بررسی تركيبات شيميائي تعدادي از گياهان داروئي(2)
 
مقيسه شرافتي
فوق ديپلم گياهان داروئي
دانشجوي رشته مهندسي توليدات گياهي
 
Mogheiseh_sherafati@yahoo.com
 

كشف طبيعت بزرگترين دل مشغولي  انسان در طول زندگي آنان بوده وانتقال سينه به سينه اسرار طبيعت بزرگترين تلاش انسان ها براي حفظ اين گنجينه گرانبها بوده است.
ازدير باز خواص معجزه اساي گياهان برانسان ها مشخص گرديده بود وتمدنهاي كهن به خوبي درهمه زمينه ها ازجمله مواد داروئي وبهداشتي وارايشي از آنها كمال استفاده را مي كردند.باتوجه به تنوع آب وهوائي ايران وجود انواع گياهان گياهان مناطق سردسيري وگرمسيري دراين پهنه از جهان استفاده از گياهان داروئي در اين سرزمين كهن قدمتي ديرينه دارد واستفاده از گياهان داروئي وعرقيات گياهي ريشه در آداب ورسوم ايرانيان دارد.در اين مورد براي شناسائي خواص داروئي اين گياهان دانستن تركيبات شيميائي اهميت بسيار زيادي خواهد داشت .در اين بررسي به معرفي مهمترين تركيبات شيميائي تعدادي از گونه هاي بيشمار گياهان داروئي مي پردازيم:
 
خيار   Cucumber   نام علمی   Cucumis sativus
خيار داراي ساپونين و آنزيم هاي مختلفي مانند پروتئولي تيك و غيره و ويتامين ها و مواد معدني مختلف مي باشد .در صد گرم خيار مواد زير موجود است .
انرژي                        8 كالري
آب                           95 گرم
پروتئين                    0/6 گرم
مواد چربي               0/1 گرم
مواد نشاسته اي      2/5 گرم
فسفر                    30 ميلي گرم
آهن                      0/2 ميلي گرم
كلسيم                  25 ميلي گرم
پتاسيم                 160 ميلي گرم
ويتامين آ                 250 واحد
سديم                    6 ميلي گرم
ويتامين ب 1           0/03 ميلي گرم
ويتامين ب 2           0/04 ميلي گرم
ويتامين ب 3          0/2 ميلي گرم
ويتامين ث            7 ميلي گرم

گياه دم اسب  Horsetail   نام علمی  Equisetum Arvense
گياه دم اسب داراي اسيد سال سيليك ، اسيد ليوئيك ،‌اسيد مالك ،‌اسيد اگزاليك ، اكويس تونين ، اسيد اكويس تيك ، دي متيل سولفون ، اكوتي نيك ، يك ماده تلخ ، يك ماده رزيني ، چربي ، ساپونين و همچنين داراي مقدرزيادي (در حدود 70%) سيليس مي باشد آزمايشات متعدد نشان مي دهد كه دم اسب مقدر بسيار كمي طلا نيز دارد
ذرت  Corn  نام علمی  Zea mays
رنگ زرد ذرت مربوط به موادي به نام زئين Zeine و زيازانتين Zeaxanthine مي باشد .
در صد گرم دانه ذرت خام مواد زير موجود است :

انرژي                       350 كالري
آب                           13 گرم
پروتئين                     9 گرم
چربي                      4 گرم
مواد نشاسته اي       72 گرم
كلسيم                    22 ميلي گرم
سديم                     1 ميلي گرم
پتاسيم                   285 ميلي گرم
فسفر                     265 ميلي گرم
آهن                       2 ميلي گرم
ويتامين آ                 490 واحد
ويتامين ب 1           0/4 ميلي گرم
ويتامين ب 2            0/12 ميلي گرم
ويتامين ب 3            2/2 ميلي گرم
ارسنيك                  30 ميلي گرم

كاكل ذرت داراي مواد معدني مختلف و املاح پتاسيم و كلسيم مي باشد .
در صد گرم كاكل ذرت مواد زير موجود است :

گوگرد                        2/8 ميلي گرم
كلر                          3/6 ميلي گرم
فسفر                     5/2 ميلي گرم
سيليسيم               4 گرم
آهن                       0/06 ميلي گرم
كلسيم                   1/7 ميلي گرم
منيزيم                    1/4 ميلي گرم
سديم                   0/2 ميلي گرم
پتاسيم                 26/5 ميلي گرم

همانطور كه در جدول بالا مشاهده مي شود كاكل ذرت داراي مقدر زيادي پتاسيم است وبعلت وجود اين ماده معدني است كه كاكل ذرت ادرار آور است .
رازيانه  FENNEL  نام علمی  Foeniculum vulgare
رازيانه داراي حدود  10% روغن ، كيم مواد قندي و مسويلاژ و حدود 4% اسانس مي باشد . روغن رازيانه دريا 4% اسيد پال ميتيك ، 22% اسيد اوليئك ، 14% اسيد لينوئيك و 60% اسيد پتروسلينيك  مي باشد.اسانس رازيانه ه از تقطير ميوه آن بوسيله بخار با بدست يم آيد مايعي ات زرد .در صد گرم برگ رازيانه تازه مواد زير موجود است :

آب                       90 گرم
پروتيئن                 2/5 گرم
چربي                    0/4 گرم
مواد نشاسته اي      4/5 گرم
كلسيم                   100 ميلي گرم
فسفر                     50 ميلي گرم
آهن                       2/5 ميلي گرم
پتاسيم                 400 ميلي گرم
ويتامين آ                3500 واحد
ويتامين ث              30 ميلي گرم

روناس  Madder نام علمی  Rubia Tinctorum
ريشه روناس داراي ماده اي رنگي به نام آليزارين مي باشد كه براي رنگرزي بكار مي رفت ولي بعد از اينكه توانستند اين ماده را به طريقه شيميايي تهيه كنند كشت آن براي تهيه آليزارين متوقف گرديد
                                        
زردآلو   Apricot   نام علمی  Armeniaca bulgar
در صد گرم زردآلوي بدون هسته مواد زيرموجود است

انرژي                            54 كالري
آب                                84-81 گرم
مواد قندي                      12-10 گرم
پروتئين                          1 گرم
كلسيم                         18 ميلي گرم
فسفر                          23 ميلي گرم
سديم                          1 ميلي گرم
پتاسيم                       280 ميلي گرم
آهن                            0/5 ميلي گرم
ويتامين آ                      2700 واحد
ويتامين ب 1                 0/03 ميلي گرم
ويتامين ب 2                 0/04 ميلي گرم
ويتامين ب 3                 0/6 ميلي گرم
ويتامين ث                  10 ميلي گرم
اسيد سالسيليك          1/5 گرم
مواد نشاسته اي          6/35 گرم
آلبومين                      0/45 گرم
چربي                       0/12 گرم

مغز زردآلو داراي 40% روغن ،مقدري پروتئين ، قند  اسانس و ويتامين هاي A و C و B17 كبالت مي باشد . ويتامين B17 كه Laetrile  و Pangamic acid پانگاميگ اسيد ناميده مي شودطبق تحقيقات دانشمندان ضد بيماري سرطان و معالج سرطان است واين ويتامين بصورت قرص در اروپا وجود داشته و مصرف مي شود ولي متاسفانه فروش آن در كانادا قدغن است زيرا دري مقدر بسيار كمي سيانيد مي باشد .
گياه زوفا  Hyssop  نام علمی  Hyssopus Officinalis
برگهاي زوفا داراي طعمي تند و مطبوع مي باشد . ماده اي شيميايي كه در آن وجود دارد بنام هيسوپين معروف است . در زوفا همچنين حدود ي درصد اسانس وجود دارد
زيره سبز      Cumin Seed نام علمی  Cuminum cyminum
زيره داراي تانن ، روغن زرين و اسانس است . اسانس زيره را از تقطير ميوه له شده تحت اثر بخار آب بدست مي آورند . اين اسانس مايعي است بيرنگ كه در اثر ماندن ابتدا برنگ زرد و سپس قهو ه اي رنگ مي شود .بوي زيره مربوط به آلدئيدي بنام كومينول است  . مقدر كومينول در زيره بسته به محل كشت آن بين 30 تا 50 درصد است .
سنبل الطيب (علف گربه)   Valerian   نام علمی   valeriana Officinalis
.مواد شيميايي موجود در ريشه و ريزوم
اسانس ريشه و ريزوم(2-0.5%)
Oil of valerian
Monoterepens- Valepotriates-   Didrovaltrates- Iridoides- Sesquiterepens- Isovaltrates- Valerenic acids- isoValerenic acids- Alkaloids – Gums- Asetic acid- Bronoel- Spathulenol- champhen- limonene- propionic acid--pinene- phenolic acid
chlorogenic acid- amidon
- formic acid- butric acid cafeic acid- tannins
chatinine,valerine,isovaleramid,chalmatinem,actinidine,pinoresinol, idylmethylketon,valerianine  dipyr- Amino acids arginine,glutamine,GABA,tyrosine
bornyl acetate- valerianol- valerianone- valerenal- B-sitosterol- Choline- Fatty acids- Flavonoides glucose
- methyl,2-pyrplketo
bitter extracts
 -pinene
-cariophylene
isoeugenyl
terpinolene
dihydrocarvyeyl acetate
carveyl acetate
isobornyl isovalerata
isobornyl acetate
سير   Garlic  نام علمی  Allium sativum
سير د اراي تركيبات گوگردي مي باشد كه خاصيت ضد عفوني كننده ميكرب كشي و جرم كشي باين گياه مي دهد .
سير همچنين داراي موايد بنام آليسين ، آليساتين مي باشد كه ميكرب هاي حصبه و پاراتيفوئيد را از بين مي برد
در صد گرم سير خام مواد زير موجود است :

