دجال کیست؟

 

یکی از نشانه ها و علایم ظهور حضرت مهدی (عج) [1] خروج شخصی به نام «دجال» است. از نظر لغت شناسان ، به هر دروغ گو و حقه بازی «دجال» گفته می شود.

در روایات (که اکثراً در منابع اهل تسنن یافت می شوند) صفات گوناگون و عجیبی در توصیف او یاد شده . از جمله:

ادعای ربوبیت می کند[2].

عمر طولانی دارد[3].

همراه او آب و آتش است[4].

کور را بینا کرده و مرض برص را بر طرف می کند[5].

 

امیر مؤمنان علی بن ابیطالب (ع) در حال سخنرانی بودند که سه مرتبه فرمودند: «پیش از آن که مرا از دست داده و نیابید، هر چه می خواهید بپرسید»! شخصی از نیکان به نام «صعصعة بن صوحان» از جا برخاست و عرض کرد:

 

«یا امیر المؤمنین! دجال کیست؟»

 

حضرت پاسخ فرمودند:

 

«آگاه باشید که ]نام[ دجال «صائد بن الصائد» است. بدبخت کسی است که او را تصدیق کرده و بپذیرد و خوشبخت کسی است که او را تکذیب کند. او از منطقه ای ظهور می کند که آن را «اصبهان» گویند. از محله ای که به محله ی یهودیان معروف است. چشم راست او به هم چسبیده و هیچ حدقه ای ندارد (ممسوح است).

چشم دیگر او در پیشانی اش است و آنچنان روشن است که مثل ستاره ی صبح می درخشد. در چشم او گوشتی است که گویا به خون مخلوط است و بر پیشانی اش – مابین دو چشم – نوشته است: کافر که هر کاتب و بی سوادی می تواند آن را بخواند. دریاها را در می نوردد و خورشید با او سیر می کند. در مقابلش کوهی از دود و در پشت سرش کوه سفیدی است که مردم می پندارند که غذاست. او در زمان قحطی سختی خروج می کند. در زیر پایش الاغی سبز یا تیره رنگ است. هر گام الاغ او یک میل راه را طی می کند. سریع در زمین به سیر و گردش می پردازد. از چشمه و آبی که بگذرد تا روز قیامت خشک می شود. با صدای بلند – که همه اهل مشرق و مغرب می شنوند – فریاد می زند:

«به سوی من بیایید ای اولیا و دوستان من! من[ خدایی هستم که خلق کرد] و صورت ها را آفرید و تقدیرات را مقدر کرد! و راهنمای شماست!

«أنا ربکم الاعلی»

دروغ می گوید! او دشمن خداست.... و در نهایت به دست آن که عیسی پشت سرش نماز می خواند (حضرت مهدی) کشته می شود».[6]

 

در این که حقیقتاً دجال کیست؟ نمی توان – فعلاً – به جمع بندی نهایی برسیم. اما به طور خلاصه ، احتمالاتی در این باره وجود دارد:

 

الف) دجال، شخصیتی حقیقی است که کارهای خارق العاده ای را در قالب سحر انجام می دهد، او در آخر الزمان خروج می‌كند. و سركرده ﻯ یك فتنه ی عظیم برای بشریت است و همان طور كه از معنای لغوی كلمه ی دجال معلوم است او شخص ساحر و خدعه‌گری می باشد و دارای امكانات مادی فراوانی است. بعضی روایات او را مسیح گمراهی نامیده كه در مقابل مسیح هدایت؛ یعنی حضرت عیسی (ع) است.

او در زمان ظهور امام زمان (عج) شروع به فعالیت بر علیه حضرت كرده و باصطلاح رأیه خویش را بر می‌افرازد. او از كسانی است كه عمر طولانی دارد و هم اكنون نیز موجود بوده و تا زمان خروجش زنده خواهد ماند. او سراسر جهان بجز مكه و مدینه را فتح خواهد كرد[7].

ب) دجال، همان ابلیس است.

ج) دجال، همان سفیانی است.

د) دجال، جنبه ی سمبلیک و رمزی دارد.

 

«دجال ، نمادی است از اوج تمدن و تکنیک غرب که با اسلام و مبانی آن ستیز دارد. تمدنی که در صدد به سلطه کشیدن هر انسانی است... ما به طور وضوح مشاهده می کنیم که چگونه تمدن و تکنیک غرب مادی گرا در این عصر بر تمامی جوامع ، حتی مسلمانان تسلط پیدا کرده است...»[8].

