اخبار پزشکی
| برونشيت مزمن عبارت است از التهاب مزمن و تخريب لولههاي نايژهاي، با يا بدون حضور عفونت فعال. اين بيماري به طور شايع با سيگار كشيدن ارتباط دارد. |
| علايم شايع |
| سرفه مكرر، يا حمله سرفههاي پشت سر هم تنگي نفس ضخيم بودن خلط و مشكل در تخليه آن با سرفه. ميزان و توليد خلط بسته به وجود يا عدم وجود عفونت، متغير است. |
| علل |
| تحريك يا عفونت مكرر لولههاي نايژهاي، كه موجب ميشود لولههاي نايژهاي ضخيم شده، فضاي درون آنها كه محل عبور هوا است باريكتر شده، و خاصيت ارتجاعي آنها كاهش يابد. مواد تحريككننده عبارتند از موارد آلرژيزا، آلودگي هوا و دود سيگار |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| سيگار كشيدن (بزرگترين عامل خطر) هرگونه بيماري ريوي كه باعث كاهش مقاومت شده باشد. سابقه خانوادگي بيماري سل يا ساير بيماريهاي دستگاه تنفسي قرار گرفتن در معرض آلودگي هوا تغذيه نامناسب چاقي زندگي در خانوار يا محله شلوغ |
| بيماري آلزايمر عبارت است از يك بيماري مغزي كه مشخصه آن رو به زوال گذاشتن تدريجي تواناييهاي ذهني است. نوع سريعاً پيشرونده آن در سنين 45-36 سالگي بروز پيدا ميكند. نوع تدريجاً پيشرونده آن كه در آن علايم به كندي حدوداً در سنين 70-65 سالگي شروع ميشود. |
| علايم شايع |
| مراحل اوليه: فراموشي وقايع اخيراً اتفاق افتاده دشواري فزاينده در انجام كارهاي نيازمند قوه عقلاني مثل وظايف شغلي، رسيدگي به امور مالي، يا مديريت خانه تغييرات شخصيتي، از جمله ناتواني در كنترل هيجانات و اختلال در قضاوت مراحل بعدي: مشكل در انجام كارهاي ساده مثل انتخاب لباس، يا انجام محاسبات ساده رياضي ناتواني در شناسايي افراد آشنا بيعلاقگي به بهداشت شخصي يا ظاهر فرد مشكل در غذا خوردن گرفتن حالت تهاجمي و انكار اينكه اصلاً مشكل وجود دارد. از دست دادن خودداري جنسي گم شدن در خيابان اضطراب و بيخوابي مراحل پيشگيري: از دست دادن كامل حافظه، كلام، و عملكرد عضلاني (از جمله كنترل ادرار و مدفوع). در اين حالت فرد نياز به مراقبت و نظارت كامل دارد. حالت تهاجمي شديد |
| علل |
| آسيب برگشتناپذير يا از دست رفتن سلولهاي مغز به علل ناشناخته |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| سابقه خانوادگي بيمار آلزايمر پيرشدن |
در قرآن كريم آيات بسياري وجود دارد كه فطرت وجودي انسان و حالات گوناگون روان او را متذكر شده علل و عوامل انحراف و بيماري ها و همچنين راه هاي تهذيب و تربيت و درمان روان انسان را نشان داده است.
شیوه ارتباط در خانواده ها باید منطقی، محترمانه و در عین حال صمیمی باشد
برقراری شیوه ارتباطی منطقی، محترمانه و در عین حال گرم و صمیمانه نشان دهنده خانواده سالم است.
مقدمه:
با توجه به اينكه وضعيت همهگيري HIV/ ايدز در ايران جدي است، بدون شك گسترش اين بيماري در سلامت جسمي، روحي، خانوادگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي كشور اثرات نامطلوب و گستردهاي خواهد داشت. بنابراين مهار اين همهگيري در ايران يك وظيفه ملي است. در راستاي اين امر مهم، مركز مشاوره بيماريهاي رفتاري فعاليت خود را در كنار مراكز بهداشتي درماني آغاز نموده است و مشتمل بر دو واحد: «درمان نگهدارنده با متادون» و «HIV/ ايدز» ميباشد.
گيرندگان خدمات در مراكز مشاوره:
1- افراد آلوده به HIV/ ايدز.
2- خانواده افراد آلوده يا بيمار.
3- داوطلبين اختياري مشاوره.
4- مصرفكنندگان تزريقي مواد يا با سابقه تماس جنسي پرخطر.
5- افراد با شكايت يا علامت بيماريهاي آميزشي.
اهداف مراكز مشاوره:
1- پيشگيري از بروز عفونت HIV/ ايدز از طريق افزايش آگاهي جامعه درخصوص شناخت اين بيماري و راههاي انتقال و پيشگيري از آن و ارائه خدمات پيشگيري.
