شهرستان سیاهکل
سیاهکل؛ زبان گویای تاریخ کهن گیلان
خبرگزاری تسنیم: سیاهکل دارای سابقه تاریخی درخشانی است، دیلمان خاستگاه یکی از قدرتمندترین سلسههای حکومتی ایران به نام آل بویه است که به عنوان پناهگاه شیعیان مشهور بوده، دانشمندان زیادی را نیز به جامعه ایرانی تحویل داده است .
به گزارش خبرگزاری تسنیم از سیاهکل، این شهرستان با موقعیت جلگهای، در فاصله 15 کیلومتری شهر لاهیجان واقع شده و رودخانه کوچکی به نام شمرود از وسط آن عبور میکند که زیبایی خاصی به این شهر بخشیده است.
با توجه به موقعیت جغرافیایی دارای آب و هوای معتدل و مرطوب است که آب و هوای خنک تر قسمت کوهپایهای، آن را تحت تاثیر قرار میدهد.
نام این شهر از دو کلمه ( سی و کل ) تشکیل شده که ( سی ) به معنی پای کوه و ( کل ) به معنی جایگاه است که به مرور زمان به سیاهکل تغییر یافته است.
سیاهکل دارای سابقه تاریخی درخشانی است، دیلمان خاستگاه یکی از قدرتمندترین سلسههای حکومتی ایران به نام آل بویه است، که حتی توانستند بغداد را نیز به تصرف در آوردند این سرزمین که به عنوان پناهگاه شیعیان مشهور بوده، دانشمندان زیادی را نیز به جامعه ایرانی تحویل داده است که هم اکنون نیز تجانس قومی خود را حفظ کرده اند.
اقتصاد این شهرستان بر پایه دامداری و کشاورزی است و عمده ترین تولیدات در این زمینه ، میوه جات ، پرورش کرم ابریشم ، عسل مرغوب و محصولات جالیزی است.در سیاهکل تولیدات سفال تزئینی و دوخت لباس های محلی و معرق نیز رونق خاصی دارد. جمعیت این شهرستان طبق آخرین سرشماری بیش از 47هزار نفر است.
شهرستان سیاهکل با وسعت 1088 کیلومترمربع در ناحیة شرقی استان گیلان واقع شده و از شمال و شمالشرقی به لاهیجان، از شرق به لنگرود، از جنوبشرقی به املش و رودسر، از جنوب به مازندران، از جنوبغربی به رودبار و از غرب به رشت محدود میشود و فاصله آن تا رشت 50 کیلومتر است.
قسمتی از رشتهکوه البرز، ناحیة بزرگی از جنوب این منطقه را شامل میگردد. مهمترین رودخانههای جاری در آن، « شیمرود » و «خرارود» است. این منطقه دارای دو ناحیة عمدة جغرافیاییِ جلگهای و کوهستانی است.سیاهکل، شهرستان سرسبزی است خفته در پای قله سرکش درفک که جنگلی انبوه همچون نگین انگشتری، آن را دربرگرفته است.
این منطقه با تاریخ پْرفراز و نشیبش، با تحولات فراوانی روبهرو گردیده و هماینک در جوار منطقهای به نام « برفجان » رشد و گسترش یافته است.دستبافتهای پشمی و تولید سفال، از جمله صنایع دستی آنان است.
جاذبههای گردشگری سیاهکل
کوه درفک، منطقه سرسبز دیلمان و اسپیلی ، آبشار لونک، چشمه آب معدنی لاریخانی ، منطقه آغوزی، آبشار بابا ولی غار اسپهبدان، تیتی کاروانسرا، مناطق باستانی قلعه کوتی، کوه پس و حسنی محله از جاذبههای بکر گردشگری سیاهکل است.
قلعه کوتول شاه، قلعه دیده بانی روستای گرماور، حمام تاریخی دیلمان، غار لو علی (زاگام )،پناهگاه سنگی گیلار کش و شلمان، بقاع متبرکه سید اسماعیل، سید ابراهیم، سید محمد صالح، سید احمد سید حسین ، بقعه امام زاده ترار نیز از دیگر جاذبههای گردشگری سیاهکل است.
