مقدمه

جوانی یکی از مراحل مهم رشدی است. هر چند در بررسی تغییرات رشدی عمدتا از رشد دوران کودکی و نوجوانی صحبت می‌شود در دوران جوانی نیز تغییرات رشدی بوجود می‌آید و در نتیجه ویژگیها و نیازهایی را که خاص این دوره سنی است ایجاد می‌کنند. افراد در سنین جوانی به سبب شرایط و ویژگیهایی که این دوران را در نیازمندیهایی پیدا می‌کنند که ارضا و تامین این نیازها از اهمیت وافری برخوردار است. تامین این نیازها در سلامت فردی و اجتماعی جوان تاثیر مهمی دارد از این‌رو تامین شرایطی برای فراهم نمودن امکانات لازم برای نیازها مورد تاکید روانشناسان و متخصصان است.
 

نیازهای روانی جوانان

در امتداد رشد نوجوانی که فرد به دوران جوانی پا می‌گذارد نیاز به حس صمیمت ، احساس دوستی و داشتن رابطه عاطفی برای فرد در او پررنگتر می‌شود. اریکسون بر اساس این ویژگی این دوره را دوره صمیمت در مقابل کناره جویی تعریف می‌کند. به عبارتی جوان در این سن نیاز به تامین احساسات و عواطف خود دارد و فردی که معمولا این نیاز را برآورده می‌سازد فردی است از جنس مخالف. برای این اساس مهمترین ویژگی این دوران ازدواج و تشکیل خانواده است و نیاز جوانان به تامین این ویژگی.

حس استقلال طلبی نیز در این دوران در امتداد شروع آن در نوجوانی و کودکی متکامل‌تر می‌شود یعنی فرد در خلال دوران رشد خود از لحاظ نیاز به استقلال متکامل‌تر می‌شود. بنابراین در صدد برآوردن این نیاز خود برمی‌آید. تفاوت استقلال طلبی این دوران با دوران نوجوانی بسیار ظریف است به این صورت که به علت رشد سایر ویژگیهای فردی بویژه قدرت تفکر و منطق واقعگرایانه این ویژگی (استقلال طلبی) با واقع نگری بیشتری همراه است. مگر در مواردی که فرد با آسیبهایی مواجه باشد.

این دسته از جوانها بدون در نظر داشتن جوانب منطقی قضیه در صدد ارضا این نیاز خود برمی‌آیند. نیاز به کسب هویت از دیگر ویژگیهای دوران جوانی است که سایر نیازهای او را تحت پوشش خود قرار می‌دهد. بطور کلی گفته می‌شود نیازهای این دوران به ویژه نیازهای روانی ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند و اغلب اساس و مبنای سایر نیازها قرار می‌گیرند.
 

نیازهای جسمی دوران جوانی

هر چند در این دوران رشد جسمی به آن سرعت و کیفیت که در دوره‌های کودکی و نواجوانی وجود دارد چشم‌گیر نیست اما هنوز جوان در شرایطی قرار دارد که نیازهای تغذیه‌ای ، بهداشت و ... اهمیت ویژه‌ای در سلامت او ، اطرافیان و نسل بعد از او دارند. تامین نیازهای جسمی این دوران تامین کننده شرایط آسایش و سلامت و بهداشت جسمی و روانی او ، خانواده او و دیگران است. به لحاظ امر ازدواج ، تولید مثل و تشکیل خانواده و اراده آن توجه به وضعیت جسمانی در این دوران حائز اهمیت است.
 

نیازهای اجتماعی دوران جوانی

نیازهایی چون ازدواج و نیاز به صمیمیت ، نیاز به کسب هویت و ... به شدت با نیازهای اجتماعی درهم آمیخته هستند. فرد با ورود به دوره جوانی و احساس نیاز به ازدواج ، با نیازهای دیگری مواجه می‌شود. با احساس نیاز به ازدواج ، احساس نیاز مالی در او شکل می‌گیرد. و به دنبال آن احساس نیاز به کار و موقعیت شغلی و اجتماعی. نیاز به کسب هویت نیز در شکل‌گیری این نیاز ، یعنی نیاز به کار و نیازهای مالی دخیل است. فرد با شروع یک کار احساس هویت خود را شکل می‌دهد و نیاز استقلال طلبی خود را نیز ارضا می‌کند. نیاز به آسایش و سلامت اجتماعی ، نیاز به دریافت آگاهی و اطلاعات به سبب کمبود تجربه به جوان نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.
 

