بیماری های زنان
يک فوق تخصص گوارش گفت: شايعترين بيماري گوارشي در سه ماهه اول بارداري ويار است که کنترل آن ضروري است.
دکتر محمود اسحاق حسيني، فوق تخصص گوارش و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران در گفت وگو با ایسنا، ويار حاملگي را يکي از شايعترين بيماريهاي گوارشي در سه ماهه اول عنوان كرد و افزود: ويار حاملگي حتماً بايد کنترل شود؛ زيرا درغيراين صورت مادر هر چه مصرف کند با استفراغ دفع کرده و اين امر باعث کمبود انرژي مادر و نهايتاً لاغري وي ميشود که به زيان جنين است.
وي با بيان اين که ويار به سبب حاملگي چندم حتماً بايد کنترل شود، در توضيح افزود: ممکن است استفراغ هاي اوليه حاوي مادهاي نباشد اما در پي استفراغ هاي بيش از حد ممکن است خون در آن ديده شود.
وي در ادامه احساس بادگلوي متوالي را يکي ديگر از شايعترين مشکلات گوارشي دوران حاملگي دانست و افزود: خارج شدن متوالي باد گلو ممکن است به خصوص در سه ماهه اول به خونريزي بينجامد.
وي در توضيح علل خونريزيها گفت: خونريزيها ناشي از پارگي به خصوص در محل اتصال مري به معده است و در اين زمان فرد نياز به بستري و احتمالا تزريق خون دارد.
دکتر اسحاق حسيني با ذکر اين که مطلب که ممکن است استفراغها به سه ماهه دوم حاملگي کشيده شود، تصريح کرد: در اين صورت پزشکان مجبور به تجويز دارو براي کنترل ويار هستند تا مانع از عوارض بعدي ويار مثل لاغري و يا سقط جنين شود.
عضو هيأت علمي دانشگاه تهران در ادامه با ذکر اين مطلب که در دوران حاملگي مصرف هر گونه دارو ممنوع است در توضيح افزود: در دوران حاملگي به دليل اينکه اکثر داروها از جفت عبور کرده و روي جنين تأثير ميگذارند مصرف آنها ممنوع است غير از اوقاتي که جان مادر در خطر است كه بايد با احتياط کامل براي مادر دارو تجويز کرد.
وي در پايان، مصرف مايعات و تغذيه مناسب با کالري کافي را مهم دانست و گفت: ويار حاملگي حتماً بايد کنترل شود تا بر روي رشد جنين تأثير منفي نگذارد
فعالیتهای ورزشی منظم به همراه تغذیه مناسب می تواند در بالابردن ضریب سلامت زنان و پیشگیری از بیماریها که از علل عمده مرگ و ناتوانی آنها در سراسر دنیا است ، مؤثر باشد. افزون بر این تحرکات جسمانی مستمر در جلوگیری از ابتلا به امراض قلبی و عروقی نقش به سزایی دارد. این امراض که شامل بیماریهای قلبی، فشار خون و ضربان قلب بالا است ، یک سوم از علل مرگ و میر زنان در سراسر دنیا را تشکیل می دهد، برای نمونه بیماریهای قلبی و عروقی نیمی از مرگ و میرهای زنان بالای 50 سال در کشورهای در حال توسعه بوجود می آورد. فعالیتهای فیزیکی منظم به همراه رژیم غذایی مناسب یکی از مؤثرترین روشهای کنترل چاقی و باقی ماندن در وزن بدنی ایده آل در میان زنان است . آمار مبتلایان به دیابت در دنیا بیانگر این واقعیت است که دیابت بیش از70میلیون نفرازجمعیت زنان دنیا را به این بیماری مبتلا کرده است . دیابت می تواند بیماریهای قلبی و عروقی را تشدید کند و منجر به بروز کوری ، آسیب سیستم عصبی ، نارسایی کلیه ، زخم های لاعلاج و در نهایت قطع پا شود. تحقیقات اخیر نشان می دهد که فعالیتهای فیزیکی منظم و ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی می تواند از بروز بیش از نیمی از بیماریهای دیابت (غیروابسته به انسولین ) پیشگیری نماید.فعالیتهای فیزیکی معمولاً عامل مهمی درپیشگیری ازپوکی استخوان نیزمی باشد. پوکی استخوان از جمله بیماریهایی است که موجب ضعیف شدن و شکنندگی استخوانها می شود، درصد پیشرفت پوکی استخوان در زنان بخصوص در دوران بعد از یائسگی بیش از مردان است . فعالیتهای بدنی نسبتاً سنگین ، مثل پیاده روی و آهسته دویدن ، برای رشد طبیعی استخوانها و اسکلت بدن بسیار ضروری و لازم است . پیاده روی تند و تیز در کاهش ضایعات استخوانی نیز مؤثر است و در بالا بردن استحکام ، توازن و کاهش خطر افتادگی ماهیچه ها نیز نقش دارد. فعالیتهای فیزیکی منظم در کاهش استرس ، اضطراب ، افسردگی و احساس بی کسی و تنهایی تأثر اساسی دارد و این پدیده برای زنان بسیار حائز اهمیت است ، زیرا در کشورهای پیشرفته و در حال توسعه روند رشد بیماری افسردگی در زنان تقریباً دو برابر مردان است . فعالیتهای فیزیکی در به وجود آمدن اعتماد به نفس نیز بسیار مؤثر است و زمینه مناسب برای فعـالیت های اجتماعی متکی به امید و تلاش را فراهم می سازد.