آب                       61 گرم
انرژي                    6 كالري
موادنشاسته اي     29 گرم
چربي                 0/2 ميلي گرم
كلسيم              30 ميلي گرم
فسفر                200 ميلي گرم
پتاسيم              530 ميلي گرم
آهن                   1/5 ميلي گرم
سديم               20ميلي گرم
ويتامين آ             20 واحد
ويتامين ب 1        0/25 ميلي گرم
ويتامين ب 2        0/8 ميلي گرم
ويتامين ث           15 ميلي گرم

 
شاه پسند وحشي  Vervain   نام علمی  verbena Officinallis
شاه پسند وحشي داراي مواد شيميايي مختلفي نظير تانن ،‌موسيلاژ ، ساپونين ، وربي نالين Verbenalin ، بتاكاروتن و ماده اي تلخ مي باشد 
شبدر قرمز  Red Clover  نام علمی    Trifolium Pratenes
گل شبدر داراي مواد شيميايي مانند تريفولين ،‌ايزوتريفولين و اسانس روغني مي باشد . اين گياه درياي املاح معدني مانند سليس ،‌آهن ، فسفر ،‌گوگرد ، پتاسيم ، منيزيوم ،‌منگنز ، روي ،‌مس ، سرب ، نيكل و كوبالت مي باشد
شنبليله  Fenugreek   نام علمی   Trigonella gracum
البته اين گياه داراي طعم و اسانس معطر مي باشد . تحقيقات جديد نشان داده است كه شنبليله داراي اسيد نيكوتينيك يا نياسين كه ويتامين B3 نيز ناميده مي شود ،‌مي باشد . اين ويتامين عامل جلوگيري كنند ه از بيماري پلاگرا مي باشد و همچنين اثر گشاد كننده عروق را نيز درا است .
شيرين بيان   Liquorice   -     Licorice    نام علمی   Glycyrrhiza globra
ريشه شيرين بيان داراي گلوكز ،‌ساكاروز ، آسپاراژين ، مواد آلبوميدي ،‌رزين و كمي اسانس ميباشد . ماده اصلي كه باعث شيريني اين گياه است گليسيرين خوانده مي شود . در شيرين بيان ماده اي بنام لكوريتي جنني چالكون وجود دارد كه خاصيت دفع اسپاسم عضلات را دراست .
صبرزرد Aloe  نام علمی   Aloe vera
صبر زرد موادي نظير آلوئين ‌فامودين ، آنترا كيون ،‌ايزوباربالوئين و مقدري در حدود 12 درصد صمغ مي باشد .
عدس  Lentil  نام علمی   Lens culinaris medic   
عدس منبع غني پروتئين و ويتامين هاي گروه B مي باشد .مواد موجود در 100 گرم عدس بقرار زير است

انرژي                    340 كالري
پروتئين                  25 گرم
چربي                     1 گرم
 مواد نشاسته اي       60 گرم
 كلسيم                  80 ميلي گرم
 فسفر                     380 ميلي گرم
آهن                         7 ميلي گرم
پتاسيم                   8 ميلي گرم
ويتامين آ                 600 واحد بين المللي
 ويتامين ب 1            0/4 ميلي گرم
ويتامين ب2             0/2 ميلي گرم
 ويتامين ب 3             2 ميلي گرم
 آرسنيك                 1ميليگرم

فلوس  Cassia    نام علمی  ‍Cassia Fistula
مغز فلوس داراي اكسي آنتراكينون ، مواد قندي ،‌صمغ ، اسانس و مواد روغني است . خاصيت مسهلي فلوس مربوط به چند ماده شيميايي است كه از مشتقات آنتراكينون مي باشد .
 
فندق     Hazelnutنام علمی  Corylus avellan
مغز فندق در حدود 60 درصد روغن درد كه برنگ زرد روشن بوده و داراي طعمي ملايم و بوي مطبوعي مي باشد . اين روغن بمصرف تغذيه ،‌عطر سازي و نقاشي مي رسد . مغز فندق داراي مقدر زيادي فسفر مي باشد
در صد گرم مغز فندق موادزير موجود است :

 انرژي                           625 كالري
 آب                              5/8 گرم
پروتئين                      12/5
گرم مواد نشاسته اي          15 گرم
مواد چرب                    60 گرم
كلسيم                      200 ميلي گرم
 فسفر                       320 ميلي گرم
آهن                         3/5ميلي گرم
 سديم                       2 ميلي گرم
پتاسيم                     700 ميلي گرم
 ويتامين ب 1             0/5 ميلي گرم
ويتامين ب 3            1 ميلي گرم.

قاصدك   Dandelion   نام علمی   Taraxacum officinale
تلخي برگ هاي اين گياه مربوط به يك ماده متبلور تلخ بنام تاراكسين است  ضمنا اين گياه داراي ساپونين ، قندهاي مختلف و اسيد هاي چرب است .
اين گياه بالاترين حد ويتامين آ را در بين گياهان درا ست و همچنين داراي مقدر زيادي پتاسيم است
در صد گرم برگ گياه گل قاصدك مواد زير موجود است

آب                               85 گرم
پروتئين                         2/7 گرم
مواد چرب                      0/7 گرم
نشاسته                      10 گرم
كلسيم                       185 ميلي گرم
فسفر                        65 ميلي گرم
آهن                          3 ميلي گرم
سديم                      75 ميلي گرم
پتاسيم                     400ميلي گرم
ويتامين آ                 14000 واحد
ويتامين ب 1             0/2 ميلي گرم
ويتامين ب2             0/25 ميلي گرم
ويتامين ب 3           1/2 ميلي گرم
ويتامين  ث            45 ميلي گرم

 
كاهو   Lettuce   نام علمی   lactuca sativa
در صد گرم كاهوي ايراني مواد زير موجود است :

آب                             94 گرم
انرژي                       18 كالري
پروتئين                     1/2 گرم
موادنشاسته اي        0/1 گرم
كلسيم                    65 ميلي گرم
فسفر                      25 ميلي گرم
آهن                        1/5 ميلي گرم
چربي                     0/2 گرم
كلسيم                   18 ميلي گرم
سديم                    10 ميلي گرم
پتاسيم                  250 ميلي گرم
ويتامين آ                500 واحد
ويتامين ب 1           0/5 ميلي گرم
ويتامين ب 2           0/08 ميلي گرم
ويتامين ب 3          0/4 ميلي گرم
ويتامين ث             10 ميلي گرم
ارسنيك                0/02 ميلي گرم
اسيد اگزاليك         0/003 ميلي گرم

