تقويت فرهنگ عاشورا -2

  آشنايي با تاريخ جانبي عاشورا

الف- آگاه سازي از تاريخ قبل از واقعه کربلا: يکي از مهمترين عوامل ارشادي و معرفت دهي اين مراسم، آشنا نمودن شرکت­کنندگان هيئت‌ها به تاريخ عبرت آموز جامعه اسلامي پس از رحلت رسول خدامي­باشد. اگر مردم مسلمان بدانند که چرا و چگونه تنها پس از حدود 50 سال بعد از رحلت پيامبراسلام، جامعه اسلامي آنقدر منحرف شده بود که اماممجبور به خروج شودو اعلام کنند:

«اگر دين جدم (رسول خدا) اصلاح نمي­گردد مگر با قتل من، پس اي شمشير­ها مرا در يابيد.»

واقعاً جاي بسي تعجب است که چرا گروه زيادي مردم (بظاهر) مسلمان پس از اندکي زماني بعد از پيامبر خويش براي کشتن نوة پاک او همدست شده و به نام اسلام، او و خاندان طاهرين و تمام يارانش را با بي­رحمي و قساوت، آنهم با لب تشنه به شهادت برساندند؟!!

بيان نمودن و گوشزد کردن عوامل بروز اين انحراف بزرگ در تاريخ اسلام، جامعة مسلمان را متنبه مي­سازد تا به فکر دوري و ايجاد مصونيت از اين انحرافات افتاده، اصلاح مسير نمايند؛ به عبارت ديگر شناخت زمينه­هاي بروز اين فاجعه باعث خواهد شد مسلمانان هشيار باشند تا دوباره به همان دام شيطاني که در آن زمان جامعه را به کفر و انحراف کشانده بود، نيفتند.

البته بايد اذعان کرد که واقعاً تاريخ اين برهه از زمان تا حدي گنگ و ناشناخته است، مخصوصاً در مورد بيست سال اقامت امام حسين در مدينه، خروج ايشان از مدينه و حضور وي و يارانشان در مکه و در منزلگاه­هاي مسير مکه تا کربلا و... بايد محققان در اين خصوص تحقيق و روشنگري نموده تا مردم و حتي برخي واعظ و مرثيه سرايان نيز از حقيقت واقع آگاه شوند.

ب- تاريخ بعد از واقعه کربلا: واقعه کربلا تأثير بسيار عميقي بر جامعه اسلامي پس از خود گذاشت، بگونه­اي که تنها پس از چند روز از اين جنايت، رهبران بي­رحم آن (يزيد و درباريانش)، از ارتکاب اين جنايت پشيمان شده و يا لااقل به ظاهر از دخيل بودن در آن برائت ­مي­جستند. انتقادها، شورش­ها و انقلابات متعددي مانند «واقعه حرّه»، «قيام توابين»، «قيام کيساني­ها» (مختار)، «قيام زيد بن علي»، و...، در جهان اسلام بوجود آمد که قبل از آن سابقه نداشت. اين امر نشانگر اين بود که جهان اسلام پس از فاجعة کربلا تا حدي از خواب غفلت بيدار شد؛ اما بسياري از واعظان و نوحه خوانان و اکثر مردم در خصوص وقايع و حوادثي که پس از اين حماسه بزرگ به وقوع پيوست، اطلاعات دقيق و مکفي ندارند. چگونگي حضور اسرا در کوفه، مسير و نحوه حرکت اسرا به دمشق و تأثير حضور آنان در آن شهر و چگونگي آزاد شدن و باز گشت آنان به مدينه، تأثير اين واقعه بر جامعه اسلامي و قيام هاي پس از عاشورا، هر کدام داراي پيام­هاي رهگشايي براي شيعيان بوده است. خود واقعه کربلا نيز از اين امر مبري نيست و متأسفانه ضعف آگاهي خاصي در اين خصوص وجود دارد. بدين معنا که بسياري نسبت به آن جهل مرکب دارند و تصور مي­کنند که به آن آگاهي نسبتاً کاملي دارند اما آن زمان که در مقابل شبهات و يا ايرادات مستشرقين، يا مخالفين و حتي برخي دوستان کنجکاو قرار مي­گيرند، به ضعف آگاهي و شناخت خود واقف مي­گردند. لذا متوليان فرهنگي جامعه بايد تلاش کنند تا ضمن تدوين يک تاريخ علمي، تحليلي و حتي المقدور دقيق از خود واقعه و حوادث پس از آن، به تبيين موشکافانة ثمرات اين حماسه پرداخته، چرايي، چگونگي و ميزان نتيجه بخش بودن اينگونه قيام­هاي حق طلبانه را براي مخاطبان و به ويژه جوانان، تشريح کنند.