دیدنی های تهران
امامزاده صالح
بنا به کتیبهی بالای سردر صحن این امامزاده، این مکان مقدس آرامگاه یکی از پسران امام کاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) است. امامزاده صالح در محلهی تجریش تهران قرار دارد. طبق شواهد موجود، بنای این امامزاده در سال ۷۰۰ هجری قمری وجود داشت. در سفر به تهران میتوانید با زیارت از این امامزاده، حالوهوای معنوی روح خود را بهتر کرده و با انرژی مثبت به سفر خود ادامه دهید. بنای امامزاده در سال ۱۳۵۱ با شمارهی ۹۰۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
کتابخانه و موزه ملی ملک
کتابخانه و موزهی ملک در سال ۱۳۱۶ توسط حسین آقا ملک تاسیس شد و آن را به آستان قدس رضوی تقدیم کرد. وی در تیر ماه ۱۳۲۳ برای کتابخانه و موزه، زمین بزرگی را در باغ ملی تهران وقف کرد؛ اما ساخت ساختمان آن در زمان حیات حاج حسین ملک انجام نشد. ساخت ساختمان جدید موزه و کتابخانه به همت آستان قدس رضوی از سال ۱۳۶۴ آغاز شد و در سال ۱۳۷۵ به پایان رسید. قبل از این، این مجموعه در خانهی ملک برپا بود. کتابخانه و موزهی ملک در خیابان امام خمینی تهران، جنب ساختمان امور خارجه واقع شده است.
موزهی جواهرات ملی ایران
موزهی جواهرات ملی ایران در خزانه-موزهی بانک مرکزی است و داخل خزانه، در ساختمان بانک مرکزی ایران در خیابان فردوسی قرار دارد و به صورت موزه نیز مورد استفاده قرار میگیرد. در تاریخ ایران جمعآوری جواهرات و سنگهای قیمتی از دوران حکومت صفویان آغاز شد. با این که بسیاری از این جواهرات در طول زمان به غارت رفت یا به بزرگان و پادشاهان کشورهای دیگر اعطا شد، اما در دوران قاجار جواهرات گردآوری و در کاخ گلستان نگهداری شد.
بعد از به روی کار آمدن حکومت پهلوی، رضا شاه جواهرات را به زیرزمین کاخ مرمر انتقال داد. بعد از این که در سال ۱۳۱۶ ساخت ساختمان بانک ملی به پایان رسید، قسمت عمدهای از جواهرات را به موزهی بانک منتقل کردند. در موزهی بانک مرکزی جواهرات سلطنتی ایران از دورهی صفوی، افشاریه، قاجار و دوران پهلوی به نمایش گذاشته شده است. از مشهورترین جواهرات این موزه میتوان به الماس دریای نور، جقه نادری، تاج فرح پهلوی، تاج کیانی، کره جواهرنشان، تخت طاووس و تخت نادری اشاره کرد.
موزه زمان
موزه زمان یا همان خانهی حسین حداد، در خانهای قدیمی مربوط به دوران قاجار برپا شده است. این موزه در خیابان ولیعصر تهران، خیابان زعفرانیه، نبش چهارراه برزین بغدادی قرار دارد. در این موزه مجموعهای از ابزارهای زمانسنجی گاهشماری به معرض نمایش گذاشته شده است. ساختمان موزه ۲ طبقه است و میتوانید سیر تکاملی انواع ساعتهای مکانیکی متعلق به سدههای هفدهم تا بیستم میلادی را مشاهده کنید.
زمین این مجموعه ۵ هزار متر مربع بوده و ساختمان آن هم در زیربنای ۷۰۰ متر مربعی ساخته شده است. در موزهی زمان تهران میتوانید انواع ساعت همچون ساعت شاهینی، آونگی، رومیزی و دیواری را ببینید. ساعتهای جیبی معمولی، ساعتهای جیبی سفارشی که به شخصیتهای برجستهی تاریخی و سیاسی تعلق دارد، ساعتهای ویژهای مانند ساعت کارتزنی، ساعت نگهبانی، ساعت کشتی، ساعتهای مچی در انواع دستبندی و دو زمانه در طبقهی دوم به نمایش گذاشته شدهاند.
