفتگیری می نمایند .

شدت عسلک در ماههای گرم تابستان بسیار است ، بطوریکه تمام برگ و میوه و شاخه تنه درختان را می پوشاند و در اثر تراکم گرد و غباربا نشو نمای قارچ ها لایه ضعیفی روی برگهای درختان آلوده را می پوشاند و موجب اختلال در اعمال فیزیولوژیک می گردد . زنبور کوچکی بنام psyllaephagas sp پارازیت این حشره بوده که در سالهای اخیر بواسطه سمپاشی های مکرر روی درختان پسته از میزان فعالیت این زنبورها شدیداً کاسته شده است .

 

سنگها :

     حشرات کامل و پوره ها از شیره گیاهی تغذیه می کنند و درختان مبتلا ضعیف و برگهایشان قبل از خزان می ریزند و گاهی میوه ها نیز می ریزند اکثر درختان مثمر و غیر مثمر میزبان  این حشره می باشند ، زمستان را بصورت حشره کامل که هنوز بالغ نشده در زیر برگهای ریخته شده زیر علفهای هرز و شکافهای زمین و زیر کلوخ ها می گذرانند .

زنجره ها :

    پوره ها و حشرات کامل این حشره زیر برگهای داخل خوشه های درختان میزبان با فرو بردن خرطوم خود بداخل پارانشیم برگ و مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف و رشد گیاه و نیز با ترشح بزاق دهان سبب فاسد شدن کلروفیل سلولهای اطراف می شود و در نتیجه باعث کاهش در میزان باردهی گیاهان میزبان می شود . ( و زنجره مو از ریشه گیاهان جهت تغذیه استفاده می کند. )

زنجره مو :

 اکثر درختان مثمر و غیر مثمر میزبان این حشره می باشد و در اکثر نقاط ایران وجود دارد . حشره کامل آن روی خاک و پوره آن در زیر خاک زندگی می کند.

زنجره پسته که اصطلاحاً شیره تر پسته گفته می شود :

   اگر مبارزه کاملی با این حشره انجام نگردد خسارت آن تا 98% محصول سال نیز می باشد که بصورت حشره کامل زمستان را در تنه درخت و درختان مجاور و شیار دیوار ها و زیر کلوخ ها نزدیک باغات میوه سپری می کند و تا اواخر آبان ماه روی درخت می ماند و بعداً به پناهگاه زمستانه می روند . از نظر زیست شناسی لارو حشرات بصورت لارو کامل در داخل پیله و ... ، زمستان را زیر کلوخ های سطح زمین و یا زیر پوسته تنه درختان گذرانده و در بهار بدون آن که بتوانند پرواز کنند خودرا به شاخه و سر شاخه های درختان می رسانند .

شپشکها :

     عموماً ماده ها بدون بال می باشند . درختان سیب ، گلابی ، هلو ، زردآلو ، گردو ، تبریزی ، بید ، زبان گنجشک ، گوجه ، انار ، زیتون ، انجیر و کاج ، افرا ، بلوط میزبان این حشره می باشند .

درنتیجه فعالیت این آفت میوه ها  کم آب و کوچک مانده و شکل طبیعی خود را از دست می دهند و شاید درخت پس از چند سال بخشکد .و عده ای از شپشکها مانند شپشک نرم تن ، ده گوهانه ، آرد آلو عسلک نیز ترشح می کنند.

غالباً زمستان را بصورت تخم زیر سپر مادر بسر می برند وپوره های جوان که بتازگی از تخم خارج شده فوراً به سمت برگها حرکت کرده و در سطح تحتانی و فوقانی آنها مستقر می گردند . بعد از مدتی قسمتی ازاین پوره ها بطرف تنه درخت و یاروی گیاهان  روی زمین انتقال می یابند .

آفات پسته

بال و یشک داران _ ترییس ها

     این حشرات موذی سر شاخه های جوان که جوانه های گل می دهند و یا داخل نسج برگهای جوان دیده می شوند پوره های جوان با سوراخ  کردن سطح برگ و جوانه ها از شیره گیاهی که از محل این زخمها خارج می شوند تغذیه می کنند . مرحله استراحت پوره ها برای تبدیل به حشرات کامل در داخل خاک و یا لا به لای برگها و علف های خشک زیر درختان طی می شود برای این منظور باید از درختان پایین بیایند که ترییسها هر 2 تا 3 هفته یک نسل ایجاد می کنند .

سن ها :

     انبوهی این حشرات باعث ضعف درخت _ ریزش گل و میوه و یا کوچک ماندن میوه ها می شود. در بعضی موارد خسارت این آفات فراتر از مکیدن شیره گیاه است و به انتقال ، انتشار و تثبیت عامل بیماری معروف به ماسو( استیگماتو میکوز ) پسته خسارت به مراتب شدیدتری ایجاد می کند . تمامی گونه های این حشره زمستان را بصورت حشرات کامل در پناهگاههای مختلف مانند: شیار زمین _ زیر کلوخها _ زیر علفهای هرز یا برگهای ریخته شده و غیره ... می گذرانند .

زنجره ها و زنجرک پسته ( شیره تر ) :

    این حشرات از شیره گیاهی تغذیه می کنند و عسلک فراوان ترشح می کنند که شاخه و برگ و حتی زمین سایه انداز درختان را خیس می کند که در اثر تغذیه این آفت میوه های تازه تشکیل شده به شدت می ریزند و باعث سوختگی برگها وشاخه می شوند و محیط مناسبی برای رشد و نمو قارچهای ساپروفیت ایجاد می کند و اغلب درختهای آلوده مبتلا به بیماری دوده یا فومازین می شوند و این حشرات زمستان را بصورت حشره کامل در زیر پوست شکاف تنه سایر درختان و شکاف زمین و غیره می گذرانند .

پسیل پسته : ( شیره خشک )

    این حشرات از شیره گیاهی تغذیه می کنند و با مکیدن فراوان شیره گیاهی باعث ضعف شدید درخت _ ریزش میوه های کوچک _ پولک شدن میوه های باقی مانده و گاهی ریزش برگ درخت می شود و دشمنان طبیعی این حشرات از قبیل بال تریپسها _ سن های شکارچی و زنبورهای رارنیت است که جمعیت آنها را در شرایط مساعد تحت کنترل در می آورند .

اکثر پسیل های پسته زمستان را بصورت حشره کامل در زیر کلوخ و برگهای ریخته شده اطراف درخت می گذرانند .

سنگها ( سنگ گلابی _ ببر گلابی ) :

    اکثر درختان میزبان این حشره می باشند از شیره گیاهی تغذیه می کنند درختان مبتلا ضعیف و برگهایشان قبل از خزان می ریزند و خود نیز ضعیف می شوند این حشرات به صورت حشره کامل که از لحاظ جنسی هنوز بالغ نشده زمستان را در پناهگاههایی از قبیل زیر برگهای ریخته شده ، زیر علفهای هرز _ در شکاف های زمین و زیر کلوخ ها می گذرانند .

 در فروردین ماه از پناهگاهها خارج شده برای تغذیه و مکیدن شیره گیاه به سطح زیرین برگ ها هجوم می آورند - که در اطراف تهران تخم ریزی در حدود دهم اردیبهشت ماه شروع می شود واولین پوره ها از دهم خرداد پشت برگها  مشاهده می شود .

پروانه مغز خوار پسته :

     این آفت روی انواع پسته می تواند خسارت بزند که بر اثر سمپاشی درختان پسته علیه زنجره توسط حشره کش ددت با از بین رفتن پارازیتها درحال بصورت یک آفت مهم در آمده است تعداد زیادی از لاروهای این پروانه پناهگاههای خود را در 5/0 الی 5/1 متری بالای سطح خاک روی تنه درخت انتخاب می کنند لاروها برای انتخاب پناهگاه از روی شاخه ها عبور می کنند روی تنه درختان مجتمع می شوند .

پروانه جوانه و برگ خار پسته :

    این آفت به شدت به درختان پسته حمله می نمایند و تمام پهنک برگ را خورده و فقط رگ برگهای اصلی را باقی می گذارند لاروهای این حشره از اوایل سن سوم روزها از درختان پایین آمده و در زیر خاک و یا اطراف طوقه درخت و یا زیر علفها و در محل سایه دار و تاریک تا غروب به سر برده و شبها دوباره بر روی درخت بر می گردند .

پروانه حلزون  و پر طاووسی گلابی :

      حشرات ماده بال ندارند و در داخل محفظه مخصوصی زندگی می کنند که زمستان را بحالت لارونئونات در داخل  جلد خشک شده ماده و داخل محفظه حلزونی شکل روی تنه درختان ، یا داخل خاک بسر می برند . این لاروها در بهار پس از باز شدن کامل برگ شروع بفعالیت می کنند که فعالیت شبانه دارند و از برگ درختان مختلف می خورند .

پروانه فری :

درختان مثمر و غیر مثمر که حدود 150 میزبان در این حشره هست .

سنگ سیب :

پشت برگ مسکن کرده با وسیله خرطوم مانند خود از شیره های نباتی تغذیه می کنند . برگها بعد از عمل تغذیه حشره خشک شده می افتند .