2- معرفي رفتارهاي مخاطره آميز مرتبط با بيماري ايدز و شناسايي هرچه بيشتر افراد با رفتارهاي پرخطر و افراد HIV مثبت.
3- مراقبت و درمان موارد شناسايي شده HIV/ ايدز به منظور بهبود كيفيت زندگي و افزايش طول عمر آنان.
واحد درمان نگهدارنده با متادون:
اعتياد تزريقي اصليترين راه انتشار آلودگي ايدز در ايران است. از آنجايي كه بيش از نيمي از مبتلايان از طريق اعتياد تزريقي آلوده شدهاند، با هدف كاهش آسيب اين گروه پرخطر، اين واحد با ارائه خدماتي از جمله پذيرش معتادان، معاينات باليني مداوم، ارائه قرص متادون طبق دستورالعمل وزارت بهداشت و درمان، گروه درماني، مشاوره فردي و خانوادگي، انجام تست مرفين و .... براي افراد تحت پوشش و پيگيري مستمر وضعيت درمان آنان فعاليت مينمايد.
واحد HIV/ ايدز:
با توجه به اينكه ايدز يك بيماري واگير عفوني است كه سيستم ايمني و قدرت دفاعي بدن را تضعيف مينمايد، بطوريكه فرد استعداد ابتلا به انواع عفونتها و سرطانها را مييابد. جهت ارتقاي سلامت و افزايش طول عمر بيماران تحت پوشش، معاينات باليني مكرر توسط پزشك متخصص عفوني، ارائه خدمات واكسيناسيون و داروهاي پيشگيري از عفونتهاي شايع (سل، پنوموني، هپاتيت، آنفلوانزا، كزاز و ...) و ارائه داروهاي ضد ويروس در اين مركز صورت ميگيرد.
جهت حمايت مالي از بيماران مبتلا به HIV / ايدز خدمات ويزيت پزشك، آزمايشگاه، راديولوژي، واكسيناسيون، درمان با متادون (در افراد مبتلا) و داروهاي ضد ويروس به صورت رايگان ارائه ميگردد.
از طرفي با توجه به مشكلات روحي علاوه بر مشكلات جسمي HIV/ ايدز، خدمات مشاوره فردي و خانوادگي و همچنين مشاوره تخصصي پيشگيري از ايدز جهت اين بيماران ارائه ميشود.
از خدمات ديگر اين واحد، مشاوره و آموزش به داوطلبان اختياري مراجعه كننده و در صورت لزوم انجام آزمايش HIV و خدمات پس از آزمايش ميباشد.
معاينه، مشاوره، درمان، آموزش و پيشگيري در بيماران مبتلا به بيماريهاي آميزشي با در نظر گرفتن خطر بالاي سرايت ويروس ايدز در اين افراد از ديگر خدمات اين واحد ميباشد.
قابل ذكر است كه بعد از آلودگي به HIV زندگي فرد به پايان نميرسد بلكه با حمايت روحي و رواني و مراقبت پزشكي، فرد سالها به زندگي طبيعي خود ادامه ميدهد.
پس بياييم:
- در مورد ايدز صحبت كنيم.
- با افراد مبتلا به ايدز مثل بيماران ديگر با احترام برخورد كنيم.
- ابتلا به ايدز ميتواند براي هركسي اتفاق بيفتد بنابراين نبايد بيماران ايدزي را متهم به اعمال ناشايست كنيم.
زلزله-
آيا ميدانيد:
از 40 نوع بليه طبيعي در دنيا 31 نوع آن در كشورمان به ثبت رسيده است؟
كشورمان دهمين كشور بلاخيز جهان است؟
خسارات جاني و مالي وارده طي يك زلزله طبيعي تا چه حد است؟
وظيفه ما در زمان وقوع زلزله چيست؟
لرزش ناگهاني و سريع زمين است كه بوسيله شكستن و جابجا شدن سنگهاي زير سطح زمين ايجاد ميشود.
اثرات زلزله بر طبيعت:
- فرو ريختن ديوارها و پلهها.
- ريزش كوه و ايجاد بهمن.
- آتشسوزي.
- امواج مخرب و سهمگين اقيانوسها.
مقابله با زلزله در سه بعد مورد بررسي قرار ميگيرد:
1- قبل از وقوع زلزله.
2- حين وقوع زلزله.
3- پس از وقوع زلزله.
رعايت نكات ايمني در زمان وقوع زلزله:
1- دوري از وسايل سنگين، وسايل شكستني.
2- خطرناكترين محل در خانه، آشپزخانه و گاراژهاست و امنترين محل راهروهاست.
