معرفی استان هرمزگان
استان هرمزگان
| موقعیت | |
|---|---|
| اطلاعات | |
| بندرعباس | |
| : | ۷۰٬۶۹۷ کم |
| (۲۰۰۵): • پراکندگی : |
۱۰۶۲۱۵۵ /کم |
| ۱۱ شهرستان | |
| IRST (UTC+۳:۳۰) | |
| IRST (UTC+۴:۳۰) | |
| فارسی , عربی , بندری. | |
نام یکی از استانهای کشور ایران است. این استان در جنوب ایران و در شمال تنگه هرمز قرار دارد. کرانههای این استان در شرق بر دریای عمان و در غرب بر خلیج فارس قرار دارند.
بعضی از جزیرههای مهم هرمزگان عبارتاند از قشم، کیش، ابوموسی و لاوان.{هرمز}.{لارک}.{سری}
استان هرمزگان دارای ۱۱ شهرستان، ۲۳ شهر، ۳۳ بخش و ۷۱ دهستان و ۲۱۷۰ آبادی دارای سکنهاست و بنا به سرشماری بعمل آمده در سال ۱۳۷۵ جمعیت استان هرمزگان ۱۰۶۲۱۵۵ نفر میباشد.
استان هرمزگان در حدفاصل بین مختصات جغرافیایی ۲۵ درجه و ۲۴ دقیقه تا ۲۸ درجه و ۵۷ دقیقه عرض شمالی و ۵۳ درجه و ۴۱ دقیقه تا ۵۹ درجه و ۱۵دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شدهاست.این استان حدود ۶۸هزار کیلومتر مربع مساحت دارد که از این نظر هشتمین استان کشور میباشد. هرمزگان از جهت شمال و شمال شرقی با استان کرمان، غرب و شمال غربی با استانهای فارس و بوشهر از شرق با سیستان و بلوچستان همسایه بوده و جنوب آن را آبهای گرم خلیج فارس و دریای عمان در نواری به طول تقریبی ۹۰۰ کیلومتر دربرگرفتهاست. بنا به سرشماری بعمل آمده در سال ۱۳۷۵ جمعیت استان هرمزگان ۱۰۶۲۱۵۵ نفر میباشد که از این تعداد ۴۱۹۹۳۸ نفر در بندرعباس ساکن میباشند. بندرعباس بهعنوان مرکز استان امروزه یکی از شهرهای بزرگ ایران میباشد که مرکز مهم فعالیتهای اقتصادی و تجاری میباشد. این شهر که در قسمت انتهایی خلیج فارس و در فصل مشترک شاهراه خلیج فارس و دریای عمان واقع گردیدهاست که نقش مهمی در زمینه صادرات و واردات کشور ایفا میکند.تأسیسات مهم دریایی و زیربنایی کشور همچون بندر شهید رجایی، پالایشگاه نفت بندرعباس، کارخانه آلومینیوم المهدی،کارخانه آلومینیم هرمزگان, کشتی سازی خلیج فارس، فولاد و سیمان هرمزگان از این جمله میباشند. این استان از طریق زمین به استانهای بوشهر فارس کرمان و سیستان و بلوچستان ارتباط دارد و با راه آهن به راه آهن سراسری ایران متصل است و از طریق هوا با داشتن فرودگاهای بین المللی بندرعباس , کیش ,بندر لنگه و قشم به سراسر جهان متصل است .
فهرست مندرجات[نهفتن]
|
زبان
زبان مردم هرمزگان عموما لهجههای گوناگون گویش بندری (فارسی دری تغییر یافته در اثر ورود زبانهای گوناگون به منطقه )است که از زیر شاخههای زبان فارسی ولری است که دارای پیوندهایی با زبان مردم لارستان استان فارس میباشد. ونیز در نواحی غربی وجزایر ایرانی خلیج فارس زبان عربی رایج است ،همچنین در نواحی شرقی مانند جاسک زبان بلوچی رواج دارد. همچنین در بیشتر روستاهای حاشیهٔ دریا زبان عربی کلاً رایج است، بطور مثال: مثلاً در روستای شناس و دهستان مغویه ساکنان أصلی این مناطق کلاً به زبان عربی تکلم میکنند.
موقعیت اقتصادی
فعالیت عمده مردم هرمزگان در زمینه کشاورزی, ماهیگیریو تجارت است. منطقه میناب و رودان به عنوان قطبهای کشاورزی استان به شمار میآید. این استان همچنین دارای معادنی از قبیل نفت، گاز،کرومیت، خاکسرخ و .... است. در ضمن هرمزگان در زمینه حمل و نقل دریایی و شیلات از موقعیت اقتصادی برجستهای برخوردار است. دو بندر آزاد تجاری کیش و قشم از لحاظ اقتصادی برای این استان سود سرشاری را به دنبال دارند.
شهرها و شهرستانها
استان هرمزگان دارای ۱۱ شهرستان، ۲۵ شهر، ۳۳ بخش و ۷۱ دهستان و ۲۱۷۰ آبادی دارای سکنهاست. چندین دهه قبل این استان خود بخشهایی از کرمان و فارس به شمار می رفته است.
مردم شناسی
بافت جمعیتی استان تنوع فراوانی دارداز شرق با فرهنگ و سنن بلوچها شروع میشود وپوشش مردم بخوصوص زنان بسیار شبیه بلوچها میباشد و در مرکز و غرب استان بیشتر از فرهنگ بومی خود و لباس آنها بیشتر فرنگی میباشد و زنان پوشش مشهور بندری (لباسی با پارچه های رنگی شاد قرمز سبز زرد و آبی و اکثرا" زری بافی شده ) میباشد و بعد از انقلاب با مهاجرت زیادی که از استانهای غربی و شرقی و استان فارس به این استان شده دستخوش تغییرات زیادی شده است (دسته های عزاداری امام حسین (ع) در دهه محرم بخوبی نشان این مهاجرت را دارد).
|
||||||||||||||||||
منابع
- الوحیدی الخنجی، حسین بن علی بن احمد، «تاریخ لنجه» ، چاپ دوم، دبی: دار الأمة للنشر والتوزیع، ۱۹۸۸ میلادی.
- محمد صدیق ، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ اول ، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی.
- محمدیان، کوخردی ، محمد ، «شهرستان بستک و بخش کوخرد» ، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
- العصیمی ، محمد بن دخیل، عرب فارس ، چاپ اول، دمام (عربستان سعودی): انتشاراتی الشاطیء الحدیثة، ۱۴۱۸ هجری قمری.
- حاتم ، محمد بن غریب، تاریخ عرب الهولة، چاپ اول، قاهره: دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی.
- کامله،القاسمی، بنت شیخ عبدالله، (تاریخ لنجة) مکتبة دبی للتوزیع، الامارات: ، چاب دوم، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی. (به عربی).
|
|||||||||||||||||||||||||
|
کیش را بیشتر بشناسیم
شهر کیش، مرکز بخش کیش از شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر در جزیرهٔ کیش قرار دارد.
جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۲۰٬۶۶۷ نفر بوده است.
پیشینه
از آنچه در کتب تاریخی نقل شده است بر میآید که از زمان هخامنشیان و سپس اشکانیان و ساسانیان، جزیره کیش تحت تسلط ایران بوده و با گسترش اسلام، این جزیره بدست خلفای اموی افتاده است. این وضع تا سال ۲۴۹ هجری قمری ادامه یافت. در این سال یکی از ایرانیان اهل ری بر خلیفه خروج نمود و تمامی جزایر خلیج فارس و بحرین منجمله کیش را مسخر خود ساخت
حاکمیت معنوی ایرانیان بر کیش از رهنامههای نگاشته توسط ایشان به زبان پهلوی کاملا مشهود است. از دوران حکومت آلبویه کیش مجددا به حکومت ایرانی بازگشت و بعدها در زمان سلجوقیان و اتابکان فارس و سپس ملوک هرمز و آلمظفر و تیموریان، این وضع ادامه یافت.
در دوره سلجوقیان، کیش به بزرگترین مرکز تجاری خلیج فارس تبدیل شد. در همین دوران، قیاصره در کیش به قدرت رسیدند. ایشان که در ابتدا بسیار فقیر بودند، با دزدی دریایی پایههای اقتصادی حکومت خود را مستحکم نمودند.
حاکمان قیاصره که بر این جزیره حکمران بودند از نسل شخصی هستند به نام «قیس» این شخص از شهر (سیراف) که در منطقهٔ «بنی خالد النصوری» قرار دارد آمده بودند. آخرین حاکم جزیرهٔ کیش یا (قیس) که از نژاد قیاصره بودهاند: ملک سلطان بن ملک قوامالدین بن ملک تاجالدین بن ملکشاه بن قیس بن ملک جمشید. ایشان به دست سیفالدین ابونصر علی بن کیقباد حاکم جزیرهٔ «هرمود» به امر اتابک ابوبکر در تاریخ ۱۲ جمادیالثانی از سال ۶۲۶ هجری قمری (سهشنبه ۲۵ اردیبهشت ۶۰۸) به قتل رسید، و با کشته شدن ملکسلطان آخرین حاکم کیش، حکم سلالهٔ قیاصره بر کیش برای همیشه پایان یافت.