حشره ها زمستان را در پناهگاهها ( زیر پوست درختان _ زیر کلوخها و زیر علفهای هرز می گذرانند و دراوایل بهاراز پناهگاهها خارج شده و دوباره به درختان هجوم می آورند .

سوسک برگخوار :

   این حشره از برگ درختان سیب _ گلابی _ گیلاس _ تبریزی و بید ...که در اطراف تهرانو جنوب ایران و در شمال موجود می باشد که معمولاً شبها دسته جمعی فعالیت می کنند و روزها اکثراً در زیر خاک ( 5 الی 4 سانتی متر ) استراحت می کنند .

سفیدک حقیقی برگ ،کله سیاه

     سرخرطومهایی که زمستان را در زیر کلوخ و پناهگاههای مجاور درختان می گذرانند اواخر زمستان و یا اوایل بهار به درختان هجوم می آورند که گلهای درختان را مورد حمله قرار می دهند .

پوستخواری :

     در قدیم بستن نوارهای مقوا زنبوری و یا گونی آغشته پودری از قبیل بتانفتول بدور تنه درختان از عبور آنها جلوگیری می کردند . پروانه ها اکثراً از گوشت میوه تغذیه می کنند .

معمولاً زمستان را بر روی سر شاخه ها و زیر پوست درختان و زیر برگها و کلوخها گذرانده بعد از تبدیل شفیره به پروانه در اوایل فروردین به درختان حمله می کنند .

مینوز کله گرد درختان میوه :

    طغیان این آفت در باغهای میوه در اثر بر هم خوردن تعادل طبیعی و کمبود سموم نفوذی در سالهای اخیر می باشد . که ظاهراً نسبت به بعضی سموم مانند دیازینول مقاومت پیدا کرده است عملیات شخم پاییزه پس از ریختن برگها و نیز پیچیدن گونی یا مقوای عاج دار در اطراف تنه درخت می تواند از تراکم افت بکاهد و بهترین مبارزه استفاده از پودر لسنیک می باشد .

دو بال :

کنه های نباتی زیان آور درختان میوه دانه دار :

   کنه های نباتی اکثراً زمستان را بصورت جانور کامل و اکثراً بارور بسر می برند و پشت و روی گیاهان چند ساله و سبز و نیز لای برگها _ زیر کلوخ ها و یا پناهگاهها می گذرانند که در اول بهار و مصادف با گرم شدن هوا ابتدا روی علف های هرزه و پوشش مسطح باغها فعالیت داشته و پس از آن بتدریج روی درختان مهاجرت می کنند .

آفات انار

کرم انار :

     این حشره زمستان را زیر پوستکها و حتی داخل خاک و همچنین در داخل میوه های انباری به سر می برند و در بهار مصادف با باز شدن گلهای انار حشرات کامل فعالیت خود را شروع می کنند .

کرم گلوگاه انار :

       این حشره زمستان را غالباً در داخل انارهای ریخته شده زیر درخت     می گذراند و از آنجا که این آفات تخمهای خود را غالباً در گلوگاه انار و در لابه لای پرچم ها قرار می دهند و لاروها از همین محل وارد می شوند . مبارزه شیمیایی با این آفت خالی از اشکال نیست کنه های انار که زمستان را بصورت جانور ماده بارور می گذراند که در شکاف درختان زیر کلوخ و یا زیر کاه و برگهای افتاده بحالت دیاپوز می گذراند و در اوایل فروردین مصادف با باز شدن برگها و جوانه ها شروع به تغذیه می کند .

 دفع آفات : که امروزه تحت عنوان گیاه پزشکی گفته می شود ، در ایران سابقه نسبتاً طولانی دارد و حدود 70 سال از عمر آن می گذرد . در این 70 سال اساتید ، کارشناسان و محققین زیادی در این رشته به مطالعه و تحقیق اشتغال داشته اند ، که خدمات آنان در رابطه با تحقیقات کشاورزی حائز اهمیت و قابل ستایش می باشد .

در مبارزه با اکثر امراض درختی ( شته ، ... ) باید توجه داشت که استعمال سموم شیمیایی همیشه بهترین و موثرترین راه نیست بلکه آخرین راه می باشد مبارزات شیمیایی اگر توأم با دقت های لازم نباشد نه تنها نتایج مطلوب نمی دهد بلکه اشکالاتی نیز تولید می کند کما اینکه یکی از عوامل طغیان این آفات در سالهای اخیر استعمال بی رویه سموم شیمیایی می باشد .

مطابق تحقیقات Ross - wild در نواحی گرم و خشک و معتدل و مرطوب در نقاطی که اقدام به سمپاشی های مکرر و بی دقت می شود بندرت پارازیت ها و پرداتورها می توانند در مقابل عوامل جوی و بخصوص سمپاشی مقاومت کنند .استفاده از سموم شیمیایی برای دفع آفات درخت علاوه بر اینکه عوارض محیط زیستی بسیار منفی به ارمغان می آورد در جهش ژنتیکی برخی آفات و مقاوم شدن و به عبارت معمول  واکسینه شدن افات در مقابل سموم را در دراز مدت منجر می شود و نهایت کارائی خود را از دست می دهد و اگر به جایگزینی مناسب اندیشیده نشود شکست در مقابل آفات بدیهی و قطعی است.

بنا به مطالعات به عمل آمده هزینه های نگهداری به دلایلی که گفته شد به روش دفع آفات با سموم شیمیایی غیر اقتصادی و بسیار گران می باشد . عوارض استفاده از سموم شیمیایی به مواردی که گفته شده خلاصه نمی شود در محیط های بازی کودکان و پارک های عمومی در کلان شهرها عوارض بسیار نامطلوب در سلامتی کودکان و سالمندان دارد .

لذا به خصوص در پارک ها و محیط های بازی کودکان استفاده از بازدارنده های بیو( غیر شیمیایی ) ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد . این شرکت با عنایت به مسبوقات فوق مطالعات وسیعی را در کشورهای پیشرفته در برخورد با پدیده آفت زدایی به عمل آورده و ره آورد آن موادی است که اینک به حول و قوه الهی به هموطنان عزیز معرفی می شود .

پودر لسنیک :

     جایگزین سموم شیمیایی دفع افات در کشورهای اروپایی استرالیا ، مناطق حاره ، کشورهای مشترک المنافع ، تایلند و غیره در پارک های عمومی ، نهالستانهای بزرگ ، جنگل های مصنوعی ، باغات میوه کاربرد وسیعی پیدا کرده است و در عمل بسیار موفق بوده است .پودر لسنیک به لحاظ اینکه 90% ترکیب آن از مواد معدنی و برگرفته از طبیعت می باشد بدون هر گونه عوارض بیولوژیکی ، ژئوپولیتیکی موثرترین پدیده برای دفع و دور کردن آفات در مناطق گفته شده معمول پیدا کرده است.

از جهات اقتصادی در مقایسه با مشابه شیمیایی به لحاظ موثر بودن آن و اندک بودن تعداد دفعات استفاده از توجیه بسیار بالایی برخوردار است .

طریقه استعمال پودر لسنیک :

     مقدار مصرف به طور میانگین برای هر درخت g 100 از پودر کافی است پودر لسنیک را به مقدار مورد نیاز یا مقدار معادل آن آب مخلوط و میکس می کنیم . محلول بدست آمده ( ترکیبی از آب و پودر ) به مدت 2 ساعت در گالن های سر بسته نگهداری می شود .پس از 2 ساعت محلول لسنیک آماده استفاده می باشد توسط چرتکه آشکوب پایین درخت را ( تنه درخت از نقطه 0.0 تا ارتفاع حدود100 cm ) با محلول آغشته و لسنیک اندود می کنیم . درخت از آفات ایمن می شود .

منبع تمام مطالب سایت ir-agri.com می باشد.

کنه تاولي گلابي
کنه تاولی گلابی در دنیا ابتدا در سال 1870 میلادی از اروپا گزارش شده است . در ایران نیز اولین بار در سال 1328 دواچی این کنه را تحت نام Eriophyes Pyri گزارش نموده است .
کنه تاولی گلابی در دنیا ابتدا در سال 1870 میلادی از اروپا گزارش شده است . در ایران نیز اولین بار در سال 1328 دواچی این کنه را تحت نام Eriophyes Pyri گزارش نموده است . دنبال آن ، از اصفهان توسط فاطمی (1364) تحت نام P.pseudoinisdiosus (Wilson) گزارش شده است . وی بطور مختصر به چرخه زیستی آن اشاره نموده است .

جبپسون و همکاران نیز با بررسی کنه تاولی گلابی در جهان ، عامل تاولی شدن برگهای گلابی در ایران را Phytoptus Pyri Pagenstecher اعلام نموده اند . این آفت در مناطق مرطوب خسارات بیشتری وارد می کند .

