آيا دين نفس الامرى متعدد است
جواب اجمالى: (3)
ادله ى نقلى و عقلى گواه صادقى بر مشترك بودن گوهر آدمى است و بدون شك، دين نفس الامرى به همين گوهر مشترك نظر دارد و راه رستگارى را براى آن در بر مى گيرد. پس ناگزير امرى يگانه و نسخه اى واحد مى باشد
جواب تفصيلى: (3)
اگر آدميان را حقايقى كاملا متغاير با يكديگر بدانيم كه هيچ اشتراكى بين آنها نيست، يا چنين تمايزى را بين گروه هايى از انسان ها قايل شويم، مى توانيم بپذيريم كه خداوند براى هر فرد يا گروه، دينى خاص داشته باشد. ولى اگر افراد آدمى با تمام تفاوت هاى ظاهرى از گوهرى مشترک و فطرتى واحد برخوردارند، بدون شك «دين نفس الامرى» نيز يگانه خواهد بود. بنابراين، تلقى ما از دين به تفسيرى كه از انسان ارايه مى كنيم، بستگى دارد.
ادله ى نقلى و عقلى گواه صادقى بر درستى نظر دوم است و بدون شك، دين نفس الامرى به همين گوهر مشترك نظر دارد و راه رستگارى را براى آن در بر مى گيرد(1). پس ناگزير امرى يگانه و نسخه اى واحد مى باشد
دين نفس الامرى يك مسير يگانه براى تمام آحاد بشر در هر عصر و هر سرزمينى است و در آن عناصر متغير راه ندارد
از آنجا كه گوهر آدمى يگانه و ثابت و لايتغيّر و دين نفس الامرى ناظر به آن است،ناگزير تمام آنچه در آن است، جهان شمول و ثابت خواهد بود و در آن حقيقت عينى، نشانى از تغيّر و تبدّل وجود نخواهد داشت. يعنى دين نفس الامرى يك مسير يگانه براى تمام آحاد بشر در هر عصر و هر سرزمينى است.
سه راه براى اين امر متصور است:
أـ خداوند بخشى از آن را اظهار كند.انبيا از اين راه برخودارند و براى آنها قسمتى از دين نفس الامرى، يا تمام آن به وحى، عيان و آشكار مى گردد.
ب ـ آنچه از طريق اول آشكار شده، بيان شود و ما از طريق نقل به آن دست يابيم.
ج ـ عقل در پى كاوش هاى نظرى برخى از عناصر آن را بيابد و بدان آگاه شود.
بنابراين، انسان هاى متعارف از دو راه: عقل و نقل مى توانند به دين نفس الامرى پى ببرند و براى گروهى خاص راه وحى نيز گشوده است. بدون شك، طريق عقل و نقل امكان دارد با خطا مواجه شود، ولى وحى به معصوم مصون از خطا است.
چگونه مى توان به ساحت دين نفس الامرى راه يافت و از آن نسخه ى شفا بخش آگاه شد؟