علل خرابی کامپیوتر
خرابی فن های کیس کامپیوتر
همچنین بهترین وقت برای بررسی فنهای کیس همین موقع است و شما باید نسبت به عملکرد صحیح فنهای درون کیس یقین حاصل کنید. این فنها باید به درستی کار کنند تا جریان هوای گرم درون کیس را به بیرون انتقال داده و آن را خنک کنند. وقتی کیس را تمیز کردید، کابلهای فن را پاک کرده و آن را به پریز برق بزنید، سپس کامپیوتر را در حالی که صفحات جانبی کیس را نبستهاید، روشن کنید. به صدای فن گوش کرده و به آن نگاه کنید تا یقین حاصل کنید که به آرامی و نرمی کار میکند.
عیب یابی کارت صدا
در تاپیک آموزش سخت افزار در تالار سخت افزار و الکترونیک این مطلب را نوشتم در اینجا هم می نویسم تا بحث تکمیل شود:
– اگر پس از نصب یک کارت صدای جدید در بعضی برنامه ها دچار مشکل صدا شوید، باید تنظیم های برنامه ها را از نو تعیین کنید. لازم است بعضی برنامه ها را دوباره نصب نمود تا با کارت جدید کار کند.
– اگر در بعضی برنامه ها صدا وجود دارد ولی هماهنگ با اعمال روی صفحه نیست لازم است برنامه های دیگر را ببندید تا برنامه در حال اجرا بتواند بر همه منابع دسترسی پیدا کند.
– گاهی اوقات صدای خش خش و یا وزوز از بلندگو پخش می شود دلیل آن مزاحمت کارت های جانبی دیگر می باشد. در این صورت لازم است جای شکاف کارت صوتی را عوض کرد. اگر باز هم اشکال رفع نشد باید کابل های برق نزدیک به کارت صوتی را از آن دور کرد.
– اگر صدایی از بلندگوهای رایانه به گوش نمی رسد اعمال زیر را انجام دهید:
* محل اتصال بلندگو به منبع تغذیه چک کنید.
* پیچ تنظیم بلندی صدا را تنظیم نمایید.
* سیم اتصال بلندگو به کارت را چک کنید.
* صدا را در برنامه های نصاب بررسی نمایید.
* برنامه راه انداز کارت صوتی را دوباره نصب کنید.
نرم افزارهای عیب یابی برای کامپیوتر های شخصی ( pc )
صرفنظر از این که کامپیوتر شما چگونه تولید شده است و یا نرم افزارهای نصب شده بر روی آن چگونه نوشته شده اند ، همواره احتمال بروز خطاء وجود داشته و ممکن است در آن لحظه امکان دسترسی به کارشناسان برای تشخیص خطاء و رفع مشکل وجود نداشته باشد . آشنائی با فرآیند عیب یابی و برخورد منطقی و مبتنی بر علم با این مقوله می تواند علاوه بر کاهش هزینه ها، صرفه جوئی در مهمترین منبع حیات بشری یعنی زمان را نیز بدنبال داشته باشد .
نرم افزارهای عیب یابی از جمله امکانات موجود و در عین حال بسیار مهم در این زمینه بوده که می توان از آنان به منظور عیب یابی یک کامپیوتر استفاده نمود .
برای عیب یابی کامپیوترهای شخصی تاکنون نرم افزارهای عیب یابی متفاوتی ارائه شده است . برخی از اینگونه نرم افزارها درون سخت افرار کامپیوترهای شخصی ، برخی دیگر درون تجهیزات جانبی ( نظیر کارت های الحاقی ) ، تعدادی دیگر به همراه سیستم عامل و برخی دیگر به عنوان محصولات نرم افزاری مجزائی عرضه شده اند . در اینجا به بررسی نمونه هایی نرم افزارهای فوق می پردازیم.
برنامه تست کامپیوترهای PC به نام POST POST برگرفته از کلمات: Power On Self Test است. این برنامه پس از روشن کردن هر نوع کامپیوتر شخصی به صورت اتوماتیک اجراء می گردد . روتین های فوق درون حافظه ROM مادربرد و ROM موجود بر روی کارت های الحاقی ذخیره می گردند.
● Disk Cleanup وDefragmenter
هنگامی که از هارددرایو خود مراقبت میکنید تا آن را نگهداری کنید، نسبت به تمیز بودن درون کیس یقین حاصل کنید.