در دوران طلایی کیش، مورخان زیادی راجع به آن اظهار نظر نمودهاند. ابن خرداد، ابن بطوطه و یاقوت حموی یا به کیش سفر نموده و یا در باب بزرگی آن سخنوری کردهاند. سعدی، در آثار خود دوجا از جزیره کیش و سفر به آن در این دوران یاد میکند.
زکریا بن محمد بن محمود قزوینی در آثار البلاد و اخبار العباد مینویسد:«قیس جزیرهایست در دریای فارس و دورش چهار فرسخ است و آبادانی دارد. شهری در کمال حسن و لطافت در آنجا بنا شده است و کشتیهای هندیان به آن جزیره درآیند و تجارتگاه اهل هند و عجم و عرب است. آب چاه آشامند و حوضها و آبانبارها ساختهاند.»
تا سالهای آغازین حکومت محمدرضا پهلوی، کیش مرکز صید ماهی و مرکز تجارت مروارید خلیج فارس بوده است. با ورود مروارید ژاپن به بازار، به تدریج از اهمیت مروارید کیش کاسته شده و کیش نیز اهمیت خود را از دست داد
جزیره کیش در سال ۱۳۶۱ به عنوان نخستین منطقه آزاد اقتصادی کشور برگزیده شد. امروزه اقتصاد کیش برپایه گردشگری و تجارت استوار است.
ویرایش و تلخیص: آکاایران
بندر کنگ را بیشتر بشناسیم.
بندر کنگ واطراف آن جزو حومهٔ بندر لنگه به شمار میآید، در کنگ مساجد متعددی و مغازههای گوناگونی وجود دارد، بیشتر اهل کنگ از پیروان امام شافعی هستند، و به زبان فارسی تکلم میکنند، اما نوشتههای آنها به زبان عربی است و نامهها و سندها را به زبان عربی تدوین مینمایند.
بندر کنگ دارای تأسیسات برق، لوله کشی، بانک، مسجد، آب انبار (برکه) دبستان، راهنمایی دخترانه و دبیرستان پسرانهاست.
حومه: منطقهای گستردهای است از توابع بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران. مرکز حومه بندر کنگ است، بندر نقطهای است در کرانه دریا که کشتیها در کنار آن پهلو میگیرند و یا لنگر میاندازند تا در آنجا بارگیری و یا بار خود را تخلیه نمایند.
تاریخچه کنگ
در زمان قدیم شهر کنگ یکی از مراکز مهم دولت پرتغال بوده، در زمانی که برتغالیها تسلط بر خلیج فارس و منطقه داشتهاند، لنگرگاهی در کنگ ساخته بودند که کشتیهای بزرگ خودرا در آن لنگر میکردند، همچنین قلعه بزرگی ساخته بودند که مقر حکم آنها بود، آثار این قلعه در کنار دریا باقی ماندهاست، وقتی که آب دریا مَد مییابد آب اطراف بقایای این قلعه را فرا میگیرد، اما وقتی که آب دریا جزر است قسمتی بزرگی از قلعه نمایان میشود، این قلعه در پیش مردم کنگ به قلعه برتغالیها معروف است.
جمعیت
جمعیت شهر کنگ طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ ، برابر با ۱۴۸۹۴ نفر بودهاست
راه قلعه لشتان
روایت است که از قلعه برتغالیها تا قلعه لشتان که بر فراز کوههای بار چاه واقع است راهی زیر زمینی که قسمتی از این راه مانند تونل ساخته بودند و از کنگ به قلعه لشتان میرفتند، مخصوصاً در ایام جنگ و شور وآشوب، از این راه نیز ذخیره ومهمات برای کسانی که در قلعه لشتان سنگر گرفته بودند میرساندند.
ملاحان کنگ
در دوران قدیم در بندر کنگ ۳۰ کشتی بزرگ وجود داشته که به سرپرستی ملاحان برجسته کنگی به وسیله آنها سفرهای دریایی دراز به سوی هند، آفریقا، بصره، ممباسا، و محمره سفر میکردند، وکالاهای تجارتی مانند: خرما، الورد، المستکی، جوز، و لوز، سجاده، به هند و آفریقا و ممباسا میبردند، واز آنجا چوب و چایی و پارچه به بندر کنگ میآوردند.
گاهی این کشتیها در منطقهای بنام «کوران» در راس جزیره قشم لنگر میانداختند وبعد از مدتی توقف واستراحت به سفر خودشان ادامه میدادند، وگاهی هم برای تعمیر کشتیهای خود به آنجا میرفتند.
وضعیت زنان در کنگ
ناقصسازی جنسی یکی از مشکلات زنان این شهر است: نوزادان دختر در بندر کنگ در هرمزگان بعد از ۴۰ روزگی و برخی از دختران این شهر در سنین ۴ یا ۵ سالگی ختنه میشوند. این عمل که به گفته بنیاد جمعیت سازمان ملل حقوق اساسی زنان و دختران را نقض میکند و به سلامتی آنان صدمات جدی وارد میآورد، به خاطر ویژگیهای فرهنگی و سنتی این شهر کاملاً موجه و منطقی جلوه داده میشود و زنانی که جرئت کنند از این کار انتقاد کنند سنت شکن و سرکش خوانده میشوند. عمل ختنه در بندر کنگ «تیغ سنت و فرهنگ» خوانده میشود و با روشهای کاملاً غیربهداشتی توسط قابلههای محلی انجام میشود. گزارش شدهاست که در بندر جاسک نیز این عمل انجام میشود.
گفته میشود این سنت توسط مردان هرمزگان و از طریق سفر آنان به کشورهای دیگر همچون هند (کلکته) و سومالی وارد فرهنگ و سنتهای آنها شدهاست.
ممانعت از ادامه تحصیل دختران توسط پسران خانواده، مرد سالاری شدید، جلوگیری از رفت و آمد آزاد زنان و دختران، تعدد زوجات و اهمیت ندادن به تصمیمهای زنان در مورد مسایل مهم زندگی از دیگر مشکلات زنان بندر کنگ است.
زنان بندر کنگ توانستهاند یک مدرسه دخترانه راهنمایی، یک سازمان غیر دولتی برای زنان و یک انجمن شعر زنان در این شهر تاسیس کنند.
ویکیپدیا
فین هرمزگان را بیشتر بشناسید
فین یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است.
جمعيت
جمعیت شهر فین طبق سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ۱۳۸۵ ، برابر با ۳۹۷۶ نفر بودهاست.در بخش فین شهرستان بندر عباس قرار دارد.
جزیره هنگام دنج ترین جزیره جنوب
در جنوبی ترین نقطه این سرزمین، جزیره ای کوچک و زیبا خودنمایی می کند که «هنگام» نام دارد...
جزیره ای مرجانی که در جنوب جزیره قشم واقع شده و با آبادیهای کوچک و وسعتی حدود 50 کیلومتر مربع یکی از دیدنی ترین جاذبه های طبیعی قشم به شمار می رود.
این جزیره که 33.6 کیلومتر مربع مساحت دارد، به شکل مخروط ناقصی دیده می شود که در کرانههای جنوبی جزیره قشم قرار گرفته است. از بندرعباس باید حدود 80کیلومتر با قایق دور شوید تا به جزیره هنگام برسید. یعنی جایی در حدود 60کیلومتری قشم.
تمام سطح جزیره هنگام را ارتفاعات پست آهکی پر کرده اند که بلندترین نقطه آن کوه ناکس با 106 متر ارتفاع است. این جزیره پر از معادن نمک و خاک و سرب است اما هیچ کدام از 103خانوار آن جز ماهیگیری شغل دیگری ندارند. مگر آن دسته از بومیانی که در فصل سفر مردم به این منطقه، به آنها سرویس های اقامتی و پذیرایی می دهند.
دلفین های بازیگوش
اگر گذارتان به جزیره دنج و دیدنی هنگام بیفتد، می توانید دلفین های بازیگوشی را ببینید که ساعت ها شما را سرگرم می کنند. به جز این دلفین ها، کروکودیل هایی که در چند سال گذشته در جزیره هنگام پرورش داده می شوند هم از دیدنی های این جزیره به شمار می روند. هنگام اولین مزرعه پرورش کروکودیل کشور است که ایران را تبدیل به یکی از 50کشور پرورش دهنده این حیوان کرده است.
یکی دیگر از نقاط دیدنی این جزیره تأسیسات بندری انگلیسیها است. صید کوسه در اطراف جزیره هم چیزیست که نباید تماشای آن را از دست بدهید و شنا و غواصی در سواحل جزیره، تماشای سواحل زیبای صخرهای و شنی، آکواریومهای طبیعی و آهوهای بومی این منطقه فعالیت هایی هستند که هر گردشگری باید آنها را در سفر به هنگام تجربه کند.
در جزیره هنگام درختی به نام انجیر معابد وجود دارد که البته نه به بزرگی درخت معروف قشم است و نه به مشهوری آن اما دیدن این درخت و شنیدن افسانه هایی که درباره آن می گویند، خالی از لطف نیست.