اشك زنان نشانه سلامتي آن هاست
بسياري از زنان همواره از كثرت گريه و احساساتي بودن خود نگران هستند ولي تحقيقات جديد پزشكي نشان داد اين موضوع نشانه سلامت آن هاست. به گزارش پايگاه اينترنتي الرايه، محققان گفتند دليل اصلي اين كه زنان بيش از مردان عمر مي كنند اين است كه زياد گريه مي كنند.
به گفته آن ها گريه كردن زنان نشانه غمگين بودن آن ها نيست بلكه پديده اي طبيعي است و باعث از بين رفتن فشار عصبي آن هاست.
محققان زنان را به نسبت مردان، انسان هاي خوش شانسي دانستند كه به اين وسيله مي توانند عمر طولاني تري داشته باشند.
محققان استراليايي مي گويند، افرادي كه وزن اضافي دارند و نمي خواهند به ديابت مبتلا شوند بايد سعي كنند قبل از رسيدن به ميانسالي وزن اضافي خود را كم كنند. به گزارش رويترز هلث از نيويورك، دكتر "گيتا دي. ميشرا" از "دانشگاه كويينزلند" و همكارانش دريافتند، شاخص جرم بدن ( (BMI يك زن در اواخر دهه چهل زندگي، قويترين پيش نشانگر خطر ابتلاي وي به ديابت در هشت سال بعدي زندگي است. از طرف ديگر هيچ رابطه اي ميان تغيير وزن در سال هاي بعدي و احتمال ابتلا به ديابت وجود نداشت.
ميشرا و گروه وي در مجله "مراقبت از ديابت" نوشتند، مي دانيم كه وزن اضافي خطر ابتلا به ديابت نوع دو را افزايش مي دهد اما تاثير افزايش يا كاهش وزن در مدت زمان كوتاهتر، چندان مشخص نيست. براي بررسي اين موضوع محققان هفت هزار و 239 زن را مدت هشت سال مورد مطالعه قرار دادند. افراد شركت كننده در زمان آغاز اين مطالعه 45 تا 50 ساله بودند. اين افراد در زمان آغاز اين مطالعه در سال 1996 و در سال 2001 ،1998 و سال 2004 نظرسنجي هايي را در زمينه بهداشت خود پر كردند.
محققان دريافتند، زنانيكه در سال 1996 شاخص جرم بدني آنها 25 و يا بيشتر بود كه نشانه چاقي است، بيشترين احتمال وجود داشت كه تا سال 2004 به ديابت مبتلا شوند. همچنين احتمال ابتلا به ديابت زنان بسيار چاق كه شاخص جرم بدن آنها 35 يا بيشتر بود، 12 برابر اين احتمال در مورد همسالان آنان با وزن عادي بود. افزايش يا كاهش وزن در طول مدت مطالعه تاثيري روي ميزان احتمال ابتلاي يك زن به ديابت نداشت اما فعاليت فيزيكي خطر ابتلا به ديابت را در فعالترين زنان كاهش داد. محققان نتيجه مي گيرند، از آنجا كه خطر ابتلاي زنان به ديابت نوع دو با شاخص جرم بدن آنها در 45 تا 50 سالگي ارتباط نزديكتري دارد تا با تغيير وزن در مدت كوتاه، برنامه هاي بهداشت عمومي بايد به گونه اي باشد كه قبل از ميان سالي و در اوايل اين دوره از افزايش وزن زنان جلوگيري شود.
آنها متذكر شدند، براي پيشگيري از اضافه وزن و يا چاقي تنها كافي است كه تغييرات اندكي در فعاليت فيزيكي و مصرف كالري ايجاد كرد. ترغيب جوانان براي ايجاد چنين تغييراتي بسيار حائز اهميت استa.
در ميان مسائل تغذيهاي مربوط به زنان، حفظ وزن مناسب و داشتن بدن سالم، بسيار مهم است. مراحل مختلف زندگي مانند بارداري، شيردهي و دوران يائسگي بر وزن زنان تأثير دارد. بنابراين برنامه غذايي مناسب با فعاليتهاي ورزشي به زنان كمك ميكند تا وزن خود را در محدوده
سلامتي حفظ كنند كه اين امر به كاهش مشكلات قلبي و سرطان سينه كمك مي كند. زنان در برنامه غذايي خود بايد بيشتر از ميوهها و سبزيها، غلات و گوشتهاي كم چرب مثل مرغ ، ماهي و لبنيات كم چرب استفاده كنند.
كمبود آهن و كم خوني، مشكل بسياري از زنان دنياست درنتيجه مصرف گوشت، ماهي و غذاهاي داراي ويتامين C به جذب بهتر آهن در بدن كمك ميكنند.
همچنين چاي، قهوه و مقدار زياد محصولات لبني هنگامي كه همراه با غذاهاي آهن دار مصرف شوند موجب كاهش جذب آن در بدن زنان مي شود.
كاهش چگالي استخوان و استئوپروز مشكل عمده زنان بعد از يائسگي است. كم شدن هورمون استروژن موجب كاهش مقدار كلسيم در استخوان ها، از دست رفتن استحكام استخوانها، پيدايش استئوپروز يا پوكي استخوان و افزايش شكستگيهاي استخواني ميشود. دراين دوران بايد از مواد غذايي سرشار از ويتامين D و كلسيم استفاده كرد.