برنـامههای اصـلی که مـیتوانید آنها را اجـرا کنید، عبارتند از Disk Cleanup و Disk
Defragmenter.
برنامه Disk Cleanup این امکان را به وجود میآورد تا فایلهایی را که نیاز ندارید، مانند دایرکتوریهای فایلهای موقت، و فایلهای حذف شده موجود در Recycle Bin و فایلهای برنامههایی که از اینترنت دریافت کردهاید و به آنها نیاز ندارید را حذف کنید. حذف این فایلها یک روش آسان برای آزادسازی مقداری از فضای با ارزش هارددرایو است.
برای اجرای برنامه Disk Cleanup روی Start و سـپس System Tools، Accessories، Programs و ســرانـجام Disk Cleanup کلیک کنید. پس از اینکه این برنامه هارددرایو را اسکن میکند، یک کادر محاورهای، لیست محلهایی که سیستم تشخیص میدهد دارای فایلهای غیر ضروری هستند را نشان میدهد. کادر کنار هر محلی را که مایلید حذف شود، علامتدار کنید.
میتوانید مقدار فضای ایجاد شده را از طریق بخش Amount of Disk Space You Gain روی هارددرایو در وسط کادر محاورهای Disk Cleanup بررسی کنید. سرانجام روی OK و سپس Yes کلیک کنید تا برنامه Disk Cleanup کار خود را انجام دهد.
پس ازاینکه برنامه Disk Cleanup را اجرا کردید، وقت آن است که Disk Defragmenter را اجرا کنید. هنگامی که فایلها را حذف میکنید، در واقع فواصلی میان بیتهای اطلاعاتی روی دیسکها ایجاد میکـنید. به جای اینکه دادههای یک فایل مجاور یکدیگر ذخیره شوند، در سـطح درایو به صورت پراکنده قرار میگیرند که این پراکندگی اطلاعات روی هارددرایو، امکان بازیافت اطلاعات را برای شما دشـوار میکند.
نرم افزارهای عیب یابی ارائه شده توسط سیستم عامل :
به همراه سیستم های عامل (نظیر ویندوز) ، نرم افزارهای عیب یابی متعددی ارائه شده است که می توان از آنان به منظور شناسائی و مونیتورینگ کارآئی و عملکرد هر یک از عناصر سخت افزاری موجود در کامپیوتر استفاده نمود .
نرم افزارهای عیب یابی ارائه شده توسط یک تولید کننده خاص :
تعداد زیادی از تولید کنندگان معتبر کامپیوتر به منظور عیب یابی کامپیوترهای تولیدی خود ، اقدام به پیاده سازی و عرضه نرم افزارهای عیب یابی مختص سیستم های خود می نمایند .
نرم افزارهای عیب یابی جانبی :
به همراه تعداد زیادی از دستگاه های سخت افزاری ، نرم افزارهای عیب یابی خاصی ارائه می شود که می توان از آنان به منظور تست صحت عملکرد سخت افزار مورد نظر استفاده نمود . به عنوان نمونه آداپتورهای SCSI دارای یک برنامه عیب یابی می باشند که درون حافظه ROM BIOS کارت تعبیه و با فشردن کلیدهای ctrl+A در زمان راه اندازی سیستم، امکان دستیابی و استفاده از آن وجود خواهد داشت . کارت های صدا و شبکه نیز معمولا” به همراه یک برنامه عیب یابی ارائه می گردند که می توان از آنان درجهت تشخیص صحت عملکرد وظایف محوله هر کارت استفاده بعمل آورد .
نرم افزارهای عیب یابی آماده :
تعدادی از تولید کنندگان نرم افزار به منظور عیب یابی کامپیوترهای شخصی اقدام به ارائه نرم افزارهای عیب یابی همه منظوره ای نموده اند. هر یک از نرم افزارهای فوق دارای پتانسیل های مختص به خود بوده که می توان با توجه به خواسته خود از آنان استفاده نمود .
برنامه عیب یابی POST
زمانی که شرکت آی.بی. ام در سال ۱۹۸۱ اولین کامپیوترهای شخصی را ارائه نمود در آنان از ویژگی هائی استفاده شده بود که قبلا” مشابه آنان در سایر کامپیوترها به خدمت گرفته نشده بود .