در هنگام صحنه های زیبایی از شکل و شمایل صخره ها به چشم می خورد و اگر خوب بگردید، چند قبر از خارجی هایی که در این جزیره به خاک سپرده شده اند هم پیدا خواهید کرد!
دور جزیره در یک روز
شما در جزیره هنگام می توانید قایق اجاره کنید و دور و اطراف جزیره را تماشا کنید. علاوه بر این، بومیان منطقه هم حاضرند در نقش راهنمای تور حاضر شوند و جزیره را به شما نشان بدهند. در این قایق سواری اگر دریا موج نداشته باشد، شانس دیدار دلفین ها و مسابقه دادن با آنها را هم خواهید داشت. البته به هیچ عنوان نباید امیدی به برنده شدن از این دلفین های بازیگوش تند و تیز داشته باشید!
دیدار پرندگان دریایی و صحنه های شکار ماهی توسط آنها از جلوه های دیداری این سفر کوچک دریایی است. علاوه بر این ها، یک نوع لاک پشت به نام لاک پشت پوزه عقابی که در معرض خطر انقراض است، در همین حوالی زندگی می کند که برای تخم گذاری به سواحل هنگام و قشم می آیند.
تا چند وقت پیش، بومی ها از ارزش این نوع لاک پشت خبر نداشتند و تخم آن ها را یا برای فروش به کشورهای عربی می فرستادند و یا اینکه آن ها را به مصرف خوراکی می رساندند. اما این روزها با آموزش هایی که دیده اند، حافظ لاک پشت ها و تخم آن ها هستند و می توانند گوشه هایی از زندگی، تخم گذاری و تولد این لاک پشت ها را به شما نشان دهند.
راه دسترسی
برای رفتن به جزیره هنگام باید از راه کناره جنوبی جزیره قشم به سمت روستای شیب دراز رفت و از آن جا قایق ها به صورت دربست شما را به گشت دور و داخل جزیره می برند.
تبیان
قشم جزیره عجایب هفت گانه خلیج فارس
«به قشم، جزیره عجایب هفتگانه خلیج فارس خوش آمدید!» این جمله ای است که وقت ورود به جزیره قشم روی تابلوی ورودی جزیره خود نمایی می کند...
« شعاری که درست از زمان انتصاب مدیرعامل جدید سازمان منطقه آزاد قشم ترویج شد تا گردشگری در قشم نه تنها در ابعاد داخلی، بلکه در حوزه بین المللی تقویت شود.
در همین راستا، رضا موسوی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم از برگزاری جشنواره اقوام ایرانى و برپایی نمایشگاه گردشگرى عجایب هفتگانه خلیج فارس خبر داده است که در روزهای 18تا 21 بهمن ماه در این جزیره برگزار خواهد شد.
موسوی در گفتگو با مهر گفت: «این نمایشگاه و جشنواره با حضور 31 استان کشور، پنج منطقه آزاد و بخشى از فعالان صنعت گردشگرى بخش خصوصى برگزار می شود و فرصت مناسبى براى معرفى عجایب هفتگانه خلیج فارس و شناساندن فرهنگ و رسوم سنتى دیرپاى جزیره قشم است.»
او هدف از برگزاری جشنواره اقوام ایرانى را معرفى آداب و رسوم، موسیقى اقوام و سنتها دانست و گفت: «در این نمایشگاه بخشهاى گردشگرى، صنایع دستى و سوغات 31 استان کشور در معرض دید علاقهمندان قرار مىگیرد و ما در حال حاضر پیگیر ثبت ملى این نمایشگاه و جشنواره هستیم به طوری که در سالهاى آینده این نمایشگاه و جشنواره به ثبت بینالمللى برسد.»
با ترویج این شعار علاوه بر حضور گردشگران در قشم به طور غیر مستقیم
بر نام "خلیج فارس" که این روزها دستمایه شیطنت های رسانه ای برخی کشورهای عربی نیز شده است هم تاکید می شود
عجایب هفتگانه قشم که همگی از جاذبه های طبیعی این منطقه هستند، شامل زیستگاه لاک پشت پوزه عقابی، دلفین های جزیره هنگام، غار نمکدان، دره ستاره ها، تنگه چاهکوه، جزایر ناز و جنگل دریایی حرا می شوند.
موسوی درباره شعار جدید جزیره قشم معتقد است: «هدف از انتخاب این شعار جذب گردشگران داخلی و خارجی است. ما معتقدیم که با ترویج این شعار علاوه بر حضور گردشگران در قشم به طور غیر مستقیم بر نام "خلیج فارس" که این روزها دستمایه شیطنت های رسانه ای برخی کشورهای عربی نیز شده است هم تاکید می شود.»
او ادامه می دهد: «صدور مجوز ساخت پنج هتل مدرن 5 و 4 ستاره در قشم تلاشی برای تغییر نگاه به جزیره قشم و جذب سرمایه گذاران داخلى و خارجى براى فعالیت هاى مهم در این جزیره است و ما عقیده داریم که حضور گردشگران در قشم باعث رونق بازار و در نهایت تشویق سرمایه گذاران به حضور در جزیره قشم خواهد شد.»
تبیان
حمامی که موزه شد
حمام گله داری تنها حمام باقی مانده قدیمی شهر بندرعباس است که تاریخ احداث آن به اواخر قرن سیزدهم هجری قمری می رسد. حمامی که این روزها کاربری تازه ای پیدا کرده و از سال 1379 تا به حال به عنوان موزه مردم شناسی استان هرمزگان مورد استفاده قرار می گیرد.پیشینیه تاریخی حمام گله داری را که جستجو کنید، به دوره قاجاریه می رسید. یعنی زمانی که در حاشیه خلیج فاری و در بلوار ساحلی شهر اولین سنگ های بنای این مسجد بر روی بستری رُسی خاک بر زمین گذاشته شد.
این حمام وقفی متعلق به مسجد گله داری و واقف آن تجارتخانه حاج شیخ احمد گله داری بود که آن را به عنوان یک حمام عمومی، وقف بهداشت شهر کرده بودند. اگر بنای این حمام را از نزدیک ببینید، ردپای سنگ های دریایی، سنگ های اسفنجی، گچ دست کوب و ساروج محلی را در آن پیدا خواهید کرد که به خاطر رطوبت بالای منطقه، در بنا به کار رفته اند. مصالحی که دلیل انتخابشان قدرت جذب بالای رطوبت بوده است و این روزها، همین سنگ های با دوام هم در مقابل رطوبت بالای منطقه تسلیم شده اند و رفته رفته تخریب می شوند.
بخش های حمام
حمام گله داری مثل تمام حمام های دیگر نواحی کویر مرکزی، فضاهای بینه، سر بینه، گرمخانه و خزینه دارد و البته پنج گنبد بزرگ و کوچک که ظاهر متفاوتی به آن می دهند. در ورودی حمام گله داری راهروی هشتی کوچک قرار دارد تا دما و رطوبت فضای داخلی را تنظیم کند.
اگر در داخل این بنا شروع به گشت و گذار کنید، می توانید فضای بینه را ببینید که به شکل هشت گوش ساخته شده و در اطراف آن چهار صفه یا سکوی نشیمن و رختکن قرار گرفته است. این فضا که فضای ورودی و در ارتباط مستقیم با فضای خارج بوده است، باید هوایی سرد و خشک داشته باشد و به همین دلیل دریچه های ساخته شده در آن در گوشه های بینه به چشم می خورد.
میاندر بخش ارتباطی بین بینه و گرمخانه است که فضای درون آن سرد و مرطوب است و سربینه هم فضای شست شو بوده که در دو طرفش دو صفه یا سکوی نشیمن قرار گرفته است. سربینه به خزینه متصل می شده که فضایی گرم وخشک دارد.
خزینه اما محل گرم شدن آب مورد استفاده حمام است و آب گرم از این طریق تامین می شود. در خزینه کانال هایی از سنگ و ساروج برای انتقال آبگرم به کلیه فضاها در نظر گرفته شده است.
چاه گاوی!
سیستم گرمادهی و آب رسانی حمام گله داری شامل انبار سوخت، آتشدان، دیگ، دودکش ها و گودال جمع آوری خاکستر می شود. این فضا در عمق زمین قرار گرفته تا بتواند گرما را به شکل بهتری در خود نگه دارد. آب مصرفی حمام از چاهی به عمق ده متر که هنوز پابرجاست، تامین می شد و البته در دوره ای هم که باید از آب برکه برای حمام استفاده می کردند، با استفاده از نیروی کمکی گاو که در مسیر گاورو دائم در حرکت بوده، آب را از چاه به انبار ذخیره آب می ریختند.
در وسط سقف حمام روزنه هایی به عنوان نورگیر می بینید که در هر کدام از فضاها وجود دارد . این نورگیرها نه تنها نور حمام را تامین می کردند، بلکه با باز و بسته شدنشان در فصل های مختلف سال، به عنوان تهویه حمام هم مورد استفاده قرار می گرفتند.