3- تا زماني كه زلزله ادامه دارد، محل امن خود را ترك نكنيد.
4- مراقب آتشسوزي باشيد.
5- اگر داخل ماشين هستيد، بلافاصله اتومبيل را متوقف كرده و تا زمان قطع زلزله، كمربند را بسته و داخل اتومبيل بمانيد.
رعايت نكات ايمني قبل از وقوع زلزله:
1- شناخت مراكز اداري، پليس، آتشنشاني، پناهگاه و خدمات پزشكي.
2- آماده كردن نيازهاي ضروري زندگي براي حداقل 48 ساعت به تعداد افراد خانواده شامل: آب، موادغذايي فاسدنشدني، چراغ قوه، پتو، راديو كوچك.
3- مشخص كردن نواحي امن اتاقها: زير هر وسيله محكم شامل ميز يا نيمكت، چهارچوب، دربها، تعيين راههاي خروج اضطراري.
4- مشخص كردن نواحي امن خارج خانه: مكانهاي باز دور از ساختمانها، درختان، خطوط برق و تلفن و ...
سيل-
حجم عظيمي از آب است كه همراه خاك، شن، چوب، نخالههاي ساختماني و اجسام ريز و درشت در مسير رودخانهها، آبراهها جاري ميشود و پس از رسيدن به سازهها آنها را به شدت تخريب كرده و خرابي زيادي برجاي ميگذارد.
كشورمان ايران داراي شرايط جوي متغيري است و اين تغيير در آب و هواي كشورمان ميتواند باعث بروز حوادثي چون سيل، طوفان، خشكسالي و .... گردد.
سيل يكي از مخربترين حوادث طبيعي است آيا انسان ميتواند اين نيروي عظيم كه نشان از قدرت و عظمت بيپايان الهي است را مهار نمايد؟
راه مقابله با سيل:
1- قبل از بروز.
2- در زمان بروز.
3- بعد از بروز.
رعايت نكات ايمني قبل از بروز سيل:
- انتخاب محلي امن خارج از موقعيت سيل.
- سابقه بروز سيل در منطقه بررسي شود.
- يادگيري پيامهاي عمومي هشدار در مقابل سيل.
- تعيين محلهايي جهت خروج اضطراري از محل اقامت.
- تهيه كيف نجات و لوازم ضروري در منزل و محل كار.
- انجام تمرينات دورهاي جهت مقابله با سيل.
- آموزش كودكان جهت مقابله با سيل و رعايت نكات ايمني در زمان وقوع سيل.
- صعود به ارتفاعات.
- دوري از شهرهاي ظاهراً آرام.
- دوري از سيمهاي برق قطع شده.
- دوري از سيلاب.
- به تنهايي از مناطق سيلزده تردد نكنيد.
- توقف اتومبيل و خروج از آن و صعود به ارتفاعات.
- هنگام رانندگي با دنده سنگين حركت كنيد.
- مراقب خرابيهاي جاده و پلها باشيد.
- توجه به پيامهاي راديو و تلويزيون.
- تمام افراد خانواده را به طبقات بالاي خانه ببريد.
- تهيه كيف كمكهاي اوليه.
- قطع آب، برق، گاز.
- عدم اشغال تلفن.
- مشخص كردن راههاي فرار در موارد اضطراري.
- حفظ خونسردي.
حوادث غيرمترقبه (Disaster) شامل چه پديدههايي است؟ براساس تعريف سازمان بهداشت جهاني، حوادث غيرمترقبه پديدههاي زيست محيطي ناگهاني بوده و از چنان شدتي برخوردارند كه كمكرساني خارجي را طلب ميكنند يا باعث ايجاد نياز مازاد بر ظرفيت پاسخ يك جامعه ميگردند. حوادث غيرمترقبه در يك تقسيمبندي كلي عبارتند از: 1- حوادث طبيعي (Normal) شامل: زلزله، سيل، طوفان، بهمن و برف شديد، تگرگ، رعد و برق، گردباد، رانش زمين، موج گرما، خشكسالي و .... 2- حوادث بشر ساخت (Man – Made) يا تكنولويكي شامل: حملات نظامي، حملات بيولوژي، نشت مواد راديواكتيو و .... همه اين حوادث غيرمترقبه بهداشت عمومي و زندگي مردم را تهديد ميكنند، مرگ و مير تمامي گروههاي سني را افزايش داده و به كمبود غذا و در نهايت به خطر افتادن وضعيت تغذيهاي مردم منطقه منجر ميشوند.
