موزه لوور (به فرانسوی: Musée du Louvre) در شهر پاریس در کشور فرانسه واقع شده است. بیش از ۳۵هزار اثر هنری در هشت بخش مختلف موزه لوور نگهداری می‌شود. موزه لوور یکی از بزرگ‌ترین موزه های جهان است که در انتهای خیابان شانزه لیزه ی پاریس قرار دارد و به مرور زمان از یک کاخ سلطنتی به موزه ملی کشور فرانسه در سال 1793 میلادی تبدیل گردید .

 موزه لوور از سال 1793 میلادی، تا امروزه به عنوان «موزه عمومی» فعال بوده است. تمرکز موزه‌ی لوور روی هنر، تاریخ بشر و فرهنگ است و آثار بسیاری در این زمینه‌ها در این موزه جای گرفته‌اند که از آن جمله‌ می توان به لوح حمورابی ، تابلوی بانوی صخره ها و تابلوی مونالیزا اثر لئوناردو داوینچی اشاره کرد.
این موزه دارای 4 طبقه زیرزمینی است که دارای قسمتهای مختلفی از جمله مصر،ایران و اروپاست. در قسمت ورودی این موزه یک هرم شیشه ای قرار دارد که سمبل این موزه بشمار می رود.

پیشینه

ساختمان این موزه قبل از انقلاب کبیر فرانسه یکی از کاخ‌های سلطنتی بود،که در آن آثار باارزش هنری نگهداری می‌شد(به عنوان موزه سلطنتی) پس از انقلاب کبیر،در سال 1789 موزه و آثار موجود به مردم فرانسه اهدا شد و در سال ۱۷۹۳ تبدیل به موزه ملی فرانسه شد.

مجموعه‌ها

در مجموعه‌های مختلف این موزه آثاری از دوران پیش از تاریخ تا کنون نگهداری می‌شود، می‌توان گفت معروف ترین آثار هنری و تاریخی جهان را در این موزه نگهداری می‌کنند.این محل قبل از تبدیل به موزه یکی از کاخ‌های سلطنتی فرانسه بود. در پشت این کاخ باغ زیبایی به نام باغ تویلری وجود دارد و رو به روی باغ نیز میدان کنکورد قرار‌گرفته است.این مکان نزدیک خیابان معروف شانز الیزه است.     


  درقسمت ایران می توان مجسمه بالدار دو گاو بزرگ را مشاهده کرد که در واقع سر پادشاهان آشوری را دارند. به اين مجسمه ها ظاهرا لاماسو گفته مي شود. در اساطير زرتشتي به اين موجود گوبد شاه گفته مي شود كه هم پاسدار آبهاي زمين است و هم نگهبان گاو هدیوش كه در آخر زمان به همراه سوشیانس ظهور مي كند تا با اهريمن نبرد كند.   نکته جالب این مجسمه ها یا همان لاماسوها این است که کلا ۵ پا دارند ولی وقتی از پهلو به آنها نگاه می کنید ۴ پا دارند و وقتی از روبرو به آنها نگاه می کنید ۲ پا دارند! این لاماسوها از عراق به اینجا آورده شده اند و بعدها هخامنشیان از روی این لاماسوها مجسمه ها و نقش برجسته های تخت جمشید را ساختند که در نگاه اول عامه مردم می پندارند که این مجسمه ها از تخت جمشید آورده شده اند که صد البته اشتباه است.


  لوح قانون حمورابی نیز دربخش مجاور قراردارد.این لوح روی تخته سنگ سیاهی با خط میخی حک شده است و براستی وجود بخش تاریخ ایران اعتبار و جلال خاصی به این موزه اعطا کرده که نمونه آن را در کمتر جایی می توان نظاره کرد.     

تابلوی مشهور لبخند ژوکوند یکی از پربازدیدکننده ترین تابلوهای نقاشی این موزه است. فرانسوی ها به آن ژوکوند می گویند چون نام شوهر خانم لیزا(مونالیزا) آقای فرانسیسکو ژوکوند بوده است در حالیکه ایتالیایی ها آن را به همان نام مادام لیزا می شناسند. لبخندی که روی چهره مونا لیزا هست دارای حالت مرموزی هست که وقتی مستقیم به آن نگاه می کنی بنظر نمیاد خوشحال باشه ولی وقتی از کنار به آن نگاه می کنی، چهره متبسمی دیده می شود. این اثر به مدت 2 سال توسط یکی از کارکنان موزه لوور دزدیده شد.زمان جنگ جهانی هم از موزه به جای امن تری منتقل شد. مدتی هم در اتاق خواب ناپلئون بود و حتی یکبار هم یک نفر به آن اسید پاشیده بود و به همین خاطر امروزه می توان آن را از پشت یک حفاظ شیشه ای مقاوم دید. مجسمه میکل آنژ هم یکی دیگر از آثار پرطرفدار این موزه بشمار می رود.   تمامی توضیحاتی که برای مجسمه ها و آثار هنری وجود دارد تماما به فرانسوی است.علت هم حساسیت فوق العاده فرانسوی ها به زبانشان است.آنها از اینکه زبان انگلیسی بجای زبان آنها کاربرد بین المللی یافته است دل خوشی ندارند.  