موزهی زمان (تماشاگه زمان) در دوم بهمن سال ۱۳۸۲ به شمارهی ۱۰۸۶۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عمارت باغ فردوس (موزه سینما)
باغ و عمارت ییلاقی فردوس، در اراضی محمدیه با دو عمارت در شمال و جنوب به دستور محمد شاه قاجار (1213- 1227 هـ.ش) ساخته شد که عمارت شمالی به کلی ویران و عمارت جنوبی آن پا برجاست. بعد از فوت محمدشاه، ناصرالدینشاه اراضی اطراف این باغ را از مالکان خرید و به باغ افزود و پس از اینکه دختر خود را به معیرالممالک، پسر نظامالممالک، داد این باغ را به عنوان هدیه ازدواج به او بخشید و از او خواست ساختمان عمارت جنوبی را تمام کند. معیرالممالک که خود معمار بود پس از خرج مبالغی هنگفت، ساختمان را به اتمام رساند و مراسم عروسی خود را در همین باغ برگزار کرد.
قسمتی که باغ فردوس کنونی است، در سال 1316 هـ. ش. به دستور علی اصغر حکمت (وزیر معارف) خریداری شد و پس از مرمت بنا، دبیرستان شاپور تجریش در آنجا دایر شد. در اوایل دهه پنجاه، این بنا به دفتر برنامهریزی جشنهای ۲۵۰۰ ساله اختصاص یافت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اختیار صدا و سیما و بعد از آن به مرکز اسلامی آموزش فیلمسازی تبدیل و سپس با هماهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنیاد سینمایی فارابی، سازمان میراث فرهنگی کشور و شهرداری تهران به عنوان محل دائمی "موزه سینما" در نظر گرفته شد. موزه سینما در شهریور ۱۳۸۱ رسماً افتتاح شد. این باغ به شماره 1876 مورخ 11/5/76 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
خیابان ولیعصر
موضوع و پیشینه: خیابان ولیعصر (عج) امروزی در سالهای اول حکومت پهلوی اول به شکل یکپارچه درآمد. عبداالله مستوفی انگیزهی ساخت این خیابان را تصمیم رضا خان برای متصل کردن کاخ سعدآباد به کاخ مرمر ذکر کرده است. احداث جاده مخصوص پهلوی یا همان خیابان پهلوی سابق (ولی عصر فعلی) از سال 1300 شمسی آغاز شد.
همچنین درختکاری اطراف این خیابان، کشیدن نهر برای آبیاری درختان آن نیز از سال 1300 آغاز شد. در سال ۱۳۰۷ خیابان پهلوی بالا به وسیله بلدیه تهران سنگفرش شد و سپس با ورود آسفالت به صحنه خیابان سازی شهرها، در سال ۱۳۰۹ مجلس شورای ملی قانونی را برای احداث و توسعه خیابانهای تهران تصویب کرد و پس از آن مراحل ساخت جاده مخصوص پهلوی آغاز و برای نخستین بار این خیابان قیر ریزی شد. در سال ۱۳۱۱ خورشیدی، خیابان پهلوی یا ولیعصر(عج) امروزی آسفالت شد.
جاده مخصوص یا جاده پهلوی تا سال 1320 اختصاصی بود و مردم از جاده قدیم شمیران به تجریش میرفتند. خاصان، درباریان، وزیران، سفرا و نظامیان که دستور شرفیابی به آنان ابلاغ میشد از جاده مخصوص تردد میکردند. پس از شهریور 1320، این سد شکست و این جاده عمومیشد. خودروهای متفقین و سپس مردم از این جاده عبور کردند اما سالها گذشت تا جاده پهلوی به صورت خیابان پهلوی درآمد.