مهمترين تاثير بحرانهاي طبيعي بر وضع تغذيه افراد آسيبديده چيست؟ سوء تغذيه ناشي از كمبود دريافت انرژي و پروتئين از مهمترين مشكلات بهداشتي در چنين مواقعي است. بحرانهاي تغذيهاي نه تنها با سوء تغذيه پروتئين – انرژي، لاغري و تاخير رشد مشخص ميشود بلكه ميتواند با كمبود ريزمغذيهاي مختلف شامل مواد معدني و ويتامينها نيز همراه باشد. اگر دامنه غذاهاي مصرفي محدود بوده وعدم دسترسي آسان به غذاهاي تازه در جيره مردم منطقه بيش از يك ماه ادامه يابد، چنين كمبودهايي بروز خواهد كرد. شيوع لاغري (سوء تغذيه حاد) در جمعيت كودكان زير 5 سال مهمترين شاخص سوء تغذيه در مناطقي كه اخيراً دچار حادثه شدهاند ميباشد.
گروههاي آسيبپذير تغذيهاي در بحرانها چه كساني هستند؟ لازم است غذاي اضافي براي گروههاي آسيبپذير و افرادي كه نياز به نوتواني تغذيهاي دارند تامين شده و در اولويت امدادهاي تغذيهاي قرار گيرد. مهمترين اين افراد عبارتند از: - زنان باردار و شيرده، به اين علت كه در دوران بارداري و شيردهي نياز به مواد مغذي و مقوي افزايش مييابد. - شيرخواران و كودكان خردسال كه ممكن است قادر به مصرف يا هضم غذاهاي ارائه شده در جيره امداد غذايي نباشند. اين گروه به علت نيازهاي تغذيهاي نسبتاً بالا مستعد سوء تغذيه بيشتري هستند. - نوجوانان به ويژه دختران، به دليل جهش رشد دوران بلوغ. - سالمندان و معلولين كه نيازهاي آنها ممكن است به طور كامل توسط سيستم توزيع جيره ويژه تأمين نشود و به راحتي دسترسي به جيره غذايي توزيع شده نداشته باشند.
چه نكاتي را در تغذيه گروههاي آسيبپذير بايد در نظر گرفت؟ سالمترين روش براي تغذيه شيرخواران زير 6 ماه تغذيه انحصاري با شيرمادر است. جايگزينهاي شيرمادر، با توجه به مشكلات تهيه آنها و استفاده از شيشههاي شير غيربهداشتي ميتواند خطرناك باشد. كودكان بزرگترين بخش جمعيت آسيبديده را تشكيل ميدهند و در مقابل آسيبها بايد حمايت شوند. در اين گروه سني شيردهي بايد حداقل تا 2 سالگي ادامه يابد و پس از 6 ماهگي علاوه بر شير مادر غذاهاي سرشار از انرژي براي آنان تامين گردد.
اصول كلي تهيه غذا در بحرانها به ويژه براي كودكان چيست؟ 1- غذا به طور كامل پخته شود. 2- غذا به اندازه نياز روزانه پخته شود و از نگهداري غذاهاي پخته شده خودداري گردد. 3- از تماس غذاهاي خام و پخته با همديگر اجتناب شود. 4- ميوهها و سبزيجات با دقت ضدعفوني و شسته شوند. 5- از آب سالم و مطمئن استفاده شود. 6- قبل و حين تهيه غذا دستها مكرراً شسته شوند. 7- تا حد امكان از تغذيه كودكان با شيرخشك خودداري شود. 8- غذا از تماس با حشرات، جوندگان و ساير حيوانات محافظت گردد. 9- مواد غذايي فاسد شدني در مكانهاي امن نگهداري شوند.
اهميت مصرف آب در حوادث غيرمترقبه چيست؟ براي جلوگيري از دهيدرتاسيون (كم آبي) افراد آب لازم است. همه مردم منطقه آسيب ديده به ويژه سالمندان بايد به مقدار آب كافي براي آشاميدن، پخت و پز و بهداشت شخصي دسترسي ايمن و يكسان داشته باشند. به طور متوسط حداقل نياز روزانه افراد به آب سالم به تفكيك سن به شرح زير است: - در يك ماهگي : 400 ميليليتر (تامين با شيرمادر) - در 4 ماهگي: 600 ميليليتر (تامين با شيرمادر) - در 12 ماهگي: 800 ميليليتر - در 3 سالگي: 1000 ميليليتر - در نوجوانان و بزرگسالان: 1 تا 5/1 ليتر - در سالمندان: بيش از بزرگسالان
خصوصيات جيره غذايي مناسب در بحرانها چيست؟ مواد غذايي مناسب بايد روزانه حداقل 2100 كيلوكالري انرژي و 50 گرم پروتئين را براي هر فرد بزرگسال در اوايل بحران تامين نمايد كه با برنامه تغذيه همگاني از طريق سبد غذايي با رژيم مخلوط از غلات، حبوبات و سبزيها ارائه ميگردد. مواد غذايي كه در مواقع بحران ميتوان از آن استفاده كرد شامل: انواع نان، كنسرو ماهي يا لوبيا يا عدس يا مرغ، بيسكويت، خرما و كشمش، مربا، پنير، كلوچه يا كيك و موادي از قبيل نمك طعام، چاي و ادويه كه مستقيماً ارزش تغذيهاي ندارند ولي مزه مواد غذايي را مطلوبتر مينمايند.