لبنيات، حبوبات، كنجد و مغزها داراي كلسيم هستند. ويتامين D از تخممرغ، روغن ماهي و در معرض نور خورشيد قرار گرفتن فراهم ميشود. مواد مغذي كه درميوهها، سبزيها و بعضي نوشيدنيها مانند چاي وجود دارد موجب به تاخير انداختن پيري ميشوند و در ضمن نقش مهمي در حفظ سلامت و ظاهر زيباي پوست، مو، چشم ها، لثهها و ناخنها دارد.
مواد غذايي مانند دانه سويا و فرآورده هاي آن، نخود، گيلاس، آلبالو، جو و كنجد موجب كاهش خطر بروز سرطان سينه و كم شدن كلسترول خون ميشوند.
سلامت زنان مطمئن ترين راه براي رسيدن به زندگي بهتر براي همگان است و ظرفيت سازي و توانمند سازي آنان جهت مشارکت در برنامه هاي بهداشتي پيش نياز اصلي براي ارتقاء بهداشت و نيل به اهداف سلامت جامعه مي باشد .
آگاهي روز افزون در مباحث سلامت زنان موجب فزوني تلاش هاي بهداشت همگاني در سازماندهي فعاليت ها و ارتقاء سلامت و پيشگيري از بيماري در اقشار مختلف زنان شده است .
نکته قابل توجه اينکه ويژگي هاي جمعيتي ، اجتماعي ، اقتصادي ، فرهنگي جوامع در حال توسعه و وضعيت زنان در اين جوامع متفاوت مي باشد و موجب پيامدهاي متفاوتي بر ابعاد مختلف بهداشت و سلامت آنان مي گردد که بايد در برنامه ريزي بهداشت و توسعه به آنها توجه لازم را مبذول داشت.
مسئوليت و نقشهاي چند گانه و متعدد زنان سلامت آنان را مورد تهديد قرار مي دهد . در بسياري از جوامع زنان بار مضاعفي را تحمل مي کنند و از آنها انتظار مي رود که هم مسئول کارهاي خانه باشند و به نيازهاي همسر و فرزندانشان و گاهي خويشاوندان ديگر رسيدگي کنند و هم در بيرون خانه براي کسب درآمد کار کنند . در سراسر جهان در اغلب خانواده ها ، زنان نخستين کساني هستند که صبح از خواب برمي خيزند و آخرين کساني هستند که شب به بستر مي روند . چنين زناني چگونه مي توانند به نيازهاي بهداشتي خود بيانديشند .
با توجه به مسئوليت هاي سنگين زنان در جامعه و با توجه به محوري بودن نقش آنها در تحکيم خانواده و نقش پررنگ آنها در اجتماع ضروري است جهت تأمين بهداشت و سلامت اين گروه کوشش نموده تا بتوانند از اين طريق در کل جامعه سلامتي را به ارمغان بياورند .
شود، مثل: چين و چروك هايى كه شما در نواحى گونه، پلك ها، زيرچشم و اطراف چانه مى بينيد.
تغييرات پوستى در يائسگى معمولا به دليل از دست رفتن بافت تشكيل دهنده پوست يا همان كلاژن در لايه هاى اپيدرم(لايه خارجى پوست)، درم و هيپودرم(لايه زيرين پوست) اتفاق مى افتد.
هر زن يائسه، به طور متوسط 1/2 درصد از كلاژن بدنش را در سال از دست مى دهد. اين روند در يكى دو سال اول يائسگى، بيشتر از سال هاى بعدى است. به طورى كه در 5 سال اول يائسگي، كلاژن پوست 20 درصد كاهش مى يابد. مطالعات نشان مى دهد، مهم ترين دليل خشكى و نازك شدن پوست در سنين بعد از 45 سالگى، يائسگى و کاهش كلاژن است كه در مدت كم به صورت خط هايى در نواحى صورت، چانه و گونه بروز مى كند.
مسئله مهم ديگرى كه در اين زمان بروز مى كند، كشيدگى پوست در گونه، اطراف پلك، زير بغل و ناحيه سينه است كه در برخى موارد با خارش شديد همراه است.
كاهش فعاليت غده هاى چربى ساز و غده هايى كه مسئوليت تعريق بدن را به عهده دارند، نيز در اين نواحى باعث زبر و خشن شدن پوست و حتى تغيير رنگ نواحى زير بغل و كشاله هاى ران مى شود.
عوارض يائسگى تنها به پوست محدود نمى شود. افزايش مو هاى نرم و كركى در پيشانى، بالاى لب ها، اطراف سينه، كم و شكننده شدن مو هاى سر و كند شدن روند رشد ناخن ها از ديگر تغييراتى است كه به دليل قطع ترشح استروژن و در عوض ترشح هورمون مردانه ي آندروژن، يا به عبارتى عدم تعادل بين هورمون هاى مردانه و زنانه در بدن بروز مى كند.
ولى از آنجا كه تغييرات پوست به ويژه در ناحيه صورت از ديگر تغييرات دوران يائسگى بارزتر است و اين كه خانم هايى كه چهره زيبا و شاداب ترى دارند، از روحيه و اعتماد به نفس بالاترى نيز برخوردارند، توجه به راه هاى چگونگى حل اين مسئله اهميت ويژه اى خواهد داشت.
دكتر پاگانتى متخصص پوست در اين رابطه مى گويد: براى جلوگيرى از بروز چين و چروك پوست، برخوردارى از تغذيه سالم و استفاده از كرم ها و لوسيون هاى مناسب در قبل و بعد از يائسگى بسيار موثر است.