كاهو ضمنا داراي مواد معدني مانند نيكل ، كبالت ،  سولفور و مس مي باشد
مواد شيميايي كاهو عبارتند از : لاكتوكاروم Lactucarum ( كه ماده اي است مخدر ) موم ، رزين ، ماليك اسيد و سوكسي نيك اسيد ، لاكتوم كاروم خواب آور و مسكن است .
از لاكتوم كاروم بعنوان داروي خواب آور و مسكن و نيز در چشم پزشكي براي گشاد كردن مردمك چشم استفاده ميشود . از كاهو همچنين ماده اي بنام تريداس Thridace گرفته مي شود كه مسكن و ضد درد است . براي تهيه تريداس ساقه كاهو رسيده را تكه تكه كرده وشيره آنرا با فشار خارج مي سازند . اين شيره را سپس حرارت داده تا در اثر حرارت مواد آلوميني آن منعقد مي شود در نتيجه مايعي صاف بدست مي آيد . اين مايع را تحت درجه حرارت كم و در خلاء حرارت داده كه تريداس بدست مي آيد . اين مايع را مي توان خشك كرد و بصورت پودر درآورد .
تخم كتان    Flax seed   نام علمی      Linum usitatissimu
از دانه هاي كتان  در اثر فشار و بدون حرارت دادن روغني بدست مي آيد كه به روغن كتان ( براي اينكه با روغن برزك اشتباه نشود) ناميده مي شود 
كنجد        Sesame
نام علمی    Sesamus indicum
كنجد داراي پروتئين  ، ويتامين هاي B,D,E,F و لسيتين Lecithin مي باشد . مقدر روغن آن در حدود 50% است روغن كنجد مركب از حدود 70% اسيدهاي جرب اشباع نشده مانند لينولئيك اسيد ،‌اولئيك اسيد و مقدري اسيدهاي چرب اشباع شده مانند اسيد پالمتيك و آراشيديك اسيد مي باشد . روغن كنجد يكي از روغن هاي شاباع نشده و مفيد براي بدن است و در آمريكاي شمالي و كانادا بمقدر زياد مصرف مي شود و دليل آن اسن كه اين روغن نه فقط كلسترول بدن را بالا نمي برد بلكه آنرا كاهش مي دهد . براي تهيه روغن كنجد معمولا دانه ها را مي شويند تا رنگ روي آن از بين برود سپس دانه ها را آسياب كرده و در آب مي ريزند تا پوست آن كه سبك روي آب بيايد كه آنرا مي گيرند . بعد دانه ها را خشك كرده و در آب جوش مي ريزند و خمير مي كنند . اين خمير را تحت فشار قرار داده تا روغن آن جداشود . اين روغن را روغن سرد فشار اول مي نامند و از تفاله باقيمانده تحت اثر فشار و گرما روغني بدست مي آيد كه بنام روغن گرم يا فشار دوم معروف است كه البته ارزش غذايي روغن سرد را ندارد . تفاله باقيمانده از اين  مرحله را معمولا براي علوفه دام ها بكار مي برند . مخصوصا اين تفاله از نظر داشتن مواد پروتئيني غذاي خوبي براي گاوهاي شيدره است . اگر مي خواهيد از روغن كنجد استفاده كنيد دقت كنيد كه روغن سرد فشار اول باشد كه بنام First cold pressed معروف است زيرا در اثر حرارت دادن روغن كنجد خواص خود را از دست مي دهند .
گريپ فروت  Grapefruit   نام علمی  Citrus paradisi
گريپ فروت منبع غني ويتامين C و B1 مي باشد . پوست گريپ فروت داراي مقدر زيادي پكتين است مهمترين تركيبات شيميايي گريپ فروت ناري گين ، ليموئين ، سسكي ترپين ، آلدئيد ، ژرانيول و كادينين مي باشد .
در صد گرم گريپ فروت مواد زير موجود است

انرژي                      30 كالري
آب                         88 گرم
پروتئين                   0/3 گرم
چربي                    0/13 گرم
كلسيم                 11/5 ميلي گرم
فسفر                   12 ميلي گرم
پتاسيم                 130 ميلي گرم
آهن                     0/2 ميلي گرم
ويتامين آ               1 واحد
ويتامين ب 1          0/02 ميلي گرم
ويتامين ب 2          0/01 ميلي گرم
ويتامين ب 3         0/01 ميلي گرم
ويتامين  ث           30 ميلي گرم

گريپ فروت يك ميوه اسيدي است و بهتر است كه آنرا همراه ديگر مركبات مصرف كرد و هنگاميكه آنرا مي بريد زود آنرا مصرف كنيد زيرا در اثر ماندن مواد موثر خوردا از دست داده و تلخ مي شود .
گريپ فروت از ليمو ترش كمتر اسيدي است بنابراين آنهائيكه نمي توانند از ليمو ترش استفاده كنند بهتر است كه اين ميوه را بجاي ليمو ترش مصرف كنند .
گشنيز   Coriander  نام علمی    Coriangrum sativum
در يكصد گرم گشنيز مواد زير وجود دارد

آب                    7/5 گرم
مواد چرب           15 گرم
سلولز                 38 گرم
اسانس               1 گرم
اسيد اگزاليك        12 ميلي گرم
كلسيم               170 ميلي گرم
ويتامين آ             200 واحد
ويتامين ث           50 ميلي گرم

مواد جرب گشنيز مركب از اسيد اولئيك ، اسيد پالمتيك ، اسيد لينولئيك و اسيد پتروسه لينيك است .در برگهاي خشك گشنيز مقدر زيادي ويتامين A,C   يافت مي شود .
لوبيا  Kidney bean   نام علمی  Phasaeolous vulgaris
در صد گرم لوبياي سبز مواد زير موجود است

آب                    92 گرم
پروتئين               1/6 گرم
چربي                 0/2 گرم
مواد نشاسته اي   4/5 گرم
سديم                  4 ميلي گرم
پتاسيم                150 ميلي گرم
كلسيم                 50 ميلي گرم
فسفر                 35 ميلي گرم
آهن                  0/6ميلي گرم
ويتامين آ            540 واحد
ويتامين ب 1        0/16 ميلي گرم
ويتامين ب 2       0/1 ميلي گرم
ويتامين  ب 3      0/5 ميلي گرم
ويتامين ث         15 ميلي گرم
اينوزيت               0/75 ميلي گرم
ساكارز               1/5 گرم

در صد گرم لوبياي خشك مواد زير موجود است

آب                    10 گرم
پروتئين               22 گرم
چربي                 1/5 گرم
سديم                15 ميلي گرم
پتاسيم              1 گرم
كلسيم              130 ميلي گرم
فسفر                420 ميلي گرم
آهن                   7 ميلي گرم
ويتامين آ             20 واحد
ويتامين ب 1         0/55 ميلي گرم
ويتامين ب 2          0/2 ميلي گرم
ويتامين ب 3          2/4 ميلي گرم

برگهاي لوبيداراي ماده اي بنام آلان توئين مي باشد
 
لوبياي سويا   Soy beanنام علمی  Soja hispida Moench
سويا از نظر  ويتامين هاي گروه B  بسيار غني است و داراي مقدري ويتامين هاي C,D,E,K و كمي كاروتن مي باشد . سويا همچنين دريا كلروفيل و آنتي بيوتيكي بنام كاناوالين نيز هست /
دانشمندان موفق شده اند كه از لوبياي سويا يك نوع آنتي بيوتيك ارزان قيمت تهيه كنند كه موروميكس ناميده مي شود و باكتريهاي مضر روده را از بين مي برد .
جدول زير مواد موجود در صد گرم دانه خشك و رسيده ،‌جوانه سويا ، شير سويا و سبوس سويا را نشان مي دهد

                     دانه خشك                 جوانه سويا                     شير سويا                     سوس سويا
آب                    10 گرم                      86 گرم                          92/5 گرم                       62/8گرم        
پروتئين              34 گرم                        6 گرم                          3/4 گرم                         5/6 گرم          
چربي               17/7 گرم                    1/4   گرم                      1/5 گرم                         1/3 گرم 
مواد نشاسته اي  29 گرم                     4/7 گرم                        2/2 گرم                         9/5 گرم
كلسيم          226 ميلي گرم              48 ميلي گرم                 20 ميلي گرم                   82 ميلي گرم
فسفر            550 ميلي گرم              67 ميلي گرم                  48 ميلي گرم                  104 ميلي گرم
آهن               8/4 ميلي گرم              1 ميلي گرم                     0/8 ميلي گرم                4/8 ميلي گرم
ويتامين آ          80 واحد                       80واحد                          40 واحد                        7320 واحد
ويتامين ب 1     1/1 ميلي گرم               0/25 ميلي گرم               0/8 ميلي گرم              0/02 ميلي گرم
ويتامين ب 2    0/3 ميلي گرم                0/2 ميلي گرم                 0/03 ميلي گرم            0/25 ميلي گرم
ويتامين ب 3    2/2 ميلي گرم                 0/8 ميلي گرم                0/2 ميلي گرم              0/4 مياي گرم
 
همانطور كه گفته شد سويا

از نظر مواد پروتئيني بسيار قوي است و در كشورهاي فقير از آن بعنوان جانشين گوشت استفاده مي كنند . در جدول زير سويا با گوشت مقايسه شده است
                                 سويا                                  گوشت گاو
آب                              9/87%    74%
پروتئين                        36/67%                            23/74%
چربي                         17%                                 2/3%
پتاسيم                      3/1%                                 54%
اسيد فسفريك           1/47%                                66%
بنابر اين همانطور كه در جدول بالا ديده مي شود مقدر پروتئين سويا 1/5 بربر گشوت گاو مي باشد و منبعي
غني از پروتئين است . براي درست كردن شير سويا ، دانه سويا را له كرده و بمدت 24 ساعت تحت تاثير آب قرار مي دهند سپس آنرا صاف مي كنند و بدين ترتيب نوشابه اي مانند شير بدست مي آيد كه منبع غذايي خوبي است كه مي توان بجاي شير گاو مصرف كرد .
روغن سويا كه از فشدرن دانه هاي له شده وسيا بدست مي آيد رنگ زرد مايل به قرمز درد و داراي بوي مخصوصي شبيه بوي لوبيا است و در حرارت 15 در جه منجمد مي شود ولي درجه حرارت معمولي حالت روان درد
مارچوبه  Asparagus   نام علمی  Asparagus officinalis
درصد مواد موجود در مارچوبه بصورت زير است

آب                                  90 گرم
پروتئين                           2/5 گرم
چربي                            0/2 گرم
مواد نشاسته اي              4/2 گرم
كلسيم                           22 ميلي گرم
فسفر                            60 ميلي گرم
آهن                              1/1 ميلي گرم
سديم                          2 ميلي گرم
پتاسيم                        275 ميلي گرم
ويتامين آ                      900 واحد
ويتامين ب 1                 0/2 ميلي گرم
ويتامين ب 2                 0/2 ميلي گرم
ويتامين ب 3                 1/5 ميلي گرم
ويتامين ث                    35 ميلي گرم