چه نكاتي در نگهداري و بهداشت مواد غذايي بايد رعايت كرد؟ در اكثر بحرانها مراكز توليد برق و شبكه برقرساني آسيب ميبينند. اگر زمان وقوع بلايا ماههاي گرم سال باشد بايد روي يخچال و فريزر را با مواد عايق مانند پتوي پشمي پوشاند. در اين صورت محتويات يخچال تا 12 ساعت و در فريزر تا 24 ساعت سالم خواهد ماند. اگر زمان حوادث ماههاي سرد توام با بارندگي باشد مواد غذايي را بايد از انجماد و مواد غذايي خشك را از رطوبت محافظت نمود. در صورت نفوذ آب باران به مواد غذايي خشك، به محض مساعد شدن شرايط، مواد را بايد در مقابل آفتاب پهن نمود تا خشك شوند. غذاهاي منجمد ذوب شده به دليل افزايش نفوذپذيري آنها به ميكروارگانيسمها قابل نگهداري نيستند. توصيههايي براي نگهداري و بهداشت برخي مواد غذايي مهم به شرح زير است: مواد غذايي دامي: - شيربايد سريعاً تبديل به فرآوردههايي با قابليت نگهداري طولاني مدت مانند ماست و پنير شود. - تخم مرغ با پوسته سالم را ميتوان در شرايط معمولي نگهداري كرد. در صورت گرم بودن هوا، بهتر است در عرض 15 روز مصرف شود. - ماهي بايد تا حد امكان به حالت زنده در آب نگهداري شود. - گوشت و مرغ در هواي گرم بيش از 4 – 3 ساعت قابل نگهداري نميباشد. گوشت چرخ كرده به هيچ وجه قابليت نگهداري را ندارد (در يخچال حداكثر تا 12 ساعت قابل نگهداري است).
غذاهاي كنسروي: غذاي كنسروي با PH بالاتر از 5/4 مانند تن ماهي، گوشت، لوبيا و ... را حتماً بايد قبل از مصرف 20 دقيقه جوشاند.
ميوه و سبزي: به دليل عدم رعايت مسايل بهداشتي و استفاده از آبهاي آلوده در عملآوري و تهيه سبزيجات حتماً بايد قبل از مصرف آنها را به شرح زير انگلزدايي و ضدعفوني نمود: 1- شستشو و حذف گل و لاي. 2- خيساندن به مدت 5 دقيقه در آبي كه به ازاي هر ليتر 4-3 قطره مايع ظرفشويي دارد (حذف انگلها). 3- تخليه كفاب و شستشو با آب سالم. 4- خيساندن به مدت 5 دقيقه در آبي كه يك قاشق چايخوري پركلرين 70 درصد به 10 ليتر آن اضافه شده است. 5- سه بار شستشو با آب.
پخت مواد غذايي: غذا بايد به اندازه مصرف هر وعده طبخ شود. در صورت سرد بودن هوا ميتوان مواد غذايي باقيمانده را در هواي سرد محيط به شرطي كه بالاتر از 4+ درجه سانتيگراد نباشد. نگهداري كرد.
توجه به مراقبتهاي بهداشتي در جامعه بحران زده چرا مهم است؟ در شرايطي كه مراقبتهاي بهداشتي كاهش يافته و خطر عفونت، شيوع سوء تغذيه و مرگ و مير افزايش مييابد عدم رعايت نكات بهداشتي و مصرف غذاهاي آلوده منجر به مسموميتهاي غذايي ميگردد.
|
ايمني و سلامتي
توصيههاي بهداشتي هنگام خريد مواد غذايي
· از خريد مواد غذايي و بهداشتي كه فاقد شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، تاريخ ساخت و انقضاء مصرف باشد جداً خودداري نماييد.
· از مصرف كنسروهاي بادكرده، زنگ زده و يا كنسروهايي كه لعاب داخلي قوطي آن خورده شده باشد خودداري نماييد.
· كره بستهبندي شده پاستوريزه تنها به مدت يك هفته در داخل يخچال قابل نگهداري است براي نگهداري به مدت بيشتر بايد داخل فريزر نگهداري شود.
· از مصرف هرگونه بستني با رنگ مصنوعي خودداري نماييد.