جاذبههای تاریخی سیاهکل
بنای امام زاده ابوالحسن: این بنا در محلی به نام گرده کول و در یک کیلومتری شرق روستای کمنی از توابع دهستان پیرکوه شهرستان سیاهکل قرار دارد.
تی تی کاروان سرا: این کاروان سرا بر ساحل رودخانه ی شیم رود و در محل تلاقی دو رودخانه ی شیم رود و باباکوه ، در 10 کیلومتری جاده سیاهکل به دیلمان و بر پای تپه ای نسبتاً بلند و سرسبز قرار دارد .
حمام دیلمان: این حمام در منطقه کوهستانی و اقلیم سرد منطقه و در داخل بافت مرکزی شهر دیلمان قرار دارد، این بنا دارای ساختار ساده و بی پیرایه است و بیشترین سعی معمار آن در جهت استحکام و عوامل کاربردی آن بوده است.
در حال حاضر با خاک برداری هایی که در محدوده اطراف آن صورت گرفته، مجموعه بنا کاملاً از خاک بیرون آورده شده است و سازمان میراث فرهنگی گیلان در نظر دارد که این بنای ارزشمند را تبدیل به موزه ی مردم شناسی کند.
انتهای پیام/ ق
دیدنی های سیاهکل، شهری سرسبز و زیبا از خطه شمال
سیاهکل با طبیعتی بکر و سرسبز یکی از قطبهای مهم گردشگری در استان گیلان است.
مقالههای مرتبط:
گیلان از استانهای پرجمعیت ایران است که از شمال به دریای خزر و آذربایجان محدود میشود. این منطقه طبیعتی سرسبز و بکر با آب و هوایی مرطوب و معتدل دارد. سیاهکل یکی از شهرهای خوش آب و هوای این استان است که از سه منطقه تشکیل شده است؛ منطقه آبرفتی که از بر جای ماندن گل و لای رودخانهها و همچنین رسوبات دریا در زمانهای کهن ایجاد شده است و منطقه کوهپایهای با جنگلهای راش فراوان و دیگری منطقه کوهستانی که تا نیمی از سال معمولا در آن برف وجود دارد. نام محلی سیاهکل در تلفظ سی کل است. سی به معنی کوه با شیب تند و کل به معنی آبادی است و در حقیقت نام سیاهکل به معنی آبادی کنار کوه با شیب تند است. این شهر دیدنیهای فراوان طبیعی و تاریخی دارد که گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. با ما همراه باشید تا با دیدنیهای سیاهکل آشنا شوید.
آبشار لونک
آبشار لونک در منطقه جنگلی مسیر سیاهکل به دیلمان قرار دارد و فاصله آن تا شهر سیاهکل حدود ۲۵ کیلومتر است. آبشار لونک تنها یکی از آبشارهای زیبای این منطقه است. این آبشار در فصل بهار و پاییز بسیار پرآب است. در اطراف این آبشار میتوان جنگلهای طبیعی و سرسبزی را درختان راش، ممرز، توسکا، خرمندی، انجیری تماشا کرد. این آبشار دوقلو است و به دلیل زیبایی و سرسبزی محیط اطرافش به یکی از مهمترین جاذبههای این منطقه تبدیل شده است.
آبشار بابا ولی
آبشار بابا ولی در روستایی با همین نام قرار دارد و در حدود ۵ کیلومتری جاده دیلمان به آسیابر در ساحل رودخانه پاکرود واقع شده است. این منطقه سرزمین قوم باستانی دیلم است و چشماندازهای طبیعی و تاریخی منحصر به فردی دارد. این آبشار فصلی است که بر اثر آب شدن و ذوب برفهای ارتفاعات اطراف آن به جریان میافتد. این آبشار از آبشار لونک بزرگتر است و ارتفاع آن به حدود ۲۰ متر میرسد.