موز   Banana   نام علمی  Musa sapientum
قندي كه در موز وجود دارد بسرعت قابل جذب است
در صد گرم موز مواد زير موجود است

انرژي                        100 كالري
آب                           70 گرم
پروتئين                   0/8 گرم
چربي                     0/2 گرم
قند                       6/5 گرم
كلسيم                 8 ميلي گرم
فسفر                  25 ميلي گرم
آهن                    0/7 ميلي گرم
سديم                  1 ميلي گرم
پتاسيم                370 ميلي گرم
ويتامين آ              190 واحد
ويتامين ب1         0/05 ميلي گرم
ويتامين ب 2        0/06 ميلي گرم
ويتامين ب 3       0/07 ميلي گرم
ويتامين ث          10 ميلي گرم

در موز چند ماده شيميايي بسيار مهم مانند سروتونين ، نوروپي تفرين ، دوپامين و كاته چولامين وجود دارد
ميخك  Clove   نام علمی  caryophillium  aromaticus
غنچه هاي درخت ميخك پس از باز شدن يعني قبل از اينكه رنگ خاكستري و ارغواني آن تبديل به قرمز شود بايد چيده و خشك نمود . ميخك كه بعنوان ادويه و دارو بكار مي رود پودر اين غنچه ها مي باشد .ميخك داراي 16 درصد و ساقه هاي درخت در حدود 5 درصد و برگهاي آن داراي 2 درصد اسانس روغني مي باشد كه از تقطير اين قسمت ها بدست مي آيد .اسانس ميخك داراي بوئي قوي وطعمي سوزاننده مي باشد .اين اساسن سفيد رنگ بوده كه اگر در مجاورت هوا قرار گيرد رنگ آت تيره و غليظ مي شود . اسانس ميخك داراي اوژنول ،‌كاربو فيلين ، الكل بنزيليك ، بنزوات دو متيل ، فورفوول و اتيلن مي باشد . اوژنول كه ماده اصلي ميخك مي باشد آرام كننده و ضد عفوني كننده است و از آن در دندانپزشكي براي آرام كردن درد دندان استفاده مي شود
علف هفت بند  Knotgrass  نام علمی   Polygonum aviculare
 علف هفت بند دريا اسيد پوگيلونيك ، اسيد اگزاليك ، آرابينوسيد ، اسانس ، مواد رزيني ، مواد قندي و موسيلاژ مي باشد
هندوانه  Watermelon    نام علمی  Citrullus vulgaris
هندوانه داراي اسيد آمينه اي بنام سيترولين و موادي بنام كاروتن و ليكوپن و نوعي قند بنام مانيتول مي باشد
در صد گرم هندوانه مواد زير موجود است

آب                           92 گرم
پروتئين                     0/5 گرم
مواد چربي                0/2 گرم
نشاسته                  6 گرم
كلسيم                   0/7 ميلي گرم
فسفر                     10 ميلي گرم
آهن                       0/5 ميلي گرم
سديم                    1 گرم
پتاسيم                 100 ميلي گرم
ويتامين آ              600 ميلي گرم
ويتامين ب 1         0/03 ميلي گرم
ويتامين ب 2        0/3 ميلي گرم
ويتامين ب 3        0/2 ميلي گرم
ويتامين ث           8 ميلي گرم
 

تخم هندوانه داراي حدود 30 درصد روغن است كه از نظر خواص شيميايي مانند روغن بادام مي باشد .
يونجه  Alfalfa  نام علمی  Medicago sativa
يونجه سرشار از ويتامين هاي A,C,E,K و همچنين داراي آميلاز كه انزيم مخصوص هضم مواد نشاسته اي است مي باشد .
آنزيم هاي بسياري در يونجه يافت مي شود بعنوان مثال مي توان از امولسين ،‌اينورتاز ، و پكتياز نام برد .
يونجه داراي حدود 20%‌پروتئين مي باشد پروتئين هاي موجود در يونجه عبارتند از :‌
ليزين ،‌آرژنين ، هيستيدين ، آدنين ، فنيل آلانين ،‌آسپاراژين و سيستين . يونجه داراي اسيد فسفريك نيز هست
يونجه همچنين داراي منيزيوم ، آهن و مقدر جزئي ارسنيك و سيليس است

خانواده Acantaceae تیره مشعلی
● جنس jacobinia و aypoesten jacobinia مشعلی :
برگهای سبز تیره متقابل دارد . و قسمت زینتی که عمدتا به رنگ زردند . البته به رنگهای صورتی و قرمز آتشین هم دیده شده .
گلهای حقیقی آن سفید و از بین براکته ها بیرون می آید . نسبت به سرما حساسند.و در اثر نوسان حرارت برگهای آن ریزش می کند .
● خاک متوسط
تکثیر از طریق قلمه و  قسمت میانی ساقه استفاده می گردد(نیمه خشبی) .
* خاک : سبک- سنگین - و خاک متوسط
* خاک سبک : مدت نگهداری آب در ان کم است . (ماسه  + خاکبرگ)
* خاک متوسط : خاکبرگ ماسه (کود دامی) پیت - خاک باغچه (لوم) .
* خاک پیت : پیت ماس  - در سرایط سرد و مرطوب پیت ماس از کشور های دانمارک – هلند  و آلمان تهیه می شود .
پیت ماس۴ PH  برای آزالیا - انتوزیوم- فیلورنیرون- دیفن باخیا- نیتونیا-که نیاز به PHاسیدی دارند اهمییت دارد .
* پیت جگند : توسکا از پیت ماس سنگین تر است ۶/۷ - ۴/۶ PH
* پیت هوموس : هرکدام از ۲ پیت قبلی اگر پوسیده شوند این پیت موجود کودهای دامی مورد توجه نیستند بعلت قیمت بالا احتمال آلودگی علف هرز و بیماری ها در آن زیاد است .
بعلت بوی تنفس برای گیاهان زینتی قابل توصیه نیست .
* خاکبرگ : معمولی از چنار - صنوبر سوزنی بوکان- کاج و سرو- مقاوم به نفوذپذیری و PH پایین تر از حد معمولی .
* خاک سنگین  : درصد زیادی از آن را رس تشکیل میدهد .
خاک گلدان هرچه سبک تر باشد فعالیت گیاته بیشتر است .
در گلخانه بعلت رطوبت هوا این خاک مناسب است . دما در خارج از گلخانه باید حتما آبیاری صورت گیرد .
خاک متوسط مواد غذایی کافی ندارد . باید از طریق تغذیه- با کود های کامل مثل کود های میکرو - قطره ای مشکل را حل کرده است .
● برای گیاهان معمولی :
۱) قسمت خاکبرگ
۲) ۲/۱ رسوب ۱/۲ ماسه ۱/۲ خاک باغچه
Apldandia ● :
برگهای پهن تر و رگبرگ هایی با رنگ روشن دارد . بیشتر رگبرگهایش جنبه زینتی دارد نیاز نوری آن از مشعلی کمتر است ولی اگر نور پیش از حد کم باشد مشکل ریزش برگ را داریم . شبیه مشعلی است اما شاخه های آن ضخیم تر و خشبی است .
Filtonia ● :
حالت پوششی و فرم خزه دارد . رگبرگهای آن زینتی است و با نیاز نوری کم است . به مکان گرم و مرطوب احتیاج دارد .
در نور زیاد رشد برگها محدود میشود و از زیبایی آن کاسته میشود .
توسط خوابانیدن تکثیر میشود یا از قلمه های ساقه خیلی زود و در عرض ۱۰-۱ روز زیاد میشود . جز گیاهان سهل الرشد . بخاک بسیار سبک احتیاج ندارد . البته با کمی پیت ماس بیشتراست .
Hypoatis ●  :
قسمت زینتی برگش است . و گلبرگش مشخص نیست . لکه های صورتی زیبایی دارد . در اثر کمبود نور لکه های رنگی تشکیل نمیشود .
در اثر زیادی نور لکه ها ناموزون میشود . تکثیر از طریق قلمه اتنهایی و بیشتر علفی است .   PHاسیدی و به خاک خیلی سبک نیاز دارد .