معتبرترین آثار موزه

  • مونالیزا (لئوناردو داوینچی)
  • بانوی صخره ها (لئوناردو داوینچی)
  • لوح حمورابی
  • گاو بالدار آشوری
  • لوح پیروزی نارام سین
  • نقش برجسته های آشوری
  • ظروف گلی آشوری
  • بخش های قابل توجهی از تخت جمشید
  • بز بالدار طلایی(هخامنشی)
  • کاتب نشسته(سقاره - مصر)
  • ونوس میلو
تصویری از دیوارهای هخامنشی در بخش «ایران باستان» در موزه لوور.

شرح برخی از آثار

( Virgin of the Rocks ) : نامی است که بر روی دو اثر با ساختار و ترکیبی تقریباً مشابه نهاده شده‌است و هر دو به احتمال نزدیک به یقین از آثار نقاش، پیکرتراش، معمار، شاعر و نویسندهایتالیاییلئوناردو داوینچی (۱۴۵۲ - ۱۵۱۹ میلادی) است.این اثر، ملاقات عیسی مسیح در کودکی را با یوحنا تعمید دهنده در جریان گریز به مصر به تصویر کشیده‌است. در این اثر، مریم مقدس در حالی که در مرکز تصویر قرار گرفته‌است یوحنا را به سمت عیسی مسیح راهنمایی می‌کند، عیسی تقریباً در مرکز تصویر روی زمین نشسته‌است و با اشاره دست به یوحنا برکت می‌دهد و عزرائیل در هیبت یک دختر، در گوشه‌ای شاهد این ماجراست.بانوی صخره‌ها در دو نسخه با اختلاف زمانی تقریباً ۲۰ سال از یکدیگر کشیده شده‌اند. نسخه قدیمی در موزه لوورپاریس و دیگری در گالری ملی لندن نگهداری می‌شود.

مونالیزا : تابلوی نقاشی که به نیز شهرت دارد، شاهکار لئوناردو داوینچی هنرمند مشهور ایتالیایی است.این اثر استثنایی در طول تاریخ چندین بار ربوده شده، و با اینکه ۵۰۰ سال از زمان خلقش می‌گذرد اما آسیب چندانی ندیده‌است.تابلوی مشهور لبخند ژوکوند به دلیل لبخند بسیار مرموز مونالیزا و همچنین سبک نوین نقاشی لئوناردو داوینچی در آن زمان، به شهرت جهانی رسید.گفته شده‌است که داوینچی سفارش نقاشی این اثر را بین سالهای ۱۵۰۳ تا ۱۵۰۶ دریافت کرد، اما آن را به موقع تحویل نداد و چند بار آن را عوض کرد.هم اینک اصل تابلو در موزه لوور در فرانسه نگهداری می‌شود.       


  از تاریخ این چنین بر می آید که فردی بنام فرانسیسکو بارتولومئو (به انگلیسی : Francesco di Bartolommeo ) از اشراف شهر فلورانس از داوینچی خواسته است که پرتره همسر سوم خود یعنی لیزا آنتونیو ماریا (به انگلیسی : Lisa di Antonio Maria ) را برای او نقاشی کند. داوینچی نزدیک به چهار سال روی این اثر هنر کار کرد و پس از اتمام نقاشی در سال ۱۵۰۷ این تابلوی زیبا را به فرانسیسکو نفروخت، فلورانس را ترک کرد و آنرا نزد خود نگاه داشت. برخی معتقد هستند از آنجایی که لئوناردو تابلو را تمام نکرده بود آنرا به فرانسیسکو نفروخت و بسیاری دیگر معتقد هستند که لئوناردو عاشق این تابلو بود.البته در این مورد مطالعه ی کتاب راز داوینچی اثر دن براون خالی از لطف نخواهد بود. داوینچی در سال ۱۵۱۶ هنگامی که تابلو مونالیزا را در چمدانهای خود داشت وارد فرانسه می شود و آنرا به پادشاه وقت فرانسه فرانسیس اول (به انگلیسی : Francis I ) می فروشد. پس از آن به مرور زمان این اثر زیبا در شهرهای مختلف فرانسه نقل مکان می کند تا اینکه پس از انقلاب فرانسه، مونالیزا موزه لوور را به‌عنوان خانه خود انتخاب می کند. ناپلئون آنرا از موزه برمی دارد و به اطاق خواب خصوصی خود می برد و پس از تبعید ناپلئون این اثر دوباره به لوور باز گردادنده می شود.