حمام تاریخی دیلمان
حمام تاریخی دیلمان در ابتدای ورودی شهر دیلمان در ارتفاع یک هزار و ۴۶۶ متری واقع شده است و از جاذبههای تاریخی این منطقه محسوب میشود. احتمال میرود قدمت این بنا متعلق به دوره ایلخانیان باشد. این بنا زیر انبوهی از گل و لای مدفون شده بود و به دستور میرزاعلی میر بلوک از زیر لایههای خاک بیرون آورده شد و مورد بازسازی قرار گرفت. این حمام دارای یک صحن مرکزی است که چهار صحن دیگر در چهار جهت اصلی محوطه مرکزی حمام را احاطه کرده است. نورگیرها در بالای گنبد حمام قرار دارد و به علت در دسترس نبودن شیشه شفاف، از سنگ و مرمر شفاف برای عبور نور استفاده شده است. با توجه به موقعیت کوهستانی و اقلیم سرد منطقه، جز بناهایی است که با شرایط خاص کوهستانی در جهت سرما و مقابله با آن طراحی شده است. این حمام تاریخی در ردیف آثار میراث فرهنگی ثبت شده است.
کاروانسرای تی تی
کاروانسرای تی تی یا تی تی خانم (تی تی به منای شکوفه) در ۴ کیلومتری شهر سیاهکل و محل تلاقی ساحل شیم رود و باباکوه واقع است. در حقیقت این کاروانسرا در محل گذر قدیم دیلمان به لاهیجان احداث شده است. بنای آن از سنگ، آجر و گچ و دیواره خارجی آن از سنگ و ساروج است. قدمت این بنا به دوره صفویه میرسد و گفته میشود بانی آن تی تی خانم عمه یکی از شاهان صفوی بوده است. این بنا در در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه گرماور
قلعه گرماور در نزدکی روستایی با همین نام بر فراز کوهی بلند و صخرهای قرار دارد. کوه گرماور با توجه به موقعیت دفاعی مکان مناسبی جهت نظارت بر دشتهای اطراف بوده است. در اطراف این قلعه بر روی کوه آثار بسیاری از قطعات سفالینههای پیش از اسلام و دوران اسلامی وجود دارد. از بنای اصلی قلعه فقط برج دیدبانی آن برجای مانده است و در قسمت غربی برج آثاری از پی ساختمان دیده میشود. در برخی نقاط آثار خشتهای قرمز رنگ حاکی از وجود بنایی در ادوار گذشته به چشم میخورد. در بخش فوقانی آن نیز از خشت خام استفاده شده است. قدمت این بنا به درستی مشخص نیست، اما تاریخ ساخت آن را به قرنهای سوم و چهارم هجری نسبت دادهاند.
قلعه کوتول شاه
قلعه کوتول شاه بهعنوان یکی از آثار میراث ملی ایران به ثبت رسیده است. قدمت این قلعه به دوران تیموریان میرسد و در روستای موشا واقع شده است.
قله درفک
قله درفک در ارتفاع دو هزار و ۷۳۳ متری در رشتهکوههای البرز غربی در شمال شرقی شهرستان رودبار و در منطقه جنگلی سیاهکل قرار دارد. نام قله درفک به روایتی از دال فک آمده که در گویش دیلمی، دال، نام پرندهای است از خانواده عقاب و فک به معنی آشیان و آشیانه است. بنابراین دالفک، یعنی آشیانه عقاب. در ضلع شمالی قله دیواره ۵۰۰ متری آهکی بلندی قرار دارد و از جمله دیدنیهای آن باید از غار یخ بر بالای کاسه درفک اشاره کرد. آتشفشان خاموش درفک نیز در منتهی الیه خط الراس غربی البرز واقع است.
جاده جنگلی سیاهکل
جاده جنگلی سیاهکل به دیلمان از جاذبههای چشمنواز و دیدنی این منطقه است که طبیعتی بکر و سرسبز دارد. داخل جنگل چشمهها و آبشارهای زیبایی در کنار پوشش درختانی چون ممرز، افرا، انجیلی و لرگ وجود دارد. اطراف این جنگل بهوسیله منابع طبیعی برای استراحت مردم آمادهسازی و امکاناتی از قبیل منقلهای بتونی برای کباب، سرویس بهداشتی و آب لولهکشی مهیا شده است.