خواص گياهان دارويي
28 07 2008
در سال های اخیر به دنبال تحقیقات جدید در مورد خواص داروهای گیاهی ، اقبال عمومی به استفاده از این نوع داروها نیز افزایش یافته است . استفاده از داروهای گیاهی یکی از پایه های طب سنتی و اسلامی است . دانشمندان نامی ایران ابو علی سینا و زکریای رازی در استفاده از گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها شهرتی بسزا دارند . پیش از این دو دانشمند ، دینوری مورخ بزرگ ایرانی که در اصفهان می زیسته ، اثر معروف خود به نام کتاب النبات را که بخش مهمی از آن به اطلاعات گیاهان اختصاص داشت ، تالیف کرده بود .
استفاده از گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها ، پس از ظهور طب جدید کم کم رو به نقصان گذاشت . اما با تحقیقات جدید در زمینه داروهای شیمیایی و اثرات منفی آنها در جسم و جان انسان ، مجددا پژوهشگران و داروسازان به گیاهان دارویی اقبال نشان دادند و هم اکنون در جهان و نیز ایران ، شرکت های معظم دارو سازی با استفاده از عصاره گیاهان دارویی ، تولیدات متنوعی را در بطری های پاکیزه و بهداشتی روانه بازار کرده اند . در این مقاله با انواع عرقیات سنتی ایران و خواص آنها آشنا می شوید .
عرق آویشن ( طبیعت گرم )
تقویت معده ، رفع ترشی معده ، تقویت بینایی ، صد درد و تشنج ، رقیق کننده خون ، در عفونت های ریوی ، زکام و برونشیت بی همتاست .
نحوه استفاده : پس از هر غذا یک استکان

عرق اترج ( زبیعت گرم )
ضد اسهال و استفراغ ، ضد عفونت ، رفع عطش و سکسه ، تامین ویتامین C
نحوه استفاده : بعد از هر غذا یک استکان
عرق اسطوخودوس ( طبیعت گرم )
تقویت کننده اعصاب ، معالج برونشیت و زکام ، پایین اورنده تب ، نیرو بخش ، ضد تشنج و صرع ، درمان بیماری های عصبی
نحوه استفاده : روزی سه مرتبه هر وعده نصف استکان
عرق بابونه ( طبیعت گرم )
نیروبخش ، تب های بلغمی و عفونت های دردناک را تسکین می دهد ، اختلالات قاعدگی و دردناک را منظم می کند ، کرم کش است .
نحوه استفاده : قبل از هر غذا یک استکان
عرق بادرنجبویه ( طبیعت گرم )
بالا برنده فشار خون ، خون ساز ، آرام بخش ، مقوی مغز ، درمان تپش قلب ، خواب آور ، ضد تشنج
نحوه استفاده : یک فنجان در یک لیوان آب سرد
عرق برگ چنار ( طبیعت سرد )
چاق کننده ، تب بر ، ضد آسم ، تسکین دهنده ضعف اعصاب ، پوست را جلا می دهد ، درد و ورم را که از گرمی مزاج است تسکین می دهد
نحوه استفاده : قبل از هر غذا یک لیوان
عرق برگ زیتون ( طبیعت سرد )
پایین آورنده قند خون ، مفید برای نارسایی های کبدی ، رافع سر درد ، تقویت حافظه ، مدر ، تسکین درد دندان
نحوه استفاده : قبل از هر غذا یک لیوان
عرق برگ گردو ( طبیعت گرم )
پایین آورنده قند خون ، درمان نقرس ، ورم مفاصل را که از سردی باشد تسکین می دهد
قبل از هر غذا یک استکان
عرق بومادران ( طبیعت گرم )
نیرو بخش ، تقویت قلب و اعصاب ، ضد تشنج ، تصفیه خون ، درمان ورم معده و روده ، مفید جهت بواسیر ، رفع اختلالات قاعدگی
بعد از هر غذا یک استکان
عرق بهار نارنج ( طبیعت گرم )
تقویت قلب و اعصاب ، ضد تشنج ، ضد هیستری ، رفع افسردگی ، درمان بی خوابی و اختلالات عصبی ، رفع سکسه
قبل از هر غذا یک استکان و یا به صورت شربت
عرق بید ( طبیعت سرد )
تقویت معده ، آرام بخش ، تقویت قلب ، ضد تشنج ، تب بر ، درمان یرقان و سر درد ، تسکین دهنده دردهای نتاسلی ، رفع شوره سر
جهت امراض داخلی قبل از هر غذا نصف لیوان
عرق بیدمشک ( طبیعت معتدل )
تقویت قلب ، رفع گرفتگی و خفقان قلب ، تقویت عمومی بدن ، ملین ، مصرف بیدمشک در جوانی مانع فشار خون در دوران پیری می شود .
قبل از هر غذا یک استکان به صورت شربت
عرق پونه ( طبیعت گرم )
اشتها آور ، بادشکن ، ضد اسهال ، مسکن سکسکه ، رفع سوزش معده ، ضد سرفه ، خلط آور
پس از هر غذا نصف استکان
چهار عرق ( طبیعت سرد )
تب بر، تقویت پوست و کلیه و کبد ، دارای ویتامین C ، تصفیه خون ، باز کننده رگ ها ، مداوای درد مفاصل
پس از هر غذا نصف استکان
عرق چهل گیاه ( طبیعت گرم )
تقیت معده ، رافع دل دردهای ناشی از سردی مزاج و دل پیچه ، هضم غذا را آسان می کند .
پس از هر غذا نصف استکان
عرق خارشتر ( طبیعت سرد )
دافع سنگ های کلیه و مثانه ، شست و شو دهنده کلیه ها ، مفید جهت سیاه سرفه و سلامتی کلیه ها
قبل از هر غذا نصف استکان
عرق خار خاسک ( طبیعت سرد )
مدر قوی ، رفع سنگ کلیه و مثانه و کیسه صفرا ، تصفه خون
قبل از هر غذا نصف استکان
عرق دارچین ( طبیعت گرم )
تقویت معده ، مقوی قوه باء ، تقویت عمومی بدن ، تقویت اعصاب ، از بین بردن بوی بد دهان ، ضد سرفه های مرطوب ، از بین برنده وحشت و خفقان و ترس
پس از هر غذا نصف استکان
عرق رازیانه ( طبیعت گرم )
ضد نفخ ، درمان قولنج ، رفع بلغم ، زیاد کننده شیر مادران ، معطر کننده ، محرک ، بادشکن ، مدر و قاعده آور
پس از هر غذا یک استکان
عرق زنیان ( طبیعت گرم )
ضد عفونی کننده قوی معده ، ضد نفخ ، قارچ و انگل ، ضد اسهال ، دافع رطوبات بدن و معده ، نافع جهت اعتیاد و مضرات آن
پس از هر غذا نصف استکان
عرق زیره ( طبیعت گرم )
ضد چاقی ، رفع ضعف اعصاب ، نیرو دهنده و هضم کننده ، درمان کم خونی ، زیاد کننده ترشحات شیر ، پایین آورنده چربی خون ، درمان اختلالات قاعدگی
پس از هر غذا یک استکان
عرق زیره سیاه ( طبیعت گرم )
جمع کننده رطوبت بدن ، معالجه ورم طحال و اسهال ، ضد چاقی ، ضد نفخ معده و سکسکه ، افزایش شیر مادران ، تنظیم قاعدگی ، مقوی قوای جنسی
نیم ساعت قبل از غذا
عرق سنبل الطیب ( طبیعت گرم )
ضد تشنج ، محرک ، مسکن ، بادشکن ، رفع بی خوابی ، ضدهیستری ، ضد صرع ، مقوی اعصاب ، پایین آورنده فشار خون
بعد از هر غذا یک استکان و شب موقع خواب
عرق شاطره ( طبیعت معتدل )
ضد حساسیت ، تصفیه کننده خون ، صفرابر ، اشتها آور ، رفع بیماری های پوستی ، ادرار آور ، ضد یرقان ، تقویت لثه و جلوگیری از خونریزی آن ، هاضم غذا
قبل از هر غذا یک استکان
عرق شنبليله ( طبيعت گرم )
بر طرف کننده قند خون ، ضد لاغري ، اشتها آور ، جلوگيري از ريزش مو
بعد از هر غذا نصف استکان
عرق شويد ( طبيعت گرم )
برطرف کننده چربي خون ، ضد دل درد و بيماري هاي روده ، مقوي معده ، هضم کننده غذا ، آرام کننده و زياد کننده شيرمادران
بعد از هر غذا نصف استکان
عرق شيرين بيان ( طبيعت گرم )
درمان ورم معده و روده ، علاج زخم معده و اثني عشر ، درمان يرقان ، درمان امراض کليه ، برطرف کننده سرماخوردگي ، رفع سرفه و گرفتگي صدا
قبل از هر غذا يک استکان و بعد از هر غذا نصف استکان
عرق طارونه ( طبيعت خنک )
تصفيه کننده خون ، صفرابر ، ضديرقان ، رافع بيماري هاي پوستي
قبل از هر غذا يک ليوان
عرق کاسني ( طبيعت سرد )
تصفيه کننده خون ، سفيد کننده پوست ، درمان کم خوني ، درمان بيماري هاي مزمن پوستي ، رفع يبوست ، تقويت کبد ، برطرف کننده جوش صورت
قبل از هر غذا يک استکان
عرق کاکوتي ( طبيعت گرم )
تقيت کننده اعصاب ، ضد انگل ، ضد عفوني کننده مجاري تنفسي ، تقويت دستگاه گوارش ، تقويت بينايي ، درمان بي خوابي
بعد از هر غذا با نصف ليوان آب
عرق کيالک ( طبيعت سرد )
مفيد جهت بيماري هاي قلبي ، تنظيم تپش قلب و ضربان آن ، باز کننده اسداد عروق ، جلگيري از سخت شدن رگ ها ، صفرابر
قبل از غذا با يک ليوان سرد
گلاب ( طبيعت گرم )
مقوي قلب و اعصاب ، آرام بخش ، خوشبو کننده ، ملين ، روشن کننده پوست و محافظ آن ، نشاط آور
قبل از هر غذا نصف استکان
عرق گاوزبان ( طبيعت گرم )
آرام بخش ، نرم کننده ، معرق ، ادرار آور ، دفع کننده کلرورها ، تصفيه کننده خون ، رفع التهاب و ورم کليه
يک فنجان در يک ليوان آب سرد صبح و شب
عرق گزنه ( طبيعت گرم )
قطع شدن قاعدگي در زنان ، بند آوردن هر گونه خونريزي داخلي ، جلوگيري از ريزش مو ، تسکين دهنده دردهاي عضلاني ، ازدياد ادرار
پس از هر غذا يک استکان
عرق مخلصه ( طبيعت گرم )
ملين ، مقوي ، دفع سموم ، ضد قولنج ، پادزهر قوي ، مفيد براي ناراحتي هاي کمر و مفاصل عضلاني ، تقويت معده
يک فنجان در يک ليوان بعد از غذا
عرق مورد ( طبيعت سرد )
ضد خونريزي ، قابض روده ، تقويت رشد مو ، درمان اسهال و بواسير ، ضد آفت
قبل از هر غذا يک استکان به صورت شربت
عرق نعنا ( طبيعت گرم )
تقويت کننده دستگاه گوارش ، برطرف کننده ناراحتي هاي معده ، ضد اسهال ، رفع دل درد و دل پيچه ، بادشکن
بعد از هر غذا يک استکان
عرق نسترن ( طبيعت گرم )
ضد اسکوربوت ، رفع انقباض غير ارادي ماهيچه معده ، رفع بيماري هاي ناشي از ورم و التهاب کليه ، ادرار آور ، سرشار از ويتامين C
قبل از غذا يک استکان و يا به صورت شربت
عرق هل ( طبيعت گرم )
مقوي معده ، رفع سردرد ، رفع بي خوابي ، مسکن دردهاي عصبي صورت و کمر ، رفع کم خوابي ، معطر و خوشبو کننده
همراه با شربت و چاي و يا شيريني مصرف شود
عرق يونجه ( طبيعت گرم )
چاق کننده ، مولد خون ، نيرو دهنده قواي جنسي ، تقويت عمومي بدن ، تامين استخوان بندي اطفال و درمان نرمي استخوان
قبل از هر غذا يک ليوان
منبع: مجله دانشمند وبلاگ از همه جاي اين دنياي مجازي

