استغفار

استغفار

توبه و استغفار

شرایط استغفار

زمینه های استغفار

موانع استغفار

آداب استغفار

۱- استغفار در سحر:

۲-استغفار درشب جمعه:[۳۷]

۳- از آداب دعا و استغفار، ابتدا اعتراف به گناه است. [۴۰]

۴- اظهارایمان[۴۲]:

۵-توجه به ربوبیت خدا:[۴۴]

۶-توجه به ولایت خدا:[۴۶]

۷-توسل به انبیاءبرای آمرزش خواهی: [۴۸]

۸-ذکرصفات کمال خدا در استغفار[۵۰]:

۹-یاد خدا:[۵۲]

آثار استغفار

۱- زمینه ساز آمرزش گناه:

۲-بهترین عبادت:

۳-بهترین دعا:

۴-نورانیت نامه اعمال:

۵- سبب افزایش توان:

۶- زمینه ساز نزول باران، امداد با فرزند،مال ورونق کشاورزی:

۷- منشأ بهره مندی از امکانت خوب دنیا:

۸- سبب جلب رحمت و محبت خدا:

۹-مایه نجات از عذاب الهی:

۱۰-راه نجات:

۱۱-قطع کننده ریشه شیطان:

۱۲-جلاء دهنده دل:

پی نوشتها :