استخر و پارک پاشوران
استخر و پارک پاشوران در داخل شهر قرار دارد و همانند استخرهای لاهیجان و لنگرود احداث شده است. قایقرانی از امکانات این استخر برای گردشگران است. اطراف استخر نیز با انواع مجسمههای شیرسنگی، بز کوهی و ... تزیین شده است. این پارک از درختان چنار و اقاقیا و انواع گیاهان پوشیده شده است و امکانات رفاهی مناسب برای استراحت گردشگران دارد.
پناهگاه سنگی گیلارکش
پناهگاه سنگی گیلارکش در روستایی با همین نام قرار دارد. این منطقه کوهستانی دارای آب و هوای سردسیری است. پناهگاه سنگی گیلارکش، در شمال این روستا ر ارتفاع یک هزار و ۷۸۰ متری روی دیوارهای صخرهای قرار گرفته است. به گفته اهالی محل در این دیواره صخرهای، چندین سوراخ به ابعاد متفاوت وجود داشته که بر اثر زلزله سال ۱۳۶۹ بیشتر آنها بسته شده است. دهانه اصلی پناهگاه، یک و نیم متر عرض و حدود دو متر ارتفاع دارد. در حال حاظر چوپانان منطقه از آن استفاده میکنند.
خانه عضدی
مقاله مرتبط:
- تبدیل خانه عضدی سیاهکل به موزه
خانه عضدی سیاهکل بنایی دو طبقه بوده و قدمتی برابر با اواخر دوران قاجار دارد زیربنای ساختمان ۲۱۲ مترمربع بوده و ۱۳ اتاق به صورت قرینه دارد. معماری بنا متناسب با سبک معماری سنتی گیلان است. سقف خانه شیروانی با پوشش سفال بوده و گچبریهای بسیار زیبا در نمای بیرونی آن استفاده شده است، گچبری و آیینهکاریهای زیبا نیز در داخل خانه وجود دارد. این بنای تاریخی در سال ۱۳۸۴ به شماره سند ۱۵۲۲۳ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.
چشمههای آب معدنی
چشمههای آب معدنی غازی گوابر، خورتاب، سیرگیلی، گرماخانی و لاریخانی در منطقه سیاهکل قرار دارند که همگی چشمههایی جوشان با آب معدنی و گوارا هستند که از جاذبههای طبیعی این منطقه محسوب میشوند. مردم این منطقه از آب این چشمهها استفاده میکنند و آب چشمه گرماخانی را مقدس و شفابخش میدانند.
امامزاده مصطفی
امامزاده مصطفی در ارتفاع ۱۷۰ متری از سطح دریا پس از روستای گلنا دان قرار دارد.
امامزاده صالح و سلطان حسین
امامزاده صالح و سلطان حسین پس از روستای اسپیلی در دامنه کوه واقع شده است.
بقعه بابا ولی
بقعه بابا ولی با بنایی چهار گوش در روستایی با همین نام قرار دارد. این بقعه، همانند بسیاری از آرامگاههای شمال ایران، نقاشیهای مذهبی دارد و پوشش بام آن از سفال است. این بنا از آثار قرن یازدهم است.
منطقه شکار ممنوع دیلمان
منطقه شکار ممنوع دیلمان و درفک در ١٠ کیلومتری جنوب شهرستان سیاهکل قرار گرفته و از سال ١٣٧٤ بهصورت شکار ممنوع مدیریت شده است. این منطقه جنگلی، مرتعی و کوهستانی است. گونههای گیاهی مهم منطقه شکار ممنوع دیلمان و درفک شامل افرا، ممرز، پلت، شیردار، راش، توسکا، لیلکی، صنوبر، انار، تمشک، شب خسب، ون، شمشاد، گردو و ملج است. گونههای مهم جانوری شامل مرال، شوکا، پلنگ، خرس قهوه ای، شغال، گراز، گربه جنگلی، سمور و رودک است.
اقامتگاه بومگردی میکال
اقامتگاه بومگردی میکال با معماری زیبا و محیطی خاص از جاذبههای دیدنی این منطقه است که امکانات رفاهی مناسبی برای اقامت گردشگران دارد.
روستای بالارود
روستای بالارود تحت تأثیر اقلیم کوهستانی در تابستان معتدل و در زمستان سرد است. این روستا در همجواری کاروانسرای تی تی قرار دارد.
