وقتي تصميم مي گيريد که صاحب فرزند شويد ، در واقع مسئوليت سنگين و بلند مدت تربيت او را پذيرفته ايد . تربيت به معني تعليم دادن و پروراندن است . وقتي فرزندان خود را تربيت مي کنيد ، به آنها مي آموزيد چگونه رفتار نمايند . يعني شما با قانون گذاري و اعمال انضباط به آنها کمک مي کنيد تا تکليف خود را بدانند . اين مسآله احساس امنيت و آرامش خاطر آنان را افزايش مي دهد و از آنجايي که کودکان دوست دارند احساس کنند والدينشان از آنان راضي هستند با ارائه توجه و محبت مناسب از سوي خانواده گام مهمي در ارتقاء بهداشت روان کودک و اطرافيان برداشته مي شود .
کودک بدون مشکل وجود ندارد ولي مشکلات کودکان قابل درمان است . نکته مهم نحوه برقراري اصول تربيتي است . چنانچه اصول تربيت اشتباه باشد يا با خشونت و بي تفاوتي ارائه شود ، کودک آن را نمي پذيرد . يک خانواده خوب بايد بتواند تربيت و انضباط را به نحو شايسته اي برقرار نمايد .
در تربيت فرزندان مانند هر کار ديگر با مشکلاتي روبرو خواهيم شد . اگر والدين از روش هاي صحيح تربيتي آگاه باشند ،‌ با تمرين و به مرور زمان تجربه و مهارت آنان افزايش خواهد يافت و در تربيت فرزندشان موفق تر خواهند بود .


موارد زيادي وجود دارد که دوست داريد به فرزندان خود بياموزيد ولي هيچ رفتاري با يک بار آموختن به دست نمي آيد و آنان نيز هميشه براي فرا گرفتن آمادگي ندارند . آموزش نياز به وقت ، حوصله و موقعيت شناسي دارد . اگر والدين در اين کار پشتکار نداشته باشند خسته و بي حوصله شوند يا از کوره در روند ،‌ احترام خود را نزد فرزندان از دست خواهند داد . در اين صورت فرزندان به خواسته هاي آنها بي توجه خواهند شد و خود را موظف به انجام آنها نخواهند دانست .
تربيت مسئوليتي يک روزه نيست ، آرامش ،‌ پايداري و مقاومت مي خواهد و تا زماني که يک اصل تربيتي حاصل شود ، فرزند شما بارها اشتباه خواهد کرد . بنابراين در کوتاه مدت نمي توان انتظار پيشرفت زيادي داشت .

کودکان و والديني که از هر نظر کامل و بي عيب باشند وجود ندارند . فرزندان هميشه آنگونه که والدين توقع دارند عمل نمي کنند . مشکلات کودکان معمولاً يک شبه حل نمي شود و تغييرات در کودکان و بالغين تدريجي ،‌آرام و مرحله به مرحله صورت مي گيرد . برخي والدين وقتي در تغيير عادات و رفتارهاي فرزندشان به مشکل برمي خورند ، به سرعت آشفته و نااميد مي شوند و اعتماد به نفس خود را از دست مي دهند .حال آنکه بايد به پيشرفت هاي کوچک و تدريجي فرزندشان توجه نمايند زيرا کليد پيشرفت هاي بزرگ ، تشويق پيشرفت هاي کوچک است .

فرزند شما ممکن است مشکلات متعددي داشته باشد ولي اگر شما بخواهيد همه موارد را با هم اصلاح نماييد ، هرگز موفق نخواهيد شد . براي موفقيت بايد تنها يک مشکل را در نظر بگيرید و پس از حل آن به نوبت به مشکل ديگري بپردازيد . هدفتان را با کلمات ساده اي که براي کودک قابل فهم باشد توضيح دهيد و به او بگوييد دراين مورد خاص دقيقاً چه انتظاري از او داريد ( مثلاً : مي خواهم قبل از آمدن سرسفره دستهايت را صابون بزني ! ) سپس به پيشرفتهاي هر چند کوچک کودک در راه اصلاح رفتارش دقت نماييد ( مثلاً :‌ قبلاً اصلاً صابون نمي زده و حالا يک مرتبه صابون زده است ، هر چند توقع ما چهار مرتبه صابون در روز باشد ) و با واکنش هاي مثبت و تحسين آميز به او بفهمانيد که رفتارش مناسب و مورد پسند است .

تحسين کودک بسيار ارزشمند است . کودکان در هر مرحله سني که باشند تمايل دارند والدين آنها را بپسندند و از آنها راضي باشند . کودک نمي داند کدام رفتار مناسب و کدام نامناسب است . او هر رفتاري را که با واکنش والدين روبرو شود يا او را به هدف برساند مثبت تلقي کرده و تکرار خواهد نمود . تصور نکنيد داشتن رفتار مناسب امري بديهي و از وظايف فرزند شماست و يا رفتار مثبت به معني رفتارهاي فوق العاده است . اين طرز تفکر باعث مي شود پرتوقع شويد ، نسبت به رفتارهاي مناسب فرزندتان بي اعتنا گرديد و تنها به رفتارهاي نامناسب و منفي او توجه نماييد . مسلماً به جز رفتارهايي که شما را ناراحت مي کند ، رفتارهاي مناسب و مثبت زيادي نيز در فرزند شما وجود دارد . اگر شما هر رفتار مناسبي را مثبت تلقي کنيد و با واکنشي تأييد کننده به فرزندتان نشان دهيد که از کدام رفتارش راضي هستيد ، کودک سعي مي کند با تکرار آن رضايت بيشتر شما را به دست آورد . نشان دادن نارضايتي از رفتارهاي نامناسب تنها زماني مؤثر خواهد بود که قبل از آن فرزندتان را به دليل رفتارهاي مناسبش تشويق کرده باشيد .

اهداف خود را متناسب با سن ، شخصيت ، توانايي ، رشد عقلي و شرايط محيطي فرزندتان تعيين نماييد . همه کودکان در يک سن خاص وارد مرحله مشابهي نمي شوند و ميزان آموزش پذيري آنها نيز به يک ميزان نيست . با توجه به اين که همه افراد يکجور نيستند و موقعيت ها نيز متفاوت است ، يک راه حل قطعي و مستقل براي هر مشکلي وجود ندارد . راه حلي که امروز در مورد فرزندتان مؤثر است ، ممکن است فردا تأثيرش را از دست بدهد يا روشي که براي يکي از کودکانتان جواب مي دهد ، شايد براي ديگري بي فايده باشد . اگر حوصله کنيد مي توانيد حتي روشهاي ابتکاري و مؤثرتري خلق نماييد که بنا به شرايط خاص شما طراحي شده باشد .

موفقيت والدين در تغيير رفتارهاي کودک نيازمند هماهنگي بين پدر و مادر است . پيش از هر اقدامي ، رفتارهايي را که مي خواهيد اصلاح کنيد ، دقيقاً مشخص نماييد و براي رفع آن برنامه اي هماهنگ طراحي کنيد .
شما و همسرتان بايد پيش از دست زدن به هر کاري در مورد کودکتان اتفاق نظر داشته باشيد . وقتي تصميم خود را گرفتيد و روي برنامه اجرايي توافق کرديد ، هردو هماهنگ و يکسان عمل نماييد .