ويتامين D
ويتامين D از ويتامينهاي محلول در چربي است كه به راحتي در بدن جذب ميشود و وجود آن براي جذب كلسيم و فسفر لازم است و در حفظ سطح طبيعي اين مواد معدني در خون نقش مهمي دارد. از ميان پنج نوع ويتامين D4،D3،D2، D1) D و D5) ويتامينهاي D2 وD3 مهمتر از بقيه هستند.
وجود مقادير كافي از اين ويتامين در بدن به حفظ و افزايش استحكام استخوان ها كمك كرده از ابتلا به بيماريهايي چون ريكتز و آرتريت روماتوئيد پيشگيري ميكند. همچنين ويتامين D در عملكرد صحيح سيستم ايمني نقش كليدي دارد. نور مستقيم آفتاب بهترين منبع براي تامين ويتامين D است؛ ولي ميتوان با خوردن غذاهايي چون زرده تخم مرغ، لبنيات، ماهي، جگر و كره نياز بدن را برطرف
كرد.
چقدر ويتامين D لازم داريم؟
بدن انسان روزانه به مقدار اندكي از اين ويتامين نياز دارد كه چيزي در حدود 5 ميكروگرم يا 200 واحد بينالمللي است و با يك تا 10 دقيقه قرار گرفتن در معرض تابش مستقيم نور خورشيد تامين خواهد شد. مانند بقيه ويتامينها، مصرف بيش از حد اين ويتامين، به خصوص به مدت طولاني، باعث اوردوز آن ميشود. اين حالت به خاطر قرار گرفتن طولاني مدت در معرض نورآفتاب و يا زيادهروي در خوردن غذاهاي حاوي اين ويتامين ايجاد نميشود، بلكه مصرف بيش از حد و سرخود مكملهاي اين ويتامين موجب مسموميت ميگردد. چون ويتامين D يك ويتامين محلول در چربي است، از بدن شسته نميشود و با ذخيره شدن بيش از حد، باعث بروز عوارض جانبي جدي خواهد شد. به خاطر داشته باشيد كه دوز مناسب براي هر فرد به سن و نوع رژيم غذايي و عوامل جانبي ديگر بستگي دارد و در افراد مختلف، فرق ميكند.
عوارض ناشي از زيادهروي در خوردن مكمل ويتامين D
اين علائم زياد بارز و خاص نيستند و به همين سبب گاهي اوقات تشخيص اينكه فرد دچار مسموميت با ويتامين D شده است، آسان نيست. به طور كلي اگر فردي با اين ويتامين مسموم شود، اغلب اوقات احساس ميكند عضلاتش ضعيف شدهاند، حالت تهوع دارد و استفراغ ميكند، وزنش كاهش مييابد، دچار يبوست ميشود، عصبي و تحريكپذير خواهد شد، از ضعف عمومي و خستگي شكايت ميكند و آب بدنش كم ميشود.
مسموميت با ويتامين D و كليهها
اگر مقدار ويتامين D در بدن شما بيش از مقدار مجاز بوده و در واقع مسموميت داده باشد، تشكيل سنگهاي كليوي و سخت شدن بافت نرم در اثر تجمع بيش از اندازه كلسيم از عوارض آن است. اوردوز اين ويتامين تا حدي ميتواند براي كليهها خطرناك باشد و فرد را به نارسايي دائمي كليه مبتلا كند. همچنين زيادهروي در مصرف مكملهاي حاوي ويتامينD
ميتواند باعث افزايش حجم ادرار شود.
مسموميت با ويتامين D و دستگاه گردش خون
اگر كسي در مصرف مكملهاي ويتامين D زيادهروي كرده و سرخود دوز روزانهاش را بالا ببرد، در معرض ابتلا به اختلالات كاركرد قلب از جمله آريتميهاي قلبي و بينظمي ضربان قلب قرار ميگيرد. مقادير اضافي ويتامين D باعث ميشود رودهها كلسيم بسيار زيادي جذب كنند كه منجر به بالا رفتن ميزان كلسيم خون ميشود و وجود مقادير زياد كلسيم در خون ميتواند به شكلگيري تودههايي از كلسيم در ريهها و قلب بينجامد. اين تودهها تمامي دستگاه گردش خون و عروق را بلوك كرده و به پرفشاري خون و ايست قلبي منجر ميشود. وجود تودههاي كلسيم در ريهها اجازه نميدهد كه آنها درست عمل كنند.
مسموميت با ويتامين D در بارداري
مصرف بيش از اندازه مكمل ويتامين D در دوران حاملگي باعث افزايش ميزان كلسيم در خون شده و ميتواند به عقبماندگي ذهني نوزاد و همچنين ناهنجاريها و بدشكليهايي در اندام او منجر شود. بروز بيماريهاي مادرزادي هم از عوارض ديگر مسموميت با ويتامين D در بارداري است.
درمان مسموميت با ويتامينD
با مشاهده نشانههاي بالا هرچه سريع تر به پزشك مراجعه كنيد تا اقدامات بموقع صورت گيرد. در وهله اول بايد فورا خوردن مكمل را قطع نمود. همچنين پزشك براي برطرف كردن علائم داروهايي نيز تجويز خواهد كرد.