منبع : تبیان
جزیره رنگین کمان هرمز
اینجا هرمز است؛ شگفتی زمین شناسی ایران و جهان... جایی که خاک سرخ و کوه های رنگارنگ گرد هم آمده اند تا یکی از عجایب خلقت به وجود آید؛ جزیره ای که برای زمین شناسان آزمایشگاهی تحقیقاتی است و برای هنرمندان تابلوی نقاشی بی کم و کاست.
خلیج فارس جزایر متعددی دارد اما هرمز منحصر به فرد ترین آنهاست و این را به خاک رنگین کمانی اش مدیون است. شاه کلید ورودی خلیج فارس که در مجاورت تنگه هرمز قرار دارد... این خاک انواع کانی ها را که شکل دهنده سنگ ها هستند در خود جای داده تا خاک رنگارنگی به وجود آید و جزیره هرمز نام بگیرد. البته نام این جزیره، یادگار روزگاری است که مردمانش هنوز به خاطر هجوم مغولان، بندر معتبر هرمز و یا هرمزد را در مصب رود میناب با خلیج فارس ترک نکرده بودند و اینجا ساکن نشده بودند اما قدمت به وجود آمدن این جزیره بیش از اینهاست؛ زمانی که هنوز انسان پا به این کره خاکی نگذاشته بود.
اغراق نیست اگر بگوییم که خاک تاکنون این همه طیف رنگی را در خود جای نداده است. جزیره رنگارنگ هرمز برای خود جعبه مداد رنگی کاملی است و رنگ های متنوع آن هر چشمی را خیره می کند. جزیره هرمز، یک جزیره معمولی نیست؛ توده گنبدی بیضی شکل نمک است که از سطح آب بیرون آمده. اگر چه همه سوی هرمز همانند همه جزیره ها به آب می رسد اما خشکی برآمده اش توده بزرگ نمکی است؛ نه سنگ و خاک.
هرمز از لحاظ زمین شناسی از مهم ترین گنبدهای نمکی در دنیا و از دیدگاه زیبایی شناسی بی رقیب ترین آنهاست.
خاک تاکنون این همه طیف رنگی را در خود جای نداده است. جزیره رنگارنگ هرمز برای خود جعبه مداد رنگی کاملی است و رنگ های متنوع آن هر چشمی را خیره می کند
نمک شناور
هرمز جزیره پیری است؛ جزیره ای که میلیون ها سال به خود دیده تا به این هیبت درآید. اگر بخواهیم سن و سال این جزیره پیر را بدانیم باید به روزگار پیش از پیدایش آن رجوع کنیم؛ به دوران پالئوزوئیک؛ همان عهده بی مهرگان دریایی، شروع زندگی انوع باکتری ها و موجودات زنده اولیه؛ درست زمانی که سطح خشکی ها بسیار پایین بود.
گنبد نمکی پیر در همین دوران به دنیا آمد؛ 500 میلیون سال قبل؛ زمانی که توده نمکی اعماق زمین از سبکی زیاد به لایه بالایی زمین رسیده بود و قصد بیرون آمدن از پوسته این کره خاکی را داشت. در این میان گسل ها که شکستگی های عمیق و متحرک زمینند، تنها راه ورود این حجم بزرگ شدند و توده نمک که مدت ها محبوس پوسته زمین بود، با اختلاف وزن و حجمش نسبت به دیگر سنگ ها، خود را از اعماق زمین بالا کشید، از گسل ها عبور کرد و در این بین، سنگ ها و کانی های موجود لایه های زیرین زمین را هم جارو کرد و با خود بر بستر دریا نشاند.
تا این توده نمکی از اعماق دریا به سطح دریا برسد، میلیون ها سال گذشت. توده نمکی کم کم به سمت سطح آب حرکت کرد و در حین بالا آمدن از اعماق آب، سنگ های دیگری را هم با خود آورد که سن آنها به دوران سنوزوئیک بر می گردد؛ یعنی زمانی که انواع گیاهان و جانوران شکل گرفته بودند و سطح خشکی ها آن قدر گسترده شده بود که کوه ها هم کاملا پدیدار شده بودند. این توده مخلوط نمک و سنگ که به آن سنگ مادر می گویند، شد پایه و اساس جزیره.
حالا همه چیز آماده مانده بود تا بارش باران سطح این نمک ها را بشوید و تنها سنگ های رنگین باقی بمانند و جزیره هرمز شکل بگیرد. این اتفاق در 20 هزار سال پیش رخ داد و حالا هرمز با همه زیبایی اش در کنار بزرگ ترین جزیره خلیج فارس – یعنی جزیره قشم – آرمیده است.
خاک سرخ این جزیره که همانند هموگلوبین خون انسان، دارای ترکیبی آهن دار است، با ورودش به دریا بخشی از آب ای ساحلی را به گونه ای قرمز کرده که کوسه ماهیان گهگاه فریب آن را می خورند و خود را به دام می اندازند
سنگ ها و رنگ ها
هرمز جزیره رنگ هاست و قدرت نقاش طبیعت است که هنرنمایی خود را در گنبد نمکی 6 هزار متری به رخ آدمیان کشیده، تنوع رنگی سنگ های کنده شده از لایه های مختلف اعماق زمین توسط توده های نمک آن قدر زیاد است که هرمز را به زیباترین و کم نظیرترین گنبد نمکی در دنیا تبدیل کرده تا جایی که از آن به آزمایشگاه سنگ شناسی یاد می کنند.
هرمز موزه کانی های جهان است؛ یعنی همان عناصر اولیه ای که از مجموع آنها، سنگ ها شکل می گیرند. کانی ها برای زمین شناسان بسیار با ارزشمند چرا که از طریق مطالعه آنها نه تنها پی به ماهیت آن سنگ می برند و می توانند ترکیب کلی سنگ های منطقه را به دست آورند؛ بلکه می توانند رابطه خویشاوندی بین لایه های زمین شناسی یک منطقه را هم با مناطق دورتر بیابند شاید این مطالعات به نتایج شگفت آوری هم برسند؛ مثلا خانواده ای از سنگ های که در اثر حوادث طبیعی مانند شکافته شدن یا حرکت لایه های زمین از هم دور افتاده اند به نوعی به هم مربوط شوند.
هرمز از این نظر یک آزمایشگاه تمام عیار است؛ جزیره ای است که 40 نوع کانی را در خود جا داده تا سنگ های این جزیره زیبا از آن ها شکل بگیرد. کانی های هرمز به راحتی به چشم می آیند که مهم ترین شان «انیدرید» ، «ژیپس»، «کلسیت»، «هماتیت»، «دولومیت» و «اولیژیست» هستند. این کانی ها با خرد شدن سنگ های قدیمی و جریان آب باران به رودخانه ها و سپس دریاها رسیده و در آنجا رسوب می کنند، طی سال ها به هم می چسبند و سنگ های رسوبی را شکل می دهند.
«ریولیت» «توف» هم که از دیگر کانی های هرمز هستند گونه هایی از سنگ های آتشفشانی اند. البته وجود سنگ های آتشفشانی در این گنبد پیر، دلیل بر این نیست که در این جزیره آتشفشانی اتفاق افتاده؛ بلکه این توده های آتشفشانی که مدت ها قبل در اعماق دریا انباشته بودند به همراه توده نمکی به سطح آب آمدند و به همراه سنگ های رسوبی، لایه های سنگی آذرین را شکل دادند.
اتفاقات مختلف زمین شناسی سبب شده تا جنوب جزیره هرمز مملو از خاکی باشد به رنگ سرخ که بومی ها آن «گِلَک» می نامند؛ همان منطقه ای که به «گل اخری» یا کانسار خاک سرخ مشهور است. کانسار تجمع مواد معدنی در یک نقطه است که در وقت استخراج، معدن نامیده می شود. اینجا خیره کننده ترین بخش جزیره است؛ درست جایی که خاک سرخ، دریای فیروزه ای، درخت سبز و آسمان سبز آبی آن چنان هنرمندانه گرد هم آمده اند تا نقاشی بی همتای خالق طبیعت شکل گیرد. خاک سرخ این جزیره که همانند هموگلوبین خون انسان، دارای ترکیبی آهن دار است، با ورودش به دریا بخشی از آب های ساحلی را به گونه ای قرمز کرده که کوسه ماهیان گهگاه فریب آن را می خورند و خود را به دام می اندازند.
مردم اطراف این جزیره، هرمز را با «گلَک» اش می شناسند و آن را می خورند؛ همان خاک سرخ هرمز که با ماهی ساردین و نارنج مخلوط می شود تا آن را روی نان بریزند و خوردنی خوشمزه ای به نام «سوراغ» تهیه کنند
خاک خوردنی
سوغات هرمز خاک آن است؛ خاکی که فقط زیبا و منحصر به فرد نیست. مردم اطراف این جزیره، هرمز را با «گلَک» اش می شناسند و آن را می خورند؛ همان خاک سرخ هرمز که با ماهی ساردین و نارنج مخلوط می شود تا آن را روی نان بریزند و خوردنی خوشمزه ای به نام «سوراغ» تهیه کنند؛ نانی که از پر طرفدارترین خوردنی ها در استان هرمزگان است.