روستای پیرکوه
روستای پیرکوه، روستایی زیبا و کوهستانی از توابع شهرستان سیاهکل استان گیلان است. مردمان این روستا از نژاد کرمانج هستند و به زبان کرمانجی صحبت میکنند. پیرکوه دارای یکی از خاصترین شرایط آب و هوایی است که اغلب اوقات پیشبینی وضع هوا در آن دشوار است.
بازار هفتگی سیاهکل
بازار هفتگی سیاهکل در روزهای دوشنبه و پنجشنبه هر هفته تشکیل میشود و رونق بسیاری دارد. در بازار سیاهکل از هر نوع کالایی را میتوان پیدا کرد.
دیلمان ؛ منطقه ای دنج برای تفرج های خانوادگی
دیلمان نام یکی از شهرهای سیاهکل است که سالانه گردشگران زیادی را میزبانی میکند. این منطقه جلگهای آب و هوای بسیار خوبی دارد و همین موضوع باعث شده که در بین گردشگران محبوب باشد.
شمال ایران یکی از مناطقی است که سالانه افراد بسیار زیادی از آن دیدن میکنند. بسیاری از مردم ایران در تعطیلات تابستان یا در تعطیلات دو یا سه روزه ماههای مختلف به شمال کشور و مناطق سرسبز آن سفر میکنند تا چند روزی را در محیطی زیبا و آب و هوایی خوب سپری کنند. یکی از این مناطقی که مورد توجه افراد زیادی قرار دارد، شهر دیلمان از سیاهکل است.
دیلمان . [ دَ ل َ ](اِخ ) (از: دیلم + ان ، پسوند مکان ). مکان دیلمها سراسر گیلان را در قدیم دیلمان و دیلمستان نامیدهاند.
دیلمان در زبان گیلکی به صورت "دیلَمون" تلفظ میشود و این نام ترکیبی از سه واژه "دیل"، "ام" و "ان" است که واژه "دیل" معنای مکانی را میدهد که در آن دام نگهداری میشود. واژه "ام" به بلند بودن منطقه اشاره دارد و "ان" نیز پسوند مکان است. با این اوصاف دیلمان به معنای مکان بلندی است که در آن دامداری میکنند. البته این واژه و تعریف آن احتیاج به جستجوی بیشتری دارد که در اینجا بر اساس بررسیهایی که صورت گرفته به چنین معنی رسیدهایم ولی طبیعتا برای اثبات چنین تعریفی احتیاج به بررسی واژه شناسی بیشتراست. این منطقه با چشماندازهای سرسبز و چشمههای فراوان شهرت یافته است.
اطلاعات جغرافیایی
شهر دیلمان در استان گیلان واقع شده و همانند سایر بخشهای این استان آب و هوایی مرطوب و پرباران دارد. البته به دلیل کوهستانی بودن منطقه دیلمان هوای سرد و خنک نیز یکی از مزیتهای این منطقه به حساب میآید. به طوری که برای سفر به آنجا باید لباس و تجهیزات کافی به همراه داشته باشید. ممکن است در برخی شبهای تابستانی نیز لازم باشد تا از لباس گرم و حتی بخاری استفاده کنید. اگر قصد ماجراجویی در این منطقه را دارید، باید بگوییم که هر چقدر از منطقه جلگهای به بخش کوهستانی حرکت کنید، هوا نیز سردتر میشود.
شهر جلگهای دیلمان بخشی از شهرستان سیاهکل است که در ۱۵ کیلومتری لاهیجان واقع شده و از شمال و شمالشرق به لاهیجان و از شرق به لنگرود متصل میشود. شهرهای املش و رودسر در جنوب شرقی دیلمان قرار دارند و غرب و جنوب غربی آن نیز به رشت و رودبار منتهی میشود. شهرستان سیاهکل دارای دو بخش مرکزی و دیلمان است. اگر در روز پنجشنبه به سیاهکل سفر کردید، بهتر است که به سراغ پنجشنبه بازار این شهر بروید و به تماشای فرهنگ و شیوه لباس پوشیدن مردمان آن بپردازید. برخی از مردم این سرزمین لباس سنتی به تن میکنند و این موضوع در مراسم هرچه بیشتر به چشم میخورد.