[۱]- به معنای پوشاندن و مستور کردن. قرشى سید على اکبر ؛ قاموس قرآن‏، تهران‏، دار الکتب الإسلامیة،۱۳۷۱ ش‏، ششم‏،، ج‏۵، ص ۱۰۸
[۲]- مصطفوى ،حسن‏؛تفسیر روشن‏، تهران‏، مرکز نشر کتاب‏،۱۳۸۰ ش‏، اول‏، ج‏۶، ص ۵۴
[۳]- راغب اصفهانی،حسین بن محمد؛ ترجمه وتحقیق مفردات الفاظ قرآن‏، خسروى حسینى سید غلامرضا، تهران‏، انتشارات مرتضوى‏،۱۳۷۵ ش‏، دوم، ج۲ص۷۰۳
[۴] – تفسیر روشن، ج‏۶، ص ۵۴
[۵] – گنابادی،سلطان محمد؛ترجمه بیان السعادة فى مقامات العبادة، خانى رضا / حشمت الله ریاضى، تهران‏، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه پیام‏نور،۱۳۷۲ ش‏، اول‏ ، ج‏۱، ص ۴۲۴
[۶]- أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۱۳، ص ۲۰۹
[۷] – طبرسی،فضل بن حسن؛ ترجمه مجمع البیان فى تفسیر القرآن‏، مترجمان‏، تهران‏، انتشارات فراهانى‏،۱۳۶۰ ش،‏ اول‏ ، ج‏۷، ص ۱۳۳
[۸] – نجفى خمینى محمد جواد ؛تفسیر آسان‏، تهران‏، انتشارات اسلامیه،۱۳۹۸ ق‏، اول‏، ج‏۷، ص ۲۲۰
[۹]- تفسیر روشن، ج‏۶، ص ۱۸۵
[۱۰] أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۷، ص ۲۷۶
[۱۱]- سید رضی؛ نهج البلاغة، محمد دشتى‏، قم‏، مشهور،۱۳۷۹ ش‏، اول‏، ح۴۱۷
[۱۲]- طباطبایی،محمد حسین؛ ترجمه تفسیر المیزان‏، موسوى همدانى سید محمد باقر، قم‏، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم‏،۱۳۷۴ ش‏، پنجم‏،ج‏۴، ص ۳۶
[۱۳]ترجمه تفسیر المیزان، ج‏۴، ص ۳۰
[۱۴] -سوره توبه،آیه۱۱۳«ما کانَ لِلنَّبِیِّ وَ الَّذِینَ آمَنُوا أَنْ یَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِکِینَ وَ لَوْ کانُوا أُولِی قُرْبى‏ مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحِیمِ»
[۱۵] -سوره توبه،آیه ۸۰«اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِینَ مَرَّةً فَلَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ذلِکَ بِأَنَّهُمْ کَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقِینَ‏»
[۱۶] – قرائتى محسن ؛ تفسیر نور، تهران‏، مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن‏،۱۳۸۳ ش‏، یازدهم‏،ج‏۵ ، ص ۳۷۴
[۱۷] -سوره آل عمران،آیه۱۳۵/سوره قصص،آیه۱۶و…
[۱۸] -سوره نمل،آیه ۴۶ «قالَ یا قَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّیِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ لَوْ لا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ»و تفسیر نور ، ج‏۲ ،ص ۳۷۶
[۱۹] – بابایی، احمد علی، برگزیده تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۸۲ هـ ش، سیزدهم،،ج‏۴ ، ص ۲۵۵
[۲۰] -سوره غافر،آیه۷ «الَّذِینَ یَحْمِلُونَ الْعَرْشَ … یَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِینَ آمَنُوا…»
[۲۱] -سوره نصر ،آیه۳« فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کانَ تَوَّاباً»
[۲۲] -سورهممتحنه،آیه۵«… اغْفِرْ لَنا رَبَّنا إِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ»
[۲۳] -سوره بقره،آیه۲۸۵ وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا غُفْرانَکَ رَبَّنا وَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُو تفسیر نور ، ج‏۵ ، ص ۳۳۶
[۲۴] -سوره هود،آیه ۳-۴«وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ … وَ هُوَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ »
[۲۵] -سوره بقره،آیه۲۸۶ «…اغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا أَنْتَ مَوْلانا…»
[۲۶] – سوره آل عمران،آیه۱۳۵
[۲۷] -سوره کهف،آیه۵۵
[۲۸] – أطیب البیان فی تفسیر القرآن ، ج‏۱۳ ،ص ۲۳
[۲۹] -سوره هود،آیه۵۲-۵۳« وَ یا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ…* قالُوا … وَ ما نَحْنُ بِتارِکِی آلِهَتِنا عَنْ قَوْلِکَ ….»
[۳۰] -سوره هود،آیه۶۱-۶۲«…فَاسْتَغْفِرُوهُ…* قالُوا … أَ تَنْهانا أَنْ نَعْبُدَ ما یَعْبُدُ آباؤُنا … »
[۳۱] – سوره هود،آیه۹۰-۹۱«وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ …*قالُوا یا شُعَیْبُ ما نَفْقَهُ کَثِیراً مِمَّا تَقُولُ …»
