در زندگی روزمره بسیار اتفاق افتاده که غم و شادی هایی از اطراف به ما هجوم آورده و ما را دچار خوش بینی و یا بدبینی های افراطی و بدون حساب و کتاب قرار می کند . در بحث غم و شادی باید به چند نكته دقت كنیم:

 


 

 

باید بدانیم که دنیا جایی برای خوشی نیست ، خیلی‌ها دست و پا می‌زنند که در این دنیا خوش باشند اما دریغ از ذره ای خوشی ! 

 كل جهان همچون زنبوری است كه از یك سمت نیش می‌زند و از سمتی دیگر عسل تولید می‌كند.دنیا جایگاهی است که در آن ، انواع بلاهای رنگارنگ یافت می شود و هیچ چیز نمی تواند جلوی آنها را بگیرد .

مهمترین چیزی که باید به آن توجه کرد این است که باید برای پیمودن این راه چراغی روشن انتخاب کرد و دانست که دنیا جایی برای ماندن ابدی نیست و دیر یا زود باید بار سفر رابست و از آن خارج شد .

جهانی که در آن از غصه خبری نخواهد بود !

خداوند در قرآن از جهانی وعده داده است كه در آن از غصه هیچ خبری نیست ، البته مشروط بر اینکه در دنیا از بلا ها و آزمایشات و غصه ها به خوبی گذر کرده باشیم ؛ «لا یَمَسُّهُمُ السُّوءُ »(زمر/61)

 

مگس صفت نباشیم !

خصلت بعضی از انسان ها  این است که همچون مگسی می مانند که  با وجود آنکه همه جای بدن سالم است و تنها یک جای زخمی دارد ، تنها روی آن جای زخمی می‌نشیند و هرچند بار هم بلندش می‌كنیم ، بازبر می گردد و بر روی زخم می نشیند .

سختی ، آدمی را رشد می دهد !

فاطمه(س) 9 سال در خانه شوهر بود ولی در این 9 سال جز غصه از مردم روزگار چیزی ندید.

به زمینی كه به دریا نزدیك‌تر است، موج بیشتری می‌خورد و آن را بیشتر حرکت می دهد ، انسانی هم  كه به خدا نزدیكتر است ، سختی بیشتری خواهد دید وبیشتر آزمایش می شود .

 

ایجاد تعادل بین حزن و شادی

اگر حزن آدمی بر شادی‌ غلبه كند، انسان ممکن است عقده‌ای ، بدبین و گرفته ‌شده و نشاط وشادابی اش را از دست بدهد.  اگر شادی نیز به تنهایی پیروز شود ، انسان یك آدم عیاش ، هوس باز و اهل لهو و لعب و شادی خواهد شد .

 نکته ی مهم این است که باید بین حزن و شادی تعادل وجود داشته باشد .

 

معیاری برای خوشی یا ناخوشی !

« لَا خَیْرَ فِی لَذَّةٍ بَعْدَهَا النَّار؛ لذتی كه بعد آن آتش باشد، خیری ندارد »(من‏لایحضره‏الفقیه، ج‏4، ص‏392)

اگر بخواهیم بدانیم واقعاً چه کسی خوش است یا ناخوش ، باید تا روز رستاخیز صبر کنیم تا در آنجا ببینیم چه کسانی پیروز هستند .

شادی و غم را باید آخرکار حساب كرد ، تا یك نفر پول زیادی دارد ، نگوییم: خوشا به حال او! اگر یك كسی محروم است ، نگوییم: او بدبخت است ، جوجه را آخر پاییز بشماریم !

امام رضا(ع) می‌فرماید: « مَنْ فَرَّجَ عَنْ مُؤْمِنٍ فَرَّجَ اللَّهُ عَنْ قَلْبِهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ؛ کسی که مؤمنی را خوشحال کند ، خداوند در روز قیامت قلب اورا شاد خواهد کرد »

نرخ و ارزش وجودی ات را بالا ببر!