جمعیت دیلمان بر اساس سرشماری که در سال ۱۳۹۰ انجام شد ۱۶۵۶ نفر است. در همسایگی دیلمان نیز سه بخش خورگام، عمارلو و اشکور وجود دارد. ابی نام، گیسل، پله شاه، خاک شور، پیش علیا و اروشکی نام برخی از روستاهای این منطقه هستند که در این بین روستای اروشکی به دلیل مناظر و جاذبههایی که دارد یکی از زیباترین روستاهای دیلمان به حساب میآید.
دیلمان دارای کوهی زیبا و پربرف است که کوه درفک نامیده میشود و البته منظره زیبایی را نیز در این منطقه ایجاد کرده است. تماشای قله سفید رنگ درفک بین سرسبزی جنگل بسیار هیجانانگیز است. لازم به ذکر است که این کوه از لحاظ کوهنوردی و غارنوردی جالب توجه است. در این کوه دو غار معروف وجود دارد که ویژگی آنها به شکل سنگها و قندیلهایشان مربوط میشود. یکی از این غارها دارای سنگهایی به شکل انسان و حیوانات مختلف است و غار دیگر نیز به قندیلهای یخی شهرت دارد.
لازم به ذکر است که در منطقه مذکور کارخانهای به نام سیمان گیلان سبز شروع به کار کرده که این صنعت یکی از آلودهکنندهترین صنایع برای طبیعت است و همین موضوع ییلاق منطقه را تهدید میکند.
دیلمان نیز همانند سایر بخشهای شمال ایران دارای گیاهان و حیوانات مختلفی است که پوشش گیاهی آن نیز منطقهای سرشبز را در نمای کلی ایجاد کرده است. این شهر علاوه بر آب و هوای خوب و مناظر بکر و زیبا، دارای جاذبههای گردشگری مختلفی است که از این بین میتوان به آبشار لونک، قلعه کوتی، تی تی کاروانسرا، قلعه گرماور، حمام تاریخی دیلمان، امامزاده سید صالح، امامزاده سید ابراهیم، امامزاده سید اسماعیل، بقعه امامزاده تورار، قلعه کوتول شاه، منطقه گردشگری ابی نام، منطقه باستانی کوه پس، غار اسپهدان و غار لوعلی اشاره کرد که در ادامه با برخی از این جاذبهها آشنا میشویم.
آبشار لونک
آبشار لونک منطقهای زیبا در ۲۲ کیلومتری جنوب سیاهکل در سمت راست جاده است که به دلیل قرارگیری آن بین درختان مختلف جنگل، حال و هوای خاصی دارد و مکانی مناسب برای اسکان موقت به حساب میآيد.
منطقه قلعه کوتی
در زبان دیلمی کوتی به معنای تپه است و چون بسیاری از روستاهای این منطقه روی تپهها و به شکل قلعه ساخته شدهاند، به این منطقه، منطقه قلعه کوتی گفته میشود. البته برخی از این قلعهها همچنان پا بر جا هستند که در این بین میتوان به کافرکول، قلعه کوتی میکال و کافر قلعه اشاره کرد.
تی تی کاروانسرا
در ۱۵ کیلومتری جاده سیاهکل به دیلمان کاروانسرایی وجود دارد که با سنگهای رودخانهای و آجر به همراه ملاط گچ و ساروج ساخته شده است. این کاروانسرا در گذشته اقامتگاه افرادی بود که از سیاهکل و دیلمان به سمت طالقان حرکت میکردند. لازم به ذکر است که واژه "تی تی" در زبان دیلمی به معنای شکوفه است و بانی کاروانسرای مذکور نیز فردی به نام تی تی خانم از خاندان صفوی بود.
قلعه گرماور
در روستای گرماور قلعهای با همان نام وجود دارد که به دوران پیش از اسلام مربوط میشود. قلعه مذکور در ۶۰ کیلومتری سیاهکل روی صخرهای بلند ساخته شده که ساختار کلی آن نشان از کاربردش بهعنوان برج دیدهبانی دارد.