شکل شناسی

از این گونه دو نژاد شناسایی شده است که یکی از آنها به جوانه ها حمله کرده و دیگری روی برگها ایجاد تاول می کند . تفکیک این دو نژاد بر اساس نسبت طول بدن به عرض آن تعداد حلقه های روی بدن و موقعیت موهای شکمی از هم انجام می شود

بالغ

افراد بالغ ، کنه های بسیار کوچکی هستند که طول بدنشان 200 – 160 میکرون ، به رنگ سفید و گاهی صورتی هستند . بدن کشیده و در تمام مراحل زیستی فقط دو جفت پا دارند . سر و سینه متصل به هم بوده و در روی خطوط عرضی کاملاً مشخصی وجود دارد . این گونه در سطح زیرین نیمه جلویی بدن دارای دو جفت موی حسی بلند ، یک جفت موی حسی کوتاه در نزدیک به انتهای شکم و یک جفت موی حسی بلند و خمیده در انتهای شکم است . در انتها و فاصله کمی از حاشیه عقبی سپر پشتی ، دو برجستگی منتهی به مو وجود دارد . موقعیت خط میانی سپر پشتی متغیر ولی معمولاً در نیمه عقبی قرار دارد . ناخن پروش 4 پره دارد .

تخم

تخمها به شکل بیضی ، به رنگ سفید و به طول حدود 50 میکرون می باشد.

خسارت

نژاد برگی تاولهایی در سطح زیرین برگهای سیب و گلابی تشکیل می دهد . این علامت تشکیل تاولهای کوچک سبز مایل به قرمز شروع شده و غالباً غیرقابل تشخیص از برگ هستند ، ولی هرچه تاولها بزرگتر می شوند رنگ آنها قرمزتر شده و غالباً

لکه های رنگی روشن و صاف در برگها ایجاد می کند و به تدریج بافتهای خسارت دیده ، مرده و لکه های مورد اشاره به رنگ قهوه ای تیره و یا سیاه در می آیند .

در سطح زیرین برگها ، ناحیه خسارت دیده کرک دار و برجسته بوده و دارای اپیدرم شل و چروکیده است که ظاهری تاول مانند به آن می دهد . در هر تاول سوراخی وجود دارد که بعنوان ورودی و خروجی کنه ها عمل می کند . شکل تاولها نامنظم بوده و با افزایش سن ، اندازه آنها بزرگتر می شود و بزرگترین آنها حدود 3 میلیمتر قطر دارد و به صورت ردیفی در هر دو طرف رگبرگ میانی تشکیل می شود .

با ادامه آلودگی لکه های مورد اشاره به هم وصل شده و قسمت بزرگی از برگ به رنگ قهوه ای تیره بوجود می آید و حاشیه آنها پاره می شود .

تغذیه کنه ها در اواسط تابستان ممکن است منجر به ظهور لکه های قهوه ای روشن یا سبز تیره در سطح فوقانی و قهوه ای رنگ در سطح تحتانب برگها شود . لکه های تیره در طول رگبرگ میانی در مقابل بقیه قسمتهای برگ که زرد رنگ است تولید ظاهر رنگارنگ می کنند ، شبیه آنچه در بعضی از گیاهان زینتی یافت می شود . گروه بندی تاولها در اطراف رگبرگ میانی ظاهراً تحت تاثیر درجه کرکدار بودن ، تا خوردگی و پیچیده بودن برگها در زمان مهاجرت کنه ها از زیر پولک جوانه ها می باشد . تاولهای روی برگهای جوان توسط تغذیه افراد کامل زمستان گذرانی که هنوز داخل جوانه ها هستند ، ایجاد می شود .

در این مرحله برگها هنوز خیلی کوچک بوده و حدود 3 تا 8 میلیمتر طول دارند . اولین تاولهایی که تشکیل می شوند این قبیل تاولها فاقد سوراخ خروجی کنه ها بوده و اشکال مختلف کنه در داخل آن یافت می شود . بعد از حدود 6 – 4 روز تغذیه تعداد 1 تا 4 سلول اپیدرمی که معمولاً در نزدیکی وسط تاول هستند . افزایش حجم داده در مدت 15 – 4 روز مرده و در محل آنها سوراخی در اپیدرم ایجاد می شود . سپس کنه های زیادی با فروبردن خرطوم خود به سوراخ کوچک ، سعی بر ورود به داخل می نمایند ؛ اما همگی موفق نمی شوند .

با ادامه تغذیه سلولهای اپیدرمی بیشتری از بین رفته تا نهایتاً افراد کامل بیشتری اجازه ورود به داخل تاول پیدا می کنند . در ابتدا معمولاً یک کنه ماده در داخل وجود دارد که شروع به تولید مثل می کند . با تغذیه کنه در داخل تاول حفره درونی شروع به بزرگ شدن می نماید . این کنه هوای مرطوب را ترجیح می دهد و در آب و هوای خشک کنه ها ، تاولها را ترک کرده و با خروج از سوراخ ریز به جستجوی محل مناسب می پردازند . این گونه قادر است تنها مدت 4 روز خارج از گال زنده بماند . نژاد دوم به جوانه های مولد میوه وارد شده و خسارت شدیدی وارد می نمایند و ریزش غیرعادی گل و میوه های نارس را باعث می شوند ، اما هیچگونه تاولی در روی برگها ایجاد نمی شود .

خسارت شدید این کنه در زمستان وارد می شود ، در این موقع از سال جوانه های میوه مورد حمله واقع می شوند و ممکن است منجر به از بین رفتن کامل محصول شود . خسارت ایجاد شده توسط این نژاد تولید میوه های بد شکل و پوستک دار است که ناشی از خسارت این نژاد به گلها است . کل درخت میوه نیز خسارت دیده ، ضعیف شده و تولید برگهای کوچک ، بد شکل و پراکنده می کند . خسارت این نژاد شبیه به خسارت سرمای زمستان است . خسارت وارده به میوه جدی ترین نوع خسارت کنه تاولی گلابی است که نتیجه تغذیه کنه ها در مراحل رشدی میوه گلابی است و باعث ایجاد لکه های قهوه ای چوب پنبه ای با توقف رشد بافتی می شود . وجود این لکه های بیضی شکل که معمولاً با حلقه هایی از بافتهای شفاف احاطه شده است از مشخصات بارز خسارت این گونه است .

زیست شناسی

نژاد برگی این گونه در جوانه ها و اساساً در زیر دومین یا سومین برگچه ها و یا سوراخ ها و شیارهایی که توسط جوانه ها پوشیده شده زمستان گذرانی می کند .

کنه های زمستان گذران (دئوتوژین) دیاپوز واقعی ندارند و به محض فراهم شدن شرایط محیطی و شروع تورم جوانه ها ، کنه ها شروع به تغذیه و تخم ریزی در قسمت قاعده ای برگچه ها می کنند . با توسعه و گسترش جوانه ها ، کنه ها شروع به تغذیه و تخم ریزی درروی برگها و گلها می نمایند .

تاولهای برگی قبل از اینکه برگها از جوانه ها بیرون بیایند تشکیل می گردند . افراد ماده نژاد برگی از 7 تا 21 عدد تخم می گذارند . دوره جنینی آنها در دمای 17-10 درجه سانتیگراد حدود 18 روز و در دمای 24-18 درجه حدود 5 تا 8 روز می باشد . بنابراین سیکل زندگی آنها 23 تا 36 روز به طول می انجامد و قادر است در هر سال 2 تا 3 نسل تولید نماید . این کنه در ایران 3 -2 نسل دارد . مشخص ترین علامت آلودگی شل شدن برگچه های بیرونی و باز شدن کامل جوانه است .

در اوایل فصل وقتی جوانه های میوه باز می شوند کنه به طرف قسمتهای انتهایی و تازه و پر از شیره مهاجرت می کنند و لذا کنه ها از زمان باز شدن جوانه ها تا زمانی که جوانه های جدید تا حدی امکان حمله کردن به آنها فراهم باشد در روی درخت بطور آزاد یافت می شوند .

این نژاد در طول مدت تغذیه هیچ تاولی در روی برگها ایجاد نمی کند . تعداد این کنه ها ( نژاد جوانه ای ) بلافاصله پس از باز شدن بسیار زیاد بوده و در قاعده گلها ، دمبرگ و سایر محل ها به نسبت زیادی یافت می شود و در این موقعیت فصلی است که تعداد زیادی تخم گذاشته می شود .

در فاصله زمانی شروع به تشکیل میوه ها تا استقرار در روی جوانه های جدید ، تعداد کنه ها به شدت کاهش می یابد که این کاهش احتمالاً به خاطر وزش بادهای قوی است که کنه ها را با خود می برد.

علاوه براین ، سمپاشی هایی که علیه سایر آفات انجام می شود و همچنین کاهش شادابی و رشد شاخه ها در اواخر فصل نیز می تواند از عوامل موثر در کاهش جمعیت کنه ها در این موقعیت فصلی باشد . اما قبل از خزان کنه ها تاولها را ترک کرده و جهت زمستان گذرانی به طرف جوانه ها می روند . کنه ها پس از استقرار در داخل جوانه ها به زودی شروع به تخم ریزی کرده و به تولید مثل خود در زمستان ادامه می دهند و به نسبت پیشرفت تولید مثل به اعماق بیشتر جوانه ها نفوذ می کنند .

کنه ها از بافتهای سفید موجود در قاعده پولک های جوانه ای تغذیه می کنند و آنها را از بین می برند ، اما بعداً به قسمتهای رویشی موجود در داخل جوانه ها حمله می کنند . موقع باز شدن جوانه های برگی کنه های دئوتوژین زمستان گذرانی کرده و فلسهای جوانه ها را ترک کرده و پس از استقرار در روی برگهای جدید و جوان از آنها تغذیه و سبب تغییر شکل می شود .