[۳۲] -سوره اعراف،آیه۱۶۲-۱۶۱« وَ إِذْ قِیلَ لَهُمُ اسْکُنُوا هذِهِ الْقَرْیَةَ وَ کُلُوا مِنْها حَیْثُ شِئْتُمْ وَ قُولُوا حِطَّةٌ وَ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً نَغْفِرْ لَکُمْ خَطِیئاتِکُمْ…* فَبَدَّلَ الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ قَوْلاً غَیْرَ الَّذِی قِیلَ لَهُمْ …»
[۳۳] -همان
[۳۴] -سوره کهف،آیه۵۵
[۳۵] – سوره نوح،آیه۱۰-۲۱«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً *… قالَ نُوحٌ رَبِّ إِنَّهُمْ عَصَوْنِی وَ اتَّبَعُوا مَنْ لَمْ یَزِدْهُ مالُهُ وَ وَلَدُهُ إِلاَّ خَساراً »
[۳۶]- سوره آل عمران،آیه ۱۷و سوره ذاریات ،آیه۱۸ «وَ الْمُسْتَغْفِرِینَ بِالْأَسْحار»
[۳۷] – أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج‏۷، ص ۲۷۶
[۳۸]-سوره یوسف ،آیه۹۸«قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ …»
[۳۹]- مجمع البیان، ج۱۲ ،ص۲۹۵
[۴۰] تفسیر نور، ج‏۴، ص ۴۳
[۴۱]- سوره اعراف ،آیه۲۳ «قالا رَبَّنا ظَلَمْنا … وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا …‏»
[۴۲] انوار درخشان، ج‏۸، ص ۷۶
[۴۳]- سوره آل عمران،آیه۱۶/۱۹۳ «الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنا إِنَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا …»
[۴۴] ترجمه المیزان، ج‏۱۰، ص ۵۶۰
[۴۵]- سوره آل عمران ،آیه۱۴۷/۱۹۳و…
[۴۶] – ترجمه بیان السعادة ، ج‏۳ ، ص ۴۸۰
[۴۷] -سوره بقره ،آیه۲۸۶«رَبَّنا … وَ اغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا أَنْتَ مَوْلانا…»
[۴۸] – تفسیر نور ، ج‏۷ ص ۲۷۶و مکارم شیرازى، ناصر ؛تفسیر نمونه، تهران‏،‏ دار الکتب الإسلامیة،۱۳۷۴ ش، اول‏ ، ج‏۱۰ ،ص ۷۵
[۴۹] -سوره نساء،آیه۶۴«…وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِیماً»
[۵۰] – برگزیده تفسیر نمونه ، ج‏۲ ،ص ۳۲۳و تفسیر نور ، ج‏۱۰، ص ۱۰۸
[۵۱]- سوره مؤمنون،آیه۱۱۸« وَ قُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّاحِمِینَ»
[۵۲] – تفسیر آسان ، ج‏۱۱ ،ص ۲۸۲
[۵۳] – سوره آل عمران ،آیه۱۳۵« وَ الَّذِینَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ….»
[۵۴] – سوره نساء،آیه ۱۱۰ «وَ مَنْ یَعْمَلْ سُوءاً أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ یَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِیماً»
[۵۵]- شیخ کلینی؛اصول کافى، حاج سید جواد مصطفوى‏، تهران‏، کتاب فروشى علمیه اسلامیه‏،اول،ج‏۴، ص ۱۷۲
[۵۶] آیین بندگى و نیایش ، ص ۴۴۵
[۵۷]- اصول کافى ، ج‏۴، ص ۲۶۶
[۵۸] – تفسیر نور ، ج‏۱۰ ،ص ۱۰۸
[۵۹]سوره ص،آیه۳۵و۳۹« قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِی وَ هَبْ لِی مُلْکاً …فَسَخَّرْنا لَهُ »
[۶۰] -اصول کافى ، ج‏۴، ص: ۲۶۵
[۶۱] -سوره هود ،آیه۵۲ «وَ یا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً وَ یَزِدْکُمْ قُوَّةً إِلى‏ قُوَّتِکُمْ»
[۶۲] – تفسیر نمونه ، ج‏۲۵ ،ص ۷۳
[۶۳] -:سوره نوح،آیه۱۰-۱۲« فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً* یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً *وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهارا»
[۶۴] -سوره هود،آیه۳« وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ یُمَتِّعْکُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى …»
[۶۵]- پاینده‏، ابو القاسم ؛ نهج الفصاحة مجموعه کلمات قصار حضرت رسول ص‏، تهران‏، دنیاى دانش،۱۳۸۲ ش‏، چهارم‏،ص ۷۵۶
[۶۶]سوره هود ،آیه۹۰ «وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ إِنَّ رَبِّی رَحِیمٌ وَدُودٌ.»
[۶۷] سوره نمل،آیه۴۶«… لَوْ لا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ‏»
[۶۸]-سوره انفال،آیه۳۳ «..وَ ما کانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ‏»
[۶۹]- شیخ حسن فرزند شیخ طبرسی؛ مکارم الأخلاق، سید ابراهیم میر باقرى‏، تهران‏، فراهانى،۱۳۶۵ ش‏، دوم‏
، ج‏۲، ص ۱۰۶
[۷۰]- مکارم الأخلاق ، ج‏۲، ص۱۰۳
[۷۱]- راوندى‏، سید فضل الله ؛ نوادر راوندى ‏، احمد صادقى اردستانى‏، تهران‏، بنیاد کوشانپور،۱۳۷۶ ش‏، اول
، ص ۲۰۸
[۷۲] -آیین بندگى و نیایش ص ۴۴۵

/shiaha.com