حمام تاریخی دیلمان
حمام میر بلوک یا حمام تاریخی دیلمان بنایی قاجاری است که از ۳ گنبد اصلی و ۲ گنبد کوچک تشکیل شده و چندین نورگیر دارد.
اطلاعات تاریخی
دیلمان تا قرن پنجم هجری "دیلم" نامیده میشد و از آن پس نام فعلیاش برای آن استفاده شده است. نام دیلم نیز از دو واژه "دیل" و "لم" تشکیل شده که "دیل" به معنای میان و درون است و واژه "لم" نیز معنای بیشه و جنگل را میدهد. با این اوصاف دیلم به معنای دل جنگل است. همانطور که گفته شد، دیلمان یکی از شهرهای سیاهکل است و سیاهکل خاستگاه دو سلسله مهم دیلمیان و آل بویه به حساب میآيد.
دیلمان در واقع تداعیگر تاریخ و طبیعت است و این منطقه با وجود اینکه اغلب با طبیعتش شهرت یافته، اما تاریخی طولانی دارد و گفته میشود یکی از قدیمیترین اقامتگاههای بشر بوده است. بر اساس آثار مختلفی نظیر ابزار و ظروف مسی، مفرغی و سفالی که در این منطقه یافت شده است میتوان پی برد که زندگی غارنشینی از ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد در این منطقه وجود داشته است.
در دیلمان مهری استوانهای یافت شده که در موزه لنینگراد نگهداری میشود و مربوط به ۵ هزار سال قبل است. البته یافتههای این منطقه تنها به این اثر محدود نمیشود و اشیای دیگری نیز در این شهر یافته شدهاند که متأسفانه بسیاری از آنها به صورت قاچاقی از کشور خارج شدهاند.
با وجود اینکه در حال حاضر دیلمان منطقه نسبتا کوچکی را شامل میشود، اما در گذشته دیلمان نام بخش بزرگی بوده که از غرب گیلان تا بابل و از جنوب تا قزوین ادامه داشت. دو رود سپیدرود و شیرود نیز مرزهای غربی و شرقی این منطقه تا قرن ششم بودند. با تغییر سیاستها در قرن هشتم، بخشهای مختلف دیلمان هر یک نامی را به خود گرفتند و از دیلم جدا شدند که در جریان آن محدوده فعلی برای این سرزمین باقی ماند. لازم به ذکر است که سلسلههایی نظیر زیاریان، بویهیان، کاکوان و مسافریان (کنگریان) از این منطقه برخواستند. از رجال مهم این منطقه نیز میتوان به سلار دیلمی، یکی از دانشمندان اسلامی، اشاره کرد.
مسیرهای ارتباطی
بسیاری از مردمی که در دیلمان و اشکورات زندگی میکنند به دلیل نزدیکی به جاده قزوین مایل هستند تا از مسیر خورگام برای رفت و آمدهایشان اقدام کنند.
برای سفر به منطقه دیلمان از شهر رشت باید مسیری ۴۲ کیلومتری را به سمت لاهیجان بروید. در لاهیجان وارد جاده جنوبی یا همان جاده ۱۵ کیلومتری سیاهکل شوید که جنگلهای انبوه و زیبایی دارد. با رسیدن به سیاهکل باید مسیری ۴۵ کیلومتری به سمت دیلمان طی کنید که البته این مسیر بسیار پر پیچ خم است و به همین دلیل سرعت حرکتتان بسیار کم خواهد بود. البته باید بدین نکته نیز توجه داشت که مسیر سیاهکل به دیلمان جادهای آسفالته و با کیفیت است که سفر در آن چندان جای نگرانی ندارد.
اگر قصد سفر به این منطقه را دارید، بهترین زمان برای سفر به این ییلاق از اواسط اردیبهشت ماه تا انتهای تابستان است. البته باید بدین نکته نیز توجه داشت که دیلمان در فصل پاییز نیز بسیار زیبا است، اما اغلب در این فصل گردشگران زیادی به این منطقه سفر نمیکنند. میانگین زمانی که گردشگران در این منطقه میمانند نیز حدود دو یا سه روز است.