خاک سرخ هرمز ارزش اقتصادی بالایی هم دارد؛ تا همین چهار سال قبل، هزاران تن از این خاک گرانبها به کشورهای دیگر صادر می شد تا در صنایع مختلف رنگ سازی، لوازم آرایش، شیشه و سرامیک سازی از آن استفاده کنند. البته آخرین خبرها، از کم شدن این صادرات بی رویه حکایت می کند؛ صادراتی که اگر بخواهد ادامه یابد، به از بین رفتن خاک سرخ هرمز می انجامد.
البته زیبایی و معروفیت هرمز فقط به خاک سرخش نیست، هرمز جزیره رنگ هاست. این جزیره دارای خاک های رنگی بسیاری است که در کنار یکدیگر طیف وسیعی از رنگ های سفید زرد، نارنجی، قرمز، قهوه ای، سبز و حتی طلایی ایجاد می کند. هرمز رنگ های شمارش ناپذیری دارد که از طیف رنگی گرم تا سرد را شامل می شود؛ یعنی همه رنگ هایی که یک هنرمند برای کشیدن تابلوی نقاشی خود به آنها نیازمند است. همین تابلوی نقاشی است که نه تنها زمین شناسان، هنرمندان و گردشگران ایرانی را مبهوت خود کرده؛ بلکه هر هنرمندی را که به ایران آمده، مجذوب خود کرده است. از جورج استاینمتر و ریکاردو زیپولی عکاس تا آلبر لاموریس فیلمساز.
اما این رنگ ها از کجا آمده اند؟ در جواب این سوال باید گفت که مجموع رنگ های این جزیره حاصل یک ترکیب شیمیایی است؛ حاصل یک اتفاق؛ اتفاقی از ترکیب کانی های مختلف برای شکل گیری سنگ، رنگ های هرمز یا به صورت خاک و کلوخند یا به صورت سنگ هایی محکم. البته هرمز سنگ های فلزی هم دارد. مگنتیت، هماتیت و اولیژیست سه سنگ فلزی هستند که در آنها اکسید آهن یافت می شود و سنگ فلزی طلایی رنگی به نام پیریت که به طلای ابلهان یا چشم شیطان معروف است و در خود ماده ای به نام سولفید آهن دارد.
نادعلیان: خاک سرخ هرمز را که به دست گرفتم، دستم رنگی شد. این خاک به قدری رنگ تولید می کند که اگر روی لباس تان ریخته شود با هیچ ماده شوینده ای پاک نمی شود
هنر و هرمز
جزیره هرمز فقط برای زمین شناسان جزیره شگفت انگیزی نیست. هنرمندان هم بارها شیفته آن شده اند و برای خلق اثر هنری خود از خاک این جزیره بهره برده اند.
احمد نادعلیان که کارشناس نقاشی و دکتری هنر تزئینات دیواری است و به هنرمند محیطی مشهور شده از مهم ترین آنهاست. «خاک سرخ هرمز را که به دست گرفتم، دستم رنگی شد این خاک به قدری رنگ تولید می کند که اگر روی لباس تان ریخته شود با هیچ ماده شوینده ای پاک نمی شود». این را نادعلیان وقتی می گوید که مدت ها از خلق آثار هنری اش در هرمز گذشته، اما هنوز وقتی یاد آن روزها می کند می شود شادی را در صدایش حس کرد البته پاک نشدن این رنگ ها دلیل علمی خاصی دارد؛ خاک سرخ هرمز از ترکیبات تشکیل شده و رس هم چسبندگی بالایی دارد.
نادعلیان برای آنکه بتواند با خاک های رنگارنگ جزیره آثار هنری خود را خلق کند به مطالعات رنگ شناسی آنها روی آورد: «از نظر علمی نمی شود گفت که دقیقا چه رنگ هایی را در هرمز می بینیم؛ چرا که تفکیک دقیق این همه رنگ در این جزیره زیبا کار چشم آدمی نیست؛ اما آنچه به ظاهر دیده می شود، رنگ های اصلی به همراه طیف های مختلف رنگی هستند؛ سفید، زرد، کرم، نارنجی، قرمز، قهوه ای و سبز فیروزه ای روشن. این رنگ ها فقط به خاک جزیره مربوط نیستند، بسیاری از این رنگ ها برای کلوخ ها و سنگ های شکننده ای هستند که با دست قابل خرد شدنند». جالب است که به گفته او، رنگ سبز فیروزه ای مربوط به خاک نرم و مرطوبی است که چسبندگی بالایی هم دارد.
اما نکته مهمی که باید در استفاده از خاک های رنگارنگ هرمز همیشه مدنظر قرار داد، تخریب محیط طبیعی این جزیره است و از دست رفتن این خاک ها. همین یک سال و نیم پیش بود که برای نشان دادن زیبایی جزیره هرمز، فرشی تقریبا به طول 1200 متر مربع از 70 طیف رنگی بر ساحل جزیره نقش بست؛ فرشی که در طراحی آن از داستان ها و طرح های بومی جزیره استفاده شد. احمد نادعلیان گرچه این کار هنری را بسیار جالب می داند؛ اما خلق آن را به قیمت از دست دادن خاک های رنگی و تخریب محیط طبیعی زیبای هرمز، اثری ضد محیط زیست می نامد او که بنا به گفته خودش برای نقاشی هایش روی شیشه و غیره از مقدار کمی خاک به اندازه یک قاشق سوپ خوری خاک جزیره استفاده کرده می گوید: «بهتر است به جای این کارها، اثری در ابعاد کوچک تر خلق می شد تا خاک این جزیره کمترین آسیب را ببیند. همین بس است که سال ها خاک هرمز را صادر می کردند. از این به بعد فرصت آن است که آن را حفظ کنیم.»
گروه گردشگری تبیان- الهام مرادی
منبع: سرزمین من
روستای خربس یا خوربیز
غاری برای پنهان شدن
روستای خربس یا خوربیز را باید در فاصله 10 کیلومترى غرب شهر قشم ببنید. روستایی که روزگاری یکی از بزرگترین و پر رونق ترین نقاط جزیره بوده است و این روزها، جز ویرانه چیزی از آن باقی نمانده است. دقیقش را بخواهید، باید بگوییم که برکه و کلاته گورستان تنها بازمانده های روستای خربس هستند که روزگار رونق و تردد سیاحان و کشتی رانان را در این منطقه به یاد می آورند. با این حال، باستان شناسانی که روی این روستای کهن تحقیق کرده اند، عمر آن را به 1400 سال قبل نسبت می دهند. یعنی زمان ساسانیان.
این روستا در میانکاسهاى وسیع قرار گرفته که اطراف آن را دایرهوار تپههاى کوتاه و بلند مرجانى پوشاندهاند. این ارتفاعات همگى مشرف به شهر هستند و شهر تا دریا فاصله کوتاهى دارد. در سمت راست، برکه ـ یا آبدان ـ بزرگى است که طاق گهوارهاى آن نشاندهنده قدمت این بنا است
چیزی که در نگاه اول بیش از هر چیز غافلگیرتان می کند، کنده کاری های
دیواره های غار است که عده ای معتقدند محل پنهان شدن زنان و کودکانی
بوده است که روزگارى در دشت هموار خربز زندگى مىکردهاند و هر لحظه
امکان یورش دزدان دریایى به آنها وجود داشته است
از گورستان تا پناهگاه
در میاندشت خربس، وقتى رو به شمال بایستیم، آثار ساختمانى قلعه مخروبهاى از سنگ را مىبینیم که احتمال مىرود در دوران بعد از صفویه چندبار بازچین شده باشد. در جلو همین قلعه، در فاصلهاى نه چندان دور از غارهاى خربس، گورستانى وسیع و قدیمى وجود دارد که هم گورهاى پیش از اسلام و هم بعد از اسلام در آن دیده مىشود.
درست مشرف بر این گورستان، در دیواره صخرهها و در سینه کوه در ارتفاع 20 تا 30 متر چند دهانه به صورت غار مانند به چشم مىخورد که به غارهاى خربس شهرت دارند. غارهایی که شگفتی طبیعت جزیره به شمار می روند. کهن، شگفت انگیز و پر رمز و راز.
این غارها که از پدیدههاى کهن زمینشناختى هستند، دنباله چینخوردگى رشته کوههاى زاگرس به حساب می آیند که در هزارههاى گذشته از زیر آب سربرآوردهاند. اما در طول زمان و در دورههاى تمدنى بعد دچار دگرگونى و تغییرات دیگرى شدهاند.
غارهاى خربس که از بیرون ساختار ساده و طبیعى و زمینشناختى خود را همچنان حفظ کردهاند، از درون با مجموعه دهلیزها، تالارها و اتاقهاى متعددی دارند که به عقیده برخی از محققین، روزگاری نیایشگاه پیروان میترائیسم بوده اند. به خصوص که ساختار رازآمیز و تو در توى غارهاى خربس و قرار گرفتن آن بر بلندى کوه این عقیده را دامن زده است.