آلودگی شدید تا متوسط نژاد جوانه ای باعث قهوه ای شدن جوانه های میوه ها در اوایل زمستان شده و غالباً باز شدن نامنظم آنها را به دنبال دارد . در زمان گل دهی بیشتر جوانه های میوه ای باز نشده و بقیه نیز با یک یا دو گل باز می شوند و بطور کلی درختان آلوده وضعیت ضعیفی را دارند که غالباً گل ها ریزش کرد و یا به میوه تبدیل نمی شوند . تغذیه کنه ها از اطراف قسمتهای رویشی نیز ممکن است منجر به بد شکلی و یا توقف رشد میوه ها شود . این گونه در مناطق نسبتاً مرطوب نشو و نمای بهتری داشته و خسارت بیشتری وارد می نماید .

روشهای کنترل

الف ) بیولوژیکی

از عوامل کنترل بیولوژیکی این کنه می توان کنه های شکاری Amblyseius Iranicusو Scolothrips, Tydeus Caryae Khanjani &Ueckermann وDenmark & Daneshvar و***,aculatus را نام برد .

این کنه های شکاری در نواحی غربی کشور از جمعیت نسبتاً خوبی برخوردار هستند . البته جمعیت T. Caryae از اواسط تابستان تا موقع ریزش برگها بسیار بالا است . این شکارگر یکی از عوامل مهم کاهش جمعیت آفت به شمار می رود .

ب ) شیمیایی

بایستی توجه نمود که نژاد جوانه های از زمان باز شدن جوانه ها تا موقعی که برگچه های جوانه های جدید برای حمله کنه ها به حد کافی شل شده اند در روی درخت آزاد هستند که این زمان بهترین موقع برای کنترل است . کنترل فرم دئوتوژین زمستان گذران جوانه ای می تواند با کنترل کرم سیب تلفیق شود . ترکیبات مختلفی برای کنترل این کنه توصیه شده است که در این زمینه می توان آزینفوس متیل ، سوین و ترکیبات گوگردی را نام برد . استفاده از الوزال به میران 5 در هزار و یا گئوتکس به نسبت 5/7 در هزار را برای کنترل این کنه توصیه نموده است .

مديريت تلفيقي آفات درسطح گسترده

مدیریت تلفیقی آفات در سطحی گسترده

رویکرد مدیریت تلفیقی آفات در سطحی گسترده (به اختصار AW-IPM) با این که از لحاظ منطقی پیچیده و از دید مدیریتی متمرکز و فشرده است، به نهاده های کمی نیاز دارد و معمولاً اثربخشی و پایداری زیادتری دارد.
به گزارش ایانا و به نقل از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، این سازمان مدیریت تلفیقی آفات را مراعات دقیق تمام فنون موجود مهار آفات و تلفیق اقدامهای خاصی می داند که مانع از افزایش جمعیت آفات می گردند و آفتکشها و دیگر شیوه های مداخله را در حدی می پذیرد که از لحاظ اقتصادی موجه باشند و خطرات آنها برای محیط زیست و انسان را کاهش دهند یا به حداقل برسانند.
در مدیریت تلفیقی آفات، روشهای کنترلی قابل سازش (و ترجیح می دهیم آن را دوستدار محیط زیست بنامیم) تلفیق می گردند و با شرایط بوم- زراعی و اقتصادی- اجتماعی هر مکانی به طور اختصاصی تطابق می یابند. کاربرد IPM به صورت یک رویکرد مقبول در 40 سال اخیر به تدریج گسترش یافته و سازمان فائو و جامعه بین الملل پذیرفته اند که شیوه ای مناسب برای کشاورزی پایدار با حداقل آسیب به محیط زیست و تنوع زیستی است. هدف اصلی کاهش اتکای زیاده از حد به آفتکشها در بسیاری از نظامهای زراعی به منصه ظهور رسیده است.
مفهوم مدیریت تلفیقی آفات در سطحی گسترده (AW-IPM) را چنین تعریف می کنند: کاربرد مدیریت تلفیقی آفات (IPM) علیه جمعیت یک آفت سراسری درون یک منطقه جغرافیایی مرزبندی شده. راهبردهای مداخله ای AW-IPM نیازمند برنامه ریزی و شناخت بوم سازه، عمل به تعهدات درازمدت و اجرای هماهنگ با مساعدت کشاورزان و تمام افراد ذینفع است.
 
توزیع مکانی
توزیع مکانی جمعیت آفات را بایستی نه فقط در مناطق و اراضی مزروعی پیرامونی که در مناطق غیر مزروعی در نظر گرفت. این رویکرد همچنین مستلزم در نظر گرفتن توزیع مقطعی آفات به منظور تعیین دوره هایی است که به پیشگیری (به جای مداخله) حساستر هستند. هنگامی که تولیدکنندگان یک منطقه معین یا ناحیه، خودشان برای فعالیت مشترک و یکپارچه در این زمینه آماده می شوند و تمام جمعیت آفات را هدف قرار می دهند، اغلب به نهاده های کمتری حاجت می افتد و کنترل آفت نیز موثرتر انجام می شود. رویکردی که گستردگی آن به اندازه یک ناحیه است، محور تلفیق موثر تعدادی از روشهای امروزین مهار آفات مثل مختل کردن جفت گیری و فن عقیم سازی حشره (SIT) خواهد بود.
در سال 1998، سازمان فائو و آژانس انرژی اتمی، اولین کنگره "مهار گسترده آفات با تلفیق فنون عقیم سازی حشرات، هسته ای و روشهای مرتبط دیگر" را در مالزی برگزار کردند. دومین کنگره نیز در سال 2005 در اتریش برگزار شد. در اولین دور، 300 نماینده از 86 کشور، توسعه و تلفیق بسیاری از روشها مانند عقیم سازی حشرات و فنون ژنی، مولکولی و دیگر موارد مرتبط را بررسی کردند.
برنامه های IPM در سطحی گسترده از لحاظ منطقی، پیچیده و از نظر مدیریتی، متمرکز هستند و برای کسب موفقیت به اتحاد کلیه افراد ذینفع و مدیریتی موثر برای انجام تعهدات نیاز دارند. این مسائل عملیاتی که تا حد زیادی غیر فنی اما بسیار مهم هستند، تعیین کننده موفقیت یا شکست این برنامه می باشند. با این که تلفیق فنون مختلف در برخی کشورها موفقیت آمیز بوده است، اما موقعی که علیه همان آفت در دیگر کشورها به اجرا درآمده، معضلاتی بزرگ آفریده است. بنابراین هدف اصلی کنفرانس دوم، درسهایی بود که از اجرای برنامه AW-IPM با توجه به مولفه های فنی و مدیریتی گرفته شد. مدیران، محققان و سیاستگذاران به بررسی مسائل گوناگونی در این زمینه پرداختند. موضوعات اصلی عبارت بودند از عوامل محدود کننده کاربرد این رهیافت در سطحی گسترده، تضمین مدیریتی موثر در برنامه های پیچیده و مشکل، نقش کاربرد عقیم سازی در محو شیوع گونه های مهاجم و فرصتهای همکاری با بخش خصوصی. اکثر برنامه های با گستردگی منطقه ای تا به حال به همت سازمانهای دولتی به اجرا درآمده اند. اما در بلند مدت این روش احتمالاً تداوم نخواهد یافت. گسترش مداوم استفاده از این رهیافت نیازمند دخالت موسسات تجاری است. حتی اگر همچنان از بودجه دولتی استفاده کنند.
 
مقابله با مگس میوه مدیترانه ای
نمونه موفق برنامه مذکور در مهار مگس میوه مدیترانه ای در کشورهای اردن و فلسطین اشغالی به اجرا درآمد که سبب 50 برابر شدن عواید ارزی حاصل از صادرات محصولات باغی گردید. تحقیقی در سال 1997 نشان داد که کل خسارت سالانه این آفت به میوه ها و سبزیجات در این منطقه بالغ بر 300 میلیون دلار است. برنامه عقیم سازی مگسهای نر با حمایت فائو و آژانس انرژی اتمی به صورت مداوم در مناطق آزمایشی واقع در هر دو سوی مرز اردن و فلسطین اشغالی به اجرا درآمد. با تلفیق روش عقیم سازی و دیگر روشهای مهار آفت، آلودگی میوه ها و استفاده از آفتکشها به حداقل خود رسید. صادرات محصولات عاری از مگس میوه نیز از یک میلیون دلار در سال 1998 به 50 میلیون دلار در سال 2005 رسید.
 