تامین نیازهای جوانان

مساله تامین نیازهای جوان مبحث بسیار گسترده‌ای است که در حوزه علوم مختلفی چون روانشناسی ، علوم اجتماعی ، پزشکی ، علوم سیاسی ، علوم اسلامی و ... قرار می‌گیرد. و دست اندرکاران مختلفی در سطوح کلی و جزئی مسئول تامین نیازهای فرد جوان هستند. خود فرد جوان با تلاش و قدرت فکری و جسمی خود در این راستا نقش بازی می‌کند. خانواده با ایجاد بستر و شرایط مناسب خانوادگی این مهم را انجام می‌دهد و اجتماع با طرح برنامه ریزیهای مناسب اجتماعی.

رشد جوانی

مقدمه

با پایان دوران نوجوانی و آغاز مرحله جوانی بسیاری از مشکلاتی که با آغاز بلوغ برای فرد بوجود آمده بود (تاثیر بلوغ در رفتار جوانان)، فروکش کرده و تا حدودی فرد توانسته است به ثباتی نسبی قدم بگذارد. جایگاهها ، نقش و هویت جوان تا حدودی برایش روشن شده و از این پس می‌رود تا شرائط و موقعیت خود را مستحکم‌تر و باثبات‌تر سازد، هرچند آثار مربوط به بحرانهای مرحله قبل ممکن است هنوز وجود داشته باشد و برخی جوانان هنوز با مسائلی چون سردرگمی و هویت روبرو باشند.

در هر حال عوامل مختلفی می‌تواند گذر از مرحله نوجوانی را به جوانی متاثر سازد. برخی عوامل به صورت عوامل تاخیر دهنده و برخی عوامل به عنوان تسهیل کننده گذر از این مرحله می‌باشند. به هر حال جوانی آغاز می‌شود و فرد وارد دورانی می‌شود که هرچند پخته‌تر و تواناتر از مراحل قبلی است، اما هنوز با مشکلاتی گریبانگیر است که با سرنوشت او در مراحل بعدی زندگی ارتباط مستقیم دارند.
 

رشد جسمی دوران جوانی

رشد جسمی تا رسیدن به این دوره دو مرحله بحرانی و جهشی خود را پشت سر گذاشته است. در دوره کودکی و به ویژه دوره نوجوانی ، رشد جسمی چشم گیر بوده و با تغییرات اساسی مشخص می‌شود. با شروع جوانی آهنگ رشد تدریجی‌تر و کندتر می‌گردد و دیگر آن سرعت مرحله قبل را ندارد. رشد قد و اندامهای بدن هرچند متوقف نشده، ولی بسیار کند شده است.

رشد فکری ، شناختی و عاطفی هنوز ادامه دارد و تجاربی که جوان با آنها برخورد می‌کند، فکر و بینش او را تحت تاثیر قر ار می‌دهد. در مرحله قبل اگر نوجوان در تلاش بر عنادورزی در مقابل افکار و شناختهایی بود که از اطراف و به ویژه از طرف والدین به او دیکته می‌شد، در این دوران تمام تلاش جوان رسیدن به یک ثبات فکری و شناختی است. هرچند در این دوران نیز گرایشات مختلفی از طرف جوان تجربه می‌شود و مکاتب مختلفی را انتخاب می‌نماید، اما هدف از آنها بر هم ریختن و عنادجوئی با ارزشهای دیکته شده برای او نیست. بلکه او در تلاش برای استحکام بخشیدن به هویت خود است و در این راه ممکن است دست به امتحانها و انتخابهای مختلف بزند.

