آدم وسواس ، عاقل نيست

يكى از مسلمانان ، در وضو گرفتن ، وسوسه داشت ، چندين با اعضاء وضو را مى شست ، ولى به دلش نمى چسبيد و آن را نادرست مى خواند و تكرار مى كرد.
عبدالله بن سنان مى گويد: به حضور امام صادق (ع ) رفتم و از او ياد كردم ، گفتم : با اينكه او يك مرد عاقل است ، در وضو وسوسه مى كند.
امام صادق (ع ) فرمود: اين چه عقلى است كه در او وجود دارد، با اينكه از شيطان پيروى مى كند؟
گفتم : چگونه از شيطان پيروى مى كند؟
فرمود: از او بپرس ، اين وسوسه كارى از كجا به او روى مى آورد؟، خود او جواب خواهد داد كه : از كار شيطان است
چرا كه او مى داند وسوسه و تزلزل درا اراده ، از القائات شيطان است ، زيرا خداوند(در قران در سوره ناس آيه 4، 5) مى فرمايد:
من شر الوسواس الخناس - الذى يوسوس فى صدور الناس
:پناه مى برم از شر وسوسه هاى شيطان مرموز، كه در سينه هاى انسانها وسوسه مى كند - ولى هنگام عمل بر اثر ضعف اراده ، قادر بر جلوگيرى از اطاعت شيطان نيست .

وسوسه یک حالت نفسانی و تخیّل شیطانی است. چنین حالتی انسان را از حدّ متعارف خارج می کند و دچار بی اعتمادی به خود و به اعمال خود می کند. روایات وسواس را بی عقل و تابع شیطان شمرده است، چرا که این حالت باعث به هدر رفتن عمر گرانبها و تضییع عمر شریف می شود و گاهی موجب ترک واجب و یا فعل حرام می شود. نقل شده که بعضی علما فرموده اند:حرام است انسان خود را در معرض وسواس قرار دهد چون اطاعت از شیطان است که مبغوض خداوند است.
در روایات آمده که عبدالله بن سنان در خدمت امام صادق(ع) از شخصی که در وضو و نماز مبتلا به وسواس بود نام برد و گفت شخص عاقلی است!حضرت فرمود:چگونه عاقلی است که از شیطان اطاعت می کند!عرض کرد:چگونه از شیطان اطاعت می کند؟فرمود:اگر از خودش سؤال کنی و بپرسی که حالت وسواس از کجا و از چه چیز می باشد خواهد گفت:از عمل شیطان است.[24]
در روایت صحیح دیگر حضرت فرمود:"شیطان را به خود عادت ندهید چون آن خبیث به آنچه عادت داده شد دیگر دست بردار نیست و تنها هدف و خواستة او این است که اطاعتش کنند". بنابراین شخص مؤمن و عاقل از به دام افتادن در وسوسه که باعث اسراف در مصرف و مال است جدّاً خودداری می کند. کسی که در نماز،‌ وضو، نجس و پاکی و شستشو وسواس دارد باید تصمیم بگیرد از آن کار دست بکشد. هر چه دیرتر اقدام کند بیماری وسواسی او شدید تر خواهد شد. وسواسی یک نوع بیماری روانی است. و راه علاج آن بی توجهی و عدم اعتنا به آنچه که شک دارد می باشد. وسواس باید در وضو، غسل، شستشو و خواندن نماز به عمل متعارف مردم نگاه کند و هر گونه که آنان عمل می کنند انجام دهد.[25] اگر وسواسی شدید باشد باید به پزشک متخصص اعصاب و روان مراجعه کند تا تحت درمان قرار گیرد. وسواسی تنها در شستشو و وضو و نماز نیست بلکه بعضی در نظم وسواس دارند یا در دست مالیدن به سر و صورت یا در کناری موب بدن یا در بستن درِ خانه یا خاموش کردن سماور یا بخاری یا پوشیدن لباس!