غارهاى خربس را به لحاظ شکل و ساختار با دخمههاى آذربایجان، کردستان، لرستان، بوشهر، اهواز و شوشتر مقایسه مىکنند. غارهاى خربس به ویژه از نظر فضاهاى درونى شکل و طرح اولیه خود را حفظ کرده و به همان صورت کهن خود باقىمانده است.
چیزی که در نگاه اول بیش از هر چیز غافلگیرتان می کند، کنده کاری های دیواره های غار است که عده ای معتقدند محل نگهدارى استخوانهاى مردگان زرتشتی در آیین بوده اند. عده ای هم عقیده دارند این حفره ها محل پنهان شدن زنان و کودکانی بوده است که روزگارى در دشت هموار خربز زندگى مىکردهاند و هر لحظه امکان یورش دزدان دریایى به آنها وجود داشته است. این حفره های دستکنده، با راهروهاى باریک به همدیگر راه دارند و در تالار مرکزى، که جاى اجتماع بوده، دو تاقچه کوچک جاچراغى نیز به چشم می خورد.
ساکنان امروزی غار
اگر گذارتان به این غارها بیفتد می بینید که بر فراز این غار، همیشه یک جفت عقاب ماهیگیر (که از انواع نادر و مرغوب عقابهاى جهان هستند) به چشم مىخورند که در ارتفاعات صخرهاى لانه دارند و تخم مىگذارند.
اما به جز این دو عقاب، چندین خفاش دم موشى هم در غار زندگی می کنند که بیشتر در زاویههاى تاریک و بخش انبار ذخایر غار (حفرههاى زیرین) خانه دارند. موجوداتی که گفته می شود نسل آنها رو به انقراض است اما به لطف امن بودن این غار، می توانند زاد و ولد موثری در قشم داشته باشند.
این غارها را می توانید در پانزده کیلومتری شهر قشم در سمت راست جاده قشم به روستای خربس و روستای درگهان ببینید.
منبع : تبیان
جناح هرمزگان
جَناح شهری است از توابع بخش جناح شهرستان بستک در استان هرمزگان ایران در ۳۰ کیلومتری شهر بستک و در ۲۳ کیلومتری دهستان کوخرد ودر غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع میباشد.
از آنجا که این شهر در یک سمت و پهلو از منطقه جغرافیایی خود قرار گرفته آن را جناح (به معنی بال و پهلو) مینامند.
شهر جناح دارای ، بیمارستان ، و یک واحد دانشگاه آزاد اسلامی در حال ساخت، پاسگاه نیروهای انتظامی، دفتر پست و یک موزه مردمشناسی است.وتعدادی ادارات دولتی و بخشداری است.پیشتر آب لوله کشی جناح از دهستان هرنگ تأمین میشدهاست ولی بعلت شور شدن چاههای هرنگ پس از آن آب جناح را از لاور میستان تأمین کردهاند.
جناح قدیم
پیش از اینکه را شوسه شود واز طریق کوخرد و مِهران عبور نماید، جناح گذرگاه کالاهای بود که از بنادر چارک و مغویه که تا جناج بیش از ۳۰ تا ۳۵ کیلومتر فاصله ندارند میآمد، از بندر مغویه و از بندر چارک و بندر لنگه کالاها را از طریق تنگ خور جناح حمل میکردند.کالاهای بازرگانی از جناح به مقصد لار، اوز، گراش، جهرم و شیراز بار میشد جناح در قدیم از مراکزتجارت جنوب بوده است. در زمان قدیم در کوچه و بازار جناح جنب وجوش دادوستد محسوس بود و معامله رونقی چشمگیر داشت. سوداگران برای حمل کالای خود و چه بسا برای خرید کالا در رفتوآمد بودند. به جرأت میتوان گفت که جناح در آن زمان مرکزیت بازرگانی داشت.اکنون هم با اینکه به واسطه فاصله اش از جاده اصلی اسفالت بستک به بندر لنگه رونق بازرگانی گذشته را ندارد، ولی شهری زیبا به نظر میآید، شهری تمیز با جادههای اسفالت شده ومرتب.و مردمانی خونگرم و مهمان نواز و با سواد. با اتمام راه خور جناح این شهر بر روی جاده اصلی بستک -جناح - بندر لنگه قرار میگیرد.
جغرافیای منطقه
حدود شهر جناح از سمت شمال به رودخانه مهران و صحرای خلوص، و از سمت جنوب به خور جناح و کوه بُدُن و کوه سفید، و از سمت مغرب به کهتویه و از سمت مشرق به بخش کوخرد منتهی میشود.
جمعیت
با وجوداینکه جمعیت بسیار زیادی از مردم جناح در کشورهای حاشیه خلیج فارس به خصوص بحرین و کویت ساکن اند جمعیت شهر جناح طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ ، برابر با 5903 نفر بودهاست
دستگاه رله تلویزیونی
در چند سال اخیر در ارتفاع جنوب شرقی جناح مشرف به چشمه گَؤری (گبری) دستگاه رله تلویزیونی نصب شده و مورد بهرهبرداری است. در جناح چند دستگاه پمپ آب، ۴۰ هزار اصله نخل دیم و ده هزار من (۴۰۰۰۰ کیلو) زمین دیم زیر کشت و تعداد بسیار زیادی برکه دارد..
در جناح دو رودخانه فصلی وجود داردکه به زبان محلی به آن(دروا)می گویند بنامهای ایلو و پَلی که در روزهای پرباران طغیان میکند و از میان شهر میگذرد و چند بار تلفات مالی هم دادهاست.دشت جناح در منطقه بستک دارای پر تعداد ترین محل های تفریح کوهستانی و معمولی است.
در ارتفاعات کوه سمت جنوب جناح چند لاور وجود دارد که به شرح زیر است: لاور گادون، لاور خره، لاور پشتخه تهرو، ولاور کهزه
تنگ خور
تنگ خور جَناح که در ۹ کیلومتری جنوب جناح واقع است و کاروانرو است، وسط این تنگ تپهای است بزرگ و کوه مانند اما خاکی که به نام هُمبُس که به واسطه خاک سستی که دارد تقریبآ دائم درحال ریزش است، در هنگام ریزش سنگهای کلان با خود به پائین دره سرازیر میکند، و چون راه قافلهها از ته دره عبور میکند چندین بار تلفات مالی و جانی هم دادهاست. تنگ خور تقریباً مانند بادگیری برای جناح است، از ساعت ۱۲ ظهر تا نیمه شب بادی مخصوص میوزد.در خرداد ماه تا ۱۵ تیر این باد گرم است که به لهجه محلی به آن «تَش باد» (آتشباد) گفته میشود.از نیمه تیر تا آخر تابستان بادی خنک میوزد.
مردم جناح
جناح مردمانی کاسب پیشه و فعال دارد.در جناح مانند سایر دهستانهای مناطق جنوب ایران جوانان تمایل به مسافرت به آن سوی خلیج فارس دارند.بیشترشان مقیم آن مناطق هستند و اوضاع اقتصادی ایشان هم خوب است، همه نیکوکار بوده کمکهای قابل توجهی به محل و زادگاه خود میکنند. پل ارتباطی جناح با جاده ارتباطی شهر بستک به بندر لنگه بهوسیله همین نیکوکاران به روی رودخانه مهران ساخته شدهاست و شهر جناح با جاده سراسری وصل کردهاست. پیش از ساخت این پل، در زمستانهای پرباران ۱۰ تا ۱۵ روز ارتباط جناح با دهستان فرامرزان و توابع آن و همچنین با بستک و داخل کشور قطع میشد. نخستین پزشک محلی جناح آقای دکتر پوریوسف است که در همان شهر مشغول طبابت هستند.
بیشتر مردم جناح با لهجهای مخصوص به نام"جمسی تکلم می کنند و درصد زیادی از آن ها با لهجه اوزی صحبت میکنند که از زبانهای فارسی بسیار قدیمی هستند . از آثار قدیمی جناح میتوان قلعه قلات نام برد که که مانند برج دیده بانی بر بالای شهر جناح برروی کوهی واقع شده است و همچنین قنات های صحرای گبری یا چاه دوک که بر سنگهای ضخیم پای کوه واقع شده وآب ان تقریبا شیرین است و در قدیم آب اهالی را تامین میکرده است و همه آنها از آثار دوران گبری ها است
دانشوران و فرهنگیان جناح
در جناح علماء وحافظان قرآن برجستهای بودهاند که در قرائت قرآن به مرحله استادی رسیده و قرائتی با تجوید صحیح داشتند.