توجه به آنتى اكسيدان ها نظير ويتامين E ، C و ويتامين A تاثير مثبتى در جلوگيرى از اين عارضه خواهد داشت. مصرف ويتامين E نظير جوانه گندم و سويا باعث تجمع كلاژن در بافت پوست مى شود. مواد غذايى غنى از ويتامين C با محافظت از پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش خورشيد، درصد خشكى و زبرى و حساسيت پوست را كاهش مى دهد. ويتامين A نيز مانع از تغيير رنگ پوست و ناهموارى آن مى شود.
استفاده از كرم هاى الفاهيدروكسى اسيد كه باعث توليد كلاژن مى شود و كرم هاى فيتواستروژن كه حاوى ماده گياهى شبه استروژن هستند و پرهيز از استعمال صابون هاى قليايى از ديگر اقداماتى است كه در طول دوره يائسگى به خانم ها بسيار توصيه مى شود.
ضمن اينكه قرار گرفتن در معرض مستقيم نور خورشيد نيز از جمله دلايل تشديد چين و چروك در اين دوران است كه بايد مورد توجه قرار بگيرد. گذاشتن كلاه لبه دار، ماليدن كرم ضدآفتاب با SPF حداقل 15 و دورى از تماس با اشعه ماوراء بنفش خورشيد در فاصله بين 11صبح تا 3 بعد از ظهر كمك بزرگى به كاهش مضرات نور خورشيد مى كند.
دكتر پاگانتى همچنين نوشيدن روزانه حداقل 8 ليوان آب، مصرف حداقل 5 واحد ميوه و سبزى براى تامين ويتامين ها و مواد معدنى مورد نياز را از ديگر اقدامات ضرورى براى خانم هايى دانست كه مى خواهند در دوره يائسگى نيز از پوستى سالم، زيبا و شفاف برخوردار باشند.
آسیب شناسی دقیق استئوپورز ناشناخته است. عوامل مستعد کننده عبارتند از:
- کاهش و از بین بردن فعالیت عضو به علت حرکت طولانی مدت.
- رژیمهای غذایی با کمبود مواد پروتئین ، دریافت ناکافی کلسیم ، کمبود ویتامین D و مصرف زیاد کافئین.
- شروع یائسگی: استروژن هورمون زنانهای که از کاهش توده استخوان جلوگیری میکند. تولید استروژن در تخمدانها بعد از یائسگی متوقف میشود، در نتیجه از دست رفتن توده استخوان تسریع میشود. زنانی که یائسگی زودرس دارند (قبل از 45 سالگی)، مانند بانوانی که تخمدانهای آنها با جراحی از بدن خارج شده است، بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.
- سابقه خانوادگی: وراثت بر میزان استخوانهای شما و سرعت از دست رفتن آنها تاثیر دارند.
- استخوانهای کوچک: بانوانی که دارای استخوانهایی کوچک بوده یا کوتاه قد و یا لاغر هستند به خاطر وجود توده استخوانی کمتر، به بروز پوکی استخوان مستعدترند.
- پیشنیه قومی: بانوان اروپای شمالی یا آسیایی تبار بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.
- بعضی بیماریها: بیماریهایی نظیر تیروئید، کلیه و برخی سرطانها ممکن است به پوکی استخوان منتهی شوند.
- تجویز بعضی داروها به مدت طولانی مثل کورتیکواستروئیدها و هپارین.
علایم بالینی
توده استخوانی هر فرد معمولا در 30 تا 35 سالگی به بیشترین میزان خود میرسد. پس از این سن ، کاهش توده استخوان به صورت یک روند طبیعی پیری آغاز میشود. 50 درصد افراد بیش از 65 درصد سال سفید پوست استئوپروز داشته و فقط در 20 درصد از این افراد علایم بالینی وجود دارد. 30 درصد افرادی که به سن 75 سالگی رسیدهاند، دچار شکستگی ناشی از استئوپروز میشوند. شایعترین علل این شکستگیها عبارتند از: جسم مهرهها ، لگن ، گردن ، استخوان ران ، انتهای فوقانی بازو و انتهای تحتانی ساعد ، علاوه بر شکستگیهای این بیماران از درد کمر ، پشت و قوزدار شدن پشت شکایت دارند. ولی برخلاف استئومالاسی ، مبتلایان از ضعف عمومی و ضعف عضلانی شکایتی ندارند.
در بعضی از موارد استئوپروز و استئومالاسی تواما وجود دارد. دفورمیتی قفسه سینه به صورت کوتاهی قامت ، مشکل دولاشدن (خم شدن به سمت جلو) ، کیفوز مشخص ستون مهرهای سینهای که ممکن است در پشت ایجاد شود. بدشکلی ستون مهرهای و فضای دندهای ممکن است باعث نارسایی تنفسی شود.به علت ناتوانی در بهبودی از آسیبهای وارده ممکن است دچار پوکی استخوان شوید، بدون آنکه از بیماری خود اطلاع داشته باشید به همین دلیل است که پوکی استخوان بیماری بیسر و صدا نامیده میشود.
در مراحل اولیه بروز پوکی استخوان، علایم به ندرت ظاهر میشود، که این امر تشخیص بیماری را دشوار میکند. پوکی استخوان در مراحل بعدی موجب بروز مشکلات ذیل میشود. شکستگی مفاصل ران ، کمر و ستون مهرهها که غالبا این اولین علامت است. کمردرد شدیدی در یک نقطه خاص که نشانه یک شکستگی میباشد. قوز کردن پشت که موجب انحنای پشت یا قوز درآوردن میشود. کوتاه شدن قد در اثر پوکی استخوان در طی سالهای متمادی ایجاد میشود.