شاه پسند وحشی «داروئی»    
   
________________________________________
کلیات گیاه شناسی

شاه پسند وحشی از گیاهانی است که در روم قدیم مورد پرستش و تقدیس مردم بود و از آن برای تبرک خانه ها و معابد استفاده می کردند . چون دارای خاصیت ضد خونریزی است گفته می شود که آنرا روی زخم های مسیح ریختند و خونریزی قطع شد و روی این اصل در قدیم به آن گیاه صلیب Herb of the Cross می گفتند .
این گیاه در نواحی جنوب آسیا ، آفریقا و اروپا در حاشیه جاده ها و دشت ها و مزارع می رویند در ایران در مناطق شمال ایران و اطراف تهران ، فارس ، شیراز و نواحی جنوب می روید .
قسمت مورد استفاده این گیاه برگها و سر شاخه های سبز آن است در اثر مالش دادن بوی مطبوعی در تمام قسمت های این گیاه منتشر می شود ولی طعم آن گس و تلخ است

ترکیبات شیمیایی
شاه پسند وحشی دارای مواد شیمیایی مختلفی نظیر تانن ،‌موسیلاژ ، ساپونین ، وربی نالین Verbenalin ، بتاکاروتن و ماده ای تلخ می باشد .
خواص داروئی
شاه پسند وحشی از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است
1.    قابض و ضد تشنج است
2.    برای از بین بردن آب آوردگی بدن مفید است و بدین منظور باید آنرا با ملاس چغندر خورد .
3.    برای تقویت قلب مفید است .
4.    خون را تمیز و تصفیه می کند .
5.    عرق آور است .
6.    مقدار شیر را در مادران شیرده زیاد می کند .
7.    کر م معده را کشته و از بین می برد .
8.    خلط آور است .
9.    برای برطرف کردن سرماخوردگی مفید است .
10.    کمیود ویتامین C را درمان می کند .
11.    برای درمان ناراحتی های پوستی مفید است .
12.    بیماری زردی را برطرف می کند .
13.    برای رفع خونریزی لثه مفید است .
14.    سنگ کلیه و مثانه را خارج می سازد.

استفاده خارجی
1.    برای ورم مخاط دهان و گلو ، جوشانده آنرا غرغره کنید .
2.    کمپرس آنرا روی ضرب دیدگی بگذارید .
3.    زخم و بریدگیها را با ضماد آن درمان کنید .
4.    برای رفع خستگی پس از کار روزانه از حمام شاه پسند استفاده کنید بدین منظور مقدار 200 گرم برگهای گیاه را در دولیتر آب ریخته و حرارت دهید تا بجوش آید سپس آنرا روی چراغ برداشته و بگذارید مدت 15 دم بکشد بعد آنرا صاف کرده و در وان حمام بریزید و برای مدت 20 دقیقه در آن دراز بکشید تا خستگی عضلات برطرف شود .

طرز استفاده : دم کرده : یک قاشق چایخوری برگهای خشک شده این گیاه را در یک فنجان آب جوش ریخته و برای مدت 10 دقیقه دم کنید سپس صاف کرده و به مقدار یک فنجان سه بار در روز بنوشید .
جوشانده : مقدار 40-50 گرم برگهای خشک شده این گیاه را در یک لیتر آب جوش ریخته وب گذارید بمدت 5 دقیقه بارامی بجوشد سپس آنرا صاف کنید .
اسانس : قوی تر از تنطوره می باشد و از مغازه برخی از داروخانه ها می توان خریداری کرد مقدار مصرف آن یک تا دوقطره در یک لیوان آب می باشد .

مضرات : خوردن زیاد این گیاه ضربان قلب را کم می کند و باعث تحریک روده ها و رحم می شود بنابراین کسانیکه ناراحتی قلبی دارند و یا خانم های حامله باید در خوردن آن احتیاط کنند .

گياه دارويي بابا آدم
بابا آدم كه فيل گوش و آراقيطون نيز ناميده مي شود گياهي است علٿي و دوساله ذكه ارتٿاع ساقه آن تا 1/5 متر مي رسد . اين گياه بحالت وحشي در دشت ها و نواحي معتدل و مرطوب و سايه در اروپا و آسيا مي رويد . ساقه آن كه شبيه پوست مار است پوشيده از كركهاي خشن و زبر مي باشد . برگهاي آن بسيار بزرگ و پهن بحالت اٿتاده بر روي ساقه قرار درد .
رنگ برگها در قسمت چسبيده به ساقه سبز  كم رنگ و هر چه بطرٿ انتهاي برگ نزديك تر مي شويم تيره تر مي شود .
ريشه گياه دراز ٿ دوكي شكل و مانند هويج بضخامت انگشت دست بوده وداراي مقدر زيادي كربنات پتاسيم و نيترات پتاسيم است . پوست ريشه بابا آدم قهوه لي ، مغز آن سٿيد و طعم آن كمي شيرين است ولي بوي تهوع آوري درد .
ميوه آن پس از رسيدن بصورت ٿندقه اي با 3 يا 4 سطح و برنگ زرد حنايي ظاهر مي شود .
در انتهاي ميوه تارهاي زرد رنگي وجود دارد كه در موقع عبور گوسٿندان و جانوران به پشم هاي آنها مي چسبد و موجب پخش تخم اين گياه به مناطق ديگر مي شود .
بابا آدم در بعضي از نقاط ايران بحالت وحشي مي رويد . از ريشه اين گياه استٿاده طبي بعمل مي آيد پساز خارج كردن ريشه بابا آدم از خاك آنرا بخوبي شسته و به قطعات كوچك سه سانتيمتري تقسيم كرده و در اثر حرارت خورشيد يا در كوره هاي مخصوصي خشك مي كنند .
 
تركيبات شيميايي:
ريشه بابا آدم داراي ماده اي بنام اينولين Inulin ، روغن ٿرار ، تانن ، رزين ، قند ، آهن ، كلسيم و ويتامين C مي باشد . دانه بابا آدم داراي روغني است برنگ زرد و طعم تلخ اسيد لينولئيك و اسيد اولئيك است .
 