استفاده از برنامه ای موسوم به POST و Parity-checked حافظه ، نمونه هائی در این زمینه می باشند . پس از روشن کردن هر نوع کامپیوتری درابتدا و قبل از هر چیز دیگر ( نظیر استقرار سیستم عامل درون حافظه ) ، برنامه POST به منظور بررسی تست صحت عملکرد عناصر اصلی سخت افزار موجود در یک کامپیوتر اجراء خواهد شد .
POST ، مشتمل بر مجموعه ای از دستورالعمل های ذخیره شده در تراشه ROM-BIOS مادربرد است که مسئولیت تست تمامی عناصر اصلی در زمان روشن کردن کامپیوتر را برعهده دارد . برنامه فوق قبل از استقرار هرگونه نرم افزار در حافظه ، اجراء خواهد شد .
کدهای صوتی برنامه POST
از کدهای فوق صرفا” برای اعلام خطاهای بحرانی استفاده می گردد . خطاهای فوق در ابتدای فرآیند راه اندازی کامپیوتر و زمانی که هنوز کارت ویدئو و سایر سخت افزارها وارد مدار عملیاتی نشده اند ، محقق می گردند .
با توجه به این که در این مقطع نمایشگر در دسترس نمی باشد ، کد مربوط به هر یک از خطاهای موجود به صورت مجموعه ای beepp مشخص می گردد . در صورتی که ماحصل اجرای برنامه POST موفقیت آمیز بوده و مشکل خاصی وجود نداشته باشد ، پس از اتمام برنامه POST ، صرفا” یک صدای beep قابل شنیدن خواهد بود . در برخی سیستم ها ( نظیر کامپیوترهای کامپک ) پس از اتمام موفقیت آمیز برنامه POST دو مرتبه beep نواخته می شود . در صورتی که تست صحت عملکرد برخی عناصر با موفقیت توام نباشد ، برای اعلام نوع خطاء تعداد مشخصی beep که ممکن است کوتاه و یا بلند و یا ترکیبی از هر دو باشد ، نواخته می گردد .
کدهای Checkpoint مربوط به برنامه POST
کدهای فوق ، اعداد مبنای شانزدهی می باشند که توسط روتین های برنامه POST بر روی یک پورت I/O با یک آدرس خاص ( مثلا” آدرس ۸۰h ) نوشته می گردند . به کدهای فوق ، کدهای POST نیز گفته شده و امکان مشاهده و خواندن آنان صرفا” با نصب آدپتورهای خاصی در یکی از اسلات های سیستم ، فراهم می گردد . آداپتورهای فوق در ابتدا توسط تولید کنندگان مادر برد و به منظور تست سخت افزارهای تولیدی استفاده می گردید . در ادامه شرکت های متعددی ( نظیر میکرو ۲۰۰ و ۲۰۰۰ ، JDR Microdevice ) با تولید اینگونه کارت ها امکان استفاده از آنان را برای سایر تکنسین ها فراهم نمودند .
از کدهای POST Checkpoint می توان به منظور ردیابی وضعیت سیستم در زمان فرآیند بوتینگ از زمانی که سیستم روشن می گردد تا زمانی که برنامه bootstrap loader اجراء می گردد ( آغاز استقرار سیستم عامل در حافظه )، استفاده نمود .
پس از نصب یک POST code reade درون یکی از اسلات های مادربرد و همزمان با اجرای برنامه POST ، یک عدد مبنای شانزده بر روی نمایشگر کارت نمایش داده خواهد شد . در صورت توقف غیرمنتظره سیستم ، با استفاده از کد نمایش داده شده می توان خطاء موجود را تشخیص داد . در شکل زیر یک POST card reader نشان داده شده است .
پیام های نمایش داده شده بر روی نمایشگر
پیام های نمایش داده شده بر روی صفحه نمایشگر ، پیام های مختصری می باشند که یک نوع خاص خطاء را گزارش می نمایند . پیام های فوق صرفا” پس از مقداردهی کارت ویدئو و نمایشگر قابل نمایش و استفاده خواهند بود .