عوامل خطری قابل کنترل
- وزن: وزن کم بانوان بسیار لاغر که عادت ماهانه آنها را مختل کند، این خانمها در معرض خطر پوکی استخوان قرار میگیرند، (زنانی که دارای اضافه وزن هستند معمولا در معرض خطر نیستند ولی احتمال ابتلاء به ناراحتیهای دیگر در آنها زیادتر است).
- ورزش نکردن: نداشتن فعالیت، کاهش توده استخوان را تسریع میکند. ورزش مناسب به افزایش مقدار استخوان و سلامتی بیشتر شما کمک میکند. مصرف مشروب و یا نوشابههای کافئیندار این مواد در استفاده بدن شما از کلیسم اختلال ایجاد میکنند. همچنین افرادی که مشروب مصرف میکنند غالبا برنامه غذایی نامناسبی داشته و کم ورزش میکنند.
- کمبود کلسیم در برنامه غذایی: کلسیم استخوانها را قدرتمند میکند. اگر به قدر کافی کلسیم مصرف نمیکنید بدن شما سلولهای استخوانی را تخریب میکند تا کلسیم مورد نیاز خود را به دست آورد.
- سیگار کشیدن: زنانی که سیگار میکشند بیشتر از خانمهایی که سیگار نمیکشند دچار پوکی استخوان (و سایر بیماریها) میشوند.
- بعضی داروهای تجویزی نظیر کورتیکواستروئیدهای خوراکی که معمولا برای درمان آسم و آرتروز مصرف میشود.
- برنامه غذایی پروتئین - کمبود ویتامین D (ویتامین D به بدن شما کمک میکند تا از کلسیم برای ساختن استخوانهای محکم استفاده کنید).
ارزیابی تشخیصی
علایم رادیولوژی
کاهش تراکم استخوان ، همچنین کاهش تعداد و صفحات تیغههای استخوان که بخصوص در جسم مهرهها ، گردن و استخوان ران مشهود است. فضای بین مهرهای افزایش یافته و سطح بالایی و پایینی جسم مهره گرد میشود. شکستگی مرضی در مهرهها باعث مقعرالطرفین شدن شکل آنها میگردد.
علایم آزمایشگاهی
کلسیم ، فسفر و آلکالین فسفاتاز سرم طبیعی است. بیوپسی استخوان به تشخیص کمک میکند.
آزمایشهای سنجش تراکم استخوان
این آزمایشها برای تشخیص و پیگیری درمان پوکی استخوان ، دقیقتر از عکسبرداری با اشعه هستند. پرتوهای ایکسمعمولا برای تشخیص پوکی استخوان مورد استفاده قرار نمیگیرند. این پرتوها که به دلایل دیگری استفاه میشود ممکن است پوکی استخوان را نیز در حالتی که حدود 25 تا 40 درصد توده استخوان از بین رفته باشد نشان دهد. بله ولی این امر دشوار است در بیشتر موارد پوکی استخوان تشخیص داده نمیشود تا این که فرد دچار شکستگی استخوان شود.
شیوه درمان
در صورت مشخص بودن علت استئوپروز باید آن را درمان کرد. هدف از درمان ، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کمک به بهبود آن میباشد. تغییر در رژیم غذایی ، مواد پروتئینی ، کلسیم مکمل ، املاح و ویتامینها و مخصوصا ویتامین D باید، مقدار کافی از راه غذایی و دارویی به این بیماران داده شود. کلسی تونین ، از دست دادن استخوان را مهار میکند. تجویز استروژن یا استروژن همراه با پروژسترون و اندروژن و املاح فلوئور در درمان این بیماران موثر است. اگر چه از علایم هشدار دهنده مهم در شما بروز نکرده باشد، ممکن است مبتلا به پوکی استخوان شده باشید. گرچه پوکی استخوان را نمیتوان بطور قطعی درمان کرد، ولی درمان نسبی آن امکانپذیرست.
به گفته متخصصان آمریکایی زنانی که در رژیم غذایی خود از میزان کمی چربی استفاده می کنند توانایی باروری خود را به خطر می اندازند پروفسور رز فریچ می گوید: این مشکل معمولا گریبانگیر زنانی می شود که دچار افزایش وزن هستند و به منظور حفظ تعادل ظاهری و زیبایی تغذیه خود را محدود می کنند این پروفسور هشدار می دهد، از آنجا که بروز عوارض ناشی از لاغری بسیار نامحسوس است ، حتی دوره قاعدگی
آنان را نیز دچار اختلال نمی کند و این زنان معمولا از ابتدا خود به عارضه ناباروری مطلع نمی شوند این متخصصان عقیده دارند، وجود میزان معینی از چربی در رژیم غذایی برای تنظیم فعالیت های جنسی و قدرت باروری بدن ضرورت دارد. براساس مطالعات انجام شده از سوی این پزشکان ، بدن برای گذراندن یک دوره بارداری موفق ، به ۵۰ هزار کالری بیشتر از احتیاجات متابولیسمی طبیعی نیاز دارد.