موزه پروفسور حسابی
موزه پروفسور حسابی در بخشی از محل زندگانی استاد با قدمت بیش از یکصد سال در فضایی آرام و دلپذیر در محله یی قدیمی در تهران واقع شده است. این موزه شامل یادگارهایی ویژه از بعدهای مختلف زندگی پروفسور حسابی می باشد که هر یک درسی بزرگ و آموزنده است.هم اکنون، موزه استاد، محل بازدید بسیاری از خانواده ها و نیز جوانان در مقاطع مختلف تحصیلی است که فواید درخوری را نیز در بردارد. این موزه، در قسمت ویژه یی از محل زندگانی پروفسور حسابی، در محله قدیمی مقصودبیك تجریش، در منطقه بسیار سرسبز و زیبا، به نام چهارراه حسابی (که تا چند سال قبل، كوچه باغ های بهشت نامیده می شد)، ایجاد گردیده است.شگفت این كه، پس از عزیمت استاد، به منزلگاه ابدی، وقتی تصمیم به ایجاد این گنجینه فرهنگی، گرفته شد، ملاحظه گردید، خود استاد، قریب به اتفاق آثاری كه، برای چنین مجموعه ارزشمندی، ضروری بوده است را، طی سالیان سال، به خوبی و با كمال سلیقه، حفظ نموده، و از خود برجای گذاشته اند.فضای آرام و دلپذیر این موزه، دارای بخش های مختلفی است، كه هریك، یادآور گوشه یی از زندگانی استثنایی وپرتلاش این استاد فرهیخته و جهانی می باشد.موزه پروفسور حسابی، شامل یادگارهایی است، از شخصیت استاد (یادگارهایی از زندگی شخصی، معنوی، خانوادگی، اخلاقی، علمی، فرهنگی، اجتماعی، زیست محیطی ... و سیاسی ایشان)، که سالیانه عده زیادی از آن، بازدید کرده، درس های جالب، آموزنده یی می گیرند.
بام تهران
ابتدای تله کابین توچال بام تهران گفته می شود. بام تهران در بالاترین نقطه خیابان ولنجک واقع شده است. مهمترین ویژگی بام تهران وجود مناظر کوهستانی و دید از بالای شهر تهران است. بام تهران دارای امکانات تفریحی و گردشگری است. بین پارکینگ تله کابین تا ایستگاه اول ولنجک یک مسیر اصلی آسفالتی و چند مسیر فرعی وجود دارد. مراجعین از جاده اصلی آسفالتی که بین پارکینگ تله کابین تا ایستگاه اول است و عرضی در حدود 10 متر دارد، برای پیاده روی و لذت بردن از مناظر طبیعی و کوهستانی استفاده می کنند. بین شروع و پایان مسیر حدود 84 متر اختلاف ارتفاع وجود دارد. کسانی که قصد کوهنوردی در بام تهران را دارند، بیشتر از مسیرهای فرعی خاکی استفاده می کنند.
در مجموعه تفریحی-ورزشی توچال و بام تهران، پارکینگ، نمازخانه و حسینیه، تله کابین، هتل، رستوران، فروشگاه لوازم ورزشی، غرفه فروش بستنی، آب میوه و تنقلات، کافی شاپ، سینمای 5 بعدی، پیست اسکی، باشگاه بانجی جامپینگ، باشگاه تیراندازی با کمان، وجود دارد.
دشت هویج :
به زبان محلی دشت هویج را گرچال یا گهچال و یا گیاه چال مینامند، این دشت یکی از زیباترین جاذبههای روستای افجه است که در ارتفاع 2 هزار و 400 متری از سطح دریا و در بالادست مرکز روستا، ناحیه گلندوک و لواسان قرار دارد.
وجه تسمیه این دشت با گُرچال از ترکیب دو نام گُر + چال گرفته شدهاست.
گُر و یا آگِر در گویش ایرانیان باستان به معنای آتش (هنوز هم واژه گُر گرفتن به معنی شعلهور شدن آتش در زبان پارسی به کار میرود) و چال نیز به معنای جایگاه بودهاست که این دشت را در گذشته گرچال به معنای جایگاه آتش یا آتشدان مینامیدهاند.
روایتهای تاریخی مختلف حکایت از آن دارند که در روزگار گذشته بخش وسیعی از زمینهای این دشت به کاشت هویج اختصاص داشته، اما امروز اثری از این مزارع به چشم نمیخورد.
اغلب مسافرانی که به دشت هویج سفر میکنند گشتی در مزارع و باغهای آن زده و چند ساعتی را با طبیعت بکر این منطقه سپری میکنند.
هر چند که امروزه اثری از هویج در آن یافت نمیشود. هم اکنون نیز دهقانان افجه به کشت محصولات مختلف کشاورزی در آن مبادرت میورزند و وجود باغهای گیلاس نیز در آن مشهود است.
شما با حدود 45 دقیقه پیاده روی به دشت«سواستون» می رسید. در جنوب غربی دشت هویج دره ای نسبتا عمیق وجود دارد که حد فاصل و مرزبین «دشت هویج» با دشت سواستون است بنابراین بالادست روستای افجه، چند صدمتری مانده به ورودی دشت هویج، مسیری وجود دارد که به سمت دشت سواستون میرود.