فناوری زیستی نوین
نقش بالقوه فناوری زیستی شامل محصولات زراعی و حشرات تراریخت در برنامه های AW-IPM از دیگر موضوعات مورد بحث در همایش مذکور بود. اکنون وارد کردن ژنها به نقشه ژنی بسیاری از گونه های آفات امکان پذیر است و بیشتر این پیشرفت به استفاده از حشرات تراریخت عقیم که یکی از راهبردهای بسیار کم خطر تلقی می شود، نسبت داده شده است. لیکن هنوز انواع تراریختی از آفات، تولید نکرده اند که به طرزی موثر در برنامه تلفیقی عقیم سازی استفاده شوند.
از نکات فوق می توانیم نتیجه بگیریم که تحلیل مورد به مورد و نقادانه از مزایا و مضرات استفاده از حشرات اصلاح ژن شده یا مشابه تراریخت در برنامه های آینده مبارزه تلفیقی لازم است. ضمناً چارچوبی برای تنظیم مقررات استفاده از آنها باید تهیه شود. برنامه عقیم سازی با موفقیت علیه لیسه مگس گوشت، مگس میوه، مگس تسه تسه و بید اجرا شده است. ضرورت دارد که جامعه علمی، قابلیت این روش را در چارچوب برنامه های مدیریت تلفیقی آفات برای پیشگیری از طغیان ناگهانی آفات و آلودگی بپذیرند. تایید علمی برنامه عقیم سازی حشرات در حوزه های گوناگون و جدید علمی گستردگی یافته است. از جمله پرورش جمعیت اصلاح شده و کنترل کیفیت، مدیریت داده ها، زیست شناسی مولکولی، رفتار شناسی حشرات، سیستمهای رها سازی از هوا و مدلبندی. این فن در تمام قاره ها علیه گونه های هدف قابلیت کاربرد دارد و اثرات اجتماعی- اقتصادی آن موید مفید بودن این روش است.
برسی نقادانه و همکاری بین المللی که در آخرین کنفرانس اتفاق افتاد به ارتقای تحقیقات و توسعه و کاربرد میدانی این روش کمک خواهد کرد.

 

آفتکش کاربردی شیمیایی
 
کلسیم سیانامید
کلسیم سیانامید Calcium cyanamide این ترکیب یک برگ ریز بوده و در موقع مصرف بهتر است که برگها خیس یا شبنم داشته باشد در دمای 17 درجه سانتیگراد بهتر اثر می‌نماید و زیر این دما و همچنین هوای خشک نباید آنرا مصرف نمود. در شرایط مناسب پس از استفاده از این مواد، ابتدا برگها زرد و سپس قرمز رنگ شده و در عرض مدت 10ـ18 روز می‌ریزند. زمان مصرف 10 روز قبل از برداشت محصول می‌باشد. مصرف بیش از اندازه، کاهش اثرات برگ‌ریزی را سبب می‌شود زیرا در این حالت برگها خشک ولی ریزش نمی‌کنند LD50آن 400 میلی‌گرم بر کیلوگرم است
 

آفتکش کاربردی شیمیایی

کلرات منیزیم
کلرات منیزیم Magnesium chlorate این ماده به عنوان یک خشک کننده و برگ‌ریز مورد استفاده قرار می‌گیرد. دمای مناسب 18ـ17 درجه سانتیگراد و در دمای پایین‌تر اثر آن کاهش می‌یابد. این ماده سیستمیک نیست ولی قدرت نفوذ آن در برگها زیاد می‌باشد. زمانی که وارد گیاه می‌شود به صورت نیمه سیستمیک عمل می‌نماید. نفوذ آن در مدت یک ساعت صورت می‌گیرد. کلرات منیزیم در شرایط نبود رطوبت و یا شبنم نیز به خوبی در برگها نفوذ می‌نماید. وقتی به طور متوسط دو غوزه در یک بوته باز شده باشد باید آنرا مصرف نمود. این ترکیب باعث توقف یا قطع جریان آب در برگها شده، مانع عمل فتوسنتز، تجزیه کلروفیل و قطع متابولیسم کاربوهیدرات و پروتئین را در گیاه سبب می‌شود. همچنین مصرف بیش از اندازه این مواد، سبب خشک شدن برگها شده ولی ریزش برگ صورت نمی‌گیرد. این ترکیب امروزه به عنوان خشک کننده و برگ ریز در مزارع آفتابگردان، سوژا و چغندرقند بکار می‌رود. LD50 آن 620 میلی‌گرم بر کیلوگرم برای موش صحرایی است.

آفتکش کاربردی شیمیایی

کلرات - کلرات کلسیم
کلرات - کلرات کلسیم Calcium chlorate - chloride
این ترکیب به صورت محلول با خاصیت خشک کننده و برگ ریز مصرف می‌شود. از نظر فیزیولوژیکی روی برگ گیاهان نظیر کلرات منیزیم عمل می‌نماید ولی در شرایط مساوی این ماده بطئی‌تر عمل می‌کند و باز شدن کند غوزه‌ها را به دنبال دارد. زمان مصرف آن هنگامی است که 1ـ4 غوزه باز شده باشد و میزان مصرف 30ـ20 کیلوگرم در هکتار است. هنگامی که به عنوان خشک کننده مصرف می‌گردد باید 50 درصد غوزه‌ها باز شده باشد. در این صورت میزان مصرف 50ـ40 کیلوگرم در هکتار توصیه می‌شود. LD50آن 1112 میلی‌گرم بر کیلوگرم برای موش صحرایی است.
دی کوات
دی کوات Diquate
یک خشک کننده است که در مزارع چغندرقند بذری در موقعی که 30 تا 40 درصد بذور قهوه‌ای رنگ شده باشند به مقدار 5 تا 10 کیلوگرم در هکتار مصرف می‌شود. در زراعت یونجه بذری، یک هفته قبل از برداشت باید به مقدار 2 تا 4 کیلوگرم در هکتار مصرف گردد
 

آفتکش کاربردی شیمیایی

سزامکس یا سزوکسان
سزامکس یا سزوکسان Sesamex = sesoxane
سزامگس یا سیزژیست با طیف تأثیر وسیع است که نه تنها روی پیرترینها بلکه روی سموم کاربامات و برخی از سموم فسفره و کلره نیز دارای اثر سینرژیستی مطلوبی است. به عنوان مثال این ماده روی آلترین بهتر از پی پرونیل بوتوکساید عمل می‌کند و در مطالعات انجام شده مشخص گردیده که در شرایط آزمایشگاهی این ترکیب اثر سیستم آنزیمی (Mixed-Function Oxidase) MFO را مهار می‌کند.