امروزه زنان به منظور تناسب اندام به مصرف غذاهای کم چربی مانند ماست بدون چربی ، کاهو، رشته فرنگی و نوشیدنی های رژیمی روی آورده اند. به گفته پزشکان ، اگر زنان کالری کافی مصرف نکنند، توانایی مغز در زمینه فعالیت های باروری بتدریج و با محدود شدن جریان هورمونی به نام لپتین کاهش می یابد در مراحل ابتدایی ، کاهش قدرت باروری به صورت نامحسوس رخ می دهد، اما اگر این وضع ادامه پیدا کند، بتدریج فیزیولوژی بدن دچار اختلال می شود و قابلیت باروری این زنان متوقف می شود حفظ تعادل بدن ، بسیار حساس است و هنگامی که زنان برای زیبایی اندام ، این رژیمهای غذایی را دنبال می کنند باید بهای سنگینی برای آن بپردازند.
جوانه گندم به لحاظ تركيب شيميايي خود منبع غذايي مهمي براي زنان به شمار مي رود.
پايگاه اينترنتي روزنامه الاهرام نوشت جوانه گندم داراي مقاديري تركيبات پروتئيني و چربي و همچنين اسيدهاي آمينه اساسي است كه بدن انسان قادر به توليد آنها نيست .
اين نتايج درپي تحقيقاتي كه دكتر صريف صبري استاد تغذيه و علوم غذايي روي 50 دختر و زن انجام داد به دست آمد .
در اين مطالعات اين افراد به دو گروه تقسيم شدند.
گروه اول به مدت 3 ماه پي در پي هر روز همراه صبحانه مقداري جوانه گندم مصرف كردند اما گروه دوم جوانه گندم نخوردند.
در پايان تحقيقات ميزان چربي و كلسترول خون افراد گروه اول كه جوانه گندم مصرف كرده بودند پايين آمده و قند خون نيز در افراد مبتلا به آن كاهش يافته بود.
افزايش تراكم استخوان و در نتيجه مصونيت در برابر پوكي استخوان و همچنين افزايش ميزان آهن و كلسيم از ديگر آثار مشاهده شده در افراد گروه اول بود.
كاهش ريزش مو نيز از ديگر نتايجي بود كه در اين تحقيقات مشاهده شد.
سرطان روزانه جان 100 نفر را مي گيرد
رئيس مركزتحقيقات گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكي تهران , گفت : روزانه حدود يكصد نفر مبتلا به انواع سرطانها در كشور فوت مي كنند.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي دكتر رضا ملك زاده در جمع خبرنگاران , افزود : از اين تعداد 22 نفر مبتلا به سرطان معده , 13 نفر مبتلا به سرطان ريه , 9 مبتلا به سرطان مثانه و هشت نفر مبتلا به سرطان كبد و مجراي صفرا هستند.
به گفته وي , همچنين هفت نفر از اين فوت شدگان را مبتلايان به سرطان مغز , شش نفر را سرطان مري , 10 نفر را مبتلايان به سرطان روده بزرگ و 33 نفر ديگر را كساني تشكيل مي دهند كه دچار انواع ديگر سرطانها هستند.
دكتر ملك زاده گفت : سرطان معده از شايعترين سرطانها در كشور است و پس از آن سرطان ريه از شيوع بالايي برخوردار و هر دوي اين گونه سرطانها قابل درمان نيستند.
وي ادامه داد , البته سرطان روده بزرگ طي سالهاي اخير از ديگر سرطانها در كشور شيوع بيشتري داشته كه اين سرطان قابل درمان و پيشگيري و از محدود سرطانهايي مي باشد كه امكانات تشخيصي آن در كشور فراهم شده است .
ملك زاده , با اشاره به اينكه سالانه بيماري تعدادي از مبتلايان به اين نوع سرطان در كشور تشخيص داده مي شوند , گفت , 20 درصد از كساني كه سرطان روده بزرگ دارند , زير 40 سال هستند.
از سال 1950 که این آزمایش به زنان آمریکایی معرفی شده است، به طور چشمگیری تعداد افرادی که در اثر سرطان گردن رحم از بین میروند، کاهش یافته است. آزمایش پاپ اسمیر ناهنجاریهای گردن رحمی را- قبل از سرطانی شدن- مشخص میکند. این سرطان علائم آشکار کمی دارد. کارشناسان در مرکز سرطان دانشگاه تگزاس میگویند که زنان باید از 6 واقعیت کلیدی درباره آزمایش پاپ اسمیر آگاهی داشته باشند.
زمانی سرطان گردن رحم یکی از عوامل اصلی مرگ زنان آمریکایی بود
میزان مرگ زنان آمریکایی بر اثر سرطان گردن رحم، بین سالهای 1955 و 1992، 74 درصد کاهش یافت. جامعه سرطان آمریکا تخمین میزند که 3870 زن، سال گذشته بر اثر سرطان گردن رحم از دنیا رفتند، و این بیماری یک خطر بزرگ در کشورهای در حال توسعه میباشد، جایی که یا پاپ اسمیر در دسترس افراد نیست و یا از ارزش واقعی آن بی اطلاعند.
خطر ویروس HPV که سبب سرطان رحم میشود با افزایش فعالیت جنسی بیشتر خواهد شد. خانمهایی که روابط جنسی متفاوتی دارند- حتی با وجود استفاده از کاندوم- باید به طور مرتب تست پاپ اسمیر بدهند.
یعنی نزدیکی نداشته باشید، دوش زنانه نگیرید، 48 ساعت قبل از این آزمایش از داروهای واژینالی، کف، کرم و ژلهای اسپرمکش استفاده نکنید. و خانمهایی که روز آزمایش خونریزی قاعدگی بیش از حد معمولی دارند، باید زمان آن را به تاخیر بیاندازند.