خواص داروئي:
از نظر طب قديم ايران ريشه بابا آدم سرد و خشك است . 1) بهترين تصٿيه كننده خون است و خون را تميز كرده و سموم را از بدن خارج مي كند .2)جوشهاي صورت و كورك را برطرٿ مي كند .3)ادرار آور و معرق است .4)سيستم لنٿ بدن را تميز مي كند .5)بيماريهاي پوستي نظير اگزما ، گل مژه و زخم ها را برطرٿ مي كند .6)تورم را از بين ميبرد .7) تقويت كننده بدن است .8)جوشانده برگهاي بابا آدم را در معالجه سرگيجه و رماتيسم بكار مي برند .9)براي تنظيم قند خون و معالجه بيماري قند از جوشانده برگهاي بابا آدم بمقدر سه ٿنجان در روز استٿاده كنيد 10)براي معالجه سرخك ، برگهاي بابا آدم را با كمي شكر بجوشانيد و به مريض بدهيد .11)جوشانده تخم بابا آدم ضد عٿوني كننده است .12)تخم بابا آدم ضد كرم معده و روده است .13)در ناراحتي هاي ريوي و گلو درد از جوشانده تخم بابا آدم استٿاده كنيد .14)در معالجه ذات الريه بكار مي رود .15)ريشه بابا آدم در برطرٿ كردن سرمخوردگي موثر است .16)تب حاصل از بيماري مخملك را برطرٿ مي كند.17)در معالجه يبوست موثر است .18)بعنوان ضد سم در هنگام نيش زدن جانوران سمي استٿاده مي شود.19) براي معالجه كچلي برگ بابا آدم را دم كرده و روي پوست سر بماليد .20)براي معالجه زخم ها و التيام جراحات ، جوشانده برگ بابا آدم را با مقدر مساوي روغن زيتون مخلوط كرده و روي زخم ها و جراحات بماليد .21) ريشه بابا آدم علاج كم خوني و رنگ پريدگي است زيرا داراي مقدر زيادي آهن است .22)براي معالجه رماتيسم و آرتروز مٿيد است .23) نقرس را برطرٿ مي كند .24)در معالجه بيماريهاي عٿوني موثر است .25)درد سياتيك را آرام مي كند .26)در برطرٿ كردن كمر درد موثر است .27)آب آوردن بدن را درمان مي كند .28) هضم غذا را تسريع مي كند .29)ورم كليه را دٿع مي كند .30)آنهائيكه ميل زيادي بخوردن شيريني و شكر دارند اگر صبح ناشتا از دم كرده اين گياه بنوشيد بزودي اين عادت رٿع خواهد شد .31)كسانيكه ميخواهند قهوه را ترك كنند مي توانند ريشه بابا آدم را با مقدر اين مخلوط را حتي مي توان از ٿروشگاههاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها ابتياع كرد.32)كهير را برطرٿ مي كند.33)ريشه بابا آدم را له كرده و يا بجوشانيد و آنرا روي كورك و يا اگزما بماليد تا آنرا برطرٿ كند .34) براي جلوگيري از ريزش مو و تقويت آن جوشانده غليظ ريشه بابا آدم را به سر ماليد .35)براي برطرٿ كردن سوزش و درد گزيدگي زنبور با حشرات برگ بابا آدم را له كرده و به محل گزيدگي بماليد .
در صورت پيدا نكردن ، گياه بابا آدم مي توانيد تنطور آنرا از ٿروشگاههاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها خريدري كنيد . مقدر مصرٿ تنطور آن 10-20 قطره و سه بار در روز است
 
طرز استٿاده:
دم كرده ريشه بابا آدم :
مقدر 50 گرم ريشه بابا آدم را در يك ليتر آب جوش ريخته و بمدت 20 دقيقه دم كنيد .
جوشانده ريشه بابا آدم :
مقدر 80 گرم ريشه بابا آدم را در يك ليتر آب جوش ريخته و بگذاريد بمدت 10 دقيقه بآرامي بجوشد .
  تنطور بابا آدم :
اين تنطور را مي توان از ٿروشگاههاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها Store خريدري كنيد .
دم كرده ريشه بابا آدم و شيرين بيان :
 30 گرم ريشه باباآدم را با مقدر مساوي آن شيرين بيان در يك ليتر آب جوش ريخته و بمدت نيم ساعت دم كنيد . اين دم كرده تصٿيه كننده خون است . براي اين منظور از اين دم كرده بمقدر سه ٿنجان در روز بنوشيد

آقطی سیاه  Elderberry
نام علمی   Sambucus nigra
ترکیبات شیمیاییپوست این درختچه و برگ آن دارای موادی مانند ساوبوسین
Sambucine ،‌ سامبو نیگرینSambunigerine ، کولین ، سیکوتین Cicutine و مقدر کمی نیترات پتاسیم می‌باشد. در گلهای آن الدرین Elderine و مقدر کمی اسانس وجود دارد. میوه آقطی سیاه دارای کریزان تمین Chrysanthemin ، مواد قندی ، اسانس ، صمغ ، اسید والریانیک و اسید استیک می‌باشد.
خواص داروئی:
آقطی سیاه از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است. پوست ثانوی ساقه و ریشه آن از نظر طبی موثرترین قسمتهای این گیاه است.
 در درمان رماتیسم و درد مفاصل موثر است.
ادرارآور است.
ملین و ضد یبوست می‌باشد و بهترین دارو برای رفع یبوست در افراد سالخورده و کسانی است که انقباضات روده بزرگ در آنها ضعیف شده است.
دم کرده برگهای خشک شده آن در رفع اسهال موثر است.
برای برطرف کردن درد و التیام بواسیر ، برگهای تازه این گیاه را له کرده و یا اینکه از آن پماد تهیه کنید و روی بواسیر دردناک بگذارید.
برای از بین بردن خارش بدن ، پوست ساقه آن را در روغن بجوشانید و سپس آن را صاف کرده و بگذارید سرد شود. این روغن را روی قسمتهایی که خارش درد بزنید.
برای جوش‌خوردن استخوان و مداوای شکستگی استخوان ، از دم کرده ریشه این درختچه استفاده کنید.
دم کرده گلهای خشک شده آقطی سیاه درمان کننده گریپ ، سرماخوردگی ، بیماریهای دستگاه تنفسی و نقرس می‌باشد.
جوشانده گلهای خشک شده این گیاه برای معالجه برونشیت و ذات‌الجنب مفید است.
بخور گلهای آقطی سیاه برای درمان بیماری سل مفید است.
بیماریهای کلیه و مجاری ادرار را درمان می‌کند.
سنگ کلیه را خارج می‌سازد.شیر مادران شیرده را زیاد می‌کند.
در درمان بیماری صرع مفید است.
جوشانده گلهای خشک شده آقطی سیاه را به صورت کمپرس روی زخمهای اگزما بگذارید اثر مطلوب خواهد داشت.
جوشانده گلهای آقطی سیاه را روی سوختگیها بگذارید و کمپرس کنید.
جوشانده برک این درخت آفت درختان و سبزیجات را از بین می‌برد.
اگر پوست حساس دارید برای شستن صورت یا پاک کردن آرایش از دم کرده آقطی سیاه استفاده کنید.
برای شادابی پوست صورت از بین بردن لکه‌ها و کک و مک می‌توان از ماسک زیر استفاده کرد.
گلهای خشک شده آقطی سیاه را دم کنید و مقداری پودر باقلای خشک را در ظرفی بریزید سپس دم کرده آقطی سیاه را روی آن ریخته و خمیری تهیه کنید.
این خمیر را به صورت ماسک روی صورت بگذارید و پس از یک ربع ساعت بجوشانید این ماسک را هر روزه روی پوست خود بگذارید تا صورت را جوان و شاداب کند.
 طرز استفاده:
جوشانده: مقدار 60 گرم پوست ساقه ، برگ و یا میوه این درختچه را در یک لیتر آب ریخته و بگذارید آهسته بجوشد تا حجم آن به نصف برسد. سپس آن را صاف کنید.
 سرکه آقطی سیاه:
20 - 10 گرم برگهای خشک شده این درختچه را در یک لیتر سرکه ریخته و بگذارید تا مدت دو هفته بماند و هر روز آنرا بهم بزنید. پس از این مدت آنرا صاف کرده و در شیشه دربسته نگهداری کنید. مقدار مصرف این شراب سوپخوری و سه بار در روز است.
 دم کرده آقطی سیاه:
مقدر 100 گرم گل خشک شده این درختچه را در یک لیتر آبجوش ریخته و به مدت 10 دقیقه دم کنید. از این دم کرده می‌توانید برای شستشوی زخمها استفاده کنید.
 شیره یا آب میوه:
میوه‌های رسیده آقطی سیاه را فشار داده تا شیره آن خارج شود. مقدر مصرف این شیره یک قاشق چایخوری مخلوط در یک لیوان آب می‌باشد.
 مضرات:
استفاده زیاد از آقطی سیاه ممکن است باعث تهوع و همچنین ورم روده‌ها شود. آقطی سیاه سرد است و بنابراین افراد سرد مزاج حتما باید آن را با عسل بخورند. 