جوانی که دوره نوجوانی را در شرائط مناسب و به صورت سالم و مناسبی پشت سر گذاشته، هویت کاملتری از خود دارد و با دشواریهای کمتری نسبت به افرادی که نوجوانی پرتلاطمی داشته‌اند، روبرو است.

عواطف در این دوران هنوز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. هرچند غلیان عواطف و هیجانات دیگر آن تلاطم دوران نوجوانی را ندارد، اما نیاز به عشق و صمیمیت از ویژگیهای اساسی دوره جوانی است و تفاوت آن با عواطف دوران نوجوانی ، ثبات و هدفمندتر شدن آن است. نوجوان با جوشش عواطف و هیجانات ناگهانی خود روبروست، به صورتی که توانایی کامل برای کنترل مناسب آنها ندارد. خیال‌پردازیهای شدید ، دوستیهای بسیار صمیمی و روابط با جنس مخالف مضرهایی برای عواطف دوران نوجوانی هستند. در حالی که در دوره جوانی فرد تلاش می‌کند، سر و سامانی به عواطف خود بدهد و تصمیماتی برای آنها اتخاذ کند.

اریک اریکسون دوره جوانی را دوره صمیمیت و تعلق می‌داند و معتقد است که با شکل گیری هویت ، فرد آماده می‌شود تا به مرحله رشد روانی اجتماعی پا بگذارد. در این محله فرد می‌تواند بر اساس عشق ، صمیمیت ، دوست داشتن و تعهد رابطه برقرار کند. بر عکس اجتناب از برقراری رابطه با دیگران ، فرو رفتن در خود است که منجر می‌شود فرد به گوشه‌گیری و انزوا پناه ببرد. نیاز به تعلق و صمیمیتی که در این دوران در فرد وجود دارد، منتج به مساله مهم ازدواج می‌شود. در واقع این دوران را نیز نامیده‌اند.
 

مشکلات مربوط را به تصمیم گیری و انتخابها در جوانی

با رسیدن به یک هویت نسبتا کاملتر ، فرد خواه ناخواه در شرائطی قرار می‌گیرد که ملزم به اتخاذ تصمیمات و انجام انتخابهایی است که اهمیت ویژه‌ای در زندگی فرد دارند. برخی از این تصمیم گیریها و انتخابها سرنوشت ساز هستند، مثل ازدواج ، مثل انتخاب شغل و برخی تصمیماتی هستند، ساده‌تر و جزئی‌تر. برای انجام این انتخابها جوان نیاز به شناختهای کامل ، استفاده از راهبردهای مناسب و کمک و یاری راهنمایان دارد. افزایش توان فکری جوان و بالا بردن قدرت تصمیم گیری وی ، اهمیت بسزائی در صحت انتخابهای او خواهد داشت.
 

ازدواج و انتخاب شغل: دو مشکل اساسی جوانی

دو ویژگی مهمی که در جوانی از رنگ و نمای خاصی برخوردار است و در واقع هر دو از دوره نوجوانی شکل گرفته و بتدریج متکامل‌تر شده‌اند، تمایلات عاطفی و استقلال طلبی است. تمایلات عاطفی جوان را به انتخاب کانونی که نیازهای او را ارضا می‌سازد، می‌کشاند و تمایلات استقلال طلبانه به اتخاذ راهبردهایی برای کسب استقلال مالی ، فکری و ... .

تلاش ویژه جوان برای کسب استقلال مالی بسیار بارز و روشن است و او را وادار به انجام چالشهایی می‌کند تا در راستای انگیزه‌ها و اهداف خود به دنبال یک منبع درآمد باشد. بخشی از مشکلات مربوط به شغل به انتخابهای جوان برمی‌گردد و بخش مهم دیگری از آن به شرائط و موقعیتهای اجتماعی. اما در هر حال بالا بردن شناختهای فرد و قدرت تصمیم گیری و توان او برای استفاده از شرائط و فرصتها و خویشتن شناسی و کشف استعدادها نقش مهمی در موفقیت او برای غلبه بر موانع موجود بازی می‌کند. همین خصوصیات در انتخاب او برای ازدواج و فراهم آوردن شرائط مناسب نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.