از برجستگان این رشته، حاجی مصطفی فقیه عالم برجسته مذهبی جناح ، حافظ کل قرآن و از تعلیم آموختگان سلطان العلماء معروف بود. وی در دوران تحصیلات حوزوی خویش سفری به مصر جهت بازدید از دانشگاه اسلامی الازهر و سفری به کراچی پاکستان داشته است. حاج مصطفی فقیه در ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس شاگردان بسیاری داشته که تعدادی از شیوخ امارات متحده عربی و مشهورترین آنان شیخ زاید بن سلطان آل نهیان پادشاه کشور امارات از آن جمله اند. گفته میشود شیخ زاید احترام زیادی برای استاد خویش قائل بوده و تا سال های آخر عمر آن مرحوم احوالات وی را جویا میشده است. از دیگر حافظان جناحی، شیخ عبدالکریم خطیب جناحی از حافظان قرآن با صدایی خوش و تجویدی تعلیم یافته بود که شاگردانی را نیز تربیت نمودهاست. همچنین شیخ عبدالرحیم بن حافظ جناحی یکی از دینآموختگان برجسته در دبی بود، وی در دبی مکتبخانهای دایر کرده و کودکان را آموزش میداد. وی از طرف شیخ راشد بن سعید المکتوم حاکم وقت دبی دادستان عالی (قاضی القضاء) شده بود. از دیگر افراد فرهنگی جناح میتوان از این افراد نام برد:
حاج احمد درود
حاج ابراهیم حاجی طالب، نیکوکار فرهنگی.
حاج عقیل عباسی، نیکوکار فرهنگی.
شیخ عبدالله نور محمد جناحی.
شیخ علی جناحی.
حاجی ملاعلی کهنه.
حاجی شیخ یوسف جناحی.
حاجی ملا مصطفی بن اسحاق.
شرفا شرفائی، برپاکننده کتابخانه جناح.
ویکیپدیا
بندر خمیر هرمزگان
بندر خَمیر یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است. براساس اطلاعات موجود در مرکز آمار ایران در ۳۵ دقیقه طول شرقی و ۲۶ درجه و ۵۷ دقیقه عرض شمالی از نصفالنهار مبدأ واقع شدهاست. ارتفاع متوسط این شهر از سطح دریا ۱۵ متر است. مساحت قانونی ۴۳۱٫۵ هکتار و وسعت حریم ۱۱۵ کیلومتر مربع است، و حد فاصل حدود ۸۵ کیلومتری غرب بندر عباس و ۱۱۰ کیلومتری شرق بندرلنگه واقع شدهاست. این شهر مرکز شهرستان خمیر است.
شهر بندرخمیر دارای جمعیت شهری ۱۲۹۹۵ نفر با ۵ روستای واقع در حریم به نامهای لشتغان بالا، لشتغان پایین، کندال، باقی آباد و چاه صحاری بوده و مساحت قانونی ۴۳۱٫۵ هکتار و وسعت حریم ۱۱۵ کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیایی ۲۶ درجه و ۵۷ دقیقه عرض شمالی و ۳۵ دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهار گرینویج و در ارتفاع ۱۵ متری از سطح دریا واقع شدهاست که از شمال به کوه و از جنوب به دریا و تنگه خوران، از شرق به دهستان پل و از غرب به دهستان دژگان منتهی میگردد و حد فاصل حدود ۸۵ کیلومتری غرب بندرعباس و ۱۱۰ کیلومتری شرق بندرلنگه واقع شدهاست.
شهر بندرخمیر دارای ۴۹ ساله سابقه بخش و قریب به دو سال است که مرکز شهرستان خمیر میباشد و در سال ۱۳۴۶ شهرداری این شهر نیز تاسیس شدهاست که دارای ۴۰ ساله سابقه شهرداری بوده و در حال حاضر شهرداری حائز درجه ۵ است.
بندرخمیر یکی از شهرهای قدیمی و توسعه پذیر، مهاجرپذیر و پرجاذبه استان هرمزگان است که بدلیل موقعیت جغرافیایی و وجود کارخانههای بزرگی چون کارخانه سیمان ۶۰۰۰تنی هرمزگان، پایانه بار، شهرک صنعتی ۱ و۲، گچ خمیر، گمرگ و ارتباط حمل و نقل دریایی کالا به کشورهای همسایه جنوبی خلیج فارس، وجود آثار تاریخی و اماکن توریستی و تفریحی همچون جنگل حرا، آبگرمهای معدنی درمانی بندرخمیر، آبسر معدنی بندرخمیر، دیوار بلند سدار (Sedar)، برج قلعه بندرخمیر، آب انبارها و کورههای گچ و ساروج خمیر – که بالاخص ساروج خمیر گذشتههای دور مورد توجه مهندسین و کارشناسان امور ساختمانی بوده و زبانزد عام و خاص است و با وجود معادن سیمان و گوگرد از جمله شهرهای مهم استان هرمزگان بشمار میآید.
شغل مردم
شغل اکثر مردم پیله وری، ملوانی و صیادی است مرحوم صدرالاسلام و ملاسلیمان خمیری از علما و شعرای بنام بندرخمیر (در اوایل قرن سیزدهم هجری) و نیز مرحوم سیدامیرشیخ عالم، فقیه و مرجع دینی منطقه در قرن اخیر بوده که از خود خدمات و آثار ماندگاری بجای گذاشتهاند.
آب مشرب شهر شیرین و لوله کشی شدهاست که از روستای کهورستان واقع در شصت کیلومتری شمال بندرخمیر با قدمت بیش ۳۷ سال است که تامین میگردد.
بندرخمیر از جهت آب و هوایی در محدوده گرم و مرطوب قرار دارد که متوسط دمای ده ساله ۲۶٫۷ درجه سانتی گراد و میانگین حداقل و حداکثر دمای ده ساله ۱۸٫۱ و ۳۵٫۳ درجه سانتی گراد و تبخیر سالیانه ۳۶۷۲ میلی متر و میزان متوسط بارندگی سالیانه ۲۰ سال اخیر حدود ۱۷۱میلی متر میباشد.
این شهر دارای یک درمانگاه و یک بیمارستان ۳۲ تختخوابی که توسط فردی خیر احداث گردیده، همچنین شهرداری، ۴۵ اداره و نهاد دولتی، یک مرکز آتش نشانی شهرداری، مرکز اورژانس، یک کتابخانه عمومی، سه میدان بنام آزادی، جمهوری اسلامی و امام خمینی(ره)، دو بلوار اصلی بنامهای بلوار امام خمینی(ره) و بلوار ملاسلیمان خمیری و یک بلوار جدید الاحداث بنام آیت الله خامنهای، ۱۶ مسجد، یک مجموعه گلزار پنج تن شهدای هشت سال دفاع مقدس، یک مجموعه استادیوم ورزشی، یک استخر شنای سرپوشیده استاندارد نیز که توسط شهرداری احداث شدهاست.
جمعیت دانش آموزی و فضاهای آموزشی شهر نیز شامل ۲۹۲۹ دانش آموز مشتمل بر پنج آموزشگاه در مقطع دبیرستان در سه فضای آموزش، پنج آموزشگاه در مقطع راهنمایی در سه فضای آموزشی، ۹ آموزشگاه در مقطع دبستان در ۵ فضای آموزش میباشد. یک واحد دانشگاهی پیام نور با چهار رشته تحصیلی افتتاح گردیده که فاز اول دانشگاه با مشارکت مردم و دولت در حال احداث میباشد.
پیشینه
شهر بندرخمیر دارای ۴۹ ساله سابقه بخش و قریب به دو سال است که مرکز شهرستان خمیر میباشد و در سال ۱۳۴۶ شهرداری این شهر نیز تأسیس شدهاست که دارای ۴۰ ساله سابقه شهرداری بوده و در حال حاضر شهرداری حائز درجه ۵ است. بندرخمیر یکی از شهرهای قدیمی و توسعه پذیر، مهاجرپذیر و پرجاذبه استان هرمزگان است که بدلیل موقعیت جغرافیایی و وجود کارخانههای بزرگی چون کارخانه سیمان خمیر ۶۰۰۰ تنی هرمزگان، پایانه بار، شهرک صنعتی ۱ و۲، گچ گچ خمیر، گمرگ و ارتباط حمل و نقل دریایی کالا به کشورهای همسایه جنوبی خلیج فارس، وجود آثار باستانی و اماکن توریستی و تفریحی همچون جنگل حرا، آبگرمهای معدنی درمانی بندرخمیر، آبسر معدنی بندرخمیر، دیوار بلند سِدار، برج قلعه بندرخمیر، آب انبارها و کورههای گچ و ساروج خمیر – که بالاخص ساروج خمیر گذشتههای دور مورد توجه مهندسین و کارشناسان امور ساختمانی بوده و زبانزد عام و خاص است و با وجود معادن سیمان و گوگرد از جمله شهرهای مهم استان هرمزگان بشمار میآید. شغل اکثر مردم پیله وری، ملوانی و صیادی است. آب مشرب شهر شیرین و لوله کشی شدهاست که از روستای کهورستان واقع در شصت کیلومتری شمال بندرخمیر با قدمت بیش ۳۷ سال است که تامین میگردد.
بزرگان شهر
مرحوم صدرالاسلام و ملاسلیمان خمیری از علما و شعرای بنام بندرخمیر (در اوایل قرن سیزدهم هجری) و نیز مرحوم سیدامیرشیخ عالم، فقیه و مرجع دینی منطقه در قرن اخیر بوده که از خود خدمات و آثار ماندگاری بجای گذاشتهاند. و مرحوم سید عبدالباقی مظفری نیاپور از بزرگان شهرستان بندرخمیر بودهاند و مرحوم حاج عبدالهادی بلوکی از معتمدین و بزرگان شهرستان بندرخمیر بودهاند
آب و هوای شهر
بندرخمیر از جهت آب و هوایی در محدوده گرم و مرطوب قرار دارد که متوسط دمای ده ساله ۲۶٫۷ درجه سانتی گراد و میانگین حداقل و حداکثر دمای ده ساله ۱۸٫۱ و ۳۵٫۳ درجه سانتی گراد و تبخیر سالیانه ۳۶۷۲ میلی متر و میزان متوسط بارندگی سالیانه ۲۰ سال اخیر حدود ۱۷۱میلی متر میباشد.