نگارش یافته توسط تيم پشتيباني هرس   

جینکو(ژینکو)
نام علمي:Ginkgo biloba L.
 نام انگليسي: Ginkgo
خانواده:Ginkgoaceae
 مقدمه:
گونه ای است که از قدرت سازگاری بالايی برخوردار است بطوری که حتی در عصر يخبندان و بمباران اتمی در ژاپن نيز بقای خود را حفظ کرده است. اين درخت حداقل از 200 ميليون سال پيش وجود دارد و احتمالاً در طبيعت بطور کلی منقرض شده است، اما در باغ های معابد شرق دور به حيات خود ادامه می دهد. جزء مخروطيان برگ ريز است و 2 شکل مجزای نر و ماده دارد که به عنوان گياه زينتی وارد اروپا شد و بعد تاثير قدرتمند آن بر سيستم قلب وعروق شناخته شد.
خصوصيات گياهشناسی:
درختي است دو پايه و خزان كننده، كند رشد، تاج مخروطي با چند تنه اصلی و شاخه های پخش شده. درختان ماده فقط در حضور پايه هاي نر بارور مي شوند و پس از 35-20 سال براي اولين بار توليد اندامهاي زايشي نر و ماده مي كنند، ارتفاع اين گياه به 40-20 متر مي رسد. برگهاي آن بادبزني شكل و موجدار شبيه پرسياوشان ولی خيلی بزرگتر که 2 لب دارند و به اين علت نام گونه آن را biloba  گذاشته اند. در پاييز برگها يكپارچه زرد روشن مي شود. شكوفه هاي آن به رنگ سبز روشن هستند و پس از باز شدن مي ريزند و به همين دليل به ندرت روي درخت ديده مي شوند. پايه هاي ماده 3-2 هفته ديرتر از پايه هاي نر گل مي دهند و در پاييز نيز برگهايشان ديرتر ريزش مي كنند. پايه نر بعنوان گونه زينتي در خيابانها و پاركها كاشته مي شود. ميوه آن به شكل آلو، حدود 3 سانتی متر که حاوی يک بذر، به رنگ خاكستري مايل به قهوه اي است كه بوي نامطبوعي دارد. از نظر ميوه درختي پر بار است و ميوه آن معمولاً پس از دوره يخبندان مي رسد(4،3،1).
تركيبات شيميايي:
 ترکيبات موجود در برگ :
گليکوزيدهای فلاوون(شامل ژينکوليد)، فلاونوئيدها، بيوفلاوون ها، سيتوسترول ها، لاکتون و آنتوسيانين، اسيدهای آلی، ترپن ها و استرول های مختلف وبيلوباليدها
ترکيبات موجود در دانه:
اسيدهای، مواد معدنی، بيوفلاوون ها، نشاسته، قند و اسيدهای آمينه آسپاراژين و آرژنين در غشاء گوشتی دانه ترکيب بايلوبول اسيد و گليکوليک اسيد وجود دارد که يک ترکيب چسبنده و بد بو را بوجود می آورند که باعث تحريک و التهاب پوست می شود(1).
خواص درمانی:
در سالمندان براي بهبود عملكرد شناختي مبتلايان به آلزايمر، فراموشي ضد آسم و نيز بهبود جريان خون مبتلايان به بيماري عروق محيطي،وزوز گوش يا اختلال حافظه به كار مي رود.در درمان نقص عملکرد عضوی مغز، تسکين علامتی  لنگيدن متناوب،سرگيجه دارد. اثر مثبت آن برکاهش تمرکزو حافظه اثبات شده است(2،4،1).
 عوارض احتمالی مصرف:
مصرف زياد آن آثار سمي را بخصوص در كودكان به همراه دارد.
 علائم مسموميت:
تب بالا، اظطراب، اسهال استفراغ، تورم پوست همراه با قرمزي و خارش پوست در واکنش شديد آلرژيک پوست يا دستگاه گوارش نسبت به جينکو و يا فراورده های آن که البته نادر است منع مصرف دارد. در دوران شيردهی و بارداری بهتر است با احتياط مصرف شود(2).
 اقليم مورد نياز گياه:
بومي كشور چين و احتمالاً ژاپن است ولي در حال حاضر در كشورهاي چين، ژاپن، كره شمالي و جنوبي و جنوب آمريكا در سطح وسيع كشت مي شوددر فرانسه نيز کشت می شود. مناطق با آفتاب كامل تا سايه روشن با آب و هواي ملايم آب و هواي مرطوب و نسبتا معتدل مثل كاروليناي جنوبي و جنوب چين را مي پسندد.  بافت خاك مناسب براي رشد گياه: در اغلب خاكها رشد مي كند ولي خاكهاي عميق شني و مرطوب را ترجيح مي دهد و نياز آبي متوسط، خاك نبايد غرقابي باشد(4،3،1) .
Ph اپتيمم مورد نياز: 2/6-5/5  (4)
نحوه تكثير: بذر و قلمه
فواصل كاشت:
در كاشت تجارتي و در سطح وسيع، به منظور توليد بر 3-2*2-1 متر
دور آبياري:
در سالهاي اول كاشت نياز به آبياري بيشتر(فواصل 15-10 روز) دارد ولي پس از استقرار گياه در سالهاي بعد فواصل آبياري به 30-20 روز افزايش مي يابد.
روش كاشت:
مستقيم و خزانهزمان مناسب براي
كاشت مستقيم:
پاييز(بدليل كندي رشد توصيه نمي شود)
زمان مناسب براي كاشت در خزانه:
 اوايل پاييز در خاك سبك ماسه اي و در شاسي خنك از مهر تا اسفند، بهتر است بذور در گلدانهاي كوچك كاشت شوند(4،3).
طول مدت ريشه دار شدن قلمه جهت انتقال به زمين اصلي 4-3:
 
 ماه زمان لازم جهت قلمه گيري:
در زمستان از قلمه هاي چوبي شده همان سال و در اواسط بهار تا اوايل تابستان از قلمه هاي جوان و يا نيمه خشبي استفاده مي شود(4).
وزن هزاردانه:
حدود هزار گرم
مقدار بذرمورد نياز جهت توليد نشاﺀ براي 1هكتار زمين:
به دليل درصد جوانه زني پايين 4-2 كيلوگرم بذر توليد يك هزار نهال مي كند.
طول مدت جوانه زني:
3-2 هفته پس از انجام تيمارهاي لازم، ولي بهتر است نهالهاي جوان به مدت حداقل 2-1 سال قبل از انتقال به زمين اصلي در گلدان باقي بمانند.
تيمارهاي لازم جهت برطرف كردن دوره خواب بذر:
 ابتداScarification به صورت فيزيكي و خيساندن به مدت 24ساعت در آب ولرم، سپس 60-30 روز سرمادهي در دماي 5 درجه سانتي گراد به صورت مخلوط با پرليت يا ورميكوليت مرطوب و سپس خشك كردن بذر و استفاده از قارچكش قبل از كاشت و سپس كاشت درعمق 5/1 سانتي متري(4).
اندام مورد استفاده:
برگ و ميوه ها (4،2،1)
زمان برداشت:
برداشت اقتصادي از سال هشتم شروع مي شود اين امر در تابستان(تير و مرداد)و قبل از تغيير رنگ برگها انجام مي شود كه معمولا در هنگام غروب و شب به دليل سهولت جدا شدن برگها از شاخه صورت ميگيرد.
عمليات پس از برداشت:
برگها بايد بلافاصله توسط خشك كن يا در سايه و دماي محيط خشك شوند و سپس براي عمليات عصاره گيري خرد گردند.
دقت هاي لازم درعمليات برداشت:
پايه هاي ماده 3-2 هفته ديرتراز پايه هاي نر گل مي دهند و همچنين برگهاي پايه ماده در پاييز ديرتر تغيير رنگ داده و مي ريزند. تركيبات برگ گياه بر حسب زمان برداشت(بر سبز در تابستان يا بر زرد در پاييز) تغيير مي كند(4). 
مراقبت هاي ويژه در زمان داشت:
در سالهاي اوليه كاشت به كرم سفيد ريشه بسيار حساس است و در حالت غرقاب، قارچهاي خاكزي موجب تخريب منطقه طوقه مي شوند.
عملكرد:
به دليل رشد كم، فواصل كاشت متفاوت و تغيير در سال برداشت(معمولا از سال هشتم برداشت اقتصادي شروع مي شود) نمي توان عملكردي براي آن ارائه داد(4).
منابع:
1-تأليف: شواليه آندرو/ ترجمه: زارع زاده عباس/ دايرة المعارف  گياهان دارويي /جلد1 / انتشارات وصال/ چاپ اول 1382 
2-تأليف: ضيايي سيد علي، مسگر پور بيتا و با همكاري شبستري آيدا/ احتياط مصرف و تداخلات دارويي گياهان دارويي بر اساس شواهد و مستندات/ انتشارات موسسه فرهنگي انتشارات تيمورزاده-نشر طبيب/ چاپ اول بهار 1384
3-كروگر آنا/ ترجمه: عبادي علي محمد، عبادي آزيتا/ جادوي سبز: خواص((دالرويي)) و قدرت((جادويي)) گياهان/انتشارات مؤسسه فرهنگي-پژوهشي فاران/ چاپ اول 1379
4- تألیف حسین میرحیدر/ معارف گیاهی: کاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها جلد ششم/انتشارات فرهنگ اسلامي / 1373