دشتهای هویج و سواستون بسیار دیدنی اند و هر دو، نمای زییایی از قلههای اطراف را به نمایش میگذارند. در هر دو دشت میتوان یک روز پر خاطره را سپری کرد اما به هر حال دشت هویج به خاطر مسافت پیاده روی نسبتا کمتر و شهرت بیشترش، در مقایسه با دشت سواستون کمی شلوغتر و پر رفت و آمدتر است.
دوچرخه سوارانی هستند که مسیر دشت هویج را برای رکاب زدن انتخاب میکنند، چون این مسیر بر خلاف مسیر دشت سواستون که در انتها مالرو میشود، تا آستانه دشت به صورت یک جاده خاکی امتداد دارد که برا ی رکاب زدن مناسب است.
در ضلع شمالی دشت، گردنه افجه بشم قرار دارد که راهی مالرو در آن موجود است؛ این راه، افجه و دشت هویج را به دشت لار لواسانات و دیگر ارتفاعات البرز مرکزی مرتبط میسازد. روایت است که ناصرالدین شاه و دیگر شاهان قاجار از این گردنه برای رفت و آمد با کالسکه به دشت لار و سایر ییلاقهای آن نواحی استفاده میکردهاند. به این مسیر مالرو که در برخی جاها حالت سنگفرش دارد راه شاه عباسی نیز میگویند.
موزه حیات وحش دارآباد
موزۀ آثار طبیعی و حیات وحش ایران یکی از موزههای استان تهران است و در ابتدای محدوده دارآباد خیابان آجودانیه در خیابان موزه واقع شدهاست. محل آن یکی از کاخهای شمس پهلوی بوده که برای میهمانان ساخته شده ولی هیچگاه مورد استفاده قرار نگرفته بودهاست و پس از انقلاب، با تغییراتی برای استفاده عموم به موزهای با محوریت طبیعت ایران تبدیل شد. این موزه در سال ۱۳۷۲، توسط شهرداری تهران و به منظور آشنایی شهروندان با میراث فرهنگی و طبیعی و شناخت اهمیت حفاظت از محیط زیست و حیات وحش، افتتاح گردید.
در سال ۱۳۸۰ مجسمهٔ دایناسور گیاهخوار «کامپتوزوروس» که در دوران ژوراسیک در ایران میزیستهاست و آثار آن در سنگوارههای تشکیلات شمشک کرمان یافت شده بوده، توسط هنرمندان ایرانی و افغانی در یزد ساخته، و بعنوان نماد در محل ورودی موزه نصب گردیدهاست.
ساختمان موزه با مساحتی حدود 12000 مترمربع در دو طبقه، بخشهای متعددی دارد که عبارتند از:
بخش پرندگان و پستانداران با شش سالن که به شرح ذیل است:
سالن مارها، گوزنها، خرس قهوهای آمریکای شمالی و پرندگان، سالن آهو، قوچ، قرقاول، خرس، پلنگ، شغال، روباه، گرگ و سالن پستانداران قاره آفریقا و سالن آبزیان و خزندگان.
سالن هشت که شامل بخش پروانهها، عنکبوتها، رتیلها و عقربها است.
از جمله ویژگیهای خاص این موزه دارا بودن نوع کمیاب پوست ببر است. همچنین، دو نمونه از نادرترین و زیباترین پستانداران جهان، با نامهای گور ایرانی و یوزپلنگ آسیایی در آن به نمایش گذاشته است.
باغ نگارستان
باغ نگارستان یکی از زیباترین بناهای دیدنی تهران است که اقامتگاه تابستانی فتحعلی شاه بود و در سال ۱۲۲۱ هجری شمسی ساخته شد. عمارت دلگشا و تالار قلمدان دو عمارت زیبای این باغ هستند. در دو طرف ساختمان مرکزی اتاقهایی با درهای چوبی و دو تالار قرار دارد. در باغ نگارستان ۶۴ اتاق، چهار تالار و کتابخانهای با ۴ سالن وجود دارد. قدم زدن در این باغ، با گلها و درختان زیبا روحی تازه به انسان میبخشد و بهار وجود آدم را دوباره زنده میکند.