آفتکش کاربردی شیمیایی

نیکوتین
نیکوتین Nicotine
این ماده الکالوئیدی است که از توتون استخراج شده و قابلیت حشره‌کشی بسیار جالبی دارد. توتون یکی از اولین گیاهانی است که خاصیت حشره‌کشی آن شناخته شده و بشر از آن برای کنترل حشرات استفاده کرده است به طوریکه اروپائیان در حدود 1690 میلادی از عصاره آن برای کنترل آفات مکنده استفاده کرده‌اند. بعداً مشخص شد که مادة مؤثره سمی آن الکالوئیدی به نام نیکوتین می‌باشد. اولین بار در سال 1763 به عنوان حشره‌کش بکار رفته است. در سال 1824 الکالوئید آن به صورت خالص استخراج گردید و در سال 1904 به طریق مصنوعی ساخته شد. نیکوتین چه به صورت خالص و یا به صورت سولفات به عنوان حشره‌کش تماسی و گوارشی و گاهی تدخینی بکار می‌رود. در بازار با نام تجارتی Black leaf یافت می‌شود. این فرآورده تجارتی دارای 40 درصد ماده مؤثره نیکوتین است. با افزودن یک ماده قلیایی به این ترکیب، ماده سمی آن یعنی نیکوتین آزاد می‌شود. نیکوتین خالص مایعی بی‌رنگ، بی‌بو و با نقطه جوش 47/2 درجه سانتیگراد است. در مجاورت هوا اکسیده شده و به رنگ قهوه‌ای و تیره درمی‌آید. بوی نامطبوعی دارد. نیکوتین با آب در دمای پایین‌تر از 6 درجه سانتیگراد قابل اختلاط است و در حلالهای آلی به خوبی حل می‌شود.
فرمول شیمیایی نیکوتین
نیکوتین به میزان 1 تا 8 درصد در گیاه توتون وجود دارد. برای پستانداران به شدت سمی است. 50LD آن از طریق گوارشی برای موش صحرایی 60ـ50 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن می‌باشد. علیه حشرات به ویژه شته‌ها نیز بسیار مؤثر می‌باشد.
در بین گونه‌های مختلف توتون فقط دو گونه Nicotina rostica، Nicotina tabacum به مقدار کافی الکالوئید نیکوتین دارند.
در برگهای N. tabacum 2 تا 5 درصد و در N. rostica 5 تا 14 درصد نیکوتین وجود دارد. در گیاه توتون 12 نوع الکالوئید شناسایی شده است و نیکوتین به تنهایی 98 درصد آنها را تشکیل می‌دهد. الکالوئیدهای آنابازین و نور نیکوتین از الکالوئیدهای دیگر گیاه توتون هستد که دارای خاصیت حشره‌کشی می‌باشند.
مقادیر LD50نیکوتین برای تعدادی از جانوران به شرح زیر است:
برای زنبور LD50عسل آن 315 میلی‌گرم بر کیلوگرم، سوسری آمریکایی 650 میلی‌گرم بر کیلوگرم، کرم ابریشم 40 میلی‌گرم بر کیلوگرم، سگ و خوک 5 میلی‌گرم بر کیلوگرم، خرگوش 9 میلی‌گرم بر کیلوگرم، موش صحرایی 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم.
از مقایسه مقادیر LD50فوق معلوم می‌گردد که نیکوتین برای مهره‌داران بسیاری سمی است زیرا می‌تواند اعمال استیل کولین را تقلید نماید یعنی آن دسته از اثراتی که در اثر تزریق استیل کولین در بدن حاصل می‌شود به وسیله نیکوتین نیز ایجاد می‌شود. نیکوتین در محل ارتباط عصب با ماهیچه اثر می‌گذارد و باعث قطع این ارتباط می‌شود و در نتیجه فلج ماهیچه را به دنبال دارد. نیکوتین و استیل کولین در مقدار کم باعث افزایش فعالیت و در مقدار زیاد باعث قطع فعالیت اعصاب و ماهیچه‌ها می‌شوند.
شباهت نیکوتین به استیل کولین ناشی از وضعیت فرمول ساختمانی آن و نیز فاصله دو اتم نیتروژن است که این فاصله در حدود 4.2 انگستروم می‌باشد که تقریباً نزدیک به فاصله گروههای عمل کننده مولکول استیل کولین است لذا بر اساس این شباهت نیکوتین گیرنده‌های استیل کولین را مورد حمله قرار می‌دهد. نیکوتین روی سیناپس گانگلیونی حشرات و سیناپس عصبی ماهیچه‌ای پستانداران به صورت انتخابی عمل می‌کند و سایر گیرنده‌های شناخته شده استیل کولین را مورد حمله قرار نمی‌دهد. مسمومیت از نیکوتین با استفاده از داروهای ضد تشنج نظیر دی پارکول و پان پارنیت درمان می‌شود.
در پستانداران نیکوتین توسط میکروزومهای کبدی متابولیزه شده و از طریق ادرار دفع می‌گردد. متابولیت اصلی آن در انسان و سگ پیریدی لاکتیک اسید و در مرحله بعدی کوتینین می‌باشد ولی در حشرات کوتینین متابولیت اصلی بوده و یک ماده غیر سمی است.
در حشراتی نظیر ملخها، مگس خانگی و سوسک توتون نیکوتین به مقدار زیاد متابولیزه می‌شود ولی لارو حشرات دیگر نظیر نیکوتین را متابولیزه نمی‌کنند بلکه آن را دفع می‌نمایند در نتیجه به نیکوتین حساس نمی‌باشند. عدم حساسیت شته سبز هلو به نیکوتین در موقع تغذیه از برگهای توتون به این دلیل است که آفت در موقع تغذیه از سلولهای مجاور آوندها تغذیه می‌نماید و از تغذیه مستقیم شیره آوندهای چوب و آبکش خودداری می‌کند زیرا آزمایشات نشان داده‌اند که شته در تغذیه از غذای مصنوعی حاوی نیکوتین سریعاً از بین می‌رود. این مطلب یکی از دلایل بارز سازگاری حشره در دوری جستن از یک ماده سمی است.
نیکوتین امروزه در بازار به فرم تجارتی سولفات نیکوتین موجود است. از سولفات نیکوتین امولسیون روغنی تهیه شده و در مبارزه با شته‌ها بکار می‌رود. فرمول زیر برای کنترل شته کلم پیشنهاد می‌شود:
پارافین مایع 1 لیتر
مویان 100 گرم
سولفات نیکوتین 200 گرم
آب 100 لیتر
ابتدا روغن و مویان را با کمی آب مخلوط کرده، سپس سولفات نیکوتین را به آن اضافه می‌نمایند، بعد مواد دیگر به آن اضافه می‌شود. نیکوتین سمیت بسیار زیادی برای انسان و دیگر پستانداران دارد. نیکوتین اثر سمی خاصی دارد به فاصله 5 تا 30 دقیقه سبب مرگ می‌ِود. نیکوتین از روی زبان. داخل چشم به سرعت جذب می‌گردد همچنین از راه معده و پوست به آسانی جذب و موجب مسمومیت می‌شود بنابراین باید در کاربرد آن نهایت دقت صورت گیرد.
نظر به اینکه اثر سمی این ماده پس از مدت کوتاهی در مجاورت هوا از بین می‌رود این سم برای کنترل آفات سبزی و صیفی سم بسیار مناسبی است و محصول را پس از مدت کوتاهی با اطمینان می‌توان مصرف نمود
 
نور نیکوتین
نور نیکوتین Nornicotine
فرم L نور نیکوتین حدود 95 درصد الکالوئیدهای موجود در گونه‌ای از تنباکو به نام Nicotina sylvestris را شامل می‌شود. فرم d و dL نور نیکوتین در گونه گیاهی به نام Dubosia hopwodii که در استرالیا رشد می‌کند به مقادیر متفاوت وجود دارد.
فرم خالص این ماده، مایعی بی‌رنگ، با نقطه جوش 270 تا 271 درجه سانتیگراد است و نسبت به نیکوتین در محیط پایداری بیشتری دارد و وقتی در معرض هوا قرار می‌گیرد رنگ و بوی نامطلوبی به خود نمی‌گیرد. خاصیت تدخینی آن کمتر از نیکوتین بوده و سمیت آن برای تعداد زیادی از حشرات بیشتر از نیکوتین است ولی برای پستانداران مشابه نیکوتین عمل می‌نماید.

آفتکش کاربردی شیمیایی

یرترین
پیرترین Pyrethrin
دومین گروه از حشره‌کشهای گیاهی گروه پیرتروئیدها هستند. حداقل دارای شش ترکیب حشره‌کش بوده. می‌توان این ترکیب را به نسبت 1 تا 2 درصد در گلهای خشک شده گیاهان خانواده Compositae و از گونه‌های جنس Chrysanthemum نظیر گونه‌های C.occineum و c.cinerariaefolium به دست آورد. طبق گزارش مرکز تجارت جهانی در سال 1976 مبداء این گیاه ایران بوده و از ایران به ناحیه قفقاز و سپس به یوگسلاوی برده شده است. بین دو جنگ جهانی اول و دوم ژاپن تولید کننده اصلی این گیاه بوده است. ولی امروزه کشورهایی نظیر کنیا، تانزانیا، رواندا، فیلیپین و برزیل از تولید کنندگان عمده آن هستند. به طور متوسط نژادهای اصلاح شده ژاپنی حدود 1 تا 3 درصد ماده مؤثر دارند. از پودر گلهای گیاه پیرتر از سال 1800 به بعد به عنوان حشره‌کش استفاده شده است. در سال 1851 در تمام دنیا مصرف آن متداول شد. پیرترین برای انسان تقریباً غیر سمی است به طوریکه LD50آن 1500 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن برای بدن موش صحرایی می‌باشد ولی برای حشرات فوق‌العاده سمی است.
گیاهان دیگری نیز از این جنس وجود دارد که دارای مقدار کمی پیرترین می‌باشند. دو گونه زیر مثال خوبی از آنهاست:
1. Chrysanthemum roseum
2. C. carneum
ماده مؤثره پیرترم مخلوطی از استرها است که فوجی تانی آنرا پیرترون نام نهاد.
امروزه ماده مؤثر آنرا می‌توان به وسیله حلالهایی نظیر نفت سفید، اتیلن دی کلراید، اسید استیک خالص، الکل و استون استخراج کرد. مواد استخراج شده را می‌توان به وسیله تقطیر تغلیظ نمود. شش ماده مؤثر جدا شده همه آنها مایع و دارای نقطه جوش بالا و بنامهای پیرترین I، پیرترین II، سینرین‌های 1 و 2 و جازمولین‌های 1 و 2 می‌باشد