 

 

 

پی نوشت :

[1] البته این نشانه در كتب اهل سنت از علائم برپایی قیامت شناخته شده است (سنن ترمذی، ج4، ص 507 ـ 519؛ سنن ابی داوود، ج4، ص 115؛ صحیح مسلم، ج 18، ص 46 و 81)، ولی در منابع روایی شیعه هم از علامات نزدیك شدن قیامت (بحارالأنوار، ج 6، ص  296، باب 1- أشراط الساعة و قصة یأجوج ) و هم از نشانه‌های ظهور شمرده شده است. و این اشكال ندارد كه هم علامت ظهور و هم علامت معاد باشد. چون خود ظهور امام عصر (عج) هم از علائم آخرالزمان می‌باشد.

[2] سنن ابن ماجه، ج2، ص1360

[3] صحیح مسلم، ج8، ص205

[4] صحیح بخاری، ج8، ص103

[5] مسند احمد، ج5، ص13

[6] منتخب الاثر، لطف الله، صافی، ب3، ص 532، ح 8در بعضی از روایات آمده است كه او سرانجام توسط عیسی مسیح (ع) به قتل خواهد رسید (بحارالأنوار، ج 14، ص 348 ، باب 24، ما حدث بعد رفعه و زمان ...) و یا اینكه آمده است كه او سرانجام به دست عیسی مسیح (ع) در كنار دروازه ”لد“ در منطقه ی شام به هلاكت می‌رسد. براﻯ آگاهی بیشتر رجوع شود به: بحارالأنوار، ج 52 ، ص 193و 209؛ كمال الدین، 525 و 526؛ كشف الغمة؛ ج3، ص 281؛ المسائل العشر، چاپ شده در مصنفات شیخ طوسی، ج3، ص 122؛ ارشاد، ج2، ص 371؛ كنز العمال، ج 14، ص 198ـ200.

البته، این دو تعبیر از این جهت با هم منافات ندارند كه حضرت عیسی (ع) در ركاب حضرت مهدی (عج) می باشد و می توان كار سرباز را به فرمانده هم استناد داد.

[7] الفقیه، ج2، ص564، باب تحریم المدینة و فضلها ..... ؛ التهذیب، ج6، ص12، باب 5، تحریم المدینة و فضلها .

[8] تاریخ ما بعد الظهور، سید محمد صادق، صدر، ص 141 و 142. به نقل و استفاده از: موعود شناسی، علی اصغر رضوانی، نشر مسجد جمکران، ص 533.

 

منبع: t-pasokhgoo.ir

براﻯ مطالعه ی بیشتر رجوع شود به:

دجال دروغ گوی فریبنده، فصلنامه ی موعود، شماره ی، 4.

اینکه گفته شده: «در مقابلش کوهی از دود و در پشت سرش کوه سفیدی است که مردم می پندارند که غذاست»، یعنی چی دقیقاً؟!

نکنه کنایه یا استعاره ای چیزی داره؟! و اصل قضیه چیز دیگه ایه؟

بعضی چیزا خیلی گنگه!

باسلام،

ان شاءالله که ما دجال و دجال پرست روزگار خودمان نباشیم، خواسته و دانسته و یا ناخواسته و ندانسته.

خصم دجالیــــم و آمــاده برای کارزوار

ای امید دل بیــا آقــــا جهــان گیرد قرار

جان بکف بنهـــــاده ایم آقا بدان آماده ایم

یک نظرکن مرحمت رزمنده ایم ایل وتبار

فی البداهه: منصور مقدم 5/12/1395

جالب بود ممنونم

 

در منابع روایی شیعه برخلاف منابع اهل سنّت، کمتر به موضوع دجّال پرداخته شده است تا آنجا که در کتاب‌هایی مانند «الکافی» ثقةالاسلام کلینی رحمه‌الله، کتاب «الغیبة» نعمانی رحمه‌الله و «الإرشاد» شیخ مفید رحمه‌الله که در آنها روایات فراوانی در مورد نشانه‌های ظهور نقل شده، حتی یک روایت هم دربارة دجّال نیامده است و مجموع روایاتی که در «کمال‌الدّین و تمام النّعمه» شیخ صدوق رحمه‌الله و کتاب «الغیبة» شیخ طوسی رحمه‌الله دراین‌باره نقل شده است، به ده مورد هم نمی‌رسد. افزون بر این، بیشتر روایت‌هایی که از طریق اهل سنّت دربارة دجّال و ویژگی‌های او نقل شده گرفتار ضعف سند یا افسانه پردازی و بیان مطالب عجیب و غریب و دور از ذهن است.