باغ نگارستان شاهد رویدادهای مهم تاریخی بوده و شخصیتهای مهمی در آن حضور داشتند. موزهی کمالالملک نیز در سال ۱۳۹۲ در باغ نگارستان گشایش یافت. در این موزه آثار این نقاش بزرگ و شاگردان وی به نمایش گذاشته شده است. باغ نگارستان در ۱۱ مرداد ماه ۱۳۷۷ با شمارهی ۲۰۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
عمارت بهارستان
مجموعهی بهارستان تهران با نامهای عمارت بهارستان، کاخ بهارستان و دارالشورای ملی ایران شناخته میشود. عمارتهای مختلفی در باغ بهارستان قرار دارد که مهمترین آنها عمارت بهارستان است. در سال ۱۲۸۹ قمری، میرزا حسین خان سپهسالار قزوینی این عمارت را بنا کرد و در همینجا نیز زندگی میکرد. امروزه بخشی از این بنا به موزهی مجلس شورای اسلامی، قسمتی به امور تشریفاتی و بخش دیگر آن به برگزاری همایشهای مختلف اختصاص داده شده است.
پل طبیعت
پل طبیعت یکی دیگر از مکانهایی است که به تازگی به یکی از نمادهای تهران تبدیل شده است. این پل سه طبقه در عباسآباد تهران قرار دارد و امکان عبور خودرو از آن وجود ندارد؛ طبقهی اول ۱۴۵۰، طبقهی دوم ۲۸۷۰ و طبقهی سوم ۵۷۱ متر مربع است. پل طبیعت بوستان آب و آتش را به پارک جنگلی طالقانی وصل میکند.
این پل در محل تلاقی شریانهای اصلی تهران مثل بزرگراههای مدرس، همت، حقانی و رسالت واقع شده و میتوان گفت که در خاورمیانه بینظیر است. مساحت پل طبیعت ۷ هزار متر مربع، طول آن ۳۰۰ متر و وزن سازهی آن ۲ هزار تن است. در سال ۱۳۸۷ مسابقهای برای طراحی پل طبیعت برگزار و در سال ۱۳۸۸ طرح خانم لیلا عراقیان برگزیده شد. این پل سرانجام در سال ۱۳۹۳ به بهرهبرداری رسید و امروزه به یکی از دیدنیترین جاذبههای گردشگری و تفریحی تهران تبدیل شده است.
موزه پست و تلگراف
موزهی پست و تلگراف که آن را موزهی ارتباطات نیز مینامند، جایی است که در آن میتوانید نمونههایی از قدیمیترین نوشتافزارها، ابزارهای فرستادن بستههای پستی و چاپاری، نخستین تلفنها، تلگرامهای مورس، تمبرها و ابزار ارتباطات و مخابراتی مانند کبوتر نامهبر و ماهواره را ببینید. محل قبلی موزه بخشی از ساختمان وزارتخانهی پست و تلگراف، در قسمت جنوبی میدان توپخانه سابق، روبهروی عمارت شهرداری بود. در سال ۱۳۴۹ ساختمان آن تخریب شد.
بنای فعلی موزه یکی از مهمترین ساختمانهای منطقهی باغ ملی است و قدمت ساختمان آن به دوران پهلوی اول بازمیگردد. این موزه در خیابان امام خمینی، سردرد باغ ملی قرار دارد. ساختمان موزه، خود یک جاذبهی تاریخی محسوب میشود؛ این بنا یکی از باشکوهترین معماریهای دوران رضا شاه است که با شیوهی معماری ملی بنا شده است.
موزه صلح
موزهی صلح تهران عضو شبکهی بینالمللی موزههای صلح است و که با هدف ترویج فرهنگ صلح ایجاد میشوند. این موزهها در تلاش هستند که با نشان دادن پیامدهای ناگوار جنگ، خشونت و آثار زیبانبار آن بر انسانها و محیط زیست تصویر زیبای مهربانی و صلح را در اذهان عمومی حک کنند. موزهی صلح در سال ۱۳۸۶ افتتاح شد و در پارک شهر، واقع در مرکز شهر تهران است.
علاوه بر به نمایش گذاشتن آثار ذکرشده، مراسم روز جهانی صلح و همایشهایی از این دست در موزهی صلح برگزار میشود. کتابخانهی صلح، گالری هنر برای صلح، کارگاههای آموزشی، بخش موزهی مجازی و استودیوی ثبت تاریخ شفاهی از دیگر بخشهای این موزه هستند. بانی تاسیس موزهی صلح تهران، انجمن حمایت از قربانیان سلاحهای شیمیایی است.