لوح حمورابی : لوح حمورابی اولین قانون مدون جهان شامل قوانین خانوادگی، تجاری، اقتصادی، اجتماعی، کیفری و حقوق زنان است که ۲۵۰۰ سال پیش توسط حمورابی پادشاه بابِل وضع شده‌است. این لوح که در حفاری‌های باستان شناسی آکروپل شهر شوش یافت شد، نماد یکی از برجسته ترین پیشرفت‌های بشری در تاریخ است. اصل آن در موزه لندن و نسخه بدل آن در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.این لوح در زمان خود در مرکز بابل و در برابر دید عموم قرار داشت تا همگان نسبت به مفاد آن آگاه باشند.



ونوس میلو : مجسمه ونوس ميلو (Venus de Milo ) يا آفروديت ميلوس (Aphrodite of Milos). آفروديت در فرهنگ يوناني الهه زيبايي و عشق است. در فرهنگ رومي همين نقش را ونوس به عهده دارد. اين مجسمه که آفروديت يا ونوس را تصوير مي کند بعنوان مشهور ترين اثر هنري يونان باستان شناخته مي شود. این مجسمه به همراه موناليزا با ارزش ترين آثار موزه لوور بشمار ميروند. دستها و ستوني که در حالت اصلي وجود داشته اند به مرور زمان از بين رفته است. ونوس در دوران رنسانس موضوع نقاشيهاي متعددي بوده است از جمله نقاشي تولد ونوس (The Birth of Venus ) اثر ساندرو بوتيچلي (Sandro Botticelli ). مجسمه بي دست ونوس هم در فرهنگ معاصر غرب به عنوان سمبل زيبايي شناخته مي شود. اين مجسمه پيش از  اين به مشهورترين مجسمه ساز يونان باستان پراکسيتلس (Praxiteles ) نسبت داده مي شد اما با نوشته اي که در روي پايه ستون کشف شده است مشخص شده که متعلق به الکساندروس (Alexandros of Antioch ) است.  درست مشخص نيست که مجسمه اصلي به چه شکلي بوده است. تصويري در پايين آورده شده است بازسازي ذهني اين مجسمه است. توجه کنيد که در دست چپ مجسمه يک سيب قرار دارد. اين سيب نشان دهنده سيبي است که توسط پاريس به آفروديت داده شد. ماجرا از اين قرار است که بين آفروديت هرا (Hêra ) و آتنا (Athena ) بحثي در مي گيرد که چه کسي زيباتر است. براي قضاوت در اين مورد از پاريس دعوت مي کنند که با عنوان قضاوت پاريس (The Judgment of Paris) مشهور است . او هم با دادن سيب طلا به آفروديت او را انتخاب مي کند. همين عمل باعث بوجود آمدن جنگ تروا (Troy ) شد که هومر (Homer ) داستان آنرا در کتاب ايلياد (Iliad ) آورده است. يکي از مسائل جالب درمورد مجسمه اين است که ستون کناري آن بصورت اسرارآميزي پيش از ارائه آن به لوور ناپديد شد. قطعاتي از سيب در دست مجسمه و دست آن نيز پيدا شده است. جالب اينجاست که در زمان خود اين مجسمه با رنگ و جواهرات تزئين شده بوده است که هنوز بعضي از قسمتهاي آن در روي مجسمه قابل تشخيص است. 


 

 

سرزمین فرعون در موزه لوور
درقسمت مصر هم انواع و اقسام تابوت مومیایی و مجسمه های مصر باستان وجود دارد که درنوع خود بی نظیرند. یکی از جذابترین اشیاء به نمایش درآمده در بخش مصر شناسی موزه لوور (Louvre) مجموعه چهار کوزه است که گفته میشود محتوی اعضای مومیایی شده بزرگترین فرعون مصر، رامسس دوم بوده است. اما متاسفانه مشخص شده است که این کوزه ها از سابقه ای با جذابیت بسیار کمتر برخوردارند.