جملات ناب استاد پناهیان
محبوبهای ما چگونه هستند؟
دنیا محل آشنایی و خواستگاری است و آخرت، محل وصال است و زندگی. ما در این دنیا بناست ببینیم و بپسندیم و در آخرت میتوانیم آنچه را در دنیا پسندیدهایم، بطور کامل به دست بیاوریم. حالا ببینیم در حال علاقهمند شدن به چه چیزهایی هستیم. امیدوارم محبوبهای ما در عالم آخرت در دوزخ نباشند.
راه حلی برای بیمهریهای دیگران
وقتی کمبود محبت نداشته باشی، بی مهریهای دیگران زیاد برایت سنگین و تلخ نخواهد بود. پس برای اینکه زیاد به تو سخت نگذرد خودت را از نیاز به محبت دیگران خلاص کن. این یک نقطه ضعف است. قبل از اینکه به ضعفهای دیگران نگاه کنی، ضعفهای خودت را برطرف کن.
یک نکته تربیتی
موقع عصبانیت فرزاندانتان را تنبیه یا موعظه نکنید، چون او تصور میکند شما دارید عصبانیت خود را ارضاء میکنید؛ نه آنکه از یک حقیقت با ارزش سخن میگویید و در مقابل عصبانیت شما، بیشتر به دنبال فرار کردن از تنبیه است تا تنبه یافتن.
فرق تأسف خوردن با توبه کردن
برای اینکه فردایت مثل دیروز نشود، از امروز بهترین بهره را ببر. بهترین بهره از امروز، تاسف برای دیروز نیست؛ توبه از دیروز است. فرق تأسف و توبه این است که وقتی در توبه، تأسف میخوری در آغوش گرم خدا هستی و او تو را نوازش میکند و برایت گذشته را جبران میکند. اما انسان در تأسف، تنهاست و هیچ کمکی به او نمیرسد.
تعیین زاویه دید، یک مهارت معنوی مهم
معنویت، تنها در معرفت و محبت خلاصه نمیشود بلکه به یک سلسله مهارتهای خاص هم نیازمند است. یکی از مهمترین مهارتهای معنوی قدرت تعیین زاویۀ دید است. اگر بتوانی هر پدیدهای را از آن زاویهای ببینی که باید، نه از آن زاویه که خود را به تو نشان میدهد، به قدرت تعیین زاویه دید رسیدهای و نجات یافتهای.
چه کسی نمیتواند طعم عبادت را بچشد؟
چشیدن طعم دنیا اشکالی ندارد ولی مواظب باش ذائقۀ تو را خراب نکند. اگر انسان ذائقهاش با دنیا خراب شود، طعم عبادت را نخواهد چشید و حتی ممکن است از طعم عبادت مشمئز بشود. شیرینتر از طعم واقعیت دنیا، طعم خیال آخرت است.
علت غم نابجا چیست؟
معمولاً آدمها به همان علت که شاد میشوند، به همان علت هم غمگین میشوند. اگر میخواهید کمتر غمگین باشید و یا به دلائل واهی دچار اندوه نشوید، بیدلیل یا به دلائل سطحی و بی ارزش، خوشحال نشوید. خوشحالی بیجا، غم نابجا میآورد.
غیرت حق طلبی داشته باشیم
اگر عاشق حق نشوی، گاهی از اوقات بین حق و باطل را تشخیص نمیدهی و این مجازات کسانی است که حق را شناختند، اما عاشق آن نشدند. اگر از باطل نفرت نداشته باشی، گاهی از اوقات بین حق و باطل را تشخیص نمیدهی و این مجازات کسانی است که باطل را شناختند اما از آن نفرت پیدا نکردند. غیرت حق طلبی، آدم را در راه حق حفظ میکند.
گناه آدمهای خوب
اگر بخواهی عبد باشی، اول باید گناه نکنی. بعد بیگناه که شدی، برای گناهان زیادی گریه خواهی کرد. گناه شکری که هیچگاه نمیتوانی به بجا آوری، گناه ادا نکردن حق بندگی، گناه خود را گناهکار ندیدن، گناه فاصلۀ زیادی که با او داری و گناهانی که فقط آدمهای خوب آنها را درک میکنند و نیمه شبها بخاطرش هق هق گریه میکنند.
تفکر، مهمترین وسیلۀ گشایش قلب
تفکر، مهمترین وسیلۀ گشایش قلب و پرواز روح انسان است. ولی تفکر برای انسانهای سالم و باصفا، نه آدمهایی که تا به فکر فرو میروند یا حسرت گذشته را میخورند یا حرص آینده را، و یا به دیگران حسادت میکنند. اینجور آدمها، بهتر است فکر نکنند. شاید ذکر گفتن برایشان بهتر باشد. اگر چه اساساً ذکر، نوای عاشقانۀ اهل فکر است.
تمرین مهربانی با دیگران
مهربانی به دیگران یعنی زیادی خودخواه نباشی و خودخواهی یعنی زیاد به دیگران مهربان نباشی. وقتی زیادی هوای خودت را داشته باشی، زمین خوردن دیگران برایت اهمیت ندارد و وقتی دست دیگران را نگیری، کم کم پشت پا هم به دیگران خواهی زد. آدم نمیتواند بدون وجود دیگران، آدم خوبی باشد.
رنج، امتحانی برای رشد
در رنجها به جای اینکه به دنبال مقصر خیالی بگردیم و کینه توزی کنیم، باید حتیالمقدور مقصرین واقعی را هم ببخشیم. اگر تا میتوانیم برای عامل رنجهای خود راه فرار پیدا کنیم، راه نجات ما هم راحت تر پیدا خواهد شد. چون اساساً باید رنجهایمان را امتحان خدا برای رشد خود بدانیم.
تأثیر مبارزه با نفس بر تحصیل علم
اکثر آدمها بااستعدادند ولی در اثر بیحوصله بودن و یا تمرکز نداشتن، توانایی تحصیل یا کار علمی را از دست میدهند. بیحوصله بودن یا تمرکز نداشتن، اکثراً ناشی از عدم توانایی افراد در مخالفت با هوای نفس است. وقتی انسان مخالفتی با دلبخواهیهای خود نداشته باشد، ضعیف میشود و حواسپرتی پیدا میکند.
نشاط معنوی چگونه به دست میآید؟
هیچ چیزی جای نشاط معنوی را نمیگیرد. نشاط مادی و عاطفی در اثر ورزش یا موفقیت در ارتباطهای انسانی هم نمیتواند به اندازۀ نشاط معنوی لذتبخش باشد. نشاط معنوی از کجا ناشی میشود؟ وقتی کمی با خدا مناجات میکنی؛ وقتی با اطاعت و با فداکاری و مبارزه با نفس، خدا را از خود راضی میکنی، این نشاط به دست می آید.
سرگرمی شما چیست؟
بخش تفریح زندگی، تعیین کنندۀ بخش جدی زندگی است. ببینید با چه چیزی تفریح میکنید و سرگرم میشوید؟ روح حاکم بر قسمت جدی زندگی شما هم همان خواهدبود. اگر کسی با مسخره کردن دیگران سرگرم میشود، در زندگی جدی هم خودخواهانه عمل خواهدکرد. اگر کسی با داستانهای حماسی تفریح میکند، در زندگی جدی هم حماسهساز خواهدبود.