آفتکش کاربردی شیمیایی روتنون
روتنون Rotenone
روتنون ماده حشره‌کشی است که در ریشه برخی از گیاهان خانواده بقولات یافت می‌شود. از این گیاهان می‌توان Deris elliptica و D. malacensis را در هندوستان و Lonchocarpas utilis و L.uruca را در آمریکای جنوبی نام برد که در بین این گیاهان جنس Deris سمیت بیشتری برای ماهی‌ها و حشرات دارد. ریشه این گیاهان از سال 1847 برای مبارزه با حشرات برگخوار مورد استفاده قرار گرفته است. ریشه آنها بین 0.2 تا 0.15 درصد روتنون دارد.
قبل از اینکه خواص حشره‌کشی این گیاه مشخص شود ماهی‌گیران مناطق حاره عصاره ریشه این گیاهان را برای صید بکار می‌بردند. برای این منظور گیاهان مذکور را برای مدتی خیسانده و سپس آنها را جوشانده و عصاره حاصله را در محیطهای بسته و راکد رودخانه‌ها می‌ریختند و بدین صورت سبب مسموم شدن ماهی‌ها می‌شدند و سپس آنها صید می‌کردند.
روتنون خالص به صورت بلورهای سفید مایل به زرد و با نقطه ذوب 163 درجه سانتیگراد است. در آب غیر محلول و در مجاورت هوا، نور و گرما به سرعت خاصیت سمی خود را از دست می‌دهد و به رنگ قرمز درمی‌آید. این حشره‌کش از طریق گوارشی و تماسی تأثیر می‌گذارد. روتنون از راه گوارش برای انسان و دام سمیت کمتری دارد. بر روی گیاهان هیچگونه عوارضی نظیر ایجاد سوختگی ندارد در حالیکه روی حشرات بسیار سمی است.
روتنون با کلیه حشره‌کش‌های قلیایی ناسازگار بوده و باید از مخلوط کردن آن با مخلوط بردو، پلی سولفورها خودداری شود. همچنین روتنون نسبت به نور حساس می‌باشد. می‌توان ریشه گیاهان جنس Deris را در آفتاب خشک نموده و سپس به صورت پودر نرمی در آورد. از این پودر 4 تا 5 درصد روتنون به دست می‌آید. از پودری که دارای 4 تا 5 درصد روتنون باشد می‌توان یک تا دو کیلو را با 400 لیتر آب مخلوط کرده و در سمپاشی بر علیه آفات سبزیجات استفاده نمود. این ماده سمی روی حشرات مکنده و جونده به طریق تماسی بسیار مؤثر است و حداکثر تا 7 روز خاصیت سمی خود را حفظ می‌کند.
برای سهولت در استخراج می‌توان از حلالهای آلی نظیر کلروفرم، کلروبنزن، کلرواتیلن بنزن استفاده کرد. در سمپاشی باید روتنون 0.0005 درصد تا0.25 درصد روتنون خالص داشته باشد تا خاصیت ایده‌آل حشره‌کشی ایجاد نماید.
LD50 حاد دهانی این سم برای موشها 1500ـ132 میلی‌گرم بر کیلوگرم، برای خرگوش 3000 میلی‌گرم بر کیلوگرم و برای انسان 0.3-0.5 میلی‌گرم بر کیلوگرم است. روتنون برای زنبور عسل خطرناک نمی‌باشد
نحوه اثر
روتنون از جمله سمومی است که علاوه بر تأثیر روی اعصاب یک مهار کننده قوی متابولیکی نیز می‌باشد. سمیت آن از طریق مهار نمودن متابولیسم تنفسی بوده و در واقع سبب اختلال در سیستم انتقال الکترون بین DPNH یا دی فسفر پیریدین نوکلئوتید و NADH یا سیتوکروم b می‌شود. این سم سبب قطع زنجیره تنفسی در سیتوکروم b می‌گردد.
به طور کلی مسمومیت از روتنون فرآیند بسیار بطئی است. در ابتدا باعث فلج شدن قطعات دهانی و دیگر اندامهای حرکتی می‌گردد و سپس بیهوش شدن و مرگ تدریجی فرا می‌رسد. در بسیاری از موارد پس از قطع علائم حیاتی، قلب همچنان به کار خود تا مدتی ادامه می‌دهد.
روتنون در اثر متابولیسم و هیدروکسیله شدن به روتنولون I و روتنولون II تبدیل می‌شود. در کبد موشها و در بدن حشرات حلقه فوران تحت تأثیر آنزیمها گسسته می‌شود و یک گروه متوکسی باقی می‌ماند. نوعی الکل از اکسیداسیون یک گروه کتیل از بقایای ایزوپروپنیل به دست می‌آید که از متابولیتهای آن به شمار می‌آید.
موارد استفاده
روتنون جزء حشره‌کش‌های عمومی است و موارد استفاده آن مانند نیکوتین می‌باشد با این تفاوت که اثر آن روی شته‌ها کمتر از نیکوتین است ولی بر روی لارو پروانه‌ها و سخت بالپوشان بیشتر از نیکوتین مؤثر می‌باشد. مسمومیت از روتنون بسیار بطئی بوده و معمولاً پس از 24 تا 48 ساعت ظاهر می‌شود. مسمومیت قطعی است و حشراتی که مسموم شده باشند دوباره زنده نمی‌شوند

آفتکش کاربردی شیمیایی

پرمترین، آمبوش
پرمترین، آمبوش Permethrine,Ambush
این سم دارای اسامی تجارتی پرترین، کورسایر، کافیل، پونس، پرماسکت ایندوترین، تالکورد، اسلومولکسین و اکتیبان است.
در سال 1973 به وسیله الیوت و همکاران معرفی گردید و با نام تجارتی آمبوش به بازار عرضه شده است.
فرمول مولکولی C21H20Cl2O3، نقطه ذوب 35ـ34 درجه سانتیگراد، نقطه جوش 200 درجه سانتیگراد است.
پرمترین یک حشره‌کش با طیف وسیع بوده و دوام متوسطی دارد. این حشره‌کش برای انسان و دام بی‌خطر است. پیرمترین به صورت مخلوطی از دو ایزومرسیس و ترانس به نسبت 20 به 60 می‌باشد. 4000ـ430=LD50میلی‌گرم بر کیلوگرم برای موش صحرایی است.
پرمترین دارای خاصیت تماسی و گوارشی است. این سم تا حدودی دارای خاصیت دور کنندگی است. پرمترین به صورت امولسیون 25 دصد در بازار یافت می‌شود. از این سم بر علیه برگخوار چغندرقند، مینوز لکه گرد و سایر برگخوارها توصیه می‌گردد به علاوه روی آفات پنبه و آفات درختان میوه، سبزیجات و توتون مؤثر است. 4000=LD50میلی‌گرم بر کیلوگرم برای موش صحرایی می‌باشد.
در ایران این سم محبوبیت زیادی بین باغداران و زارعین دارد ولی نباید از اثرات جانبی آن غفلت کرد. در خاک و آب سریعاً تجزیه می‌شود. حداکثر باقیمانده مجاز این سم در محصولات زراعی 1 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن محصول است. در حیوانات خونگرم زنجیر استر هیدرولیز شده و پس از هیدرواکسیلاسیون بالاخره به صورت گلوکوزیداسید دفع می‌گردد. این سم پادزهر اختصاصی ندارد

آفتکش کاربردی شیمیایی

فن والریت (سومیسیدین)
فن والریت (سومیسیدین) (Fenvalerate (Sumicidine
با جرم مولکولی 419.9 دلتن و فرمول C25H22CLNO3
این سم دارای نامهای تجارتی بلمارک، اکورین، پیریدین است. توسط شرکتهای شل و سومیتومو و به بازار عرضه شده است. در نتیجه تلاش شیمیدانهای ژاپنی، حلقه سیلکوپروپان به وسیله یک گروه شیمیایی دیگر جایگزین شد. از مهمترین این گروه فنوالوات است که از چهار ایزومر تشکیل شده است. فنووالریت در دمای23°C مایعی زرد و شفاف است و در محیط اسیدی پایدارتر از محیط قلیایی می‌باشد. در آب نامحلول بوده و در حلالهای آلی به میزان متوسط حل می‌شود. در برابر تغییرات دما پایدار می‌باشد. طیف حشره‌کشی آن وسیع بوده و برای انسان و دام نیز اندکی خطرناک است. این حشره‌کش روی لارو پروانه‌ها، سخت بالپوشان و پوره‌سنها مؤثر است. برای کنترل کنه‌های دامی ودوبالان خانه‌زی نیز اثر خوبی دارد. 3200ـ451=LD50میلی‌گرم بر کیلوگرم می‌باشد. در بازار به صورت امولسیون 20 درصد یافت می‌شود.
برای زنبور عسل به شدت سمی می‌باشد. در حالت مایع زنجیراستر هیدرولیز می‌شود. در برابر نور دکربوکسیلاسیون اتفاق می‌افتد. وقتی پستانداران آنرا بخورند 96 درصد آن بعد از 14ـ6 روز از طریق کلیه‌ها دفع می‌گردد.
مقدار مصرف ماده خالص سومسیدن 150 تا 200 گرم ماده خالص در هکتار است.
در برخی از موارد این حشره‌کش روی برگهای جوان و سرشاخه‌ها ایجاد گیاهسوزی می‌کند
 
دکامترین
دکامترین Decamethrine
این سم با اسامی تجارتی دلتامترین، دسیس، بوتوکس، بوتوفلین و کاائوترین به بازار عرضه می‌شود.
فرمول مولکولی C22H19Br2NO3 و نقطه ذوب 101ـ98 درجه سانتیگراد توسط کارخانه راسل ـ اکلاف به بازار عرضه شده است.
این ترکیب در ساختمان شیمیایی خود دارای برم (Br) است که در آب تقریباً غیر محلول بوده و فقط به میزان 0.002 ppm در آب حل می‌شود. ولی در استن و بسیاری از حلالهای حلقوی حل می‌شود. جزء پیروتروئیدهای مصنوعی بسیار ناپایدار بوده و روی لارو بالپولک‌داران و سخت‌بالپوشان مؤثر است. قدرت حشره‌کشی بسیار بالایی داشته و در حدود 50 برابر پیرترین I برای مگس خانگی سمی است.
128=LD50میلی‌گرم بر کیلوگرم است. در بازار به صورت امولسیون 2.5 درصد و پودر 0.2 درصد موجود است و مقدار مصرف آن 5 تا 17.5 گرم ماده مؤثره در هکتار می‌باشد

سپیرمترین
سپیرمترین Cypermethrine
این سم دارای نامهایت جارتی ریپکورر، کافیل سوپر، سیمبوش است. (کافیل سوپر مصرف دامپزشکی دارد).
خاصیت آفت‌کشی این سم توسط الیوت کشف و در سال 1975 توسط شرکت شل ساخته و به بازار عرضه شده است. فرمول مولکولی: C22H19cl2No5 بوده. فرم خالص آن به صورت ماده‌ای جامد با نقطه ذوب 80ـ60 درجه سانتیگراد است. در آب تقریباً نامحلول بوده ولی در حلالهای آلی به خوبی حل می‌شود. در محیطهای خنثی و اسیدی ضعیف پایداری خوبی دارد ولی در محیطهای قلیایی تجزیه می‌گردد. در مقابل نور نسبتاً مقاوم بوده و به مقدار کمی تجزیه می‌شود. روی تعداد زیادی از حشرات به ویژه لارو بالپولک‌داران مؤثر می‌باشد.
4123ـ251=LD50دهانی میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن موش صحرایی است.
2400< LD50پوستی میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن موش صحرایی است.
متابولیسم: در مدت 16 هفته در داخل خاک هیدرولیز شده و موجب گسستگی استر می‌شود. پادزهر اختصاصی ندارد.
 
