پند های قرآنی
پسرم! برای یتیمان همچون پدر باش،
پسرم! از تنبلی و بیحالی بپرهیز كه اگر كسل باشی، حقی را ادا نمیكنی و اگر ملول باشی، بر حق صبر نخواهی كرد.
پسرم! من از سخن پشیمان شدهام، ولی هرگز از سكوت پشیمان نشدهام.
پسرم! حلیم و بردبار هنگام غضب شناخته میشود، و شجاع را در جنگ میتوان شناخت، و دوست را هنگام نیاز به او.
پسرم! دو زانو نزد عالمان بنشین و از آنان بیاموز، اما با ایشان جدل مكن كه تو را دشمن بدارند. از دنیا به اندازهای بگیر كه تو را به مقصد برساند. اضافه درآمدت را خرج آخرتت كن، همه دارایی خودت را انفاق نكن كه فقیر شوی و سربار دیگران گردی.
پسرم! برای یتیمان همچون پدر باش،
با سفیه همنشینی نكن و از مجالست با دورو و منافق بپرهیز.
پسرم! سه خصلت است كه در هر كه باشد ایمانش كامل است:
اول آنكه چون راضی شود، رضایتش او را به باطل نكشاند.
دوم آنكه چون خشمگین شود، غضب او را از حق بیرون نكند.
سوم آنكه چون قدرت یابد، در پی آنچه حق او نیست، نرود.
پسرم! یا دانا باش، یا دانشآموز، یا شنونده باش، یا دوستدار اهل علم، و جز اینها نباش كه هلاك شوی.
پسرم! در مجالس دانشمندان حاضر شو؛ چرا كه خداوند، دلهای مرده را با دانش حیات میبخشد3».
و ... در پایان، باشد كه از حكمتهای لقمانی بهرهمند شویم، تا به اخلاق قرآنی آراسته گردیم
حضرت لقمان، یكی از چهرههای دوستداشتنی قرآن و مورد ستایش خداوند است. لقمان را با صفت «حكیم» یاد میكنند و این ریشه در این آیه دارد كه میفرماید: «وَلَقَدْ آتَینَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ ...» لقمان/12؛ ما به لقمان حكمت عطا كردیم.
بیشك، درك و دریافت و خرد لقمان حكیم، فراتر از مردم عادی بود و دلش روشن و عقلش فعال و نگاهش بصیر بود. حقایقی از عالم را میدانست و دانستههای ژرف و حكیمانهاش را به دیگران هم میآموخت و میكوشید از هر حادثه و پدیدهای نكتهای و تجربهای بیاموزد و آن را به كار بندد.
لقمان را گفتند: ادب از كه آموختی؟ گفت: از بیادبان، كه هرچه از ایشان در نظرم ناپسند آمد، از فعل آن پرهیز كردم1».
از حضرت رسول صلیاللهعلیهوآله نقل است كه: لقمان پیامبر نبود، لیكن بندهای فكور و اندیشمند بود، یقینی نیكو داشت، خدا را دوست میداشت، خدا هم دوستدارش شد و به او حكمت آموخت.2
در روایات، پندهای بسیاری از لقمان نقل شده كه یكی بهتر از دیگری است. قرآن كریم هم از نصایح و حكمتها و پندهای لقمان حكیم نمونههایی را آورده است كه هر یك از آنها برای «خودسازی» و تهذیب نفس و الگوگیری اخلاقی مفید و ضروری است. خود لقمان كه صاحب این مواعظ و پندهاست، انسانی خودساخته بود كه با صالحان و حكیمان همنشینی میكرد، از دانش آنان میآموخت، به دیدار حضرت داود علیهالسلام بسیار میرفت و از معارف او نیز بهره میگرفت و مدتی هم چوپانی میكرد.
روزی به او گفتند: تو كه گوسفندچران بودی، حكمت را از كجا به دست آوردی؟ گفت: از راه امانتداری، راستگویی و سكوت از گفتن آنچه به دردم نمیخورد.
این است الگوی قرآنی كه خوب است گوش جان به پندها و مواعظش بسپاریم
پندهای آموزنده ای بود
انشااله که همه ما بتوانیم به خوبی پندهای قران را شناخته و به کار گیریم...
یا حق