امکانات
شهر خمیر دارای یک درمانگاه و یک بیمارستان ۳۲ تختخوابی که توسط فردی خیر احداث گردیده، همچنین شهرداری، ۴۵ اداره و نهاد دولتی، یک مرکز آتش نشانی شهرداری، مرکز اورژانس، یک کتابخانه عمومی، سه میدان بنام آزادی، جمهوری اسلامی و امام خمینی، دو بلوار اصلی بنامهای بلوار امام خمینی و بلوار ملاسلیمان خمیری و یک بلوار جدید الاحداث بنام آیت الله خامنهای، ۱۶ مسجد، یک مجموعه گلزار پنج تن شهدای هشت سال دفاع مقدس، یک مجموعه استادیوم ورزشی، یک استخر شنای سرپوشیده استاندارد نیز که توسط شهرداری احداث شدهاست. جمعیت دانش آموزی و فضاهای آموزشی شهر نیز شامل ۲۹۲۹ دانش آموز مشتمل بر پنج آموزشگاه در مقطع دبیرستان در سه فضای آموزش، پنج آموزشگاه در مقطع راهنمایی در سه فضای آموزشی، ۹ آموزشگاه در مقطع دبستان در ۵ فضای آموزش میباشد. یک واحد دانشگاهی پیام نور با چهار رشته تحصیلی افتتاح گردیده که فاز اول دانشگاه با مشارکت مردم و دولت در حال احداث میباشد.
آثار تاریخی
در این شهر آثار تاریخی زیادی وجود دارد از جمله کاروانسرا ی تاریخی روستا، مقبره اولیاها و بزرگان، آب انبارها (برکههای) متعدد وتاریخی، وچهار مقبره تاریخی، آثار وبقایا مسجد کوچکی در کنار مسجد جامع که بیش از ۴۰۰ سال سابقه تاریخی دارد.
ویکیپدیا
بندر چارک هرمزگان
شهر بندرچارک مركز بخش شیبکوه شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان ایران است. شهر چارك را «بندر چارک» نیز مینامند.
نامگذاری
روایت است که زنی در آن ناحیه بوده بنام «رقیه» چاه آبی داشته که آبش شیرین بوده و آب از چاه میکشیده و میفروخته، آن چاه بین مردم منطقه به «چاه رقیه» مشهور میگردد، که با گذشت زمان به چارک تبدیل میشود، و همچنین منطقه نیز به نام چارک نامگذاری میشود.
محدوده چارک
از شمال باوردان، از جنوب خلیج فارس، از مغرب طاحونه، واز سمت مشرق به حسینه محدود میگردد.
جمعيت
جمعیت شهر بندرچارک طبق سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ۱۳۸۵ ، برابر با 4447 نفر بودهاست . ، بیشتر آنها از نژاد عرب هستند، و به زبان عربی و فارسی تکلم میکنند. دارای تأسیسات زیر است: مسجد، دبستان، برق و لوله کشی آب، بانک، آب انبار (برکه) و تلفن است.مي خواستم اضافه كنم كه بندر چارك هم اكنون شهري است با تمام امكانات داراي آب شيرين كن است كه باعث شده آبش در سطح شهرستان بهترين آب باشد..داراي مدارس راهنمايي دبيرستان پيش دانشگاهي و هنرستان است و نزديكترين جا براي رفت و امد به جزيره كيش ميباشد.
جغرافیا و پیشینه
شهر بندر چارک در ۳۰۰ متری مشرق خلیج فارس واقع است. و ارتفاعش از سطح دریا ۴۰ متر است. روستای تاوونه در سمت مغرب چارک واقع شدهاست، و در سمت شمال آن روستای سکروه قرار دارد. دهستان چارک در گذشته مقر حکمرانی قبیله (آل علی) بود، چون قبیله آل علی بر این منطقه حاکم بودند.
آثار
قلعه بزرگی در دهستان چارک وجود دارد که مقر حاکم وقت بودهاست، این قلعه شیخ صالح بن شیخ محمد آل علی یکی از حاکمان چارک ساختهاست و مقر حکم خود قرار دادهاست. اولین کسی که حاکم آنجا بودهاست: شیخ محمد بن شیخ حسن آل علی بودند، اما آخرین کسی که زمام حکم در قبضه داشتند شیخ عبدالله بن شیخ محمد آل علی بودهاست.
دهستان چارک ده آبادی است و یکی از بنادر پرجنبوجوش منطقه شیبکوه است.
ویکیپدیا
سیریک را بیشتر بشناسیم
سیریک یکی از شهرستان های استان هرمزگان در جنوب ایران است.
سیریک در کرانهٔ دریای عمان قرار دارد. از طریق راه اصلی در ۷۰ کیلومتری جنوب میناب و ۱۵۰ کیلومتری شمال باختری جاسک قرار دارد.
جمعيت
جمعیت شهرستان سیريک طبق سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۱۸۰ نفر بودهاست
در ۳۵ کیلومتری شهر سیریک تالابی وجود دارد به نام تالاب آذین که در فهرست تالابهای حفاظت شده ثبت شده است.
شهرستان بندر لنگه یکی از شهرستانهای استان هرمزگان در جنوب ايران است. مرکز این شهرستان بندر لنگه است که یکی از بنادر مهم جنوب کشور است. شهرستان بندر لنگه در حاشیه خلیج فارس قرار دارد.
محدوده بندر لنگه:حدوداً از شرق شهر کنگ، از غرب روستای شناس و مغویه، از جنوب خلیج فارس و از سمت شمال به صحرای مهرکان محدود میگردد.
خطوط طول و عرض :براساس اطلاعات موجود در ۵۴ درجه و ۳۰ دقیقه طول شرقی و در ۲۶ درجه و ۱۸ دقیقه عرض شمالی از نصفالنهار مبدأ واقع شدهاست.
فاصله بندر لنگه با شهرهای اطراف :فاصله بندر لنگه تا شهر لار ۲۸۰ کیلومتر و تا بندر عباس ۱۹۲ کیلومتر و تا بوشهر ۴۲۰ کیلومتر و تا شهر بستک ۱۷۰ کیلومتر است. هوای شهر بندر لنگه مانند سایر شهرهای ساحلی مرطوب و در تابستان گرم است.
جمعيت شهرستان بندر لنگه طبق سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ۱۳۸۵ ، برابر با 116086 نفر بودهاست
جانوران وپرندگان
در کوههای اطراف بندر لنگه حیوانات و پرندگان مختلفی وجود دارند مانند: آهو، روباه، گرگ، شغال، جوجهتیغی وکفتار. از پرندگان مانند: کبک، شاهین، و قُمری و بلبل و تیهو غیره از پرندگان کوهی وصحرائی.
پوشش گیاهی
اغلب زمینهای شهرستان بندر لنگه دارای قابلیت مرتعی است ومناسبترین اراضی جهت استفادههای مرتعی وبرداشت علوفه محسوب میشوند. در اطراف لنگه درختان بزرگ و تنوهمندی وجود دارد مانند: كُنار، كُور و سمر ،سَلَم و غیره، در زمان قدیم مردمان لنگه از هیزم این درختان برای پخت و پز وبرای تدفئه خانهاشان استفاده میکردهاند.
دانشمندان وبزرگان بندر لنگه و هرمزگان
علماء وادباء وفقهاء ودانشمندان ورجالات بندر لنگه وهرمزگان وبنادر جنوب فارس و شیبکوه ومناطق جنوب که در دوران گذشته در حیات بودند وبعداً روی در نقاب خاک کشیدهاند و اشتهار یافتهاند، وهمچنین آنهائیکه در حیات هستند که برای شرح احوال هریک از آنها خود کتابچهای لازم است، برای مزید اطلاع خوانندگان عزیز فقط اختصاراً بذکر اسامی و بخشی از بیوگرافی آنها میپردازیم: شیخ الاسلام عبدالرحمن خالدی، حجت الاسلام آقا سید محمد عالم، حجت الاسلام سید شبر موسوی، شیخ الاسلام سید جعفر موسوی، شیخ الاسلام احمد السرحان، شیخ الاسلام شیخ رضوان، حجت الاسلام سید علی عرب، سالم بن ابراهیم الخاجه، حسین بن علی الوحیدی، شیخ الاسلام محمد علی خالدی، شیخ حسن رضوان، شیح صالح ادیب ، شیخ قاسم قصاب، شیخ سلطان المرزوقی ،بدر محمد امین، محمد عبدالرحمن علینا، ملا یوسف بلوکی، سید فضل سید جلال الدین، حاجی عبدالله خواجه