در مواد غذايي گياهي مانند غلات و حبوبات و در مواد غذايي حيواني فقط در شير وجود دارد. و از عناصر كربن، هيدروژن و اكسيژن تشكيل شده اند. اين مواد نقش مهمي در تامين نرژي مورد نياز روزانه ما دارند.
توصيه مي شود 55 ـ 50 % انزژي مورد نياز روزانه توسط كربوهيدرات تامي شود كه قسمت عمده آن كربوهيدرات پيچيده (نشاسته) باشد.
قند هاي ساده:
قند هاي ساده همانطور كه از نامشان پيداست ساختمان ساده اي دارند و خيلي سريع هضم و جذب شده و به سرعت قند خون را افزايش مي دهند. از مهم ترين قند هاي ساده مي توان گلوكز، فروكتوز، ساكاروز، لاكتوز را نام برد.
1 ـ گلوكز:
به گلوكز قند خون گفته مي شود كه مقدار آن در شرايط طبيعي و ناشتا حدود 110 ـ 70 ميليگرم در صد ميلي ليتر خون است. ميزان قند خون پس از صرف غذا افزايش مي يابد اما پس از مدتي مجددا ً به ميزان اوليه باز مي گردد. گلوكز خون نقش مهمي در تامين انرژي لازم براي مغز و دستگاه عصبي دارد و در شرايط عادي سوخت اصلي آنرا تشكيل مي دهد.
2 ـ فروكتوز:
فروكتوز در عسل و ميوه جات يافت مي شود و به قند ميوه معروف است. فروكتوز شيرين قند طبيعي است و بر خلاف گلوكز براي ورود به داخل سلولهاي بدن نياز به انسولين ندارد.
3 ـ ساكاروز:
ساكاروز از تركيب گلوكز با فروكتوز حاصل مي شود. قند و شكر كه از چغندر قند و نيشكر بدست مي آيند، ساكاروز هستند.
4 ـ لاكتوز:
لاكتوز قندي است كه در شير وجود دارد و به قند شير معروف است. لاكتوز تنها كربوهيدرات موجود در مواد غذايي با منشاء حيواني است و گوشت و تخم مرغ فاقد كربوهيدرات هستند.
قند هاي پيچيده يا مركب:
اين نوع قند ها از تركيب تعداد زيادي گلوكز حاصل مي شوند. نسبت به قند هاي ساده با كمتري هضم و جذب مي شوند، بنابراين ميران قند خون را به سرعت افزايش نمي دهند. نشاسته، گليكوژن و سلولز جزء قند هاي پيچيده هستند.
1 ـ نشاسته:
از بهم پيوستن تعداد زيادي گلوكز به يكديگر، نشاسته حاصل مي شود. نشاسته نقش مهمي در تامين انرژي مورد نياز روزانه ما دارد و در مواد غذايي مانند برنج، نان، ماكاروني و سيب زميني به مقدار زيادي وجود دارد.
2 ـ گليكوژن:
گليكوژن ساختمان شبيه نشاسته دارد و شكل ذخيره كربوهيدرات در بدن است كه در كبد و عضلات ذخيره مي شود.
3 ـ سلولز:
سلولز نيز همانند نشاسته و گليكوژن از تعداد زيادي گلوكز تشكيل شده است اما در بدن انسان هضم و جذب نمي شود. سلولز يكي از مهم ترين و فراوان ترين فيبرها مي باشد. فيبرها تركيبات غير قابل هضم و جذب هستند كه در غلات، حبوبات، سبزيجات و ميوه جات وجود دارند. فيبرها نقس مهمي در پيش گيري و درمان يبوست دارند.
سايت بهداشت