مواظب گناهان کوچک خود باشیم!
انسان نباید گناه کوچک را كم بشماريد، زيرا گناه کوچک انباشته مى شود و زياد و بزرگ مي گردد.
بدون تردید گناهان كوچك كه مردم کوچک مىشمارند از دام هاى شيطان است كه آنها را در نظر انسان خرد و کوچک نشان می دهد تا انسان از انجام دادن آنها نترسد در حالی که حقیقت این است که هر گاه همین گناهان کوچک جمع و بسيار شوند انسان را فرو مى گيرد و به سوی بدبختی و هلاك خواهد می کشاند.
امام باقر علیه السلام در سخنی به ابوبصير فرمود: «بپرهيزيد از گناهانى كه كوچك شمرده مى شوند؛ زيرا كه آنها را طلب كنندهاى هست كه از آنها غافل نمى شود. يكى از شما مى گويد كه: گناه مى كنم و طلب آمرزش مى نمايم. به درستى كه خداوند مى فرمايد: «به يقين ما مردگان را زنده مى كنيم و آنچه را از پيش فرستاده اند و تمام آثار آنها را مى نويسيم و همه چيز را در كتاب آشكار كننده اى برشمرده ايم»[1]
و در جایی دیگر فرموده: «اگر به اندازه سنگينى دانه خردلى (كار نيك يا بد) باشد و در دل سنگى يا در (گوشه اى از) آسمان ها و زمين قرار گيرد، خداوند آن را (در قيامت براى حساب) مى آورد؛ خداوند دقيق و آگاه است» [2][3]
همه می دانیم گناه هر چند كوچك باشد، نافرمانى پروردگار بزرگ است و از اين نظر نبايد آن را كوچك شمرد، حتى اگر كسى خيال كند مرتكب هيچ گناهى نشده و تنها يك نگاه به نامحرم كرده باشد، نبايد بگويد: «خوشا به حال من اگر غير از اين گناه نداشته باشم». خیر این در هر صورت گناه است و از اين گونه گناهان، تعبير به گناهان کوچک می کنند و همین گناهان کوچک روی هم انباشته می شوند و برای انسان ثبت و ضبط خواهد شد، نقل می کنند روزی رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله همراه ياران در سرزمين بى آب و علفى فرود آمد، به يارانش فرمود: «براى ما هيزم بياوريد» عرض كردند: اينجا سرزمين خشكى است و هيچ گونه هيزم در آن نيست. حضرت فرمود: «برويد هر كدام هر مقدار مى توانيد جمع كنيد». آنها رفتند و هر كدام مقداری چوب خشكيده اى با خود آورند و همه را روى هم ريختند، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود: «اين گونه گناهان، روى هم انباشته مى شوند» سپس فرمود: «از گناهان كوچك بپرهيزيد، كه هر چيزى طالبى دارد و طالب آنها آنچه را از پيش فرستادند و آنچه را از آثار، باقى گذاشته اند، مى نويسد و همه چيز را در كتابى مبين ثبت كرده است».[4][5]
آری گناهان کوچک هر مقدار هم که کوچک و اندک باشند با گذشت زمان و انجام دادن دوباره آنها روی هم جمع می شود و اگر انسان توبه نکند و در پی جبران برنیاید با همان گناهان با خداوند روبرو خواهد شد. روايت کرده اند توبة بن صمّه، بيشتر شبها و روزها، كارهاى خود را محاسبه مى كرد. روزى حساب كرد كه از عمرش شصت سال گذشته است، روزهاى اين مدّت (60 سال) را حساب كرد، ديد 21500 روز خواهد شد، [با خود گفت اگر هر روز يك گناه كرده باشم 21500 گناه كرده ام] منقلب شد و گفت: «واى بر من كه با پروردگارم با بيست و يك هزار و پانصد گناه ملاقات مى كنم»، همان دم فریادی کشید و جان داد.[6]
علاوه بر اینکه انسان با گناهان کوچک در برابر خداوند خواهد ایستاد همین گناهان کوچک او را به سوی زشتی ها و گناهان بزرگتر خواهد کشاند و از انجام گناهان بزرگتر هم نخواهد ترسید، چنانکه امام رضا عليه السّلام فرموده اند: «گناهان كوچك راه هایى به سوى گناهان بزرگ مي باشند هر كس از گناهان كوچك نترسد از گناهان بزرگ نخواهد ترسيد».[7]
از امام سجّاد عليه السّلام هم روايت شده که همواره مى فرمود: «هنگامى كه روز شد با ترك گناهان كوچك، از روز (كه مهمان شما است) پذيرائى نيك كنيد، زيرا همين گناهان كوچك شما را به زشتي ها و عيب هاى بزرگ سوق مى دهد، بدانيد كه مرگ بر سر شما سايه افكنده و فرياد رحيل (كوچ به سوى آخرت) بر شما بانگ زده است».[8]
بیاییم گناهان کوچک را کوچک و اندک نشماریم و دست به سوی پروردگار به دعا برداریم که: خداوندا از همه گناهان حتی آنها که در ظاهر كوچك هستند و موجب بدبختی و هلاكت ما می شوند به درگاه تو پناه می آوریم ما را ببخش.
مهدی سیدمرادی
پی نوشت ها:
[1] یس، 12.
[2] لقمان، 16.
[3] كافي، كلينى، محمد بن يعقوب، دارالكتب الإسلامية، تهران، 1407 ق، ج 2، ص: 270.
[4] اشاره به آيه 12 سوره يس.
[5] كافي، ج 2، ص 288.
[6] الأنوار البهية، شيخ عباس قمى، به ترجمه محمد محمدى اشتهاردى، ناصر، قم، 1380ش، ص 478.
[7] عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج2، ص: 180.
[8] الدر النظيم في مناقب الأئمة اللهاميم، جمال الدين يوسف بن حاتم شامى، جامعه مدرسين، قم، 1420ق، ص: 586.