انجام این آزمایش به تمامی خانمهایی که فعالیت جنسی دارند حداقل سالی یک بار توصیه می گردد. اگر چه احتمال این سرطان بعد از 65 سالگی کم میباشد، اما زنان پیری که از لحاظ جنسی فعال هستند، و روابط جنسی متعددی دارند باید سالیانه این آزمایش را بدهند.
اگر چه هزینه این آزمایش برای افرادی که بیمه نیستند زیاد است، اما بعضی مراکز آن را به صورت رایگان ارائه میدهند تا برای همه قابل دسترس باشد.(مثلا در بعضی مراکز بهداشتی درمانی)
20 الی30 درصد خانم ها در طی دوران قاعدگی از عوارض سندرم پیش از قاعدگی یا PMS رنج می برند. این سندرم، مجموعه ای از مشکلات فیزیکی درونی است که 7-2 روزقبل از قاعدگی شروع شده و با آغا ز پریود، تمام می شود و البته در این مدت ناراحتی فرد و اطرافیا نش را به دنبال دارد.توجه کامل به رژیم غذایی و انجام تمرینات ورزشی مناسب می تواند به طور مشخصی باعث کاهش مشکلات مربوط به PMS شود. در چند روز قبل از قاعدگی، خانم ها دچار ناراحتی های جسمی و روانی می شوند. احساس افسردگی شدید، حساسیت و زود رنج بودن از جمله ی این مسائل است.
دلایل بروز این سندرم
نظرات مختلفی در مورد این بیماری ارائه شده است که عمده ترین آنها عبارتند از:
- تغییرات هورمونی بدن که از شایع ترین علائم در زنان می باشد.
- تغییرات شیمیایی در مغز که از آن جمله می توان به نوسانات سرتونین مغز اشاره کرد، در تغییر احسا سات انسان و مخصوصاً افسردگی تأثیر بسیار زیادی دارد.
- کمبود ویتامین
- مصرف نمک و کافئین نیز باعث تشدید علائم بیماری می گردد.
علائمی که برای این سندرم می توان ذکر کرد عبارتند از:
متخصصان بیش از 150 مورد را به عنوان نشانه های این بیماری شناخته اند که از جمله مهم ترین آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- علایم عصبی : این نشانه ها شامل افسردگی، احساس غم و اندوه، عصبا نیت، تحریک پذیری بیش از حد، کاهش تمرکز و خواب آلودگی می باشند.
- علایم گوارشی: از جمله علائم گوارشی که ممکن است بروز کنند می توان به تهوع ، استفراغ ، اسهال ، نفخ و افزایش وزن ناشی از جذب مایعات اشاره نمود.
البته احساس درد عضلات، سردرد، چربی پوست، خشکی یا چربی بیش از حد موها نیز ممکن است بروز کند.
همه ی این علائم با هم بروز نمی کند و اکثر زنان فقط تعداد معدودی از اینها را تجربه می کنند.
عوامل مؤثر در کاهش عوارض این سندرم عبارت اند از:
- رژیم غذایی مناسب و کنترل شده تا حدود زیادی این علائم را کاهش می دهد، رژیمی که شامل مقدا ر بالایی از کربوهیدرات (ماند نان و غلات) و کم چربی باشد، مفیدتر است.
- ویتامین B6 (پیریدوکسین) در رژیم غذایی یا به صورت مکمل (در قرص یا آمپول) تا حدود زیادی می تواند افسردگی ناشی از PMS را بهبود بخشد.غذاهای غنی از ویتامن B6 عبارت اند از : ماهی ، حبوبات و سبزیجاتی که رنگ سبز دارند.
- با کاهش مصرف نمک در طی این چند روز می توان از افزایش وزن و ادم دست و پاها جلوگیری کرد.
- از جمله عواملی که باعث کاهش عوارض سندرم می شود، ویتامین E است که جوانه ی گندم منبع خوبی از این ویتامین است. کمبود ویتامین E سبب حساسیت سینه ها می شود که با مصرف مواد غنی از ویتامین E، این عارضه کاهش می یابد.
- مصرف کلسیم و مواد معدنی باعث کاهش دردهای کرامپی، چه در قبل از قاعدگی و چه در دوران قاعدگی می شود که این مواد را می توان از طریق مصرف شیر و لبنیات که غنی از کلسیم هستند ، تأمین کرد.
- تمرینات ورزشی مانند پیاده روی منظم و ورزش های شکم و لگن، اثرات سودمندی در کاهش علائم PMS دارند.
- مصرف کافئین و قهوه سبب افزایش علائم PMS می شوند. پس کاهش مصرف این مواد، در کاهش عوارض این سندرم مؤثر است. هم چنین بهتر است با کم کردن مصرف قندهای ساده به کم کردن علائم PMS کمک کنیم.
مراقبت های شخصی
الف : تغذیه ی مناسب
توجه به رژیم غذایی در طی دوره ی قاعدگی می تواند در کاهش بروز این علائم مؤثر باشد. طی دوران قاعدگی حجم هر وعده ی غذایی را کاهش داده و در مقابل تعداد وعده های غذایی را افزایش دهید. این مسئله در کاهش ناراحتی های گوارشی و نفخ ناشی از عادت ماهیانه بسیار مؤثر است. موضوع دیگر توجه به مصرف میوه و سبزی جات و غذهای حاوی کلسیم در این دوره است که متخصصان در این مورد بسیار توصیه می کنند.
