موقفهاي قيامت (2)
|
|
| آنچه از آيات مربوط به وزن و ميزان اعمال به دست ميآيد اين است كه اعمال نيك موجب سنگيني ميزان، و اعمال بد موجب سبكي آن ميگردد، نه اينكه هر يك از آن دو داراي سنگيني است، ولي يكي از آن دو سنگينوزنتر است. ب. وسيلة توزين و سنجش اعمال، حقِ در اعمال است. مثلاً نماز يك مصداق تام و كامل دارد كه نمازهاي بندگان با آن سنجيده ميشود، هر چه با آن انطباق داشته باشد، سنگينتر خواهند بود. همچنين در مورد روزه، زكات و ساير اعمال نيك، چنانكه از آية كريمة ـ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ[1] ـ به دست ميآيد كه تقوا داراي مراتب است، و يكي از مراتب آن حقِ تقوا و كاملترين آن ميباشد. ممكن است مقصود از قضاي به حق در آية كريمة ـ وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ [2]ـ نيز همين معنا باشد. و منظور از كتاب مذكور در اين آيه كه بر پاية آن حكم ميشود، همان است كه در آية ديگر آمده است: «هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ».[3] ـ اين است كتاب ما عليه شما حق سخن ميگويد. ج. علت اين كه كلمة ميزان به صورت جمع (موازين) ذكر گرديده، اين است كه براي هر كس ميزانهاي متعدد خواهد بود، و آن عبارت است حق در اعمال مختلف، مانند: حق در نماز، حق در روزه، حق در زكات، حق در حج، و غيره.[4] يكي از مؤيدهاي اين نظريه علاوه بر اينكه از مجموع آيات به دست ميآيد اين است كه در روايات «موازين القسط» به پيامبران و اوصياي آنان ـ عليهم السلام ـ تفسير شده است.[5] بديهي است اعمال پيامبران و اوصياي آنان نمونههاي كامل اعمال ميباشند، و وزن و ارزش اعمال ديگران با مقايسه با ن: 1987 م آنها به دست ميآيد، همانگونه كه علي ـ عليه السلام ـ نيز به عنوان «ميزان الاعمال» وصف گرديده است.[6] پی نوشت [1] . آل عمران، 102. |