در مقابل

بهانه گیری كودكان چه كنیم ؟ ( قسمت اول )

 

 

 

كاربر محترم این مطلب در دو قسمت ارائه خواهد شد .

تربیت كودكان كار دشواری است . به طور مثال پسر بچه ای را مجسم كنید كه وسط یك فروشگاه شلوغ  شروع به پرخاشگری می كند و جسورانه به والدینش پاسخ می دهد. در چنین مواقعی حتی والدینی كه خیلی در مورد تربیت فرزندشان به خود اطمینان دارند نیز مأیوس و دلسرد می شوند و به دنبال روش و كلماتی مناسب می گردند تا كودك خود را آرام كنند .

به شما اطمینان می دهم كه با استفاده از پاره ای روش ها می توانید در شرایطی كه فرزندتان بدرفتاری می كند خونسردی خود را حفظ نمایید و روشی مناسب در پیش گیرید ، بخصوص هنگامی كه با این پنج مسئله تربیتی مواجه می شوید :

بهانه گیری معمولاً در بین خردسالان ، بخصوص قبل از این كه بتوانند بهخوبی صحبت كنند ، رایج است . این  یكی از معدود راه هایی است كهبچه هاتوسط آن می توانند نارضایتی و خشم خود را از آنچه كه نمی توانند به دست آورند ابراز كنند . هر چقدر هم كه این مسئله ناراحت كننده باشد ، والدین باید بدانند كه علت بهانه گیری كودكشان فقط دیدن عكس العمل از جانب آنها نیست ( گرچه علت اصلی آن همین است)ولی حتی كودكان دبستانی هم وقتی كه به مقصودشان نمی رسند بابهانه گیری ، احساسات درونی خود را آشكار می كنند و در نتیجه آرامش می یابند .

وقتی كودك خردسال شما شروع به بهانه گیری و نق نق كرد ، از او بخواهید كه به صورت های مختلف ابتدا در گوشی ، بعد به آهستگی و سپس خیلی بلند و ... چیزی را كه می گوید ، تكرار نماید . این روش درست مثل یك بازی توجه او را جلب خواهد كرد و بهانه گیری را فراموش خواهد نمود . در مورد كودك دبستانی خود می توانید از چند روش كلی استفاده كنید . به محض این كه شروع به بهانه گیری كرد ، حرف او را قطع كنید و به آرامی بگویید :"داری نق نق و بهانه گیری می كنی و من گوش نمی كنم ، پس بهتر است كه با صدای شمرده صحبت كنی ."

 

 

 

اگر باز هم ادامه داد ، دوباره درخواست خود را تكرار كنید . اگر طریقه گفتار خود را تغییر داد با بیان جمله ای او را تشویق كنید . می توانید بگویید :" وقتی بدون نق نق كردن می گویی كه چه می خواهی بیشتر دوستت خواهم داشت ." اگر در چنین مواقعی عصبانی می شوید ،هیجان صدای خود را فرو ببرید و فراموش كنید كه چقدر دلتان می خواهد فریاد بزنید.  به خاطر بسپارید كه با مهار عكس العمل خود می توانید ارتباط بهتری با فرزندتان برقرار كنید . بعد به او بگویید كه می دانید دلیلناراحتی اشچیست و از این طریق با او به توافق برسید . به عنوان مثال فرض كنید چون به فرزندتان اجازه نداده اید كه قبل از ناهار شیرینی بخورد ، ناراحت شده است ، پس شیرینی را در جایی قرار دهید كه بتواند آن را ببیند و به او قول دهید كهبعد از خوردن غذا به او شیرینی می دهید .

اقدام پیشگیرانه

هنگامی كه فرزندتان واضح و محكم صحبت می كند به او گوش دهید و تحسینش كنید . با این عمل به او یاد می دهید كه اگر بدون بهانه گیری چیزی بخواهد زودتر آن را بهدست خواهد آورد .

والدین گاهی به علت پرخاشگری فرزند خود عصبانی می شوند ، نه فقط به این دلیل كه اغلب در مكان های عمومی با بدخلقی كودك خود مواجه می شوند ، بلكه بدین سبب كه احساس می كنند روی رفتار كودك خود و شرایط موجود كنترل ندارند . خوشبختانه كج خلقی های كودكان با رسیدن به سن مدرسه كاهش می یابد، زیرا می توانند راه حل های بهتری در مواجهه با شكست و ناكامی پیدا كنند .