* بهتر است ازمنابع غذایی حاوی ویتامین B6 مانند جگر، سیب زمینی ، موز ، عدس و اسفناج بیشتر استفاده نمایید، زیرا این ویتامین از بروز افسردگی جلوگیری می کند و میزان سرتونین مغز را افزایش می دهد.
* مصرف غذاهای غنی از پتاسیم مانند: موز، انجیر، آلو، گوجه فرنگی، قارچ ، کشمش سیاه، گل کلم و کلم بروکلی موجب کاهش تورم ناشی از احتباس آب می گردد.
* غذاهایی مانند گوجه فرنگی، خرما، موز، آناناس و آواکادو به دلیل داشتنن ماده ای که در معده به سطح گیرنده های موجود متصل شده و باعث تشدید فعالیت و واکنش سرتونین در مغز می گردند توصیه می شود.
* غذاهای غنی از کلسیم و منیزیوم بیشتر مصرف کنید، چرا که این عنا صر برای عمل کرد طبیعی هورمون ها ، کنترل و تقویت عضلات و انقباضات آن مورد نیاز است و کمبود آن ها انقباضات عضلانی و درد ناحیه عضلات را افزایش می دهد. از منابع غذایی غنی از عناصر فوق می توان به سبزی های حاوی برگ سبز، نان تهیه شده از آرد کامل جو و گندم، سبوس گندم، سیب زمینی و مواد لبنی اشاره کرد.
* در مصرف فرآورده های گوشتی، مواد لبنی پرچرب و کیک که دارای چربی اشباع هستند اعتدال را رعایت کنید زیرا دخالت در متابولیسم ا مگا 3 باعث افزایش وزن می گردد.
* از مصرف بیش از اندازه ی چای، قهوه، نوشابه و ... که حاوی کافئین بوده و موجب تحریک سیستم عصبی می شوند خود داری نمایید.
ب: ورزش
اضافه کردن ورزش به برنامه ی روزانه تأثیر بسزایی در کاهش عوارض ناشی از قاعدگی دارد.
پیاده روی یا سایر ورزش های آئروبیک به میزان 20 تا 30 دقیقه در طی روز علاوه بر سلامت جسم در آرامش روحی و روانی نیز مؤثر است.
ج: کاهش استرس
به میزان کافی بخوابید و هم چنین تمرینات مربوط به نحوه ی تنفس عمیق را فرا گرفته و انجام دهید. این عمل کمک زیادی به کاهش سردرد و علائم عصبی مربوطه خواهد کرد.
د: درمان دارویی
از درمان های مرسوم این عارضه که توسط پزشکان تجویز می شود مصرف داروهای مد ر برای جلوگری از تجمع آب و داروهای ضد افسردگی برای مشکلات روحی و مصرف هورمون هایی مانند پروژسترون برای رهایی از کلیه ی علایم می باشد.
حدود 70 تا 90 درصد زنان پيش از خونريزي ماهانه يا در شروع آن، دچار مشكلات جسمي و رواني متعددي ميشوند.
حدود 5 تا 10 درصد اين مشكلات، حتي در فعاليتهاي اجتماعي و خانوادگي اين گروه از خانم ها اختلالهايي ايجاد ميكنند كه به اين حالت "سندروم پيش از قاعدگي" ميگويند.
توصيههاي تغذيهاي جالبي براي اين دسته از خانمها داريم.
براي كاهش علائم چه بخوريم؟
حدود 50 درصد از انرژي روزانه خود را از كربوهيدرات ها تامين كنيد، اما به جاي مصرف كربوهيدراتهاي ساده مثل قند و شيريني، از كربوهيدرات پيچيده مثل برنج، نانهاي سبوسدار و بيسكوييتهاي كمشيرين استفاده كنيد.
بسياري از كساني كه از علائم خلقي و افسردگي در اين دوره شكايت دارند، با مصرف برخي روغنهاي سالم مثل روغنهاي حاوي امگا 3(روغن ماهي و گردو) ميتوانند نتيجه خوبي بگيرند. مصرف يك قاشق غذاخوري از اين روغنها همراه با غذا بسياري از علائم افسردگي و بدخلقي را محو ميكند.
اسيد لينوليئك نيز روغني است كه در دانه آفتابگردان يافت ميشود و مصرف آن پروستاگلاندينها را تا حدود زيادي تنظيم ميكند. پروستاگلاندينها موادي شبيه هورمونها هستند كه سبب دردها و انقباضات رحمي و حساس شدن سينهها ميشوند.
بسياري از پزشكان مصرف مكملهاي ويتامين E تا حد 600 واحد در روز و منيزيوم 300 تا 500 ميليگرم در روز را به بيماران خود سفارش مي كنند.
اگر شما از آن دسته افرادي هستيد كه خونريزي زيادي داريد، حتما در رژيم غذايي خود مراقب دريافت آهن باشيد تا دچار كمخوني ناشي از فقر آهن نشويد. براي اين منظور حتما از پروتئينهاي حيواني مثل جگر، گوشت قرمز، مرغ و ماهي استفاده كنيد.
چه غذاهايي علائم را بدتر ميكند؟
چربيهاي موجود در گوشت قرمز و ساير چربيهاي اشباع شده مثل روغن جامد نباتي و حيواني، به افزايش سطح استروژن خون منجر ميشوند كه ميتواند درد و ناراحتي را افزايش دهد.
مصرف كافئين (قهوه و چاي)، دخانيات و الكل نيز علائم سندرم پيش از قاعدگي را بدتر مي كنند و بايد از آنها دوري كرد.
دكتر شيرين فرجي گودرزي – جام جم