جاذبه های حیرت انگیز مرز سیستان و کرمان

 

از بینظیرترین جاذبه های گردشگری استان کرمان در مرز سیستان و بلوجستان جازموریان می باشد.

به گزارشتيتربرتر؛

هامون جازْموریان، تالاب جازمخوریان یا جَزْموریان حوضه‌ای آبریز و دریاچه‌ای به همین نام در جنوب شرقی ایران در مرز استانهای سیستان و بلوچستان و کرمان واقع شده‌است. حوضهٔ آبریز جازموریان با وسعت ۶۹ هزار و۶۰۰ کیلومتر مربع، از لحاظ تقسیم‌بندی بخشی از حوضهٔ مسدود میانی ایران به‌شمار می‌آید. نیمهٔ باختری این حوضه به وسعت ۳۵۶۰۰ کیلومتر مربع در استان کرمان، و نیمهٔ خاوری آن به وسعت ۰۰۰‘۳۴ کیلومتر مربع در استان سیستان و بلوچستان جای دارد. دشتهای جیرفت، فاریاب و رودبار جنوب در استان کرمان، و دشتهای ایرانشهر، بمپور، سردگان، دلگان، سرتختی و اسپکه در استان سیستان و بلوچستان در محدودهٔ این حوضهٔ آبریز واقع‌اند. بعضی از این دشتها مانند دشت جیرفت و رودبار از مساعدترین نقاط فلات ایران برای کشت گیاهان گرمسیری به‌شمار می‌آیند.

تالاب جازموریان به عنوان یکی از تالاب‌های فصلی مشترک بین سیستان و بلوچستان و کرمان است که با مساحت سه هزار و ۳۰۰ کیلومتر مربع بر اثر فرونشست زمین با ساختی جوان در فاصله ۱۵۰ کیلومتری غرب ایرانشهر ایجاد شده‌است. تالاب جازموریان به علت پدیده تغییر اقلیم در سنوات اخیر و همچنین احداث سدهای متعدد بر حوضه آبریز آن همچون سد جیرفت استان کرمان بر روی هلیل رود و سد کارواندر در سیستان و بلوچستان، دچار خشکسالی شده و به عنوان یکی از کانون‌های گرد و غبار جنوب شرق ایران شناسایی شده‌است.

حوضهٔ آبریز جازموریان از شمال توسط کوه شاه، جبال بارز از حوضهٔ آبریز کویر لوت، و از جنوب توسط بلندی‌های بشاگرد از حوضهٔ آبریز دریای عمان و خلیج فارس جدا می‌شود. حدود ۱۶۰‘۳۴ کیلومتر مربع از اراضی این حوضه را مناطق کوهستانی، و حدود ۴۰۰‘۳۲ کیلومتر مربع آن را دشتها و کوهپایه‌ها، و حدود ۰۰۰‘۳ کیلومتر مربع باقی‌مانده را باتلاقها و شوره‌زارها تشکیل می‌دهد. به سبب فقدان پوشش گیاهی مناسب در اراضی حوضه، به هنگام بارندگی سیلابهای شدیدی به راه می‌افتد که باعث می‌گردد تا آب‌های حاصل از بارندگی کمتر در زمین نفوذ کند و از سوی دیگر فرسایش شدید خاک نیز زیانهای بسیاری به بار می‌آورد.

در اصطلاح محلی پوشش گیاهی را جاز می‌نامند و انبوهی و کثرت آن را موریان می‌گویند. به همین سبب، این ناحیه به «جازموریان» معروف شده‌است.

هَلیل رود و رود بمپور به این باتلاق وارد می‌شوند. هلیل از بلندی‌های بافت و رابر سرچشمه می‌گیرد و تنها در سال‌های پر بارش از سد جیرفت سرریز می‌کند و پس از آبیاری مزارع جیرُفت و رودبار به باتلاق می‌پیوندد. رود بپمور از غرب بلوچستان به سوی مشرق باتلاق جاری می‌شود.

در حوضهٔ آبریز جازموریان آب همهٔ رودخانه‌ها و مسیلها به هامونِ (دریاچهٔ) جازموریان می‌ریزد. بخش عمده‌ای از عمل زهکشی حوضه را دو رودخانهٔ دائمی هلیل رود و بمپور به عمل می‌آورند. افزون بر این دو رودخانه، شماری آبراهه نیز وجود دارد که آب آن‌ها مستقیماً وارد هامون جازموریان می‌شوند. در این حوضه ۹۱ رودخانهٔ کوچک و بزرگ جریان دارد که هلیل‌رود بزرگ‌ترین آن‌ها ست. حجم آب این رودخانه بستگی به ذوب شدن برفهای انباشته شده در کوه‌های استان کرمان و ریزش باران دارد. کمبود ریزشهای جوی و بالا بودن درجهٔ حرارت و میزان تبخیر، دیگر رودهای این حوضه را به صورت رودهای کم‌آب فصلی و خشکرود و مسیل درآورده‌است. آب و هوای این منطقه به شدت متأثر از ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی است و جزو اقلیمهای بیابانی به‌شمار می‌آید. بلندترین نقطهٔ حوضه که در دیواره‌های کوهستانی شمال و شمال غرب آن واقع است، در ناحیهٔ کوه شاه حدود ۴۰۰‘۴ متر از سطح دریا ارتفاع دارد؛ این ارتفاع در چالهٔ جازموریان در نواحی مرکزی به حدود ۳۵۰ متر کاهش می‌یابد و از آنجا مجدداً در جهت جنوب بر ارتفاع اراضی افزوده می‌شود تا آنکه به بلندیهای بشاگرد ختم می‌شود.

بدون شک گردشگری در استان کرمان یکی از زیبایی های خاص خود را در هامون جازموریان پنهان کرده است.

روستای تو رِیگ

موقعیت روستای تو ریگ: روستای تو ریگ صولان از توابع شهرستان قلعه گنج می باشد. فاصله روستا تو ریگ با شهر قلعه گنج در حدود نود کیلومتر می باشد از جاذبه های گردشگری این روستا ریگ های بسیار بزرگ می باشد. تجربه بالا رفتن از این تپه های بزرگ ماسه ای و قدم زدن بر روی شن های نرم جازموریان آرزو هر گردشگر است. بعد از کلی دویدن و بازی کردن بر روی تپه های ماسه ای بزرگ برای استراحت هتل کپری شهر قلعه گنج شیرینی این سفر را دو چندان خواهد کرد.

از بی نظیر ترین جاذبه های گردشگری قلعه گنج چشمه ی آب گرم کلپورگو است که متاسفانه بیش از ۹۵ درصد مردم بومی با دارا بودن خواص درمانی فراوان حتی از وجود این منظره ی بی بدیل بی اطلاع هستند.

چشمه گلپورگو جازموریان

این چشمه در ۳۵ کیلومتری روستای صولان قرار داره که برای دسترسی بهش نیاز به ماشین آفرود هست. آب این چشمه به رنگ قرمزه که پس از استحمام بدن کامل به شکل سفید در میاد انگار که روی بدن گچ ریخته باشن.

به گفته ی مردم بومی این آب خواص درمانی زیادی داره و برای درمان بیماری های پوستی و استخوانی مفیده.