بای فنیترین Bifenthrine
این سم با نام تجارتی بریگاد و تالستار است.
فرمول مولکولی: C22H22CLF3O2، جرم مولکولی: 422.9 دلتن است. این سم در سال 1984 توسط کارخانه اف. ام. سی ساخته و به بازار عرضه شده است. شکل خالص این سم به صورت جامد است. نقطه ذوب 70.6ـ68 درجه سانتیگراد، فشار بخار 0.024 میلی پاسکال در (25 درجه سانتیگراد)، وزن مخصوص: 1.21 درجه 25 درجه سانتیگراد است.
پایداری ماده تکنیکال آن در 25 درجه سانتیگراد بیش از یکسال دوام دارد و در برابر نور معمولی نیمه عمر آن 255 روز است. نیمه عمر آن در خاک 65 تا 125 روز می‌باشد.
این سم روی بسیاری از حشرات مخصوصاً سخت بالپوشان، زنجرکها، سنها وب الپولکداران مؤثر است و برای مبارزه با شته‌ها دو بالان به میزان 100 گرم ماده خالص در هکتار مصف می‌شود.
این سم به بازار به صورت مایع امولسیون شونده 10 درصد محلول 8% و پودر و تابل 10% مخلوط آن به نسبت 40 گرم با 200 گرم کلوفن ترین به نام توران و مخلوط با آمیتراز به نام زیپاک عرضه شده است.
میزان کشندگی 50 درصد آن از راه دهان برای موش صحرائی 54.5 میلی‌گرم تکنیکال و از طریق پوست برای خرگوش بیش از 2000 میلی‌گرم بر کیلوگرم تعیین شده است. مقدار مجاز باقیمانده این سم در موقع مصرف با غذا برای سگها 1.5 میلی‌گرم بر کیلوگرم در روز است

آفتکش کاربردی شیمیایی

بیوآلترین و ترانس آلترین (BSI(Bioalletrine) , ESA(Trans-alletrine
این سم با نامهای تجارتی اسبیول، اسبیوترین است.
فرمول مولکولی: C19H20O3، جرم مولکولی: 302.4 دلتن است. هاست و همکاران در سال 1967 آن را معرفی کرده‌اند و این سم در سال 1967 توسط کارخانه روسل اوکلاف ساخته شده و به بازار عرضه شده است.
فرم خالص آن به صورت مایع زرد رنگ است. نقطه جوش 167ـ165 درجه سانتیگراد، فشار بخار: 20 درجه سانتیگراد در 12 میلی پاسکال وزن خصوص آن 20 درجه سانتیگراد در 1.009 است.
این سم در معرض نور ماوراء بنفش قرار بگیرد تجزیه می‌شود. نوع دی ـ ترانس آن در دمای 65.6 درجه سانتیگراد شعله‌ور می‌شود.
عملاً در آب نامحلول بوده ولی در هگزان، زایلن و متانول به طور کامل می‌گردد.
طرز تأثیر: حشره‌کشی غیر سیستمیک، تماسی با اثر ضربه‌ای است که دوام زیادی ندارد.
کاربرد: برای مبارزه با حشرات خانگی مثل سوسریها، مگسها و پشه‌ها بکار می‌رود.
این سم به صورت تکنیکال، آئروسول و روغنی عرضه می‌شود. مخلوط با حشره‌کشهای دیگر نظیر پرمترین و رسیمترین نیز به فروش می‌رسد. کشندگی 50 درصد آن از راه دهان برای موش صحرائی 709 و از راه پوست برای خرگوش بیش از 3000 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن است. باقیمانده مجاز آن پس از دوره کارنس در یک دوره 90 روزه برای موش صحرائی 750 میلی‌گرم در کیلوگرم غذا اندازه‌گیری شده است

آفتکش کاربردی شیمیایی

د.د.ت D.D.T
مهمترین ترکیب گروه سموم کلره می‌باشد. این ترکیب اولین بار در سال 1874 توسط زیلر ساخته شد ولی خاصیت حشره‌کشی آن به وسیله پال مولر سوئیسی در هنگام بررسی برای به دست آوردن یک حشره‌کش پایدار جهت مبارزه علیه بید لباس در سال 1939 کشف گردید به خاطر این کشف مهم مولر در سال 1948 برنده جایز نوبل شد.
در دهه 1950 میزان تولید د.د.ت بالغ بر یکصد هزار تن در سال بود ولی بعدها پس از مشخص شدن اثرات جانبی آن تولید و مصرف آن در اکثر نقاط جهان ممنوع شد.
د.د.ت صنعتی پودر مومی سفید یا کرم رنگی است که از ترکیب کلرال هیدراته و یا کلروبنزن در مجاورت اسید سولفوریک یا اسید کلروسولفوریک به دست می‌اید. د.د.ت خالص به صورت پودر کریستاله است نقطه ذوب آن 109 درجه سانتیگراد و فشار بخار آن فوق‌العاده ناچیز و در دمای 20 درجه سانتیگراد برابر 7ـ10/*1.5 میلی‌بار است و این مسأله دلیل دوم فوق‌العاده زیاد این سم است. د.د.ت قدرت حشره‌کشی خود را در سطوح صاف می‌تواند تا 18ماه حفظ کند.
د.د.ت دارای ایزومرهای مختلفی است و تقریباً 14 ایزومر دارد که این ایزومرها از نظر خاصیت حشره‌کشی با همدیگر متفاوت هستند. د.د.ت در محیطهای قلیایی بی‌ثبات بوده و به یک ماده غیر سمی برای حشرات به نام DDE تبدیل می‌شود.
فرم جامد آن در برابر نور خورشید و پرتو فرابنفش تجزیه می‌شود. تقریباً در آب نامحلول است. این سم از طریق پوست بدن هم جذب نمی‌شود مگر اینکه در حلالهای آلی حل شده باشد. د.د.ت سمی است که اصولاً از طریق تماسی برای انسان کم خطر می‌باشد. خطر مهم آن خاصیت تجمعی است که با ورود به زنجیره غذایی ایجاد می‌شود.
برای پستاندارد 118ـ113=LD50 میلی‌گر بر کیلوگرم وزن بدن برای موش صحرایی می‌باشد. این ترکیب یک حشره‌کش تماسی و گوارشی است و به آسانی از پوست بدن حشرات عبور می‌کند. محل تذثیر آن سیستم عصبی است و با عبور از غلاف سلولهای عصبی، موزنه یون‌های سدیم و پتاسیم را بهم می‌ریزد و انتقال پیام عصبی را مختل می‌کند. این عمل انقباض ماهیچه‌ای و مرگ را به دنبال دارد. د.د.ت شبیه بعضی از حشره‌کشها همبستگی حرارتی منفی دارد. در انسان مسمومیت حاد کمتر تولید می‌کند به طور کلی علائم مسمومیت با د.د.ت به قرار زیر هستند:
گلودرد، تهوع، درد مفاصل، سردرد، لرزشهای خفیف و بروز زردی از علائم مسمومیت این حشره‌کش می‌باشد. پادزهر اختصاصی ندارد. برای درمان آن از بارپیتوراتها می‌توان استفاده کرد.
حلالیت د.د.ت در آب خیلی کم و در حدود 6ppb است. بنابراین در برابر متابولیسم مقاوم بوده و به آسانی در بافتهای چربی ذخیره می‌شود. حلالیت در بافت چربی باعث شده که اگر به گاو علوفه آلوده به د.د.ت داده شود مقدار زیادی از آن در چربی شیر یافت شود چون در چربی بدن ذخیره می‌گردد، چربی آلوده به د.د.ت در مسیر زنجیره غذایی وارد و سبب آلودگی می‌شود بنابراین د.د.ت از نظر محیطی یک ترکیب نامناسب می‌باشد. به علت نشان دادن علائم سرطانزایی در موجودات آزمایشگاهی، مصرف و تولید آن ممنوع شده است.
د.د.ت روی انواع حشرات مؤثر بوده و در ایران بیشتر علیه آفات پنبه از جمله کرم غوزه و کرم سرخ مصرف شده است. این حشره‌کش سمیت چندانی روی کنه‌های گیاهخوار ندارد. مصرف آن اغلب طغیان کنه‌های گیاهخوار به ویژه کنه‌های تارتن را به دنبال داشته است همچنین برخی از گیاهان نظیر کدوئیان به این حشره‌کش حساس بوده و مصرف این ترکیب سبب گیاهسوزی در آنها می‌شود. د.د.ت برای زنبور عسل آثار زیانباری دارد