 

برخی از نویسندگان معاصر، در اصل وجود دجّال یا ویژگی‌های او تردید کرده و در نهایت معتقد به رمزی و کنایه‌ای بودن ویژگی‌های دجّال و انطباق نداشتن این ویژگی‌ها بر شخص یا موجود معین و مشخص شده‌اند. سید محمّد صدر، پس از آنکه دوازده ویژگی دجّال را با استفاده از روایات برمی‌شمارد، در بررسی این ویژگی‌ها می‌نویسد: «بی‌تردید در اینکه اگر از مفاهیم رمزی و کنایی این عبارات صرف نظر کنیم هیچ یک از آنها را نمی‌توانیم بپذیریم و نمی‌شود آنها را صحیح دانست؛ زیرا از نظر ضوابط سندی اکثر آنها اخبار واحدی می‌باشند که قابل اعتماد نیستند و اگر از ضوابط سندی نیز صرف نظر کنیم می‌بینم که در این روایات مطالبی اعجاز آمیز به دجال نسبت داده شده است. با اینکه وی شخصی کافر و سرکش و طاغی است و قبلاً گفتیم که صدور معجزه از یک شخص کافر ممکن نیست.... با وجود این نقاط ضعف، امر از دو حال خارج نیست یا باید تمامی این اخبار را مردود بدانیم یا اینکه بر یک معنای رمزی و کنایی برخلاف معنای ظاهری حمل کنیم و روشن است که حمل بر معنای رمزی از کنار گذاشتن و مردود دانستن بهتر است».

یکی دیگر از نویسندگان معاصر نیز پس از بیان روایات دجّال، درباره آن تردید کرده و می‌نویسد: «ریشة داستان دجّال را باید در کتاب مقدّس و در بیان نصاری پیدا کرد. بعد از آنکه، اکثر احادیث آن و تفصیلاتش در کتب اهل سنّت و به طرق آنهاست. به هر حال، اصل قضیه دجّال به طور اجمال، بعید نیست صحت داشته باشد، لیکن تعریفات و توصیفاتی که درباره‌اش شده مدرک قابل اعتمادی ندارد. پس بر فرض اینکه اصل قضیة دجّال صحت داشته باشد، اما بدون تردید با افسانه‌هایی آمیخته شده صورت حقیقی خود را از دست داده است».(2)

1-سید محمد صدر، تاریخ غیبت کبرا، ترجمة سیّد حسن افتخارزاده، صص 642ـ643.

2-ابراهیم امینی، دادگستر جهان، صص 225ـ226

الآن در مسئله ظهور شخصی با نام "دجّال" قبل از ظهور امام زمان(عج) که شکی نیست؟ یعنی اصل قضیه قابل انکار نیست؟ درسته؟  فقط توی ویژگیهای این فرد ما شک داریم؟

سلام

مطلب بالا را به دقت بخونید تا در مورد ویژگی ها اگاه شوید

سلام. خوندم که به نتیجه فوق رسیدم! حالا میخواستم مطمئن بشم که درسته یا نه!

 

خلاصه مطلب در مورد ویزگی هایی دجال :

الف : سند اکثر روایاتی که ویژگی ها را بیان کرده اند ضعیف هستند.پس قابل اعتماد نیستند

ب: این ویژگی ها بیشتر حالت افسانه و بدور از ذهن هستند.

ج:اگر مفاهیم رمزی و کنایه ای در این ویژگی ها باشد برای مجهول هست پس قابل اعتماد نیستند.

د: بعضی از ویزگی ها حالت معجزه دارد که نسبت دادن معجزه به کافرغیرمممکن است.

 

نتیجه :

در اصل وجود دجال شکی وجود ندارد .اما اوصاف و شرایط و ویژگی های او برای ما مجهول است.