· بستني رنگي بايد از ميوه يا شربت آن و كاكائو و رنگ طبيعي تهيه شده باشد.
· شيرپاستوريزه را بايد حتماً در داخل يخچال ( 4- 0 درجه سانتيگراد) نگهداري نمود.
· از نگهداري شير پاستوريزه در خارج از يخچال خودداري شود (از خريد شيرهاي پاستوريزه كه در خارج از يخچال نگهداري ميشود جداً اجتناب نماييد).
· درجه سرماي يخچال را كنترل نماييد تا همواره بين 4 – 0 درجه سانتيگراد باشد.
· از قرار دادن مواد غذايي بيش از حد ظرفيت يخچال در داخل آن خودداري نماييد.
· از گذاشتن غذاي گرم و داغ در يخچال خودداري نماييد.
· قبل از گذاشتن سبزي در داخل يخچال آن را بشوييد.
· ميوهجات و مواد غذايي كپك زده موجب آلودگي يخچال ميشود در صورت مشاهده چنين موادي آنها را از يخچال خارج نموده و يخچال را ضدعفوني نماييد.(آب گرم و جوش شيرين)
· از مصرف زياد چربي خودداري نماييد.
· روغن مصرفي را حتيالامكان از نوع مايع انتخاب نماييد.
· حتيالامكان از سرخ كردن موادغذايي خودداري نماييد.
· از مصرف مجدد روغني كه قبلاً جهت سرخ كردن استفاده نمودهايد جداً خودداري نماييد.
· هنگام سرخ كردن مواد غذايي از حرارت كم استفاده نماييد.
· روغن بايد در محل خنك، دور از نور و هوا و در ظرف بسته نگهداري شود.
مصرف كننده عزيز:
در هنگام خريد محصولات غذايي، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي به اطلاعات درج شده روي آن توجه كنيد!
· نام محصول
· نام تجاري محصول
· مواد تشكيل دهنده
· نام و نشاني توليد كننده
· شماره پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي
· تاريخ توليد و انقضاء مصرف
· وزن خالص محتوا
· سري ساخت
راههاي كاهش آلودگي هوا: جلوگيري از تردد وسايط نقليه دودزا و فرسوده. استفاده از وسايط نقليه عمومي و گازسوز كردن آنها. تغيير در نوع سوخت و فرآيند صنايع. عدم استعمال دخانيات. ايجاد فضاي سبز. آموزش ومشاركت عمومي مردم.
آلودگي هوا مرز نميشناسد: آلودگي هوا موجب ايجاد بارانهاي اسيدي، تغيير كيفيت خاك هاي زراعي و اسيدي شدن آنها، تخريب جنگلها، مراتع، پديده گلخانهاي و گرم شدن كره خاكي ميشود.
اثرات O3 بر سلامتي: اين گاز يك آلاينده ثانويه است و محرك دستگاه تنفسي بوده و غلظت زياد آن باعث خونريزي و تورم شش ميشود. تغيير ازن در هوا باعث تاثير اشعه خورشيد به انسان ميشود و نهايتاً موجب افزايش سرطان پوست ميشود. تماس حيوانات با مقادير زياد گاز ازن عوامل اختلالات ريوي و سرطان هاي جلدي را فراهم ميكند. با افزايش ميزان ازن آسم شديدتر شده و افراد آسمي دچار حملات تنفسي ميشوند. همچنين اين آلاينده موجب افزايش عفونت هاي تنفسي ميشود.
آيا ميدانيد؟ كاربرد بيرويه وسايط نقليه موتوري به خصوص وسايط نقليه شخصي و داراي نقص فني و دودزا، استفاده از موتورسيكلت هاي دو زمانه، مصرف سوخت هاي نامناسب در وسايل خانگي و صنعتي، عدم توجه به رفع معايب فني ماشين ها و دستگاه هاي مصرف كننده سوخت، توجه ناكافي به تهويه در محيط هاي كار و مسكوني و به كارگيري وسيلههاي گرمايي و پخت و پز فاقد دودكش در منازل موجب ايجاد آلودگي هوا در محيطهاي بسته و باز ميگردند كه نهايتاً منجر به بروز بيماري ها و مرگ و مير ناشي از آنها ميشود.
آيا ميدانيد؟ در اثر استنشاق آلايندهها عوارض اوليهاي مثل سردرد، سرگيجه، تهوع، اختلال در ديد، اختلال در اكسيژنرساني به بافت هاي بدن و كاهش حافظه در كودكان ايجاد ميشود و سپس عوارض ثانويهاي همچون آسم، برونشيت، سرطان و سكتههاي قلبي بروز ميكند.