نرخ و ارزش وجودی ما را شادی ها و غصه های ما تعیین می کنند ، اگر با صد تومان شاد شدیم ، نرخ  ما صد تومان است، اگر با 10 هزار تومان شادی کنیم ، نرخ ما 10 هزار تومان است.

اگر با ماشین فلان سیستم شاد شدیم ، ارزش ما همان می شود ، اگر با محرومیت از یک وام ناراحت شدیم و غصه بر ما غلبه کرد ، نرخ ما همان است .

 

غصه برای چه چیزهایی ارزش دارد؟!

 یك وقت آدمی غصه می‌خورد كه چرا گناه كرده است ؟ چرا استعداد هایش تباه شده است ؟

غصه خوب است به شرطی كه این غصه و حزن به جایی نرسد که زندگی اش را فلج کند ، به عبارتی غصه نباید به جایی برسد كه مضر باشد .

بعضی از حزن ها و غصه ها برای عمر آدمی بسیار خوب است ؛ باید برای اینكه چرا دیگران ندارند ، غصه بخورم ، برای اینكه من در ماشین هستم اما دیگران زیر باران هستند ، غصه بخوریم . غصه بخوریم كه چرا جامعه آلوده شده است . این غصه‌ها ، غصه‌های ارزش داری هستند .

غصه برای دنیا ارزشی ندارد !

« لِكَیْلا تَأْسَوْا عَلى‏ ما فاتَكُمْ »(حدید/23) اگر یك تكه از دنیا از دستتان رفت ، غصه نخورید . رئیس بودی، معاون شدی غصه نخور !

مثل مأمور بانك باشیم ، به مأمور بانك می‌گویند: امروز در این باجه باش و10 میلیون بده ، غصه نمی‌خورد . فردا می‌گویند: در آن باجه باش و10 میلیون بگیر، شاد نمی‌شود. اگر معتقد باشیم كه « مَتاعُ الدُّنْیا قَلیلٌ »(نساء/77) ، به این نتیجه خواهیم رسید که ، پول دادن ها و پول گرفتن ها همه وظیفه است و هیچ کدام برای ما نیست .

 

دیگران را خوشحال کنید!

امام رضا(ع) می‌فرماید: « مَنْ فَرَّجَ عَنْ مُؤْمِنٍ فَرَّجَ اللَّهُ عَنْ قَلْبِهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ؛ کسی که مؤمنی را خوشحال کند ، خداوند در روز قیامت قلب اورا شاد خواهد کرد»(كافى، ج‏2، ص‏200)

 حدیث داریم که ؛ « در روز قیامت وجود شادی نزد شما می‌آید . به او می‌گویید: تو کیستی ؟ می‌گوید: من آن شادی هستم كه شما در دنیا ، فلانی را شاد كردید . آن عمل ، در اینجا فرشته نجات تو می ‌شود. » (بحارالأنوار ، ج 71)

پیغمبر(ص) می‌فرماید : « مَنْ رَدَّ عَلَى قَوْمٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَادِیَةَ مَاءٍ أَوْ نَارٍ أُوجِبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ ؛ کسی که مسلمانی را از آب و آتشی نجات دهد ، خدا بهشت را بر ا و واجب می کند »(بحارالأنوار، ج‏71، ص‏339)

امام كاظم(ع) می‌فرماید: «مَنْ سَرَّ مُؤْمِناً فَبِاللَّهِ بَدَأَ وَ بِالنَّبِیِّ(ص) ثَنَّى وَ بِنَا ثَلَّثَ ؛ کسی که مؤمنی را شاد کند ، خدا و رسول و امامان را شاد کرده است»(بحارالأنوار، ج‏71، ص79‏3)

 

شاد کردن دیگران بدون هیچ هزینه ای!

«أَیُّمَا مُؤْمِنٍ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً وَ هُوَ مُعْسِرٌ یَسَّرَ اللَّهُ لَهُ حَوَائِجَهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ  »(كافى، ج‏2، ص‏200) درد همه دلها با پول دوا نمی‌شود . اگر كسی با اینكه بی پول است تلاش كرد و لبخندی را بر لبی آورد ، « یَسَّرَ اللَّهُ لَهُ حَوَائِجَهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ » خدا احتیاجاتش را در دنیا و آخرت تأمین می‌كند.