روش مؤثر برای از بین بردن پرخاشگری ،این است كه آن را از ابتدا مهار كنید. وقتی كه در مقابل پرخاشگری كودك خود با خشم و عصبانیت عكس العمل نشان دهید ، به طور غیر مستقیم به او می آموزید كه عصبانیت وسیله كارسازی برای دست یافتن به اهداف می باشد . در عوضمی توانیدبگویید :" وقتی از گریه كردن دست برداشتی در مورد آن با هم صحبت می كنیم و راه حلی می یابیم ." و به اتاق دیگری بروید. اگر فرزند شما خیلی كوچك است و نمی توانید او را تنها بگذارید پیش او بمانید . اگر به طرف شما آمد ، او را بغل كنید ولی تا وقتی كه آرام نشده چیزی را كه می خواهد به او ندهید . خود را به كار دیگری مشغول كنید؛ به عنوان مثال مطالعه كنید . با این كار به او می فهمانید كه تا آرام نشود نمی تواند توجه شما را جلب كند . اغلب پرخاشگری های بچه ها ، اگر مخاطب مورد نظر حضور نداشته باشد ، زودتر متوقف می شود . در صورتی كه كودك شما در یك مكان عمومی شروع به بدخلقی و پرخاشگری كرد ، بدون توجه به نگاه ها ی مردم او را به گوشه ای خلوت ببرید و منتظر شوید تا آرام شود . به او بگویید :" اینجا پیش تو می مانم تا وقتی كه آرام شوی و با هم صحبت كنیم." اگر بعد از سه یا چهار دقیقه باز هم به فریاد و گریه خود ادامه داد ، او را بردارید و از آن مكان خارج شوید ..

 

 

 

پرخاشگری ها همیشه قابل پیش بینی نمی باشند . كودكان به دلایل مختلفی این كار را انجام می دهند .

به عنوان نمونه سه دلیل شروع پرخاشگری را ذكر می كنیم : 1ـ هنگامی كه كودك شما چیزی می خواهد ولی نمی تواند آن را بهدست آورد . 2ـ وقتی یادگیری انجام كاری برایش دشوار باشد . 3ـ وقتی كه خسته شده باشد .

پس با اجتناب از عواملی كه ممكن است بهبهانه گیری منجر شود،می توانید از وقوع تنش جلوگیری كنید . اگر می بینید كودك خردسالتان می خواهد پازلی را كه خواهر بزرگترش انجام می دهد بازی كند ، یا اورادر این بازیبا خواهرش همراه كنید و یا این كه توجهش را به بازی دیگری كه بیشتر مناسب سنش باشد ، جلب كنید .

از كودك خود انتظاری بیش از آنچه كه از عهده اش بر می آید نداشته باشید . خردسالان به این دلیل كه قدرت تحمل زیادی ندارند،نمی توانند خود را برای مدت طولانی سرگرم كنند . بنابراین كودك خردسال خود را در ساعات شلوغ روز و در صف های طولانی به خرید و یا به بانك نبرید و اگر باید او را به جایی ببرید كه می دانید معطل می شوید ، برای سرگرمی او اسباب بازی و خوراكی همراه ببرید .

رقابت و همچشمی میان فرزندان یك خانواده ، پاسخی طبیعی به داشتن رقیب دائمی در جلب محبت پدر و مادر است . اگر دعوای آنها مهار نشود ، روی روابط عاطفی میانفرزندان اثر می گذارد و شور و نشاط آنها را از بین می برد .

بهترین راه برای مبدل كردن دعوای میان كودكان به صلح و آرامش ،این است كه  آنها را از یكدیگر جدا كنید تا آرام شوند . سعی نكنید میان آنها قضاوت كنید ، حتی اگر شاهد بوده باشید كه یكی از بچه ها،دیگری را عمداً تحریك كرده و دعوا را شروع كرده است . ( باید برای تصحیح این رفتار ، روش تربیتی مناسبی را اتخاذ نمایید . ) در غیر این صورت یا طرف یكی از آنها را می گیرید و یا این كه به میان دعوا كشیده می شوید،كه هیچ كدام از آنها كمكی به شما نخواهد كرد .

 رقابت میان كودكان خود را نمی توانید به طور كامل از بین ببرید ولی می توانید از شدت آن بكاهید. احترام به علائق یكدیگر را به كودكان خود تأكید كنید . به آنها بیاموزید كه نسبت به مالكیت شخصی یكدیگر احترام قائل شوند و چیزی را كه به خواهر یا برادرشان تعلق دارد ، بدون اجازه بر ندارند . هیچ وقت كودكان خود را با هم مقایسه نكنید . در موقعیت هایی كه معمولاً بین كودكان اختلاف ایجاد می شود ، مقرراتی وضع كنید . به عنوان مثال جای هر یك رادر صندلی ماشین از قبل تعیین كنید و یا مشخص كنید كه هر یك از آنها چه ساعتی می توانند برنامه تلویزیونی مورد علاقه خود را ببینند .

 

ادامه دارد ...

 

در قسمت بعد به مبحث حاضر جوابی و بازیگوشی در كودكان و اقدامات پیشگیرانه در مورد آنها خواهیم پرداخت.