نحوه نمایش نوع خطاء
ماحصل اجرای برنامه POST ، ارائه سه نوع پیام خروجی است :
کدهای صوتی ، کدهای مبنای شانزده که برروی یک پورت I/O با یک آدرس خاص ارسال می گردد و پیام های مبتنی بر متن که بر روی نمایشگر نمایش داده می شوند . برای گزارش خطاهای تشخیص داده شده توسط برنامه POST از سه روش زیر استفاده می گردد :
کدهای صوتی ( Beep Codes ) :
کدهای فوق از طریق بلندگوی سیستم قابل شنیدن می باشند .
کدهای Checkpoint :
کدهای فوق ، کدهای مبنای شانزده checkpoint می باشند که برای یک پورت I/O با یک آدرس خاص ارسال می گردند . برای مشاهده کدهای فوق به یک برد خاص نصب شده در یکی از اسلات های ISA و یا PCI نیاز می باشد .
پیام های نمایش داده شده بر روی نمایشگر :
پیام های خطاء فوق صرفا” پس از مقداردهی اولیه آداپتور ویدئو قابل نمایش بر روی نمایشگر و استفاده خواهند بود .
هـارددرایوها نـسـبت به درجـه حـرارت درون کـیس بـسیار حساسند. تـمیز کردن درون کیـس یـقیناً هارددرایو را خـنک نگاه خواهد داشت. برای این کار شما باید یکی از پانلهای پهلوی کیس را باز کرده و بیرون آورید و گرد و خاک را با یک پارچه خشک پاک کنید. در اغلب کیسها تعدادی پیچ در قسمت پشت کیس وجود دارد. این پیچها ر ا باز کنید تا به راحتی صفحه پهلویی کیس را بیرون آورید.
قبل از ایـنکه شـروع به پاک کـردن گـرد و غـبار روی قطعات کامپیوتر خود کنید، یک قطعه فلزی را لمس کنید تا از الکتریسیته ساکن در امان بمانید. این کار راحتتر از آن است که هارددرایو یا مادربرد کامپیوتر شما بسوزد و ناچار به تعویض آنها شوید. پس از اینکه این کار را انجام دادید، به آرامی با پارچهای خشک، گرد و غبار روی هارددرایو خود را پاک کنید.
همچنین بهترین وقت برای بررسی فنهای کیس همین موقع است و شما باید نسبت به عملکرد صحیح فنهای درون کیس یقین حاصل کنید. این فنها باید به درستی کار کنند تا جریان هوای گرم درون کیس را به بیرون انتقال داده و آن را خنک کنند. وقتی کیس را تمیز کردید، کابلهای فن را پاک کرده و آن را به پریز برق بزنید، سپس کامپیوتر را در حالی که صفحات جانبی کیس را نبستهاید، روشن کنید. به صدای فن گوش کرده و به آن نگاه کنید تا یقین حاصل کنید که به آرامی و نرمی کار میکند.
هـمچنین هـارددرایوهای بیـرونی (external) نیـاز به مـقداری مراقبت ویژه دارند. اگر شما از این نوع هارددرایوها استفاده میکنید، نسبت به فضای مورد نیاز آن جهت انجام کار یقین حاصل کنید.
این درایوها هم مانند درایوهای داخلی بیش از اندازه داغ میشوند به ویژه وقتی که کتابهایتان را در اطراف این درایوهای بیرونی بچینید و یا کاغذ یا موارد دیگری از این قبیل را در پیرامون آنها قرار دهید.
برای اینکه یک درایو بیرونی سرد شود، بایستی هوا به خوبی در آن جریان داشته باشد و در صورتی که شما فضای اطراف درایو را محصور کنید، این کار صورت نخواهد گرفت. همچنین هارددرایو بیرونی خود را با استفاده از اسپری هوای فشرده پاک کنید تا گرد و غباری که بر روی آن نشسته است و سبب افزایش درجه حرارت آن میشود را پاک کنید.
چگونه میتوانیم تا حدی از سر و صدای کامپیوتر خود بکاهیم
کم کردن سر و صدای کامپیوتر میتواند خیلی سخت باشد زیرابیشتر سر و صدای کامپیوتر ناشی از دو قطعه اصلی سیستم یعنی هارد دیسک و فن سیستم میباشد که جزو قطعات حیاتی سیستم هستند و در تمام مدتی که شما با سیستم کار میکنید آنها نیز ناچار به کار کردن هستند اما شما میتونید با کارهای جزئی سیستم خود را کم صدا تر کنید.