مهمترين آلايندههاي هوا كه تأثيرات سوء زيادي بر محيط وارد ميكنند: اكسيدهاي نيتروژن NOX. آمونياك NH3. دي اكسيد گوگرد SO2. منوكسيد كربن CO. ازن O3. مواد فرار آلي. سرب .pb كلر و فلور و كربن. ذرات معلق. هيدروكربن ها.
اثرات CO بر سلامتي: منبع اصلي CO احتراق ناقص سوخت در وسايل نقليه موتوري و همچنين فعاليت هاي صنعتي و احتراق در دستگاههاي حرارتي و سوختن زباله است. ميل تركيبي اين گاز با هموگلوبين خون حدود 200 برابر بيشتر از ميل تركيبي هموگلوبين با اكسيژن است و مقادير كمي از اين گاز قادر است مقادير زيادي از هموگلوبين را به كربوكسي هموگلوبين كه يك تركيب پايدار است تبديل نمايد. علائم مسموميت با گاز CO شامل: كاهش تيزبيني و تيزهوشي، سردردهاي خفيف، تهوع، تيرگي ديد، ضربان سريع قلب و در نهايت مرگ ميباشد.
اثرات SO2 بر سلامتي: تنفس مقادير كمي از SO2 باعث افزايش ضربان قلب و سرعت حركات تنفسي ميشود. اين گاز ميتواند سنتز DNA را مختل و از رشد برخي از گلبولهاي سفيد (لنفوسيتها) جلوگيري نمايد و در نتيجه به حالت دفاعي بدن آسيب برساند. در ضمن اين گاز در دستگاه تنفسي انسان اثرات سوئي را نظير سرطان هاي ريه، آسم، بيماري هاي تنفسي و ... ايجاد ميكند.
توجه: تحقيقات ثابت كردهاند كه 70% آلودگي هوا ناشي از وسايط نقليه ميباشد كه ميتوانند در توليد 60% سرب و 60% منوكسيد كربن، 30% اكسيدهاي نيتروژن و 50% هيدوركربها نقش داشته باشند. استنشاق هواي آلوده به سرب علاوه بر كمهوشي و كندذهني در كودكان منجر به اختلالات جنيني و مشكلات ريوي ميشود.
به هنگام افزايش آلودگي هوا در محيط هاي باز: كودكان و سالمندان از تردد در مناطق مركزي و پرترافيك شهر خودداري نمايند. كودكان، سالمندان، افراد مبتلا به بيماري تنفسي و قلبي، عروقي فعاليت در فضاي باز را كاهش دهند. استفاده از ماسك حفاظتي استاندارد براي بيماران تنفسي و افراد حساس ضرورت دارد. از تردد با وسايط نقليه شخصي به خصوص در مناطق پرترافيك كه موجب افزايش آلودگي هوا ميشود خودداري شود.
آيا ميدانيد كه: يك انسان در شبانهروز تقريباً 16 كيلوگرم هوا تنفس ميكند. يك انسان تقريباً 5 هفته بدون غذا و 5 روز بدون آب زندگي ميكند اما بدون هوا بيش از چند دقيقه قادر به ادامه حيات نخواهد بود. يك اتومبيل قديمي در هر كيلومتر به طور متوسط سيگرم CO توليد ميكند كه براي از بين بردن اثر منفي آن به حدود 2 ميليون ليتر هوا نياز است و اين مقدار هوايي است كه دويست انسان بالغ در يك شبانهروز به آن نيازمند هستند. |
توصيههاي كاربردي براي مصرف صحيح نمك
نمك چه نقشي در بدن دارد؟
نمك يكي از مواد مورد نياز براي سوخت و ساز مواد در بدن، انتقال پيامهاي عصبي و كاركرد صحيح عضلات است.
اين ماده به مقدار محدود مورد نياز بوده و مصرف متعادل آن لازم است. به طور مثال در هنگام اسهال و استفراغ و يا فعاليت شديد بدني و در هواي گرم با مصرف كمي نمك ميتوان املاح از دست رفته بدن را جبران كرد.
چه مقدار نمك بخوريم؟
در حال حاضر مصرف نمك كه خصوصاً در غذاهاي آماده به ميزان زياد مورد استفاده قرار ميگيرد در كشور ما بالا است. طبق توصيه سازمان بهداشت جهاني، حداكثر مقدار مصرف روزانه نمك 5 گرم ميباشد. اين در حالي است كه ميزان مصرف نمك در كشور 3 – 2 برابر اين مقدار برآورد شده است. اين ميزان نمك شامل نمك نمكدان و نمك موجود در مواد غذايي شور مانند خيارشور و انواع شورها، تنقلات شور، غذاهاي آماده يا كنسرو شده ميباشد.