پیغمبر(ص) می‌فرماید : « مَنْ رَدَّ عَلَى قَوْمٍ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَادِیَةَ مَاءٍ أَوْ نَارٍ أُوجِبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ ؛ کسی که مسلمانی را از آب و آتشی نجات دهد ، خدا بهشت را بر ا و واجب می کند»

سخاوت به پول كاری ندارد!

 قرآن می‌فرماید: گاهی برای عذاب کردن عده ای ، به آنان پول و مال فراوان می دهیم . گاهی وقت‌ها به همان مقداری كه پول و نعمت مادی می آید  ، به دنبال آن عذاب هم می‌آید.

پیامبر اکرم (ص) فرمود: « اتدرون من یعلم علی النار» می‌دانید خداوند چه كسی را در قیامت نمی‌سوزاند ؟ گفتند: نه ! فرمود: « كل حینل لین سهل قریب آدمهایی كه نرم (لین) و خوش برخورد هستند ، با مردم مأنوس می‌شوند ، خداوند بدن آنان را بر جهنم حرام كرده است .»

به دنبال خوشی و خنده بی حد و اندازه نباشید!

« إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْفَرِحینَ »(قصص/76) كسانی هستند که می‌گویند: باز تلویزیون یك فیلمی را نشان داد، كه حالمان بهم خورد !

بله شادی و خنده خوب است اما گاهی لازم است بعضی از مسائل از باب تذکر نیز گفته شود ، لازم است که محرومیت های دیگران به نمایش گذاشته شود تا قدر آزادی خود دانسته شود ، گاهی لازم است بیماری دیگران را ببینیم تا ارزش سلامتی را بیشتر بدانیم .

 

شادی ها وتفریحاتمان را هدفمند کنیم

« كَثْرَةُ الضَّحِكِ تُمِیتُ الْقَلْبَ »(كافى، ج‏2، ص‏664) زیاد خندیدن قلب را می‌میراند ، « یمح الایمان » ایمان را از بین می‌برد و «یفسد الوقار یشین الرئیس» .

 

حسن خلق تنها به خندیدن بلند نیست !

از امام كاظم(ع) پرسیدند : حسن خلق چیست ؟ فرمود : حسن خلق این نیست كه کسی بلند بخندد ، همین كه برخوردت با مردم نرم باشد ، كافی است.

 

به چه چیزهایی باید خوش بود ؟

« السُّرُورُ فِی ثَلَاثِ خِلَالٍ فِی الْوَفَاءِ وَ رِعَایَةِ الْحُقُوقِ وَ النُّهُوضِ فِی النَّوَائِبِ»(تحف‏العقول، ص‏322) شادی به این است که  ؛ « فِی الْوَفَاءِ ؛ به پیمان‌هایی كه دادی وفا کنی .» وَ « رِعَایَةِ الْحُقُوقِ ؛ حقوق دیگران را مراعات كنید .»، «وَ النُّهُوضِ فِی النَّوَائِبِ؛ در نیمه شب بیدار شوید . »

حضرت امیر(ع) می‌فرماید: «سرور المؤمن بطاعة ربه و حزنه على ذنبه ؛ شادی مؤمن به این است که از پروردگارش اطاعت کرده و اندوهش به انجام گناه است . »(غررالحكم، ص‏181)

 

انگیزه ی اندوه ما چه باشد ؟

« یَفْرَحُونَ لِفَرَحِنَا وَ یَحْزَنُونَ لِحُزْنِنَا ؛ در روایت داریم که معصومین فرمودند : به شادی ما شاد و به حزن ما اندوهناک باشید .»(غررالحكم، ص‏117)

ایام سوگواری و حزن ائمه را اهمیت بدهیم ، نگوییم : چند صد هزار سال پیش بوده و تمام شده است   !

 

فرآوری : زهرا اجلال 

گروه دین و اندیشه تبیان