پیچها را سفت کنید:اگر یک پیچ که کاملا سفت نشده باشد یا کیس به خوبی بسته نشده باشد میتواند یک سیستم کاملا ساکت را به سر صدائی همانند ماشین چمن زنی (!) تبدیل کند. مطمئن شوید که تمام کارتها محکم در اسلاتهای خود بسته شده باشند و تمام کابل ها را در جای ایمنی محکم کنید و مطمئن شوید که کیس خود را در جائی خوبی در اطاق قرار داده اید. متاسفانه ممکن است پس از اتمام این کارها متوجه شوید که طراحی ضعیف کیس باعث ایجاد سر و صدا گشته است.
اگر کیس شما نیز از اینگونه کیس ها است شما میتوانید با استفاده از یک بسته نوسان گیر (vibration dampening kit) مانند Dynamat`s Xtreme Computer Kit به سر و صدای سیستم خود را کاهش دهید. برای اطلاعات بیشتر میتوانید به سایت www.dynamat.com مراجعه کنید.اگر سیتم شما روی میز چوبی، کف پارکت یا هر جنس سخت دیگری است شما میتوانید موس پد های قدیمی خود را بریده و زیر پایه های کیس قرار داده و از ارتعاش سیستم جلوگیری کنید و به این وسیله هزینه ای را که برای خرید کیت لرزه گیر کنار گذاشته اید صرفه جوئی کنید.
فن سیستم:
یکی از راهها برای اینکه سر و صدای فن خود را کم کنید اینست که سیستمی را انتخاب کنید که نیازی به محصولات شرکت AMD نداشته باشد تا بتوانید از فن کوچکتری برای cpu خود استفاده کنید همچنین میتوانید از فنهای مرغوبتر و کم سر و صدا تر استفاده کنید. البته قبل از تعویض فن دقت کنید فن جدید به انداه فن قبلی سیستم شما را خنک کند.روشهای زیادی به منظور کم کردن سر وصدا ناشی از کارکردن کامپیوتر یا رایانه اتان وجود دارد یکی از معمولترین آنها خرابی فن یا پنکه ها داخل کیس کامپیوتر است ممکن است فروشنده کامپیوتر فکر کرده شما می خواهید ۲۴ ساعت از کامپیوتر خود استفاده کنید و برای همین ۳ تا ۴ فن اضافه به کیس شما نصب کرده است و شما مجبورید سر و صدا زیادی فن ها را تحمل کنید!!!!
هارد دیسک:
هر وسیله ای که با سرعت ۷۲۰۰ دور در دقیقه دوران کند به خودی خود سر و صدا ایجاد میکند (چرخهای یک ماشین وقتی که با سرعت حرکت میکند حداکثر ۵۰۰ دور در دقیقه میزند!). بهترین راه برای ساکت کردن یک هارد دیسک پر سر و صدا استفاده از عایقهای صوتی است. برای مثال Molex`s SilentDrive یک جعبه پلاستیکی است که شما میتوانید هارد خود را درون آن قرار دهید. و این جعبه پلاستیکی مانع از انتشار صدای هارد دیسک می شود. (New England Digital) به آدرس (www.nedcomp.com) یکی از شرکتهائی است که این جعبه ها راتولید می کند. دیسکهای سخت در هنگام خواندن و نوشتن مقداری سر و صدا تولید میکنند.
برای کم کردن این سر و صداها بطور مرتب هارد خود را defrag کنید در بیشتر نسخه های ویندوز از مسیر Start, Programs, Accessories, System Tools, Disk Defragmenter استفاده کنید.این کار سرعت دسترسی به فایلها رابیشتر کرده و باعث بهره وری بیشتر سیستم شما میشود.به گوش رسیدن صدای هارد در هنگامی که در حال خواندن چیزی از روی هارد و یا نوشتن بر روی آن نیستید نمایشگر آن است که RAM سیستم شما پائین است و احتیاج به ارتقا Ram خود دارید.
در هنگامی که ram سیستم شما پر میشود ویندوز اقدام به نوشتن اطلاعات اضافی بر روی هارد دیسک شما میکند. با خرید یک ram دیگر هم سرعت خود را بالا برده و هم صدای سیستم خود را کم کنید.