مصرف زياد نمك و غذاهاي شور چه عوارضي را به دنبال دارد؟
در صورتي كه نمك به مقدار مناسب مصرف شود و كليهها هم سالم بوده و عملكرد خوبي داشته باشند نمك مورد نياز بدن تامين ميگردد اما در صورت تداوم مصرف زياد نمك و مواد شور و يا اختلال در كاركرد كليهها يا يكي از سيستمهاي مربوط به دفع، نمك اضافي موجب تجمع آب در بدن شده و ايجاد ورم در تمام و يا قسمتهايي از بدن مينمايد. مصرف زياد نمك و غذاهاي شور از عوامل موثر بر افزايش فشارخون و بروز بيماريهاي قلبي و عروقي به ويژه در افراد داراي سابقه اين بيماريها در خود يا خانواده است.
مهمترين منابع دريافت نمك در رژيم غذايي كدامها هستند؟
1- نمك آشپزخانه و سفره كه زمان طبخ يا سر سفره به غذا اضافه ميشود.
2- انواع غذاهاي آماده مانند سوسيس، كالباس، همبرگر و ...
3- انواع كنسروها مانند كنسرو خورشها، كنسرو سبزيجات و ...
4- انواع تنقلات شور مانند چيپس، چوب شور و ...
5- لبنيات شور مانند پنير، دوغ و كشك
6- انواع شور مانند خيارشور، كلم شور و ...
7- آجيل و مغزهاي شور
8- ترشيها
براي پيشگيري از افزايش فشارخون و بيماريهاي قلبي چه مواردي را بايد رعايت كنيم؟
- ميزان نمكي را كه هنگام پخت به غذا اضافه ميكنيد را كاهش دهيد.
- براي اجتناب از مصرف بيرويه نمك، بر سر سفره از نمكدان استفاده نكنيد.
- غذاهاي كنسرو شده و بسياري از مواد غذايي بستهبندي شده و آماده داراي مقادير زيادي نمك هستند، به همين دليل بهتر است مصرف اين مواد غذايي را محدود كنيد.
- براي بهبود طعم غذا و كاهش مصرف نمك در هنگام تهيه غذاها به جاي نمك از سبزيهاي تازه و معطر، سير، ليموترش، آب نارنج، آويشن، شويد و .... استفاده كنيد.
- مصرف غذاهاي شور مثل آجيل شور، چيپس، پفك، انواع شور نظير خيارشور، كلم شور و ...، ماهي دودي، سوسيس و كالباس را كاهش دهيد.
- جوش شيرين كه ممكن است براي ورآمدن و پف كردن انواع نان و كيك به كار رود داراي مقدار زيادي سديم (عنصر موثره نمك) است. بنابراين در افرادي كه به علت ابتلا به بيماري محدوديت مصرف نمك دارند مصرف مواد حاوي جوش شيرين هم بايد بسيار محدود شود.
نمك يددار تصفيه شده چيست و چرا بايد فقط از اين نوع نمك استفاده كنيم؟
نمك تصفيه نمكي است كاملاً بهداشتي كه ناخالصيهاي آن حذف شده است.
نمك خوراكي بايد از نوع يددار و تصفيه شده باشد. نمكهاي تصفيه شده يددار به دليل خلوص بالا ميزان يد را بهتر و به مدت بيشتر حفظ ميكنند.
نگهداري و ذخيره نمودن نمك يددار به مدت طولاني (بيش از يكسال) موجب از دست رفتن بخشي از يد آن ميشود. براي حفظ يد در نمك، بايد نمك را دور از نور و رطوبت و در ظرف در بسته پلاستيكي، چوبي، سفالي و يا شيشهاي رنگي نگهداري كرد و جهت اضافه كردن آن به غذا ر زمان طبخ، نمك را در انتهاي پخت اضافه نمود تا يد آن در حداكثر مقدار حفظ شود.
نمك تصفيه نشده به علت داشتن ناخالصي در افرادي كه سابقه بيماريهاي گوارشي، كليوي و كبدي دارند و حتي مصرف مداوم آن در افراد سالم منجر به بروز ناراحتيهاي گوارشي، كليوي، كبدي و حتي كاهش جذب آهن در بدن ميشود.
همواره به تاريخ مصرف نمك و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت روي بستهبندي نمكها توجه نماييد.
دقت كنيد كه عبارت «نمك يددار تصفيه شده» بر روي بستهبندي نمك درج شده باشد و از خريد هرگونه نمك با عنوان «نمك صنعتي» خودداري نماييد.
بنابراين توصيه ميشود نمك و غذاهاي شور به مقدار بسيار كم مصرف شوند و همان مقدار كم نمك نيز فقط از نوع تصفيه شده يددار باشد.